AFRİKA’NIN LACİVERT DERİLİ ASLANLARI / ÇÖLÜN EFENDİLERİ: TUAREGLER

TUAREGLER

Lacivert bakışlı güzellerle çölde kahve molası zamanı. Tuaregler, Cezayir, Libya, Mali ve Nijer arasında Büyük Sahra’da vatansız ve sınırsız geniş bir alanda yaşayan ve Berberi dillerinden birini konuşan halk. Dörtçeker lüks jiplerle Büyük Sahra’ya safari avına gelen “kuzeyli ve batılı” maceracı zengin (insan avcısı) gençler, aslında yabanıl hayvan yerine Tuaregleri avladıkları bilinmektedir. Bu nedenle ve kuraklık nedeniyle sayıları giderek düşen ve yaklaşık 900 bine ulaşan Tuaregler, kendi özgün kültürlerini yaşatmak için bağımsız bir siyasi örgütlenmeye de sahiptirler. 2002’de Sudanlı bir gazeteci dostumla birlikte, 14 gün süren deve üstündeki tuz ticareti yapan (1.80 boyunda, geniş omuzlu, dar kalçalı, uzun bacaklı ve lacivert ten renkli çölün yiğit savaşçıları-efendileri) Tuareglerle yaptığım sahra yolculuğu, yaşamımda en inginç lacivert anılardan biridir.

Afrika’nın en eski (60 nin yıl önce) yerleşik halkı olan Sam Buşmanların torunu olan Tuareg Kültürü, öteki Berberi kültürleri gibi giderik yok olmaktadır. Kuzey Tuaregler çoğunlukla çölde, Güney Tuaregler ise daha çok step ve savanlarda yaşar. Kuzeydeki başlıca Tuareg konfederasyonları Ahaggar ve Azcer, güneyde ise Asben, İfora, İtesan, Avellimiden ve Kel Tademaket’tir. Güney Tuaregler zebu ve deve yetiştirir ve bunların bir bölümünü Kuzey Tuareglere satarlar. 1970’lerde ve 1980’lerde Moritanya‘nın güneyi, Senegal, Nijer, Burkina Faso ve Çad‘ı etkisi altına alan kuraklık, Güney Tuareglerin sayısının azalmasına ve hayvancılığa dayalı geleneksel yaşam biçimlerinde önemli değişikliklere yol açmıştır.

Geleneksel Tuareg toplumu, soylular, din adamları, vasallar, zanaatçılar ve eskiden köle emekçilerinden oluşan katmanlara bölünmüştür.Tuaregler geleneksel olarak, kırmızıya boyanmış deri çadırlarda yaşarlar. Günümüde deri yerine naylon çadırlar da kullanılmaktadır. Güneyde beşik tonozlu keçe çadırlar yaygındır. Yetişkin erkekler kadınların, yabancıların ve evlilik yoluyla akraba oldukları kişilerin yanında mavi bir peçe takarlar; ama bu gelenkeler kentleşmeyle birlikte kaybolmaya başlamıştır. Tuaregler arasında eski Libyalıların kullandıklarına benzer bir el yazısı (tifinag) varlığını korumaktadır.

Kaynak: www.dursunozden.com.tr

Yoruma kapalı.

shared on wplocker.com