﻿{"id":90,"date":"2013-09-02T15:04:28","date_gmt":"2013-09-02T12:04:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.liliumreklam.com\/dur\/?p=90"},"modified":"2014-03-08T15:53:31","modified_gmt":"2014-03-08T13:53:31","slug":"anadolunun-aydinlik-yuzu-beyagil-inceleme","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=90","title":{"rendered":"Anadolu&#8217;nun ayd\u0131nl\u0131k y\u00fcz\u00fc Beya\u011f\u0131l (\u0130nceleme)"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <span style=\"color: #3366ff;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span style=\"font-family: times new roman,times;\">BEYA\u011eIL&#8217;IN TAR\u0130H\u0130 ve K\u00dcLT\u00dcREL YAPISI<br \/>\n<\/span><br \/>\n<\/span><\/span>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>N\u0130\u011eDE \u0130li, Uluk\u0131\u015fla \u0130l<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"float: left; margin-left: 5px; margin-right: 5px; border: 0px;\" alt=\"\" src=\"images\/stories\/dg_pictures\/C284D9749E72-1.jpg\" width=\"111\" height=\"155\" border=\"0\" \/>\u00e7esi\u2019ne ba\u011fl\u0131 Beya\u011f\u0131l K\u00f6y\u00fc\u2019<\/strong><span style=\"color: #000000;\">n\u00fcn<\/span><\/span>; yaz\u0131l\u0131 bir kaynak olmamas\u0131na kar\u015f\u0131n, <strong>bilinen 290 y\u0131ll\u0131k tarihi<\/strong>nin yan\u0131 s\u0131ra; b\u00f6lgenin arkeolojik bulgular sonunda elde edilen genel tarihi ve jeolojik dokusu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndaki k\u00f6kleri old<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"float: right; margin-left: 5px; margin-right: 5px; border: 0px;\" alt=\"\" src=\"images\/stories\/dg_pictures\/86FC7FBC8748-1.jpg\" width=\"147\" height=\"107\" border=\"0\" \/>uk\u00e7a derin&#8230;\u00a0\u00c7in ve Hindistan\u2019dan ba\u015flay\u0131p, \u0130stanbul\u2019a uzanan \u201cTarihi \u0130pek-Baharat Yolu\u201d \u00fczerinde ve Uluk\u0131\u015fla\u2019ya 5 kilometre uzakl\u0131kta, <span style=\"color: #0000ff;\">Konya-Mersin ve Kayseri-Adana kara ve demir yollar\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi yerde; \u00e7evresinde Porsuk, \u0130lhan, Eminlik, H\u00fcsniye, Ovac\u0131k, G\u00fcney,\u00a0 Uluk\u0131\u015fla, Aktoprak (K\u0131lan), Emirler ve Darbo\u011faz\u2019\u0131n bulundu\u011fu Beya\u011f\u0131l,<\/span> \u0130\u00e7 Anadolu G\u00fcney K\u0131z\u0131l\u0131rmak Havzas\u0131 ve gen\u00e7 Bolkar Da\u011flar\u0131 Kuzey Havzas\u0131\u2019nda yer almaktad\u0131r. Beya\u011f\u0131l, Ere\u011fli-Uluk\u0131\u015fla-\u00c7iftehan Havzas\u0131\u2019n\u0131n ortas\u0131nda bulunmaktad\u0131r. B\u00f6lge, Senonien-Orta Eosen Jeolojik Zaman aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil eden sedimenter, volkanik ve derinlik kaya\u00e7lar\u0131ndan meydana gelmektedir. Karma\u015f\u0131k littolojik \u00f6zelliklerine g\u00f6re alt\u0131 \u00fcyeye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Ecemi\u015f Koridoru\u2019da buradan ge\u00e7mektedir. Beya\u011f\u0131l\u2019\u0131n bulundu\u011fu nokta ise, <span style=\"color: #ff0000;\">Ere\u011fli-Uluk\u0131\u015fla-\u00c7iftehan Havzas<\/span>\u0131\u2019n\u0131n taban\u0131nda g\u00f6r\u00fclen ilk \u00e7\u00f6kel birimidir. Ofiyolitler \u00fczerinde uy<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"float: left; margin-left: 5px; margin-right: 5px; border: 0px;\" alt=\"\" src=\"images\/stories\/dg_pictures\/DBCCC9DD921A-1.jpg\" width=\"150\" height=\"99\" border=\"0\" \/>umsuz olarak duran y\u00fczeylerde, yer yer \u00e7ak\u0131lta\u015f\u0131 ba\u015flayan birim, genel olarak ince-orta katmanl\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli pelejik kire\u00e7ta\u015f\u0131 ile temsil edilir. Beya\u011f\u0131l\u2019\u0131n g\u00fcney kar\u015f\u0131s\u0131nda bulunan K\u0131z\u0131ltepe, bu olu\u015fuma en tipik \u00f6rnektir. Beya\u011f\u0131l\u2019\u0131n do\u011fusundan ba\u015flay\u0131p kuzeyine do\u011fru k\u0131vr\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131rada\u011fda bulunan <strong><span style=\"color: #808000;\">\u00c7atal Kale, Be\u015fikta\u015f, Zevter-Ard\u0131\u00e7 A\u011fac\u0131 (Adak A\u011fac\u0131) Tepesi ve K\u0131rankaya<\/span><\/strong>\u2019n\u0131n bulundu\u011fu da\u011f s\u0131ralamas\u0131 ise, ters faylardan olu\u015fmaktad\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Bu nedenle Beya\u011f\u0131l, deprem b\u00f6lgesi d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r. <span style=\"color: #008000;\">Beya\u011f\u0131l\u2019\u0131n \u00d6z Mevkisi-\u00c7ak\u0131t Deresi (demiryolu hatt\u0131) ise, Uluk\u0131\u015fla formasyonunun \u00e7\u00f6kel kaya\u00e7lardan derlenen fosillerin olu\u015fturdu\u011fu verimli topraklardan, kaynak sular\u0131n\u0131 alan ve Akdeniz\u2019e d\u00f6k\u00fclen Seyhan Nehri\u2019nin bir kolu olan \u00c7ak\u0131t \u00c7ay\u0131\u2019n\u0131n sulad\u0131\u011f\u0131 verimli al\u00fcvyon topraklardan olu\u015fmaktad\u0131r&#8230; <\/span><\/p>\n<p>Bu havzada kiraz, elma, ceviz, kay\u0131s\u0131, \u015feftali, armut, \u00e7ilek, lahana, patates, fasulye, so\u011fan, her t\u00fcrl\u00fc sebze ve meyveye elveri\u015flidir. Sulu tar\u0131ma elveri\u015fli olan \u00c7ak\u0131t Vadisi\u2019nin g\u00fcneyinde yer alan ve ba\u011fc\u0131l\u0131\u011fa elveri\u015fli, me\u015fe ve \u00e7am a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu K\u0131z\u0131ltepe ve Tap\u0131r Tepesi\u2019ni olu\u015fturan ve azot sanayiinde kullan\u0131lan beyaz-yumu\u015fak kire\u00e7ta\u015f\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6lgenin antik tarihine ait bilgilerin ana kayna\u011f\u0131 Frans\u0131z Arkeolog Albert Gabriel\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 ve tarih\u00e7i Ahmet Akif T\u00fcteng\u2019in geni\u015fleterek dilimize kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201cD\u00fcnden Bu G\u00fcne Ni\u011fde Tarihi\u201d kitab\u0131d\u0131r. Bu kitab\u0131n ard\u0131ndan, b\u00f6lgede yeni bulunan yedi h\u00f6y\u00fck kaz\u0131s\u0131 sonunda \u00e7\u0131kan tarihi bulgular ve belgeler, bir ba\u015fka kaynak te\u015fkil etmektedir.<br \/>\nKaz\u0131larda \u00e7\u0131kan bulgular\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7\u0131r\u0131lanlardan arta kalanlar\u0131, bu g\u00fcn Ni\u011fde M\u00fczesi\u2019nde bulunuyor. Bu bulgu, belge ve bilgilere dayanarak b\u00f6lge tarihini, M\u00d6. 7000 y\u0131llar\u0131ndan itibaren-S\u00fcmerler\u2019den ba\u015flatmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6zellikle M\u00d6. 3000 \u2018li y\u0131llarda Hitit d\u00f6nemine \u00f6zg\u00fc pek \u00e7ok belge bulunmaktad\u0131r. Daha sonraki d\u00f6nemlerde, M\u00d6. 1200\u2019li y\u0131llarda b\u00f6lgenin t\u00fcm hakimini elinde bulunduran Kemerhisar Antik Kenti ve Porsuk Zeyve Gedi\u011fi\u2019ndeki h\u00f6y\u00fcklerde \u00e7\u0131kan bulgular \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, TYANA-TUANA D\u00d6NEM\u0130 izleri bulunuyor. Bu d\u00f6nem, I. ve II.Hitit \u0130mparatorlu\u011fu ya da Mo\u015fo- Hititler D\u00f6nemi olup, Tyana\u2019y\u0131 h\u00fck\u00fcmetin merkezi yapm\u0131\u015flard\u0131r. Daha sonra ise b\u00f6lgede, s\u0131ras\u0131yla Asurlular, Frigyal\u0131lar, \u0130ran-Sasani, Araplar, Makedonlar, Do\u011fu Roma, Bizans, Dan\u0131\u015fmendler, Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131 (1243-1335), \u0130lhanl\u0131lar (1335-1366), Karamano\u011fullar\u0131 (1366-1470), Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu (1470-1920) ve 1920\u2019den itibaren T\u00fcrkiye Cumhuriyeti d\u00f6neminin izleri bulunmaktad\u0131r. (*)<br \/>\nBu tarihi d\u00f6nemlerden, Beya\u011f\u0131l\u2019\u0131n do\u011fusunda ve deniz seviyesinden 2000 metre y\u00fckseklikte bulunan do\u011fal \u00c7atal Kale; Do\u011fu Roma \u0130mparatorlu\u011fu D\u00f6nemi\u2019nde (MS. IV. yy) Anadolu\u2019ya \u0130slamiyeti yaymak i\u00e7in g\u00fcneyden gelen Arap ak\u0131nlar\u0131n\u0131, Anadolu H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n merkezi Kapadokya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Tyana\u2019ya ve \u0130mparatorlu\u011fun ba\u015fkenti \u0130stanbul\u2019a haber vermek i\u00e7in yak\u0131lan ate\u015f kuleleri ve g\u00f6zetleme evlerinin bulundu\u011fu tarihi kale, savunmas\u0131 i\u00e7in kale \u00e7evresine yap\u0131lan y\u00fcksek duvarlarla korunan askeri bir \u00fcs \u00f6zelli\u011findedir. Burada kalan askerlerin aileleriyle birlikte ya\u015fayabilecekleri evler ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir de su sarn\u0131c\u0131 bulunmaktad\u0131r. Burada ya\u015fayan askerler, su gereksinimlerini kalenin bat\u0131 alt yan\u0131nda vadide bulunan Merk\u00fc\u011f\u00fcn-Mer K\u00f6y\u00fc (Y\u0131lanl\u0131 H\u0131ristiyan K\u00f6y\u00fc) kaynak sular\u0131ndan ta\u015f\u0131mal\u0131 olarak gideriyorlard\u0131. Yiyecek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ise, Merk\u00fc\u011f\u00fcn vadisinde yeti\u015ftirdikleri \u00fcr\u00fcnlerden kar\u015f\u0131l\u0131yorlard\u0131. \u015eimdi bile, bu vadi Beya\u011f\u0131l\u2019\u0131n en \u015ferbetli ve leziz \u00fcz\u00fcmlerinin yeti\u015fti\u011fi yerdir. O d\u00f6nemden kalma, \u00fcz\u00fcm s\u0131kma ve \u015farap yapma evlerinin izleri bulunmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7obanlar\u0131n, askerlerin ve baz\u0131 k\u00f6yl\u00fclerin \u00c7atal Kale harabelerinde yapt\u0131klar\u0131 gizli kaz\u0131larda, o d\u00f6neme ait para, \u00e7\u00f6mlek, metal ve toprak kap-kacak bulundu. Ayr\u0131ca, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda Beya\u011f\u0131l\u2019\u0131n \u00c7evrez mevkisinde k\u00f6yl\u00fcler taraf\u0131ndan yine bu d\u00f6neme ait bir k\u00fcp dolusu \u00e7ift geyik ba\u015fl\u0131 alt\u0131n paralar bulunup, jandarmaya teslim edildi.<br \/>\nDeniz seviyesinden 1400 metre y\u00fckseklikte bulunan ve bol kaynak sular\u0131n\u0131n oldu\u011fu Beya\u011f\u0131l\u2019\u0131n bu g\u00fcnk\u00fc bulundu\u011fu yerde, Uluk\u0131\u015flal\u0131 bir beyin a\u011f\u0131l\u0131 varm\u0131\u015f. Beyin koyun s\u00fcr\u00fcleri Cehri, Sansar, \u00d6tey\u00fcz, Ta\u015f\u0131nard\u0131, Kark\u0131nc\u0131, Ta\u015fp\u0131nar, \u00c7aykavak, Damderesi, Eski \u0130lhan, \u00c7evrez, K\u0131rankaya, K\u0131z\u0131ltepe gibi verimli otlaklarda yay\u0131l\u0131p gelen koyunlar sa\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kekik kokulu bol s\u00fct al\u0131n\u0131rm\u0131\u015f. S\u00fctler, yo\u011furt, peynir ya da tereya\u011f\u0131 yap\u0131l\u0131rm\u0131\u015f. O d\u00f6nemde, Bor Pazar\u0131 me\u015fhurmu\u015f. Pazara gelen herkes, Uluk\u0131\u015flal\u0131 Bey\u2019in a\u011f\u0131l\u0131n\u0131n s\u00fct\u00fcn\u00fc, yo\u011furdunu, peynirini ve tereya\u011f\u0131n\u0131 almadan gitmezmi\u015f. O zaman paradan \u00e7ok takas usul\u00fc ile al\u0131\u015f veri\u015f yayg\u0131nm\u0131\u015f. Ni\u011fde ve \u00e7evresi halk\u0131, Beyin a\u011f\u0131l\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnlerini almak i\u00e7in Bor Pazar\u0131\u2019n\u0131 sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla beklerlermi\u015f. Pazara ge\u00e7 gelip, Bey\u2019in a\u011f\u0131l\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnlerini ka\u00e7\u0131ranlar, Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc kurulan Ni\u011fde Pazar\u0131\u2019na giderlermi\u015f. Hatta bunun i\u00e7in Ni\u011fde ve \u00e7evresinde s\u00f6ylenen ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek ula\u015fan bir \u00f6zl\u00fc s\u00f6z vard\u0131r: \u201cEsti kavak yelleri \/ D\u00f6nd\u00fc birer i\u011fdeye \/ Ge\u00e7ti Bor\u2019un pazar\u0131 \/ S\u00fcr e\u015fe\u011fini Ni\u011fde\u2019ye&#8230;\u201d<br \/>\nBey\u2019in a\u011f\u0131l\u0131 anlam\u0131na gelen \u201cBeya\u011f\u0131l\u201d ad\u0131n\u0131n, buradan kaynakland\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.<br \/>\nBeya\u011f\u0131l\u2019da ya\u015fayan farkl\u0131 ailelerin k\u00f6klerinin nereden geldi\u011fi \u00fczerine k\u00f6y\u00fcn ya\u015fl\u0131lar\u0131 ile yapt\u0131\u011f\u0131m s\u00f6yle\u015finin do\u011fruluk derecesi tam olmamakla birlikte, son 290 y\u0131l\u0131n bilinen sosyolojik yap\u0131s\u0131 ilgin\u00e7tir. Beya\u011f\u0131l, okuma yazma oran\u0131n\u0131n %99 oldu\u011fu ve \u00fclkeye hizmet veren ayd\u0131n, yurtsever ve \u00e7a\u011fda\u015f insanlar\u0131n yeti\u015fti\u011fi, bar\u0131\u015f ve huzur i\u00e7inde t\u00fcm farkl\u0131l\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131n, \u201cbirlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc\u201d \u00f6z\u00fcmseyip ve \u00e7evresine her konuda \u00f6rnek olmakta. \u0130mece usul\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma, dayan\u0131\u015fma ve payla\u015fma ruhu ile kalk\u0131nma hamlesi i\u00e7inde olan halk, \u00e7evreci ve ilerici duru\u015fuyla, yoksulluklar\u0131na ald\u0131rmadan kahvelerde \u00fclkenin gelece\u011fini tart\u0131\u015fmakta ve kitap okuma yar\u0131\u015f\u0131 yapmaktalar. Yemen\u2019de, Filistin\u2019de, \u00c7anakkale\u2019de ve Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019nda Mustafa Kemal\u2019in askeri olarak, Ahmet Onba\u015f\u0131 (Soysal) ve Hac\u0131 Ali Yener gibi vatana onlarca \u015fehit veren ve Kuvay\u0131 Milliye ruhu ile 1919\u2019da Frans\u0131z treninin Pozant\u0131\u2019dan Uluk\u0131\u015fla\u2019ya \u00e7\u0131kmamas\u0131 i\u00e7in Kocak\u2019da tren yolunu dinamitleyen \u00e7etelere kat\u0131lan Beya\u011f\u0131ll\u0131 Yurtseverlerin torunlar\u0131, bu g\u00fcn de Lozan ve Cumhuriyet Devrimleri\u2019nin ya\u015famas\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015f veriyorlar&#8230;<br \/>\nBu g\u00fcn, ya\u015fan\u0131l\u0131r modern kentsel yap\u0131s\u0131 ile 200 imarl\u0131 evin bulundu\u011fu ve yakla\u015f\u0131k 1500 ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Beya\u011f\u0131l\u2019da, k\u00fclt\u00fcrler harman\u0131 ya da insan mozayiki bulunuyor. Daha \u00f6nceki y\u0131llarda, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00f6nce rahmetli Anamla (Emine \u00d6zden) ve k\u00f6y\u00fcn \u00f6teki ya\u015fl\u0131lar\u0131yla, k\u00f6y\u00fcn tarihini ve sosyolojik yap\u0131s\u0131n\u0131 konu\u015fmu\u015ftum. Son kaynak ki\u015fi olarak konu\u015ftu\u011fum (Ekim 2005) H\u00fcseyin Ero\u011flu (78)\u2019nun anlatt\u0131klar\u0131na g\u00f6re Beya\u011f\u0131l\u2019\u0131n aile yap\u0131s\u0131 (s\u00fclaleler)\u2019in kayna\u011f\u0131 ve nereden geldikleri \u015f\u00f6yle:<br \/>\nHac\u0131 Bekir Ailesi: Porsuklu-Kayserili Ali \u00e7ocuklar\u0131,<br \/>\n\u0130mamlar: Karamano\u011fullar\u0131,<br \/>\nHalilkiyalar: Sel\u00e7uklu-Sungurlar<br \/>\nHasbi \u00c7avu\u015f: Erzurumlu Ke\u00e7eciler,<br \/>\nYakupo\u011fullar\u0131: Kark\u0131nc\u0131,<br \/>\nHac\u0131 Muzaffer: G\u00fcm\u00fc\u015f\u2019ten,<br \/>\nCurul Osman: Darbo\u011faz\u2019dan,<br \/>\nMulla Osman: Bor\u2019dan,<br \/>\nAsfaltlar: Demircio\u011flu, Adana \u015eamboyad\u0131,<br \/>\n\u00c7akallar: Uluk\u0131\u015fla\u2019dan,<br \/>\nFad\u0131ll\u0131o\u011flu: Uluk\u0131\u015fla\u2019dan,<br \/>\nLazo\u011flu: G\u00fcm\u00fc\u015fhane\u2019den,<br \/>\nTehino\u011flu: Karaman\u2019dan,<br \/>\nAraplar: Yemen\u2019den,<br \/>\nK\u0131snedarlar: Urfa Birecik\u2019ten,<br \/>\nMenemencio\u011flu: Adana Karaisal\u0131 (Y\u00f6r\u00fck),<br \/>\nSak\u0131zlar: Adana\u2019dan,<br \/>\nK\u00fcrtler: Ceyhan ve G\u00fcney Do\u011fu\u2019dan (1980 sonras\u0131 gelen).<\/p>\n<p>Tarihi \u0130pek-Baharat Yolu \u00fczerinde bulunan Eski Bedirge; kervanlar\u0131n mola verip konaklad\u0131klar\u0131 bir yer olmas\u0131 nedeniyle, ticari k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve yerle\u015fik ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc de en eski benimseyen bu Anadolu T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir yerdir. Beya\u011f\u0131l halk\u0131, \u00e7ok eski tarihlerden beri yerle\u015fik olarak tar\u0131mla u\u011fra\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131n, yak\u0131n tarihe kadar (1980) b\u00fcy\u00fckba\u015f ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanc\u0131l\u0131kta da \u00e7ok ileriydi. \u201c\u00c7ak\u0131t Erozyon Kontrol ve A\u011fa\u00e7land\u0131rma Projesi\u201dnin ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1980\u2019e kadar, yakla\u015f\u0131k 10 000 k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f ve 200 b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan\u0131 bulunan Beya\u011f\u0131l halk\u0131,\u00a0 her y\u0131l\u0131n may\u0131s ay\u0131 sonunda, m\u00fclkiyeti k\u00f6y vakf\u0131n\u0131n olan Balkar Da\u011flar\u0131\u2019ndaki yaylaya g\u00f6\u00e7 ederdi. Yaylada \u00e7ad\u0131rlar kurulur, mantar, kenger ve kuzukulak otlar\u0131 toplan\u0131r, sa\u00e7 kavurmalar\u0131n kokusu \u00e7evreye yay\u0131l\u0131r, koyun ve kuzu melemeleri bir orkestra gibi \u00e7evreye yay\u0131l\u0131r, ya\u015fl\u0131lar k\u00f6pek martavallar\u0131 ile gen\u00e7leri g\u00fcld\u00fcr\u00fcr, uzaklardan \u00e7oban kaval sesleri Toros Da\u011flar\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcksek yama\u00e7lar\u0131n\u0131 s\u00fcsleyen sedir a\u011fa\u00e7lar\u0131nda yank\u0131lan\u0131r, gen\u00e7 k\u0131zlar kaynak su ba\u015flar\u0131nda testi doldururken, \u00e7ocuklar k\u00f6peklerle oyna\u015f\u0131r, g\u0131c\u0131rganlar d\u00f6ner, \u015fenlikler yap\u0131lar ve obalar halinde konaklan\u0131rd\u0131. Bir obadan \u00f6b\u00fcr\u00fcne manili at\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rd\u0131. Darbo\u011faz kasabas\u0131, Porsuk, G\u00fcm\u00fc\u015f ve Maden k\u00f6ylerine s\u0131n\u0131r olan ve so\u011fuk kaynak sular\u0131n\u0131n bol oldu\u011fu verimli otlaklardan olu\u015fan Beya\u011f\u0131l Yaylas\u0131, \u015fimdi ise alternatif da\u011f turizmine hizmet veriyor. Da\u011fc\u0131lar\u0131n kamp yerine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Havalar so\u011fumaya ba\u015flay\u0131nca, ko\u00e7 kat\u0131m\u0131 zaman\u0131 ve hasat mevsimi (Eyl\u00fcl) geldi\u011finde ise,\u00a0 k\u00f6ye geri g\u00f6\u00e7\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nBu d\u00f6nem, bir bayram ve \u015f\u00f6len havas\u0131 olarak an\u0131msan\u0131r. G\u00fcz mevsimi ayn\u0131 zamanda \u00fcr\u00fcnlerin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve bir y\u0131l boyunca harcanan eme\u011fin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir d\u00f6nem oldu\u011fu i\u00e7in, d\u00fc\u011f\u00fcn dernek zaman\u0131d\u0131r. Eski k\u0131na geceleri ve d\u00fc\u011f\u00fcnlerde; sa\u011fd\u0131\u00e7, yorganc\u0131, arap, deynek\u00e7iler, yapay deve, zenneler ve \u201chem a\u011flar\u0131m hem giderim\u201d diyen at \u00fcst\u00fcnde k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00f6rt\u00fcl\u00fc gelin ve atk\u0131 t\u00f6renlerinin oldu\u011fu ve bir hafta s\u00fcren eski d\u00fc\u011f\u00fcnler art\u0131k nostalji oldu. Yavuklusuna kur yapan gen\u00e7lerin damlara \u00e7\u0131k\u0131p, bacadan kese sark\u0131t\u0131p \u201cebe coz, coz..\u201d diyerek hediye toplay\u0131\u015flar\u0131 ve k\u0131zlar\u0131n da \u00e7e\u015fme ba\u015f\u0131nda kikirdemeleri yok art\u0131k&#8230; D\u00fc\u011f\u00fcnlerde muziplikler yap\u0131l\u0131r, orta oyunlar\u0131 oynan\u0131r, maniler s\u00f6ylenir, seferberlik, hasret, sevda ve karde\u015flik t\u00fcrk\u00fcleri \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131l\u0131r ve kad\u0131n erkek birlikte halaylar \u00e7ekilirdi. Koyak ba\u011f\u0131 \u00fcz\u00fcmlerinden yap\u0131lan rak\u0131 ve \u015farap su gibi i\u00e7ilir, ama kimse zil zurna sarho\u015f olmazd\u0131. Eskiden k\u00f6y\u00fcn di\u015fi e\u015fek s\u00fcr\u00fcs\u00fc vard\u0131. Beya\u011f\u0131l\u2019da namus, h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve gasp gibi su\u00e7lardan hi\u00e7 kimse bu g\u00fcne dek adliyelik olmam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6y\u00fcn i\u00e7 yasalar\u0131 i\u015fletilir ve b\u00fcy\u00fckler, sorunlar\u0131 tatl\u0131ya ba\u011flarlard\u0131. Kadri Tarikat\u0131 \u00fcyesi baz\u0131 ya\u015fl\u0131lar, geceleri Mercan Day\u0131\u2019n\u0131n evinde; \u201chu, hu, huuuu!&#8230;\u201d diyerek ve z\u0131playarak toplu zikir ederdi. Gen\u00e7ler, onlar\u0131 zaman zaman rahats\u0131z ettiklerinde, eli sopal\u0131 zikircilerle kovalamaca oynan\u0131rd\u0131. Hanefi Meshebi\u2019nin ve \u0130slami kurallar\u0131n etkin oldu\u011fu k\u00f6yde,\u00a0 \u00f6zellikle dini bayramlarda ho\u015fg\u00f6r\u00fc, sayg\u0131 ve sevgi hep \u00f6nde tutulur ve b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck herkes caminin \u00f6n\u00fcnde toplanarak bayramla\u015f\u0131r ve k\u00fcsler bar\u0131\u015f\u0131rd\u0131. K\u00f6yden bir ki\u015fi \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde, o g\u00fcn kimse i\u015fe gitmez ve topluca cenaze t\u00f6renine kat\u0131l\u0131rlard\u0131. T\u00fcm bu t\u00f6renler, \u015eaman ve \u0130slam kurallar\u0131 karmas\u0131 ortak ve \u00f6zg\u00fcn bir \u00f6zellikte yap\u0131l\u0131rd\u0131. Hasatta, d\u00fc\u011f\u00fcnde ve ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda, kad\u0131n erkek aras\u0131nda haremlik-selaml\u0131k ayr\u0131m\u0131 olmazd\u0131. Kad\u0131na sayg\u0131 ve sevgi \u00f6ncelikler aras\u0131ndayd\u0131. E\u011fer k\u00f6y\u00fcn delisi yoksa, birini deli ederlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6y\u00fcn bir imam\u0131, bir muhtar\u0131, bir \u00f6\u011fretmeni ve bir de delisi olurdu. K\u00f6y odalar\u0131nda pe\u015fkir oyunu, k\u00f6r ebe, saklamba\u00e7, hiciv, g\u00fclmece, kuran ve \u015fiir okuma yar\u0131\u015flar\u0131 yap\u0131l\u0131rd\u0131. K\u0131na gecelerinde, kad\u0131nlar\u0131n da ho\u015f e\u011flenceleri ve oyunlar\u0131 vard\u0131. Alt\u0131parmak Hasan (An\u0131l) gibi halk ozanlar\u0131n\u0131n uzun havalar\u0131 d\u00fc\u011f\u00fcnlerin en \u00f6zg\u00fcn yan\u0131yd\u0131. D\u00fc\u011f\u00fcnlerde, toprak damlarda oynanan ve Kerim Yavuz gibi usta halayc\u0131 ba\u015flar\u0131n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi \u015fu s\u00f6zleri, di\u011fer halayc\u0131lar birlikte ve y\u00fcksek sesle \u00fcnlerler:<br \/>\n\u201cAlay\u0131m ka\u00e7ay\u0131m da\u011flara seni, heyy!<br \/>\nLaleli, mor s\u00fcmb\u00fcll\u00fc ba\u011flara seni, heyy!<br \/>\nKalenin kap\u0131s\u0131 demir de\u011fil mi, heyy!<br \/>\nDemiri eriten k\u00f6m\u00fcr de\u011fil mi, heyy!\u201d<br \/>\n\u201cAtal\u0131m, atal\u0131m&#8230;<br \/>\nKime?<br \/>\nHerkes sevdi\u011finin kuca\u011f\u0131na&#8230;<br \/>\nHeyyyyyy!&#8230;\u201d<br \/>\nGen\u00e7 k\u0131zlar ise, \u015fu t\u00fcrk\u00fc e\u015fli\u011finde oynarlar:<br \/>\n\u201cSand\u0131\u011f\u0131m\u0131n kilidi<br \/>\n\u00dcst\u00fcn\u00fc g\u00fcller b\u00fcr\u00fcd\u00fc<br \/>\nO yar orda, ben burda<br \/>\nCahil \u00f6mr\u00fcm \u00e7\u00fcr\u00fcd\u00fc&#8230;\u201d<br \/>\nZahit Hoca (Ball\u0131), Molla Durmu\u015f (\u00d6ngel), H\u00fcseyin Dede (Y\u0131ld\u0131z), Ta\u015fkafan\u0131n Ahmet (\u00d6zel), Konur Osman (Aksoy), Hasbi \u00c7avu\u015f (Y\u0131lmaz), Sofu \u0130smail (Y\u00fccel), Fak\u0131o\u011flu Durmu\u015f (Yenel), Kara Durmu\u015f (Can), Muhtar Halil (Dincer), Osman Usta (\u00d6zden), Halil A\u011fa (Duru), K\u00fclhan Emmi (\u00dcn\u00fcvar), \u015e\u0131h Osman (Soysal) ve Cemal Onba\u015f\u0131 (Ayd\u0131n) gibi, Beya\u011f\u0131l\u2019\u0131n g\u00f6rm\u00fc\u015f ge\u00e7irmi\u015f ya\u015fl\u0131 ayd\u0131nlar\u0131-aksakal bilge dervi\u015fleri ve \u015fifac\u0131 \u015eaman Analar\u0131; k\u00f6y\u00fcn huzurunu bozan ve b\u00f6b\u00fcrlenip kendini \u00f6ven cahiller i\u00e7in, \u015fu maniyi s\u00f6ylerler:<br \/>\n\u201cAnas\u0131n\u0131n \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc<br \/>\nKoyup ka\u00e7as\u0131m geldi<br \/>\nElin \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc<br \/>\nAl\u0131p ka\u00e7as\u0131m geldi&#8230;\u201d<br \/>\nT\u00fcm \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Ar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fun, Ata gelenek ve g\u00f6reneklerine ba\u011fl\u0131 Beya\u011f\u0131l; Orta Asya T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Anadolu\u2019nun zengin uygarl\u0131k miras\u0131 izlerini koruyan ve ya\u015fatan Kuvay\u0131 Milliyeci \u00f6zg\u00fcn bir T\u00fcrk k\u00f6y\u00fcd\u00fcr&#8230;<br \/>\n<strong>(*) Kaynak: \u201cUygur Kar\u0131zlar\u0131na Yolculuk\u201d Dursun \u00d6zden- Kaynak Yay\u0131nlar\u0131, Ocak 2006\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 BEYA\u011eIL&#8217;IN TAR\u0130H\u0130 ve K\u00dcLT\u00dcREL YAPISI \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0N\u0130\u011eDE \u0130li, Uluk\u0131\u015fla \u0130l\u00e7esi\u2019ne ba\u011fl\u0131 Beya\u011f\u0131l K\u00f6y\u00fc\u2019n\u00fcn; yaz\u0131l\u0131 bir kaynak olmamas\u0131na kar\u015f\u0131n, bilinen 290 y\u0131ll\u0131k tarihinin yan\u0131 s\u0131ra; b\u00f6lgenin arkeolojik bulgular sonunda elde edilen genel tarihi ve jeolojik dokusu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndaki k\u00f6kleri olduk\u00e7a derin&#8230;\u00a0\u00c7in ve Hindistan\u2019dan ba\u015flay\u0131p, \u0130stanbul\u2019a uzanan \u201cTarihi \u0130pek-Baharat Yolu\u201d \u00fczerinde ve Uluk\u0131\u015fla\u2019ya 5 kilometre uzakl\u0131kta, Konya-Mersin ve &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1483,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions\/1483"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}