﻿{"id":9035,"date":"2020-12-14T22:15:09","date_gmt":"2020-12-14T19:15:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=9035"},"modified":"2021-01-20T16:32:20","modified_gmt":"2021-01-20T13:32:20","slug":"salah-birselden-kikirikname-kitap-elestirisi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=9035","title":{"rendered":"Salah Birsel&#8217;den K\u0130K\u0130R\u0130KNAME (kitap ele\u015ftirisi)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Salah Birsel; <em>\u201c\u015eiir Maydanoz de\u011fil, Matematik \u0130\u015fidir\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Salah Birsel\u2019den \u015eiirin \u0130lkeleri, Bo\u011fazi\u00e7i \u015e\u0131ng\u0131r M\u0131nd\u0131r ve Kikirikname\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Salah Birsel ile tan\u0131\u015fmam, 1990\u2019li y\u0131llara uzan\u0131r. Milliyet Gazetesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r iken; <strong>Milliyet Sanat, Cumhuriyet Kitap ve Gezi <\/strong>eklerinde, G\u00f6steri, Ayk\u0131r\u0131 Sanat, S\u00f6ylem, \u00c7al\u0131, \u00c7\u0131tl\u0131k, Anadolu Ekini, G\u00f6r\u00fc\u015f, Ger\u00e7ek Sanat, Akp\u0131nar, Bay, Tempo gibi dergilerde kitap ele\u015ftirileri ve tan\u0131t\u0131mlar\u0131 yazd\u0131m\u2026 Ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk Dili Dergisi\u2019nde kitap ele\u015ftirileri ve T\u00fcrkiye Gazeteciler Cemiyeti\u2019nin g\u00fcnl\u00fck yay\u0131n organ\u0131 olan <strong>Bizim Gazete\u2019<\/strong>de uzun y\u0131llar (15 y\u0131l aral\u0131ks\u0131z) k\u00fclt\u00fcr ve sanat a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131 yazd\u0131m. Bu yaz\u0131lar\u0131m, <strong>\u201cOkuduk\u00e7a\u201d ve \u201cKu\u015fat\u0131lm\u0131\u015f Yaz\u0131lar\u201d <\/strong>ad\u0131nda kitapla\u015ft\u0131. (*)<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca, <strong>\u201cSanatevi A\u00e7k\u0131s\u0131 &#8211; Pandemi Poetica \u015eiir B\u00fclteni\u201d<\/strong>ne kapak konusu olan, Salah Birsel\u2019in \u015fiirlerini ve deneme yaz\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6zellikle gen\u00e7 okurlar\u0131 severek okumaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda ben de; bej rengi f\u00f6tr \u015fapkal\u0131, usta deneme yazar\u0131 ve okuru g\u0131d\u0131klayan \u015fair Salah Birsel\u2019in de kitaplar\u0131 \u00fczerine yaz\u0131lar yazd\u0131m ve r\u00f6portajlar yapm\u0131\u015ft\u0131m. Gelin, her g\u00fcn \u00f6l\u00fcm haberlerliyle, \u00fcm\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz d\u00fc\u011f\u00fcmlenirken; \u015fu ac\u0131l\u0131 ve zor g\u00fcnlerde; Salah Birsel ile biraz g\u0131d\u0131klan\u0131p, g\u00fclelim. Tam da <strong>Kikirikname <\/strong>zaman\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>12 Mart d\u00f6neminin kara g\u00fcnleri sonras\u0131, 1972 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul Sinematek Derne\u011fi\u2019nde Onat Kutlar, Yavuz \u00d6zkan ve \u015eakir Eczac\u0131ba\u015f\u0131 ile ba\u015flayan sinema, edebiyat, k\u00fclt\u00fcr ve sanatsal u\u011fra\u015f\u0131lar\u0131mda, belle\u011fimde yer eden ko\u015fu\u015fturmalar kapsam\u0131nda; \u0130stanbul Kad\u0131k\u00f6y <strong>Per\u015fembe Edebiyat Sohbetleri\u2019<\/strong>nin, d\u00fczenli kat\u0131l\u0131m\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131nda (\u00e7o\u011fu hakka y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f olan) ne g\u00fczel ve de\u011ferli yazar dostlar vard\u0131. Bunlar: Ahmet Miskio\u011flu, Salah Birsel, \u0130smet Kemal Karaday\u0131, Mehmet Ba\u015faran, Sami Kara\u00f6ren, Muzaffer Buyruk, Raif Ertem, \u015einasi \u00d6zdeno\u011flu, Perihan Ergun, Turgut Acar, Nevzat Odyakmaz, \u015e\u00fckran Kurdakul, \u00d6mer Nida, Osman Numan Baranus, Sabahattin Yalk\u0131n, Dursun \u00d6zden, Celal Hafifbilek, \u0130hsan Top\u00e7u, Arif Damar, Nevra Bucak, Mehrizat Poyraz, Elif Sorgun, Tansu Bele, Suna Aras, Tanseli Polikar, \u015e\u00fckran Kurdakul, Behzat Ay, Y\u0131lmaz \u00c7ongar, H\u00fcseyin Top\u00e7ugil, Muzaffer Uyguner, Naim Tirali, T\u00fcrkay Korkmaz, Necati Tosuner, Tekin G\u00f6nen\u00e7, Oktay Akbal, Tuluyhan U\u011furlu, Yusuf \u00c7otuks\u00f6ken, Ru\u015fen Hakk\u0131, Suca D\u00fcndar, Asl\u0131 Durak, Burhanettin Karaelmas, M. G\u00fcner Demiray, Mustafa Y\u0131lmaz, Ayd\u0131n Hatipo\u011flu, M\u00fcsl\u00fcm \u00c7elik, Nusret Karaca, Nail G\u00fcreli, Alp Kuran, Mustafa \u00d6ne\u015f, Arife Kalender, Seda Kutlar Aksoy, \u0130dris Atmaca, L\u00fctfi Kaleli, G\u00fclseren Engin, Eray Canberk, Ali G\u00fcltekin, Seyit Nezir, Ali Kaya, Mustafa Y\u0131lmaz, Tanju Akerman, Suca D\u00fcndar, Hasan Ta\u015fk\u0131n gibi pek \u00e7ok de\u011ferli yazar ve \u015fairlerle yap\u0131lan sohbetlerin ard\u0131ndan, Cemal S\u00fcreya\u2019n\u0131n da u\u011frak yeri olan ve bu toplant\u0131lar sonras\u0131 ak\u015famlar\u0131 gidilen Bostanc\u0131 Hatay Lokantas\u0131\u2019ndaki a\u011f\u0131z dolusu g\u00fcl\u00fc\u015flere kar\u0131\u015fan ve rak\u0131 barda\u011f\u0131ndan ta\u015fan sarho\u015f \u015fiirler, bir ba\u015fka g\u00fczeldi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan; Salah Birsel\u2019in<strong> \u201cD\u00f6rt K\u00f6\u015feli \u00dc\u00e7gen\u201d<\/strong> adl\u0131 kitab\u0131, yazar\u0131n ye\u011feni olan <strong>Mehmet G\u00fcreli<\/strong> taraf\u0131ndan sinemaya aktar\u0131ld\u0131. Sinema, m\u00fczik, resim ve edebiyat alan\u0131nda hi\u00e7 durmaks\u0131z\u0131n eserler \u00fcreten Mehmet G\u00fcreli, y\u00f6netmenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 ikinci uzun metraj filmi <strong>\u2018D\u00f6rt K\u00f6\u015feli \u00dc\u00e7gen<\/strong>\u2019le izleyici kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. Yazar Sal\u00e2h Birsel\u2019in roman\u0131ndan uyarlanan ve senaryosunu <strong>G\u00f6rkem Yeltan<\/strong>\u2019\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131, ba\u015frol\u00fcn\u00fc <strong>Mustafa Din\u00e7<\/strong>\u2019in \u00fcstlendi\u011fi film, bir \u2018g\u00f6zlemci\u2019nin hik\u00e2yesine odaklan\u0131yor. Mehmet G\u00fcreli\u2019yle sinemaya olan bak\u0131\u015f\u0131, ayn\u0131 zamanda day\u0131s\u0131 olan Sal\u00e2h Birsel\u2019in bu kitab\u0131, uzun bekleyi\u015fin ard\u0131ndan sinema filmi olarak \u00e7ekildi ve izleyiciler \u00e7ok be\u011fendi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul Bostanc\u0131\u2019da geleneksel olarak yap\u0131lan <strong>T\u00fcrk Dili Dergisi-Ahmet Miskio\u011flu <\/strong><em>\u201c<\/em><strong><em>Per\u015fembe Edebiyat Sohbetleri\u201d <\/em><\/strong>toplant\u0131lar\u0131nda; \u015fu anda \u00e7o\u011fu hakka y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f olan, \u00e7ok de\u011ferli yazar ve \u015fairlerimizden; <strong><em>\u201cDursuncu\u011fum, \u015fiir maydanoz de\u011fil, matematik i\u015fidir\u2026 \u201c <\/em><\/strong>diyen g\u00fczel insan <strong>Salah Birsel <\/strong>ve pek \u00e7ok tan\u0131nm\u0131\u015f yazar ve \u015fair dostlarla yapt\u0131\u011f\u0131m r\u00f6portajlar ve s\u00f6yle\u015filerim yay\u0131nland\u0131. Bu yaz\u0131lar\u0131m; <strong>\u201cKu\u015fat\u0131lm\u0131\u015f Yaz\u0131lar\u201d ve \u201cOkuduk\u00e7a\u201d <\/strong>adl\u0131 kitaplar\u0131mda yer ald\u0131. Bu kitaplar, Halk K\u00fct\u00fcphanelerinde bulunmaktad\u0131r\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Salah Birsel ile \u015eiirin \u0130lkeleri, yeniden\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sal\u00e2h Birsel<\/strong>&#8216;in ilk kez 1952 y\u0131l\u0131nda bas\u0131lan kitab\u0131 <strong>\u201c\u015eiirin \u0130lkeleri\u201d <\/strong>be\u015finci bask\u0131s\u0131yla, yeniden okurlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnl\u00fck ve deneme t\u00fcr\u00fcn\u00fcn sab\u0131r\u00adl\u0131, yorulmaz, ince i\u015f\u00e7isi Sal\u00e2h Bir\u00adsel, \u015fiirin de bir o kadar ustas\u0131&#8230; Ger\u00e7ek \u015fiiri de, \u015fairi de ve okuru alt \u00fcst edi\u015fler sava\u015f\u0131 olarak ele al\u0131r. Bize d\u00fcnya \u015fiir ustalar\u0131n\u0131n evreninde ilkeler kotar\u0131r. Denebilir ki; <strong>\u201c\u015eiirin ilkeleri\u201d <\/strong>\u00fclkemizde ilk poetika denemesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u015eiirin \u0130lkeleri\u201d i\u00e7in \u00fcstat Salah Birsel \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u0130lkeler, sanat\u0131 sadece \u00f6z sanata, \u015fiirin konusuna bakarak de\u011ferlendirmek iste\u00adyenlerin yanl\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015flerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak i\u00e7in d\u00fczenlendi. \u015eiir bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. \u015eiirin kendisinden ayr\u0131 olarak, ne konusundan, ne anlam\u0131ndan, ne \u00f6z\u00fcnden, ne s\u00f6zc\u00fc\u00ad\u011f\u00fcnden, ne kal\u0131b\u0131ndan, ne de bi\u00e7iminden a\u00e7\u0131labilir&#8230;\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiirin bir zek\u00e2 i\u015fi oldu\u011funu, \u015fiiri sevme\u00adyenlere \u015fiiri sevmek gerekti\u011fini, \u015fiirin bir maydanoz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgular. Ayr\u0131ca, <strong><em>\u201cBir \u015fiirin yaln\u0131z o \u015fiire giren de\u011fil, bir de girmeyen s\u00f6zc\u00fcklerden meydana geldi\u011fi\u00adni ve bir \u015fiirin g\u00fczelli\u011fini kendi d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fckler say\u0131s\u0131yla do\u011fru orant\u0131\u00adl\u0131\u201d <\/em><\/strong>oldu\u011funu \u00f6ne \u00e7\u0131karan c\u00fcmlelerle Sa\u00adl\u00e2h Birsel\u2019in ilkelerinden s\u00f6z eder, Frans\u0131z estetik\u00e7i Raymond Bayer, L\u2019Esthetique Mondiale Au XX. Siecle (XX. Y\u00fczy\u0131l D\u00fcnya Esteti\u011fi) adl\u0131 kitab\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Salah Birse<\/strong>l\u2019in \u201c<strong>\u015eiirin \u0130lkeleri\u201d <\/strong>adl\u0131 \u00e7a\u00adl\u0131\u015fmas\u0131, \u00fclkemizde ilk (1951) ciddi \u00e7al\u0131\u015f\u00ad mad\u0131r. Frans\u0131z \u015fair <strong>Max Jacob\u2019un \u201cGen\u00e7 \u015eairlere \u00d6\u011f\u00fctler\u201d<\/strong> kitab\u0131ndan daha \u00f6zl\u00fc, pratik ve deneyimler bildirgesi \u00f6zelli\u011findedir. Max Jacob\u2019un kitab\u0131 lirikli\u011fe kay\u00adnak olarak bilin\u00e7alt\u0131na \u00f6zellikle denetimli bilin\u00e7 alt\u0131n\u0131n oldu\u011fu ilkeleri savunur. Oy\u00adsa, <strong>Sal\u00e2h Birsel<\/strong>: <em>\u201c\u015eiirin konusundan, anl\u00adam\u0131ndan, s\u00f6zc\u00fcklerinden ve i\u00e7eri\u011finden s\u00f6z edilemez yaln\u0131z. <\/em><strong><em>\u015eiir bir matematik probleminin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne e\u015f bir \u00e7aba ile el\u00adde edilebilir. \u015eiir bir zek\u00e2 i\u015fidir&#8230;\u201d <\/em><\/strong>der.<\/p>\n\n\n\n<p>Matematik problemi \u00e7\u00f6zer gibi yola koyulur \u015fair. \u201c\u015eiir\u201d k\u00f6m\u00fcr ve egzoz dumanla\u00adr\u0131n\u0131 aralayarak, denklem \u00e7\u00f6zer gibi zeka\u00ads\u0131n\u0131 kullanarak oksijen al\u0131r. Yeni dizelere ba\u015flamak i\u00e7in&#8230; 70 y\u0131l\u0131n yorgunlu\u011fu ve ol\u00adgunlu\u011fu ile&#8230; \u015eiir ya\u015famaya direnir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiir, \u00c7iftehavuzlar\u2019da oturur. Havuzun bir g\u00f6z\u00fcnde <strong>Selim \u0130leri<\/strong>\u2019nin <em>\u201cYapay Ay\u00add\u0131nlar\u0131<\/em>\u201d ya da \u201cGardrop tutkunu \u015ei\u015fli Sosyetesinin (pardon, Bostanc\u0131 Sosyetesi\u00adnin)\u201d entel tak\u0131lan \u00fcyeleri var. \u00d6teki g\u00f6z\u00fcnde ise, <strong>Tahsin Y\u00fccel\u2019<\/strong>in tan\u0131m\u0131 ile <em>\u201cya\u00adpay ayd\u0131n\u0131n tahakk\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131 olanlar\u201d <\/em>ya da ekinsel a\u00e7\u0131dan bak\u0131l\u0131nca, bu havuz\u00adda ya\u015fayanlar\u0131n \u201cAnadolu\u2019dan \u00e7ok daha do\u011fuda ve \u00e7ok daha g\u00fcneyde olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. <strong>Ahmet Arif ve Cemal S\u00fcreya<\/strong>\u2019n\u0131n, <em>\u201c\u015fark tutkunu\u201d<\/em> kanatlar\u0131na s\u0131\u011f\u0131nanlar da havuzun bu g\u00f6z\u00fcnde sulanmaktalar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>70 y\u0131l\u0131n yemi\u015flerini kim yedi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiir, 70\u2019ine dayad\u0131 merdivenleri. \u015eair, her per\u015fembe \u00f6\u011fle vakti, \u00c7iftehavuzlar\u2019dan d\u00fc\u015fer yollara. Yeni imgeler gibi oksijen almaya. Eler sat\u0131r ba\u015f\u0131nda -pardon- her sokak ba\u00ad\u015f\u0131nda durur. Soluklan\u0131r&#8230; S\u00f6zc\u00fckleri g\u0131\u00add\u0131klar gibi dizlerinin siyatik a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 ovar&#8230; Sonra&#8230; Yeniden yola koyulur. Bostanc\u0131 tren istasyonu \u00e7ay bah\u00e7esine gelene dek, her sat\u0131r ba\u015f\u0131nda ayn\u0131 i\u015fi yineler&#8230; D\u00fc\u015fmana inat, bir g\u00fcn fazla yazmak i\u00e7in\u2026 Herkesten \u00f6nce gelir ve damlam\u0131\u015ft\u0131r \u201c\u015eiir\u201d sa\u00adt\u0131rlara\u2026 A\u00e7\u0131k ve \u015fekersiz \u00e7ay\u0131n\u0131 s\u00f6yler, \u00e7\u0131t\u0131r simidi ile yudumlar\u2026 Salah Birsel, bu\u00adru\u015fuk f\u00f6tr \u015fapkas\u0131n\u0131, gazeteci arkada\u015f\u0131m <strong>Musa A\u011fac\u0131k<\/strong> hamlesi ard\u0131ndan, zaman\u0131n <strong>Cumhurba\u015fkan\u0131 S\u00fcleyman Demirel<\/strong>\u2019den daha \u00e7ok korur. Yele kap\u0131l\u0131p u\u00e7mas\u0131n diye\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra; \u201cDilciler\u201d, \u201cDetayc\u0131lar\u201d, \u201cGer\u00ad\u00e7ek Sanat\u00e7\u0131lar\u201d, \u201cAyk\u0131r\u0131 Sanat\u00e7\u0131lar\u201d, \u201cYak\u0131\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u201d, \u201cDedikoducular\u201d ve \u201c\u00d6te\u00adkiler\u201d toplan\u0131rlar tekli \u00e7iftli \u015eiir\u2019in etraf\u0131\u00adnda&#8230; \u015eiirin ilkelerini \u00f6\u011frenmeye koyulur\u00adlar. Onun umurunda de\u011fildir\u2026 K\u0131skan\u00e7lar\u0131, dedikoducular\u0131 ve hovardalar\u0131 bilirdi o\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiir, 70 y\u0131l\u0131n deneyimi ile s\u00fczer gelenle\u00adri, tek tek&#8230; Yeni bir \u015feyler var m\u0131? diye sorar gelenlere. Olanlar olur. Yeni dergi\u00adler, yeni kitaplar verilir. Ama \u015eair para almaz imzalad\u0131klar\u0131 kitaplardan. \u201cGer\u00e7ek Sanat\u00e7\u0131lara\u201d bu konuda doku\u00adnur inceden ince. \u201cDetayc\u0131\u201d ve \u201cDilcilerin\u201d kavgas\u0131na k\u0131zar, i\u00e7ten i\u00e7ten&#8230; Ama \u00e7ok \u00e7ekememezliklere, dedikodulara, edebi ve sanatsal post kavgalar\u0131na tan\u0131k olmu\u015ftur \u015eiir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle, T\u00fcrk Dil Kurumu\u2019nda \u00e7al\u0131\u00ad \u015f\u0131rken nelere tan\u0131k olmad\u0131 ki. \u015eiir\u2019in h\u00e2l\u00e2 \u00e7\u00f6zemedi\u011fi bir sorun vard\u0131r. Bu sorun, sorunlar yuma\u011f\u0131 olarak, \u015eiir\u2019in sat\u0131rlar\u0131n\u00adda dev bir soru i\u015fa\u00adretidir. \u015eiir dayana\u00admaz a\u00e7ar sayfalar\u0131\u00adn\u0131&#8230; \u201c\u00d6mer As\u0131m\u201d\u0131n himayesin\u00addeki \u2018acayip nesne\u2019 DTCF T\u00fcrkoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015f\u0131 Ha\u015fan Eren\u2019in, T\u00fcrk Dil Kurumu\u2019ndan y\u0131l\u00adlarca avans alarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Etimolo\u00adji S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc ne oldu, ne zaman \u00e7\u0131kacak?\u201d \u015eiir\u2019in bu sorusu yan\u0131t aramaktad\u0131r, h\u00e2l\u00e2&#8230; Sal\u0131 toplant\u0131lar\u0131; her \u015feye kar\u015f\u0131n, g\u00fczel, candan, sayg\u0131l\u0131 ve seviyeli&#8230; Ne de olsa \u015ei\u00adir var i\u015fin ba\u015f\u0131nda. Ortak paydam\u0131z \u015fiir. \u015eiir var ama, \u015eiir\u2019in bir de ilkeleri var elbet. Uyulmas\u0131, yerine getirilmesi zorun\u00adlu ilkeler&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiir\u2019in ilkelerine uymayan, \u0130stanbul\u2019un pek \u00e7ok semtinde \u015fiir toplant\u0131lar\u0131 yap\u0131l\u00admakta. \u00c7a\u011flayan toplant\u0131lar\u0131, Pera Palas g\u00f6n\u00fcl dostlar\u0131, Hayat Restaurant, \u00c7i\u00e7ek Bar, Bayramo\u011flu toplant\u0131lar\u0131 ve \u201c\u015eiir\u2019den 25 ev kazand\u0131m\u201d diyen Durmu\u015f Dede\u2019nin Kad\u0131k\u00f6y toplant\u0131lar\u0131&#8230; vb. Bunlardan ba\u00adz\u0131lar\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bir de, \u015eiir\u2019in ilkeleri ile ilgili kitaplar \u00e7\u0131karan kimi yazar ve ele\u015ftirmenlerin, 70\u2019lik (b\u00fcy\u00fck rak\u0131) \u015eiir\u2019den yani Sal\u00e2h Birsel\u2019den s\u00f6z etmemi\u015f olmalar\u0131 b\u00fcy\u00fck sarho\u015fluk. Ay\u0131kmal\u0131d\u0131rlar&#8230;.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca \u00e7e\u015fitli gazete ve dergilerde kitap ele\u015ftirisi yapan yazar ve ele\u015ftirmenlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n kitap bile okumad\u0131klar\u0131 \u015eiri\u2019i rahats\u0131z etmekte. Bir televizyon progra\u00adm\u0131na konuk olan \u00f6d\u00fcll\u00fc yazar\u0131m\u0131z \u201c\u015eiiri y\u00fcksek sesle okuyun\u201d diyen <strong>Necati Cumal\u0131,<\/strong> kitap ele\u015ftirisi ile ilgili \u015fu ger\u00e7e\u011fi di\u00ad le getirmi\u015fti:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBenim zaman\u0131m k\u0131ymetlidir. Ben ki\u00adtap okumam. Ele\u015ftirece\u011fim kitap hakk\u0131n\u00adda kolay yollardan bilgi edinirim. T\u00fct\u00fcn eksperleri gibiyim. Bir ba\u015ftan, bir sondan ve bir de rastgele aradan bakar\u0131m. Bana kitap hakk\u0131nda bilgi verir bunlar ve yeteridir\u2026\u201d<\/em> demekte.<\/p>\n\n\n\n<p>Okurumuz okumazsa, yazar\u0131m\u0131z oku\u00admazsa, ele\u015ftirmenlerimiz okumazsa; ez\u00adberci toplumun kul ve k\u00f6le d\u00fc\u015f\u00fcnceli, yurtta\u015fl\u0131k \u00f6zelli\u011fini kazanamam\u0131\u015f \u201ckalite\u00adsiz insan y\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ya da \u201cS\u00fcr\u00fc\u201d olmaktan kurtulamay\u0131z elbet&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Gelelim \u2018\u015eiirin \u0130lkeleri\u2019ne&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiirin \u0130lkeleri, 5. bask\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u015eiirin \u0130lkeleri\u201d evlilik \u00f6\u011f\u00fctleri de\u011fil elbette.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ya da, \u201c\u015fu bencil yarat\u0131klar\u201d diye tan\u0131mlanan ele\u015ftirmenler i\u00e7in <strong>Pascal<\/strong>\u2019\u0131n <em>\u201conlar bilmedikleri \u015feye s\u00f6vg\u00fc ya\u011f\u00add\u0131r\u0131yorlar\u201d<\/em> s\u00f6z\u00fc ile Homeros\u2019un ac\u0131kl\u0131 durumuna m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyorlar? Yoksa, Gandi gibi Hint kiraz\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinde, bir zavall\u0131 sar\u0131 at\u0131n s\u0131rt\u0131nda yap\u0131\u015ft\u0131rma b\u0131y\u0131kl\u0131 Amerikal\u0131 Tolstoy\u2019un nezleli kargalar gibi <strong>Kikirikname <\/strong>s\u00f6yleyerek, d\u00f6rt k\u00f6\u015feli \u00fc\u00e7genin geni\u015f a\u00e7\u0131l\u0131 k\u00f6\u015fesine indirir \u015eiirin li\u00adderi&#8230;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hacivat\u2019\u0131n kar\u0131s\u0131 gibi d\u00fcnya i\u015fleri ile u\u011fra\u015fsa da, hafiyeler gibi hep \u00f6nde gider&#8230; K\u0131z\u0131ldeniz\u2019i yararak. \u0130zmir\u2019in kavaklar\u0131 serinli\u011finde, Rembetiko g\u00f6\u00e7er gezgin\u00adleri gibi yata\u011f\u0131na s\u0131\u011fmayan \u015fiirdir sel&#8230; \u201c\u015eiir\u201din ad\u0131 Sal\u00e2h el Birsel&#8230;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131rk\u0131nc\u0131 kitab\u0131na bilenir yine, \u015fiirsel&#8230;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c\u015eiirin \u0130l\u00adkeleri\u201d <\/strong>bir ba\u015fucu yap\u0131t\u0131. Mutlaka okun\u00admal\u0131&#8230;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Herr kentin bir simgesi ve bir kimlik kart\u0131 \u00f6zelli\u011fi olan tarihi yap\u0131s\u0131 vard\u0131r. \u0130stanbul\u2019un ve Sanat merkezi \u00f6zelli\u011findeki tarihi Beyo\u011flu\u2019nun simgesi de hi\u00e7 ku\u015fkusuz; Gezi Park Alan\u0131 i\u00e7inde yer alan <strong>Taksim Cumhuriyet An\u0131t\u0131<\/strong>\u2019d\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn belli ba\u015fl\u0131 mitolojik kentlerinden biri olan \u0130stanbul, kentin \u015fahdamar\u0131 Beyo\u011flu. Her yi\u011fidin harc\u0131 de\u011fil b\u00f6yle zorlu bir konuyu ku\u015fatmak. <strong>Sal\u00e2h Birsel<\/strong>&#8216;in bo\u015funa en \u00fcnl\u00fc kitab\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r: \u201c<strong>Ah Beyo\u011flu Vah Beyo\u011flu\u201d<\/strong>, yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 1976 y\u0131l\u0131ndan bu yana, edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n k\u00fclt kitaplar\u0131ndan biri say\u0131lagelmi\u015fse, bunun en somut nedeni bir benzerinin kaleme al\u0131namam\u0131\u015f olmas\u0131ndan geliyor.&nbsp;Ah Beyo\u011flu Vah Beyo\u011flu&nbsp;yaln\u0131zca bir semtin, bir caddenin panoramik tarihi olarak s\u0131n\u0131rlanamaz:&nbsp; Ayn\u0131 zamanda bir d\u00f6nemin \u00e7ok renkli tan\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Daha da \u00f6nemlisi: T\u00fcrk Edebiyat\u0131&#8217;n\u0131n en keyifli yaz\u0131lar\u0131ndan biri.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cBo\u011fazi\u00e7i \u015e\u0131ng\u0131r M\u0131ng\u0131r\u201d <\/strong>adl\u0131 kitab\u0131nda<strong> Salah Birsel,<\/strong> bir d\u00fcnya cenneti olan \u0130stanbul\u2019un, g\u00fczelliklerinden ve tarihi eserlerinden s\u00f6z etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kitap, Bo\u011fazi\u00e7i\u2019nin binbir \u00e7e\u015fit g\u00fczelliklerini, tarihi eserlerini ve bu eserlerin \u00f6zellikleri b\u00fct\u00fcn g\u00fczellikleri ve ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla dile getirilmektedir. Di\u011fer bir bak\u0131ma Bo\u011fazi\u00e7i\u2019nin insan haritas\u0131n\u0131 verir. Ona Bo\u011fazi\u00e7i\u2019nin Gizli Tarihi desekte olur. Bu kitab\u0131 okuduk\u00e7a insan diyor ki; te\u015fekk\u00fcr Fatih Sultan Mehmet\u2019e ve onun sava\u015fkan gazilerine ki, d\u00fcnyay\u0131 kesip onarm\u0131\u015f \u00fcnl\u00fc usta marangozlarla gelecek \u015fu \u0130stanbul ilini ve bo\u011faz \u015fehrini a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bo\u011faz\u2019da ya\u015famak i\u00e7in yal\u0131s\u0131 olmak gerekir. Yal\u0131 i\u00e7inde padi\u015fah bendeli\u011fine yatmak gerekir. Bo\u011faz en taze, en \u00e7inli, en tangolu y\u00fcz\u00fcn\u00fc Haziran, Temmuz, A\u011fustos ve Eyl\u00fcl aylar\u0131nda g\u00f6sterir. Viktorya ye\u015fili ve daha 88 ye\u015file boyanm\u0131\u015f a\u011fa\u00e7lar, \u00e7i\u00e7ekler ve b\u00f6ceklerle a\u011fz\u0131na kadar doludur. K\u0131z Kulesi ve Galata Kulesi\u2019nin d\u00fcnya \u00fczerinde bir e\u015fi daha olmad\u0131g\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bir \u015fekilde anlat\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda tarihi \u00f6zelliklerini de anlat\u0131l\u0131yor. Galata kulesi Cenevizlilerden kalmad\u0131r. Fatih Sultan Mehmet onu onartt\u0131\u011f\u0131 gibi, 2. Murat da 1582 y\u0131l\u0131nda yenilemi\u015ftir. Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda Bo\u011faz \u00e7i\u00e7ek ve meyve bah\u00e7esi demektir. Bah\u00e7eler daha \u00e7ok setler, safalar halindedir. Bah\u00e7elere su arklar\u0131yla havuzlar da \u00f6zenle oturtulur. Son y\u00fczy\u0131lda bal\u0131k bi\u00e7iminde havuzlara da rastlan\u0131r. Fiskiyeler ise t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>O zamanlar hemen herkes lale kuyumcusudur. Damat \u0130brahim Pa\u015fan\u0131n t\u00fcretti\u011fi s\u00f6ylenen \u0130brahimi ad\u0131ndaki lale eflatun \u00fczerine beyaz benekleriyle \u00e7ok g\u00f6n\u00fcl yarar. \u00c7inili K\u00f6\u015fk\u2019\u00fcn i\u00e7inde aramad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kadar mermer \u00e7e\u015fme, divanhanesinin ortas\u0131nda da b\u00fcy\u00fck bir havuz. K\u00f6\u015fk\u2019\u00fcn alt\u0131ndan ge\u00e7en bir su bah\u00e7edeki havuza d\u00f6k\u00fcl\u00fcyordur. A\u011fustos ay\u0131nda inan\u0131lmaz bir kalabal\u0131k vard\u0131r. Dere boyu sandallarla h\u0131nca h\u0131n\u00e7. \u00c7ay\u0131rlar adam alm\u0131yor. \u00dcsk\u00fcdar\u2019dan, Karak\u00f6y\u2019den, Hali\u00e7 ve Bo\u011faz iskelelerinden u\u00e7up gelenler bir seccadelik yer kapmak i\u00e7in birbirini \u00e7i\u011fniyor. Pa\u015fa ve vezir han\u0131mlar\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle bir zorunluluk yok. Onlar Arap halay\u0131klar\u0131n yard\u0131m\u0131yla kendileri i\u00e7in d\u00fczenlenen k\u00f6\u015feye y\u00fcr\u00fcmek inceli\u011finde bulunsunlar yeti\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimi kad\u0131nlar da sandallardan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmaz, ak\u015fam\u0131 orada bulmay\u0131 ye\u011flerler. Dere boyundaki g\u00f6lgeli\u011fi K\u00fc\u00e7\u00fcksu \u00c7ay\u0131r\u0131nda bulmaya pek olanak yoktur. \u00c7imenlerin \u00fczerinden sultanlar\u0131n arabalar\u0131 a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r ge\u00e7er. Bu arabalar\u0131 \u00e7eken \u00f6k\u00fczlerin ba\u015fl\u0131klar\u0131 \u00fczerindeki aynalarla, araba tentelerinin sar\u0131 k\u0131l\u0131ftan sa\u00e7akl\u0131 kenarlar\u0131 g\u00fcne\u015fin alt\u0131nda p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l parlar. Arabadaki sultanlar y\u00fczlerinde her zamankinden daha az \u00f6zenti ile ba\u011flanm\u0131\u015f yosmalar\u0131yla ipek minderlerin \u00fczerlerine yaslan\u0131rlar. \u00d6teden bir pa\u015fa han\u0131m\u0131n\u0131n s\u00fcsl\u00fc arabas\u0131 ge\u00e7er. Atlar s\u00fcsl\u00fc m\u00fc s\u00fcsl\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u011f\u0131t helvac\u0131lar, keten helvac\u0131lar, damla ve \u00e7am sak\u0131zlar\u0131, elma \u015fekerciler, leblebiciler, macuncular, sucuk\u00e7ular da Girit fethine \u00e7\u0131km\u0131\u015f yeni\u00e7eriler gibi sabahtan ak\u015fama olay g\u00f6sterir.Mevsime g\u00f6re de\u011fneklerde kiraz, \u00e7a\u011fla, \u015ferbetten tatl\u0131 can eri\u011fi, \u0130zmir \u00fcz\u00fcm\u00fc, De\u011firmendere f\u0131nd\u0131\u011f\u0131, Bursa \u015feftalisi, kavun- karpuz satanlar\u0131n say\u0131s\u0131 da pek kabar\u0131kt\u0131r. Bo\u011faz\u2019\u0131 tan\u0131mak, gezmese de gezmi\u015f gibi olmak isteyenler i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015f bir kitap do\u011frusu.Bo\u011faz\u2019\u0131 gezerken rehber olarak kullan\u0131lmas\u0131nda da b\u00fcy\u00fck fayda var.\u0130nsan\u0131n bir kez daha te\u015fekk\u00fcr edesi geliyor i\u00e7inden Fatih Sultan Mehmet\u2019e bu de\u011ferli kitab\u0131 okuduk\u00e7a.<\/p>\n\n\n\n<p>BU kitapta yazar, \u0130stanbulun hayat\u0131m\u0131zdaki ve tarihimizdeki \u00f6nemi ve g\u00fczellikleri anlatmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca,&nbsp; bo\u011fazda ya\u015fanan tarihi olaylar\u0131 ve tarihi eserleri ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu eser yazar\u0131n tamamen bilgi vermeye y\u00f6nelik bir kitapt\u0131r. Turist rehberi olabilecek bir niteli\u011fe sahiptir. \u0130nsan bu kitab\u0131 okuduk\u00e7a \u0130stanbul gibi d\u00fcnyada e\u015fi benzeri olmayan bir \u015fehre sahip oldu\u011fu i\u00e7in di\u011fer \u00fclke insanlar\u0131ndan kendini \u00fcst\u00fcn k\u0131l\u0131yor. \u0130stanbul\u2019un Tarihi eserleri hakk\u0131nda bir\u00e7ok yerde rastlanamayacak bilgiler bu kitab\u0131n i\u00e7imdedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Salah Birse<\/strong>l, t\u00fcrk \u015fair, deneme yazar\u0131d\u0131r. \u0130stanbul \u00dcniversitesi felsefe b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bitirdi. Frans\u0131zca \u00f6\u011fretmeni, \u00c7al\u0131\u015fma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda i\u015f m\u00fcfetti\u015fi olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 1960\u2019tan 1973\u2019e kadar T\u00fcrk Dil Kurumu\u2019nda yay\u0131n kurulu ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. 1940 ku\u015fa\u011f\u0131 i\u00e7inde zekaya dayanan alayc\u0131 \u015fiirleriyle tan\u0131nd\u0131. \u00dcr\u00fcnlerde a\u015fk\u0131, evlili\u011fi, hatta kendi kendisini alaya almaktan \u00e7ekinmedi\u011fi g\u00f6zlenir. Yergicili\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnceye, bilgiye yan \u00e7izenlere, zorbal\u0131k, bask\u0131 y\u00f6netimi uygulayanlara da y\u00f6neltmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Salah Birsel 1975 y\u0131l\u0131nda TDK \u00f6d\u00fcl\u00fcne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Sanat sorunlar\u0131n\u0131, sanat\u00e7\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131, ahlak konular\u0131n\u0131 irdeler. Toplum ve insanl\u0131k sorular\u0131na y\u00f6nelir. Tanzimat\u2019tan bu yana \u0130stanbul\u2019da edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n bir araya geldi\u011fi kahvehaneler, i\u00e7ki evleri, e\u011flence yerleri, Bo\u011fazi\u00e7i\u2019nin yal\u0131lar\u0131, buralarda ya\u015fam\u0131\u015f edebiyat, siyaset adamlar\u0131yla ilgili bilgiler, de\u011ferlendirmeler, yazar\u0131n an\u0131lar\u0131yla birle\u015ferek zengin \u0130stanbul tasvirlerine b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. Ba\u015flang\u0131c\u0131 1949\u2019a uzanan g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, Ya\u015fl\u0131l\u0131k g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, -Sedat Simavi Vakf\u0131 Edebiyat \u00d6d\u00fcl\u00fc-(1986) ald\u0131. Kendi \u00f6zel ya\u015fam\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131rken sanat sorunlar\u0131, yap\u0131tlar \u00fczerindeki g\u00f6r\u00fc\u015flerini dile getirmi\u015ftir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk \u015fiirleri 1937&#8217;de &#8220;G\u00fcnd\u00fcz&#8221; dergisinde yay\u0131nland\u0131. 1940-1950 aras\u0131nda &#8220;\u0130nk\u0131lap\u00e7\u0131 Gen\u00e7lik&#8221;, &#8220;Sokak&#8221;, &#8220;\u0130nsan&#8221;, &#8220;Se\u00e7ilmi\u015f Hikayeler&#8221; gibi dergiler \u015fiirlerine yer verdi. &#8220;Yenilik&#8221;, &#8220;\u0130nsan&#8221;, &#8220;Sokak&#8221; ve &#8220;Nokta&#8221; dergilerinin yay\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131ld\u0131. \u015eiirleri \u00f6ncelikle zekaya, ince alaya dayanan yergi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 \u015fiirler. <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/garip_akimi.html\">Garip<\/a> ve <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/ikinci_yeni_siiri.html\">\u0130kinci Yeni<\/a> ak\u0131mlar\u0131n\u0131 kendine g\u00f6re yorumlayarak uzaktan izledi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiirlerinde halk \u015fiirine yakla\u015fan bir s\u00f6yleyi\u015f y\u00f6ntemine ula\u015ft\u0131. Yal\u0131n \u00fcslubu, ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc konu se\u00e7imleri ve ince alayl\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131yla, kendine \u00f6zg\u00fc farkl\u0131 bir yerde bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p>As\u0131l \u00fcn\u00fcn\u00fc 1970&#8217;lerde pe\u015f pe\u015fe yay\u0131nlanan &#8220;<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/yazi_turleri\/deneme.html\">deneme<\/a>lerle&#8221; kazand\u0131. G\u00fcnl\u00fck konu\u015fma dilinde pek az bilinen s\u00f6zc\u00fck ve deyimlerden ba\u015fka, kendi yaratt\u0131\u011f\u0131 ilgin\u00e7 deyi\u015fleri de s\u0131k\u00e7a kulland\u0131\u011f\u0131 ve anlat\u0131m\u0131na egemen k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alayc\u0131 tavr\u0131yla bu denemelerde \u00f6zg\u00fcn bir \u00fcslup yaratt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Sal\u00e2h Bey Tarihi&#8221;ni olu\u015fturan &#8220;Kahveler Kitab\u0131&#8221;, &#8220;Ah Beyo\u011flu, Vah Beyo\u011flu&#8221;, &#8220;Bo\u011fazi\u00e7i \u015e\u0131ng\u0131r M\u0131ng\u0131r&#8221;, &#8220;Serg\u00fcze\u015ft-i Nono Bey&#8221;, &#8220;Elmas Bo\u011fazi\u00e7i&#8221; ve &#8220;\u0130stanbul-Paris&#8221; kitaplar\u0131nda, ge\u00e7mi\u015fin \u0130stanbul kahvelerini, Beyo\u011flu ve Bo\u011fazi\u00e7i&#8217;nin sanat \u00e7evrelerini anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Salah Birsel, denemelerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 dili Amerikal\u0131 Tolstoy, Kurutulmu\u015f Felsefe Bah\u00e7esi, Bir Zavall\u0131 Sar\u0131 At, Yap\u0131\u015ft\u0131rma B\u0131y\u0131k, Kendimle Konu\u015fmalar, Ke\u00e7i \u00c7oban\u0131 Kuzu \u00c7oban\u0131 (TRT Sanat \u00f6d\u00fcl\u00fc 1970), \u015eiir ve Cinayet (TDK Deneme \u00d6d\u00fcl\u00fc 1976), Paf Puf (\u0130\u015f Bankas\u0131 Edebiyat \u00d6d\u00fcl\u00fc) yap\u0131tlar\u0131nda kendini kan\u0131tl\u0131yor. B\u00f6ylece T\u00fcrk yaz\u0131n\u0131ndaki yerini de alm\u0131\u015f bulunuyor. Al\u0131nt\u0131larda sizlere sunulan bu ger\u00e7e\u011fi di\u011fer \u00fcr\u00fcn verdi\u011fi t\u00fcrlerde de -\u015fiir,g\u00fcnl\u00fck- g\u00f6rmemiz olanakl\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Salah Birsel, \u00f6zg\u00fcn dil ve anlat\u0131m\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcn, yaz\u0131n adam\u0131d\u0131r da. \u00d6rne\u011fin, \u015fiirlerinden \u201cyeni sis\u201d \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7evresel sorununu, \u201cgizli sevgili\u201d alaysama tutkusunu, \u201cbaba\u00e7kolar\u201d kendini be\u011fenmi\u015f vars\u0131llar\u0131,\u201d bir radarc\u0131\u201d duyargalar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131na ayarlam\u0131\u015f yazar ve ozan\u0131, \u201c\u00e7ak\u0131r ayaz\u201d son ya\u015fl\u0131l\u0131k g\u00fcnlerini, \u201ckuzu\u201d gen\u00e7li\u011fi ve halk\u0131 dile getiren \u00f6nemli imgelerdir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Salah Birsel\u2019i okudu\u011fumuzda \u015fiirin insan ve ya\u015fam i\u00e7in oldu\u011funu daha iyi anlar\u0131z. Ger\u00e7ek \u015fiiri ironinin pembe g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcnde, imgelerin d\u00fc\u015f\u00fcnen p\u0131r\u0131lt\u0131lar\u0131nda bizlere sunuyor. Bulu\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6rneklersek, <em>\u201cke\u015f deniz, babayani bir hotoz, v\u0131v\u0131klamak, g\u00fcl\u00fcz\u00fcm, g\u00fcl\u00fck\u00fcz\u00fcm, lugaz, aleyk, leplep kulak, ince taktuk, ibik g\u00fcg\u00fckler, domur domur a\u011flamak, g\u0131ll\u0131k\u0131\u015f, horhopurdak, alifaka, sedrebeki konu\u015fmak, hello cello tak\u0131m\u0131, mayna sinyor laf de\u011fil, alargaya \u00e7ekmek, may\u0131\u015f\u0131k seviler.\u201d&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Salah Birsel, <strong><em>\u201c\u015eiirin K\u0131vam\u0131\u201d <\/em><\/strong>adl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda <em>\u201cBenim \u015fiir yazmam uzun beklemelerin sonucudur\u201d <\/em>der. Bunu,<em> \u201cozan dili s\u0131zma bald\u0131r\/ tin tin dola\u015f\u0131r uzay\u0131\/ y\u0131ld\u0131zlara ok atar\u201d<\/em> (Yalelli) dizeleriyle de bunu \u00f6zetler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Salah Birsel, denemelerinde \u0130stanbul\u2019u co\u011frafyas\u0131yla bizlere sunar. Sokak sokak, semt semt. T\u00fcrk yaz\u0131n\u0131na emek verenleri de unutmaz. Divan edebiyat\u0131 ozanlar\u0131ndan g\u00fcn\u00fcne de\u011fin herkesi ince dokundurmalardan ge\u00e7irir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok say\u0131da deneme, inceleme, g\u00fcnl\u00fck ve ele\u015ftiri kitaplar\u0131 yazar\u0131 olan <strong>Salah Birsel\u2019in \u015fiir kitaplar\u0131<\/strong>: D\u00fcnya \u0130\u015fleri (1947), Hacivat\u2019\u0131n kar\u0131s\u0131 (1955), Ases (1960), Kikirikname (1961),Haydar Haydar (1972), K\u00f6\u00e7ek\u00e7eler (1981), B\u00fct\u00fcn \u015eiirleri (1986), Varduman (1993), Yalelli (1994), \u0130nce Donanma (1995), Rumba da Rumba (1995), Ya\u015fama Sevinci (1995), \u00c7arleston (1995), Ba\u015f ve Ayak (1997), Sevdim Seni Ey \u0130nsan (1997). \u015eair Salah Birsel, bu \u015fiir kitaplar\u0131 yan\u0131 s\u0131ra; \u015fiir \u00fczerine deneme yaz\u0131lar\u0131 da yazd\u0131. Bunlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: \u015eiirin \u0130lkeleri (1952), \u015eiir ve Cinayet (1975). Salah Birsel \u201cVarduman\u201d adl\u0131 \u015fiir kitab\u0131yla ise, <strong>\u201cBeh\u00e7et Necatigil \u015eiir \u00d6d\u00fcl\u00fc (1994)\u201d ald\u0131.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Usta deneme yazar\u0131 olan<\/strong> <strong>Salah Birse<\/strong>l, \u015fair olarak da; 1990\u2019larda b\u00fcy\u00fck bir co\u015fkuyla tekrar \u015fiire d\u00f6nd\u00fc. \u0130roni ve tatl\u0131 hiciv \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yan \u015fiirleriyle, modern \u015fiirimizi tema ve <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/turk_dili\/milli_kultur_ve_dil.html\">dil<\/a> bak\u0131m\u0131ndan demokratla\u015ft\u0131rd\u0131, geli\u015ftirdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk Dili Dergisi i\u00e7in kendisiyle yapt\u0131\u011f\u0131m r\u00f6portajda (May\u0131s 2001); usta yazar ve \u015fair <strong>Salah Birsel (1919-1999)<\/strong>; en g\u00fczel Kikirikname \u015fiirlerini sevgili e\u015fi, tiyatro oyuncusu <strong>Jale Birsel <\/strong>i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7ek ad\u0131 <strong>Ahmet Selahaddin <\/strong>olan <strong>Sal\u00e2h Birsel<\/strong>\u2019in deneme ve \u015fiirlerindeki alayc\u0131l\u0131\u011f\u0131na bakarak onun esprili ve kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 \u00e7ok sayg\u0131l\u0131 bir insan oldu\u011funu s\u00f6yleyen tiyatrocu e\u015fi <strong>Jale Birsel<\/strong>\u2019e: \u201c<em>Onunla esprilerle anla\u015f\u0131rd\u0131k, birbirimize tak\u0131larak ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kavga konusu yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri biz e\u011flenerek \u00e7\u00f6zerdik\u201d <\/em>diyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dost sofralar\u0131nda, cac\u0131kla rak\u0131 i\u00e7meyi \u00e7ok seven Sal\u00e2h Birsel\u2019<\/strong>in baz\u0131 \u015fiirlerinin, bizim bilmedi\u011fimiz \u00f6yk\u00fcleri vard\u0131r. De\u011fi\u015fik bir \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan bir \u015fiiri i\u00e7in, e\u015fi <strong>Jale Birsel<\/strong>, Kikirikname \u015fiirinin yaz\u0131l\u0131\u015f \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc ise \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: <em>\u201cMissouri Z\u0131rhl\u0131s\u0131\u2019n\u0131n 1946\u2019da Amerikan B\u00fcy\u00fck El\u00e7imizin naa\u015f\u0131n\u0131 getirdi\u011fi g\u00fcn, devlet b\u00fcy\u00fcklerinin yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00f6rendeki yapmac\u0131k davran\u0131\u015f ve tutumlar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmek i\u00e7in <\/em><strong><em>Kikirikname<\/em><\/strong><em>\u2019yi yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u015eiiri de bize okudu. Bu bilgiyle \u015fiir, daha bir anlam kazan\u0131yor.\u201d&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Edip Cansever, Cemal S\u00fcreya, Turgut Uyar, Ahmet Oktay, Beh\u00e7et Necatigil ve Melih Cevdet Anday<\/strong> \u015fiirlerini \u00e7ok be\u011fenen ve <strong>As\u0131m Bezirci, Aziz Nesin, O\u011fuz Tansel, Fakir Baykurt, Sabahattin Kudret Aksal <\/strong>gibi yazarlar ile de dost olan, usta deneme yazar\u0131, \u015fair ve 1999\u2019da aram\u0131zdan ayr\u0131lan Salah Birsel,Beh\u00e7et Necatigil\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcne \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemi\u015fti. <strong>Salah Birsel<\/strong>; okuru-bizi g\u0131d\u0131klay\u0131p a\u011f\u0131z dolusu g\u00fcld\u00fcren ho\u015f bir \u015fiir ile yak\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131 hakka u\u011furlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, h\u00fcz\u00fcnl\u00fc bu koronal\u0131, bu zor g\u00fcnlerde, kutlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yeni y\u0131lda; <strong>Kikirikname<\/strong> ile birazc\u0131k g\u00fcl\u00fcmseyelim\u2026 Sa\u011fl\u0131kl\u0131, adil, \u00f6zg\u00fcr, insanca ve ya\u015fanas\u0131 \u015fiirli g\u00fczel g\u00fcnler dilerim. Sanat\u0131n ve \u00f6zellikle \u015fiirin maydanoz de\u011fil, matematik ve vicdan i\u015fi oldu\u011funu unutmadan, kadim ve \u00e7a\u011fda\u015f bir yurtta\u015f olarak, haklar\u0131m\u0131z\u0131n ve sorumluluklar\u0131m\u0131z\u0131n fark\u0131nda olarak\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sessiz \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za, \u0131sl\u0131kla g\u00fc\u00e7 verin\u2026 \u015eiirle, dostlukla\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cK\u0130K\u0130R\u0130KNAME<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sizinkisi de g\u00fclmek mi a kikirikler<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00fcl\u00fcnce \u015f\u00f6yle sunturlu g\u00fclmeli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir iki \u00fc\u00e7 di\u015fleri g\u00f6stermeli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0131r\u0131tmal\u0131 de\u011fil zang\u0131r zang\u0131r g\u00fclmeli.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Yakalar\u0131 kolalatmal\u0131 bir iki \u00fc\u00e7<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir iki \u00fc\u00e7 ba\u015flar\u0131 do\u011frultmal\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bo\u015funa de\u011fil bu \u00f6\u011f\u00fctler inan\u0131n<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00fcl\u00fcnce sabah ak\u015fam g\u00fclmeli.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ceketler kavu\u015fturmal\u0131 bir iki \u00fc\u00e7<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>K\u00f6\u015felerde de\u011fil ortalarda g\u00fclmeli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>D\u00fc\u011fmeleri parlatmal\u0131 zaman\u0131nda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00fcl\u00fcnce \u015fapkalarla g\u00fclmeli.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir iki \u00fc\u00e7 say\u0131yla b\u00fck\u00fclmeli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0131rayla de\u011fil hep birden g\u00fclmeli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130\u015fin b\u00fct\u00fcn inceli\u011fi burda a kikirikler<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00fcl\u00fcnce di\u015fleri g\u00f6stermeli\u2026\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Salah Birsel.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>(*) Kaynak metin: <\/em><\/strong><a href=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\"><em>www.dursunozden.com.tr<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp; &nbsp; <\/em><strong><em>Foto\u011fraflar: <\/em><\/strong><em>Dursun \u00d6zden ar\u015fivi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"485\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-birsel-unutulmamali-3-485x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9036\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-birsel-unutulmamali-3-485x728.jpg 485w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-birsel-unutulmamali-3-200x300.jpg 200w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-birsel-unutulmamali-3.jpg 525w\" sizes=\"(max-width: 485px) 100vw, 485px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"566\" height=\"628\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-birsel-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9037\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-birsel-3.jpg 566w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-birsel-3-270x300.jpg 270w\" sizes=\"(max-width: 566px) 100vw, 566px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"971\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-b-rsel-l-971x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9038\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-b-rsel-l-971x728.jpg 971w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-b-rsel-l-400x300.jpg 400w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-b-rsel-l-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah-b-rsel-l.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 971px) 100vw, 971px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"655\" height=\"328\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/raw_denemelerin-en-renkli-yazari-salah-birsel_413189057.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9039\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/raw_denemelerin-en-renkli-yazari-salah-birsel_413189057.jpg 655w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/raw_denemelerin-en-renkli-yazari-salah-birsel_413189057-500x250.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 655px) 100vw, 655px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"640\" height=\"459\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9043\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah1.jpg 640w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah1-418x300.jpg 418w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah1-350x251.jpg 350w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9044\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah2.jpg 640w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah2-400x300.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9045\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah3.jpg 640w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah3-400x300.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"640\" height=\"455\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9046\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah4.jpg 640w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah4-422x300.jpg 422w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"640\" height=\"436\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9047\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah5.jpg 640w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah5-440x300.jpg 440w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9048\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah6.jpg 640w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/salah6-400x300.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Salah Birsel; \u201c\u015eiir Maydanoz de\u011fil, Matematik \u0130\u015fidir\u201d Salah Birsel\u2019den \u015eiirin \u0130lkeleri, Bo\u011fazi\u00e7i \u015e\u0131ng\u0131r M\u0131nd\u0131r ve Kikirikname\u2026 Salah Birsel ile tan\u0131\u015fmam, 1990\u2019li y\u0131llara uzan\u0131r. Milliyet Gazetesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r iken; Milliyet Sanat, Cumhuriyet Kitap ve Gezi eklerinde, G\u00f6steri, Ayk\u0131r\u0131 Sanat, S\u00f6ylem, \u00c7al\u0131, \u00c7\u0131tl\u0131k, Anadolu Ekini, G\u00f6r\u00fc\u015f, Ger\u00e7ek Sanat, Akp\u0131nar, Bay, Tempo gibi dergilerde kitap ele\u015ftirileri ve tan\u0131t\u0131mlar\u0131 yazd\u0131m\u2026 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9044,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,49],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9035"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9035"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9035\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9049,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9035\/revisions\/9049"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9044"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}