﻿{"id":8365,"date":"2020-09-12T23:03:09","date_gmt":"2020-09-12T20:03:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=8365"},"modified":"2020-10-18T22:00:54","modified_gmt":"2020-10-18T19:00:54","slug":"kara-afrikanin-beyaz-incisi-sudan-dis-gezi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=8365","title":{"rendered":"Kara Afrika&#8217;n\u0131n Beyaz \u0130ncisi SUDAN (d\u0131\u015f gezi)"},"content":{"rendered":"\n<p>Yeni demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, karde\u015f \u00fclke Sudan uzak de\u011fil\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Laik, s\u00fcnnetli, \u00e7a\u011fda\u015f ve gen\u00e7 Sudanl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi, ileri demokratik devrim ad\u0131mlar\u0131n at\u0131l\u0131m\u0131na tan\u0131k oldu\u011fumuz, bu karde\u015f \u00fclkeye turistlerin g\u00fcven i\u00e7inde ak\u0131n edecekleri bir d\u00f6nem ba\u015fl\u0131yor&#8230; <\/p>\n\n\n\n<p>Bir dudak izi kadar yak\u0131n\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Sabah El-Hayr, Sabah El-Nur! \u015e\u00fckran Sudan\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Sudan, sudan sebepten geri kalmamal\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Rehber arkada\u015f\u0131m Dr. Necmettin ve Usama Muhammed ile birlikte; Kara Afrika\u2019n\u0131n beyaz y\u00fcrekli insanlar\u0131n\u0131n tarihi ve arkeolojik bulgular\u0131, 60 bin y\u0131l \u00f6ncesi Sam Bu\u015fmanlara uzanan, Siyahi halklar\u0131n vatan\u0131 Sudan co\u011frafyas\u0131n\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, inan\u00e7 ve folklorik zengin miraslar\u0131n\u0131, renklerini tan\u0131ma gezim, olduk\u00e7a anlaml\u0131 ge\u00e7ti. Sudan\u2019\u0131n K\u0131z\u0131ldeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda dalg\u0131\u00e7lar\u0131n seyir defterinde yer alan ve b\u00fcy\u00fck bir liman kenti olan <strong>Portsudan <\/strong>ve de Afrika\u2019n\u0131n g\u00f6z bebe\u011fi, volkanik g\u00f6rselleriyle turistlerin ilgisini \u00e7eken ve \u00fclkenin en y\u00fcksek da\u011f\u0131 olan <strong>Jabel Marra Da\u011f\u0131 <\/strong>(3042 m.) eteklerinde elma ve susam \u00fcreten, konuksever Hatayl\u0131, Ni\u011fdeli ve Karamanl\u0131 Sudanl\u0131lar\u0131n oldu\u011funa tan\u0131k oldum. Eski bir Osmanl\u0131 topra\u011f\u0131 olan bu \u00fclkeyi bana gezme olanak\u0131 sa\u011flayan konuksever Sudan B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fine, y\u00f6neticilerine, renkli, dost ve karde\u015f Sudan halk\u0131na sonsuz te\u015fekk\u00fcrler\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sudan\u2019da s\u00fcnnetli k\u0131zlar, Tuaregler ve \u0130\u00e7 sava\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO)<\/strong>\u2019nun verilerine g\u00f6re, d\u00fcnyada toplam 140 milyon s\u00fcnnetli kad\u0131n oldu\u011fu bilinmektedir. \u00dclke baz\u0131nda bu say\u0131n\u0131n en fazla oldu\u011fu ilke ise s\u0131ralamas\u0131nda ise, Sudan ba\u015f\u0131 \u00e7ekmektedir. \u0130slami bir gerek\u00e7e olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia edilen (7-17 ya\u015f aras\u0131nda) k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n bu s\u00fcnnet olay\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcnde, 4 bin y\u0131ll\u0131k Firavun d\u00f6neminden gelen bir uygulama oldu\u011fu daha ger\u00e7ek\u00e7idir. Pek \u00e7ok bula\u015f\u0131c\u0131 ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131klar\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na neden olan, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n bu s\u00fcnnet olma gelenekine kar\u015f\u0131, \u00f6nlem ve yasal uygulamalar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k ettik. \u00dclke y\u00f6neticileri, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, UNESCO ve UNICEF\u2019in katk\u0131lar\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar; insan, \u00e7ocuk ve kad\u0131n haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu\u011fu sevindiricidir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, \u00c7at s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n b\u00f6lgede bulunan, bat\u0131 Sudan\u2019\u0131n <strong>Darfur <\/strong>B\u00f6lgesinde hala s\u00fcren, yerle\u015fik ve g\u00f6\u00e7ebeler aras\u0131ndaki kabile sava\u015flar\u0131nda g\u00f6zlenen organ mafyas\u0131n\u0131n besledi\u011fi gerilla sava\u015flar\u0131ndan da, Sudan y\u00f6netimi ve halk\u0131 \u00e7ok huzursuzdur. Sudan\u2019\u0131n <strong>Cuba <\/strong>\u00d6zerk B\u00f6lgesinde (\u00e7o\u011fu hristiyan) ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 eylemlerin ard\u0131nda da bar\u0131l\u0131 petrol devlerinin oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini unutmamak gerekli. Bu b\u00f6lgede; konuklar\u0131na e\u015flerini sunan ve ikram eden ilkel kabilelerin oldu\u011funu ve bu sunuyu kabul etmez iseniz, \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fcklerini, en b\u00fcy\u00fck sayg\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gelenekinin de hala s\u00fcrmekte oldu\u011funu an\u0131msamakta yarar vard\u0131r. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck Sahra\u2019da deve kervanlar\u0131yla tuz ta\u015f\u0131yan vatans\u0131z Tuareglerle yapt\u0131\u011f\u0131m 14 g\u00fcnl\u00fck yolculukta tan\u0131k oldu\u011fum olayalar\u0131 hala unutmu\u015f de\u011filim. Mola verilen vahalarda toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z deve tezekleri ile pi\u015firilen kahvenin tad\u0131 dama\u011f\u0131mda.. Bilindi\u011fi gibi Tuaregler, kad\u0131n ya da erkek farketmeksizin uzun boylu, geniz omuzlu, kal\u00e7as\u0131 dar, uzun bacakl\u0131 ve ten rengi lacivert olan bir halkt\u0131r. \u00c7\u00f6l\u00fcn efendisi olarak an\u0131lan, sava\u015fkan, mavi giysili ve \u00f6rt\u00fcl\u00fc olan Tuaregleri, bat\u0131l\u0131 ve kuzeyli macerac\u0131 insanlar\u0131n son model ara\u00e7larla \u00e7\u00f6lde yapt\u0131klar\u0131 safari av\u0131nda, yaban\u0131l hayvanlar\u0131 de\u011fil, Tuaregleri avlad\u0131klar\u0131 iddia edilmektedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sudan\u2019\u0131n co\u011frafi konumu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sudan<\/strong> ya da resm\u00ee ad\u0131yla <strong>Sudan Cumhuriyeti. <\/strong><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Afrika\">Afrika<\/a>&#8216;n\u0131n en geni\u015f 3. \u00fclkesi. Ba\u015fkenti<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Hartum\"><strong>Hartum<\/strong><\/a>&#8216;dur. Bir Do\u011fu Afrika \u00fclkesi olan Sudan kuzeyden <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/M%C4%B1s%C4%B1r\">M\u0131s\u0131r<\/a>, kuzeydo\u011fudan <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/K%C4%B1z%C4%B1ldeniz\">K\u0131z\u0131ldeniz<\/a>, do\u011fudan <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Etiyopya\">Etiyopya<\/a> ve <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Eritre\">Eritre<\/a>, g\u00fcneyden <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/G%C3%BCney_Sudan\">G\u00fcney Sudan<\/a>, bat\u0131dan <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Orta_Afrika_Cumhuriyeti\">Orta Afrika Cumhuriyeti<\/a> ve <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C3%87ad\">\u00c7ad<\/a>, kuzeybat\u0131dan da <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Libya\">Libya<\/a>&#8216;yla \u00e7evrilidir. <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Nil\">Nil<\/a> Nehri, Sudan&#8217;\u0131 Bat\u0131 ve Do\u011fu Sudan olmak \u00fczere ikiye ay\u0131r\u0131r. Hartum&#8217;un Rafediye b\u00f6lgesi yak\u0131nlar\u0131nda, bir hortum gibi dolanarak akan&nbsp; <strong>Beyaz Nehir Nil ile Mavi Nehir Nil<\/strong> birle\u015fir. Sudan&#8217;\u0131n ortas\u0131ndan, d\u0131\u015f ili\u015fkilerinde k\u00fclt\u00fcrel, toplumsal ve ekonomik olarak b\u00fcy\u00fck rol oynayan <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Nil_Vadisi\">Nil Vadisi<\/a> ge\u00e7er.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar\u0131n Sudan&#8217;da ya\u015famaya ba\u015flamas\u0131 milattan \u00f6nce 5000 y\u0131l\u0131na kadar uzan\u0131r. 1,886,068 <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Kilometre_kare\">km<sup>2<\/sup><\/a>&#8216;lik <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Y%C3%BCz%C3%B6l%C3%A7%C3%BCm\">y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc<\/a> ile <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Y%C3%BCz%C3%B6l%C3%A7%C3%BCmlerine_g%C3%B6re_%C3%BClkeler\">d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck 16. \u00fclkesidir<\/a>. \u00dclkenin, 2011 y\u0131l\u0131nda Sudan ve G\u00fcney Sudan olarak ikiye ayr\u0131lmas\u0131ndan sonra <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Y%C3%BCz%C3%B6l%C3%A7%C3%BCm%C3%BC\">y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc<\/a> bak\u0131m\u0131ndan <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Afrika\">Afrika<\/a>&#8216;n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fclkesi olma \u00f6zelli\u011fini <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Cezayir\">Cezayir<\/a>&#8216;e kapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. N\u00fcfus bak\u0131m\u0131ndan 35 milyonluk n\u00fcfusuyla d\u00fcnyada 40. s\u0131radad\u0131r. Ayr\u0131ca ba\u015fkenti ile en b\u00fcy\u00fck \u015fehrinin birbirine en yak\u0131n oldu\u011fu \u00fclkedir. (Hartum (ba\u015fkent) &#8211; <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Omdurman\">Omdurman<\/a> (en b\u00fcy\u00fck \u015fehir) aras\u0131 uzakl\u0131k: 150 metre). Bunun nedeni iki \u015fehri ay\u0131ran engelin Nil Nehri olmas\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de Sualt\u0131 Turizmi ve B\u00fcy\u00fck Sahrada Sudan Piramitleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131da bulunan Suudi Arabistan\u2019\u0131n uluslaras\u0131 liman kenti Cidde\u2019ye ula\u015fan ve K\u0131z\u0131ldeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda bulunan Port Sudan liman \u015fehri ile Afrika\u2019n\u0131n do\u011fu kap\u0131s\u0131 ve K\u0131z\u0131ldeniz\u2019in derinliklerinde yer alan, e\u015fsiz g\u00f6r\u00fc\u015f g\u00f6rselleri bulunan sualt\u0131 dal\u0131\u015f alanlar\u0131 ile de; yerli ve yabanc\u0131 turistlerin, sualt\u0131 macerac\u0131lar\u0131n ve merakl\u0131lar\u0131n tercih etti\u011fi, gezilip g\u00f6r\u00fclmesi gerekli yerlerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. \u00d6zellikle <strong>B\u00fcy\u00fck Sahra\u2019<\/strong>n\u0131n do\u011fu ba\u015flang\u0131\u00e7 yerinde bulunan \u00e7ok say\u0131daki <strong>Sudan Piramitleri<\/strong>nin yap\u0131l\u0131\u015f tarihi, M\u0131s\u0131r Piramitlerinden olduk\u00e7a eski oldu\u011fu da bilinmektedir. Tek h\u00f6rg\u00fc\u00e7l\u00fc beyaz develerle yap\u0131lan sahra ve piramit gezi turlar\u0131ndaki e\u015fsiz manzara, yeni merakl\u0131lar\u0131 bekliyor\u2026 Sudan Piramitlerini merak eden yabanc\u0131 turistlerin say\u0131s\u0131 giderek artt\u0131\u011f\u0131 da dikkat \u00e7ekmektedir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sudan\u2019\u0131n \u2018sakl\u0131 hazinesi\u2019 piramitler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kuzey Sudan\u2019\u0131n sakl\u0131 hazinesi S<strong>udan Piramitleri, di\u011fer ad\u0131yla Nubiya piramitleri,<\/strong> M\u0131s\u0131r\u2019daki Giza Piramitleri\u2019nin aksine \u0131ss\u0131z \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda kaderine terk edilmi\u015f. \u00c7o\u011fu ki\u015finin varl\u0131\u011f\u0131ndan bile haberi olmad\u0131\u011f\u0131 Sudan Piramitleri \u00fclkedeki i\u00e7 sava\u015f sebebiyle unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f. Sudan Piramitleri \u0131ss\u0131z \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda ziyarete gelecek turistleri bekliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kuzey <a href=\"https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/haberleri\/sudan\">Sudan<\/a>\u2019da, \u00e7\u00f6l kumlar\u0131 \u00fczerinde y\u00fckselen k\u00fc\u00e7\u00fck ve dik yap\u0131l\u0131 piramitlerin etkileyici g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, t\u0131pk\u0131 kom\u015fusu M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n piramitlerine benziyor. Fakat \u00fcnl\u00fc Giza Piramitleri\u2019nin aksine, Sudan Piramitleri \u0131ss\u0131z \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda neredeyse terk edilmi\u015f bir halde.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 zamanda <a href=\"https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/haberleri\/nubiya-piramitleri\">Nubiya piramitleri<\/a> olarak adland\u0131r\u0131lan Sudan Piramitleri, Meroe b\u00f6lgesinde, Sudan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Hartum\u2019dan 200 km kuzeyde, <strong>Al-Bagrawiyah\u2019<\/strong>ta yer al\u0131yor. B\u00f6lgede 255 piramit bulunuyor. M\u0131s\u0131r Piramitleri\u2019nin aksine, UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 listesinde bulunmas\u0131na ra\u011fmen, \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda adeta unutulmu\u015f halde. Sudan\u2019\u0131n uzun soluklu eski Devlet Ba\u015fkan\u0131n\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 uygulamalara kar\u015f\u0131, bat\u0131l\u0131lar\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar nedeniyle ve \u00fclkede devam eden i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar, <a href=\"https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/haberleri\/piramitler\">piramitler<\/a> i\u00e7in sa\u011flanacak d\u0131\u015f yard\u0131mlar\u0131n ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131n engellenmesine neden oluyor. Bu ba\u011flamda, b\u00f6lgedeki turizmin de geli\u015fmesini engelliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Neredeyse M\u0131s\u0131r Piramitleri b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki Sudan Piramitleri pek ziyaret\u00e7i alm\u0131yor. Sudan askerleri taraf\u0131ndan korunan, Al-Bagrawiya\u2019daki bu antik Meroe Piramitleri, Sudan\u2019\u0131n 200 kilometre kuzeyinde yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzun zaman \u00f6nce kurumu\u015f bir nehrin etraf\u0131n\u0131 \u00e7evrelemesi nedeniyle Meroe Adas\u0131 olarak nitelendirilen b\u00f6lge, bir zamanlar Siyahi Firavunlar olarak bilinen Ku\u015f Krall\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fkentti. M.\u00d6. 720-300 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda in\u015fa edilen piramitlerin uzunlu\u011fu, 6 ile 30 metre aras\u0131nda de\u011fi\u015firken, giri\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131 genelde g\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015funu kar\u015f\u0131lamalar\u0131 i\u00e7in do\u011fuya bakacak \u015fekilde in\u015fa edilmi\u015f. Y\u00fczy\u0131llard\u0131r ayakta kalmay\u0131 ba\u015faran bu piramitlerin, M\u0131s\u0131r&#8217;dakilerden sonra tamamland\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>UNESCO\u2019ya g\u00f6re, piramitlerin dekorasyonunda kullan\u0131lan M\u0131s\u0131r, Yunan ve Roma k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ait \u00f6geler, piramitleri paha bi\u00e7ilemez eserlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. Ancak, Hartum Ulusal M\u00fczesi Ba\u015fkan\u0131 Abdel-Rahman Omar\u2019\u0131n ifadesine g\u00f6re, 19. y\u00fczy\u0131lda, baz\u0131 arkeologlar piramitlerin alt\u0131n u\u00e7lar\u0131n\u0131 s\u00f6km\u00fc\u015f ve baz\u0131 ta\u015f bloklar\u0131n\u0131n da say\u0131s\u0131n\u0131 azaltm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcr\u00fcn\u00fcn son \u00f6rne\u011fi 5 ilkel kabile<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkedeki i\u00e7 sava\u015f ve Darfur\u2019daki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n sebep oldu\u011fu ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar nedeniyle, Sudan turizmi yeniden diriliyor. Katar, Sudan\u2019\u0131n bu tarihi eserlerinin yenilenmesi i\u00e7in 135 milyon dolar para deste\u011fi sa\u011flam\u0131\u015f olsa da, Ulusal M\u00fcze Ba\u015fkan\u0131 Omar, Sudan\u2019\u0131n y\u0131lda ancak 15.000 turist taraf\u0131ndan ziyaret edildi\u011fini belirtiyor. Sudan Piramitleri, \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda adeta kay\u0131p bir \u015fehir gibi kendisini ke\u015ffedecek yeni ziyaret\u00e7ilerini bekliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc Sudan\u2019\u0131n dal\u0131\u015f cenneti Port Sudan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1909 y\u0131l\u0131nda \u0130ngilizler taraf\u0131ndan K\u0131z\u0131ldeniz\u2019i Nil Nehri\u2019ne ba\u011flayan \u00f6nemli bir istasyon olarak kuruldu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise turizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan iki \u00f6nemli amaca hizmet ediyor Port Sudan. Birincisi Afrika\u2019dan Mekke\u2019ye hac ziyareti i\u00e7in gidenlerin ge\u00e7i\u015f noktas\u0131. \u0130kincisi ise dal\u0131\u015f turizmi. Sudan k\u0131y\u0131lar\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel dal\u0131\u015f&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>b\u00f6lgeleri aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130bni Batuta ve Kaptan Cousteau\u2019nun mola verdi\u011fi k\u00f6y<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>1330\u2019da Kuzey bat\u0131 Afrika\u2019dan yola \u00e7\u0131kan ve 1335\u2019de \u0130znik\u2019te Orhan Gazi ile bulu\u015fan \u00fcnl\u00fc \u0130slami misyoner olan co\u011frafyac\u0131, gezgin olan \u0130bni Batuta; <strong>Hartum ve Port Sudan\u2019dan sonra, Suakin ve Sahaab Rumi\u2019<\/strong>yi ziyaret ettikten sonra, kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131da bulunan Cidde\u2019ye gitti\u011fi, tarihi kaynaklarda yer almaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sudan\u2019\u0131 dal\u0131\u015f turizmine kazand\u0131ran \u00e7ok tan\u0131d\u0131k bir isim. Modern dal\u0131\u015f\u0131n babas\u0131, \u00fcnl\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131 dalg\u0131\u00e7 Jaques Cousteau, 1963 y\u0131l\u0131nda \u201cConshelf II\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi sualt\u0131 k\u00f6y\u00fcn\u00fc, Port Sudan a\u00e7\u0131klar\u0131nda Shaab Rum-i ad\u0131 verilen bir mercan resifinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Amac\u0131 su alt\u0131nda ya\u015fam alanlar\u0131 kurmakt\u0131. Deney s\u0131ras\u0131nda sekiz dalg\u0131\u00e7 toplam bir ay boyunca su alt\u0131nda ya\u015fad\u0131. Shaab Rum-i\u2019de dal\u0131\u015f yapan dalg\u0131\u00e7lar, Conshelf II\u2019yi ziyaret edip Jaques Cousteau\u2019yu anabilirler. Shaab Rum-i, d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen \u00fc\u00e7 dal\u0131\u015f noktas\u0131ndan biri bug\u00fcn. Deneyimli dalg\u0131\u00e7lar, derinlerde \u00e7ok nadir g\u00f6r\u00fclen \u2018\u00e7eki\u00e7ba\u015f\u2019 (hammerhead) t\u00fcr\u00fc k\u00f6pek bal\u0131\u011f\u0131 s\u00fcr\u00fcleri i\u00e7inde y\u00fczebilirler. Resifin 20 metre derinli\u011finde, bara kuda ve \u2018sar\u0131 tatl\u0131 dudak\u2019 s\u00fcr\u00fclerinin endaml\u0131 g\u00f6sterisini izleyebilirler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Resifin \u00fczerinde K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de s\u0131k\u00e7a rastlanan yumu\u015fak k\u0131rm\u0131z\u0131 mercan tarlalar\u0131n\u0131n seyrine doyum olmaz. Tehlikeli olarak adland\u0131r\u0131lan k\u00f6pekbal\u0131\u011f\u0131 t\u00fcrlerine Sudan\u2019da rastlanm\u0131yor. Mercan resiflerinin y\u00fczeye yak\u0131n k\u0131s\u0131mlar\u0131, sert mercanlar\u0131n en harika \u00f6rnekleriyle kapl\u0131. Bu e\u015fsiz mercanlar\u0131n aras\u0131nda melek, orkinos, k\u00fct kafa papa\u011fan, k\u0131rm\u0131z\u0131 mercan, sincap gibi ilgin\u00e7 bal\u0131k t\u00fcrlerini ile deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirsiniz. Shaab Rum-i o kadar b\u00fcy\u00fcleyici bir dal\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r ki, ben ve teknedeki t\u00fcm dalg\u0131\u00e7lar, kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6rt g\u00fcn s\u00fcresince sabah ak\u015fam b\u0131kmadan usanmadan ayn\u0131 yere dal\u0131\u015f yapt\u0131k.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Umbria\u2019n\u0131n s\u0131rda\u015f \u00f6yk\u00fcs\u00fc<br><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Port Sudan a\u00e7\u0131klar\u0131ndaki \u00f6nemli dal\u0131\u015f noktalar\u0131ndan birisi de Umbria bat\u0131\u011f\u0131. 1912 y\u0131l\u0131nda \u015filep olarak yap\u0131lan Umbria gemisi, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda \u0130talyanlar taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131\u015f. 25 metre derinlikte cephanesiyle birlikte batan gemi yan yatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, lumbozlar\u0131ndan s\u0131zan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 derinlerde dalg\u0131\u00e7lara muhte\u015fem \u0131\u015f\u0131k oyunlar\u0131 sunuyor. Sudan\u2019\u0131n di\u011fer \u00f6nemli dal\u0131\u015f noktas\u0131 ise Sanganep. Buras\u0131 Port Sudan a\u00e7\u0131klar\u0131nda bulunan \u00f6nemli bir resif. Sanganep\u2019te gelen ge\u00e7en gemilerin resife \u00e7arpmamas\u0131 i\u00e7in bir deniz feneri in\u015fa edilmi\u015f. Sudan\u2019a dal\u0131\u015f yapmak i\u00e7in gelen turistler dal\u0131\u015f teknelerinde konaklar. Genellikle 10-12 kamaral\u0131 teknelerde konaklaman\u0131n \u00f6nemli avantajlar\u0131 var. Ortalama bir hafta s\u00fcren dal\u0131\u015f turlar\u0131nda, karada hava ne kadar s\u0131cak olursa olsun, konuklar bunalt\u0131c\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131 hissetmez. Dal\u0131\u015f turlar\u0131, Shaab Rum-i ve Sanganep\u2019te \u00fc\u00e7er g\u00fcn ve Umbria bat\u0131\u011f\u0131na bir g\u00fcn olmak \u00fczere tamamlan\u0131r. \u00c7o\u011funlukla Avrupal\u0131 deneyimli dalg\u0131\u00e7lar taraf\u0131ndan i\u015fletilen dal\u0131\u015f tekneleri, d\u00fcnyan\u0131n hemen her yerinden dalg\u0131\u00e7 a\u011f\u0131rlar. Son y\u0131llarda T\u00fcrk dalg\u0131\u00e7lar\u0131n da ziyaret etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge, en \u00e7ok \u0130talyanlar taraf\u0131ndan ilgi g\u00f6r\u00fcyor. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Fasima Suedi de ilgin\u00e7 bir dal\u0131\u015f noktas\u0131. \u00d6zellikle gece dal\u0131\u015flar\u0131nda mercanlarda ya\u015fayan \u00e7e\u015fitli karides t\u00fcrleri de e\u015fsiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler sergiliyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de Umbria Bat\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ko\u015fullar: Ak\u0131nt\u0131 ve hava ko\u015fullar\u0131 dal\u0131\u015f\u0131 etkileyebilir. Derinlik: Ortalama 20 metre, maksimum 40 metre. G\u00f6r\u00fc\u015f: Ortalama 20 metre. Bu kadar g\u00fczel resiflerin yan\u0131 s\u0131ra Sudan&#8217;da bir de dal\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan fazla ziyaret edilmemi\u015f bir bat\u0131k olan Umbria bulunuyor. Her seviyeden dal\u0131c\u0131n\u0131n dalabilece\u011fi bir noktada bulunan Umbria, 1940 y\u0131l\u0131nda batm\u0131\u015f. Bat\u0131k \u00fczerinde olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck sualt\u0131 canl\u0131lar\u0131 ya\u015fam\u0131 makro foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131k i\u00e7in de ideal.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de Osmanl\u0131 Tersanesi Suakin Adalar\u0131<br><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Daha g\u00fcneyde Suakin Adalar\u0131 bulunuyor. Buralarda sadece \u015fnorkel yaparak bile bir s\u00fcr\u00fc canl\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. K\u00f6pekbal\u0131klar\u0131, deniz dibi kaplumba\u011falar, mantarlar, akl\u0131n\u0131za ne gelirse bu adalarda g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Masamirit, Karam Masamirit ve Dahrat Abid buradaki dal\u0131\u015f noktalar\u0131ndan birka\u00e7\u0131d\u0131r. Deniz s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 y\u0131l boyunca 25 ile 30 derece aras\u0131nda de\u011fi\u015fen Sudan\u2019da d\u00f6rt mevsim dal\u0131\u015f yap\u0131labiliyor. \u2018Manta\u2019 bal\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek istiyorsan\u0131z, en uygun zaman a\u011fustos-eyl\u00fcl aras\u0131. \u00c7eki\u00e7 ba\u015f k\u00f6pekbal\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek istiyorsan\u0131z ocak-nisan aylar\u0131 aras\u0131 uygun. Port Sudan\u2019da dal\u0131\u015f d\u0131\u015f\u0131nda da gezilecek \u00f6nemli turistik yerler var. Suakin kasabas\u0131 bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. Suakin, K\u0131z\u0131ldeniz\u2019in bat\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131nda yer alan ve Sudan\u2019\u0131n kuzey do\u011fusunda bulunan bir i\u00e7 liman ve tersanedir. \u015eimdilerde ise, terkedilmi\u015f ve insan ya\u015fam izleri bulunmayan ve sava\u015f sonras\u0131 bir y\u0131k\u0131 harabe kenti an\u0131msatan Suakin, i\u00e7 yar\u0131mada giri\u015findeki Osmanl\u0131 tu\u011fral\u0131 b\u00fcy\u00fck bir giri\u015f kap\u0131s\u0131 ve arkas\u0131nda da tersane kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bulunan ve restore edilip, turizme kazand\u0131r\u0131lmay\u0131 bekleyen y\u0131k\u0131k ve \u00f6zg\u00fcn g\u00f6rselleri olan bir liman \u015fehridir Suakin. 14. y\u00fczy\u0131lda Venedik tacirlerinin \u00f6nemli bir u\u011frak noktas\u0131 olmu\u015f. 1517 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131lar taraf\u0131ndan fethedilen Suakin, ge\u00e7mi\u015fte b\u00f6lgenin en \u00f6nemli liman\u0131ym\u0131\u015f. 1865 y\u0131l\u0131na kadar Osmanl\u0131 himayesinde kalan b\u00f6lge, buraya gelenler taraf\u0131ndan mutlaka g\u00f6r\u00fclmesi gereken bir a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde. \u00d6zetle sualt\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcleyici g\u00fczelliklerini ke\u015ffetmek istiyorsan\u0131z Port Sudan ve Shaab Rum-i, dal\u0131\u015f listenizde mutlaka yer almal\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kendi \u00f6z kaynaklar\u0131na sahip \u00e7\u0131kan bir \u00fclke: Sudan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer Afrika \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi, Sudan\u2019da da bat\u0131 ve kuzey \u00fclkelerinin kirli oyunlar\u0131na kar\u015f\u0131n; \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde&nbsp;genel se\u00e7im yap\u0131lacak. Kan emici-asalak s\u00f6m\u00fcrgecilerin, bat\u0131l\u0131&nbsp;ve kuzeyli petrol tekellerinin ve organ mafyas\u0131 karanl\u0131k g\u00fc\u00e7lerin destekledi\u011fi kabile sava\u015flar\u0131; Cuba\u2019dan sonra, Bat\u0131 Sudan\u2019\u0131n Darfur B\u00f6lgesi\u2019nde s\u00fcr\u00fcyor. Sudan\u2019\u0131 b\u00f6lmek isteyen Ha\u00e7l\u0131 irtica ve misyonerlik faaliyetleri diz boyu. 35 milyon n\u00fcfusu ve Afrika\u2019n\u0131n en geni\u015f \u00fclkesi olan Sudan\u2019\u0131n zengin yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131 talan ediliyor. Sudan H\u00fck\u00fcmeti bu kirli sava\u015f\u0131n bitmesi i\u00e7in elinden geleni yap\u0131yor. Ac\u0131, yoksulluk, hastal\u0131k, a\u00e7l\u0131k, \u00f6l\u00fcm kol geziyor. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO) verilerine g\u00f6re, <strong>D\u00fcnyada s\u00fcnnetli 140 milyon kad\u0131n var. <\/strong>Bir de bunlara Sudan ve \u00f6teki Afrika, Arap ve Ortado\u011fu \u00fclkelerinde, hala s\u00fcnnet&nbsp;olan k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n feryad\u0131n\u0131 ekleyin\u2026 Asl\u0131nda k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n s\u00fcnnet olma gelenekini \u0130slami bir gerek\u00e7e gibi s\u00f6yleseler de, 4 bin y\u0131ld\u0131r s\u00fcren Firafun d\u00f6neminden gelen ac\u0131l\u0131 ve kirli bir t\u00f6re al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini bilmekte yarar vard\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bunlara kar\u015f\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019nin pek \u00e7ok alandaki yat\u0131r\u0131mlar\u0131, insani ve ticari \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dikkat \u00e7ekiyor. Yap\u0131lan millile\u015ftirmeler sonunda, \u00fclkeyi terk etmek zorunda kalan bat\u0131 merkezli petrol, elmas, alt\u0131n \u015firketleri ard\u0131ndan; Sudan, \u00c7in ve Malezya Ortak Petro Kimya \u015eirketi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, yeniden bu i\u015fletmeler \u00fcretime ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin de her alandaki yat\u0131r\u0131mlar\u0131, iki karde\u015f \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkiye iyice per\u00e7inlemi\u015ftir. \u00c7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan yap\u0131lan Kad\u0131n ve do\u011fum Hastanesi ise, 250 kilometre yar\u0131\u00e7apl\u0131 bir alanda hizmet vermektedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 ve kuzey \u00fclkelerinde insan&nbsp;haklar\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet, e\u015fitlik ve bar\u0131\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131 yapanlar utans\u0131n!.. 1620\u2019den bu yana T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn izlerinin bulundu\u011fu, bir kuzeydo\u011fu Afrika \u00fclkesi olan Sudan\u2019a \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez gittim. Son gezim iki hafta s\u00fcrd\u00fc. Sudan\u2019a ilk giden T\u00fcrk ben olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 biliyordum. <strong>Bladu\u2019s Sudan (Siyahlar \u00dclkesi) <\/strong>olarak bilinen Sudan, cennet ve cehennemin birlikte ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclke. Resmi dil Arap\u00e7a olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, 26 eyalette 157 etnik dilin konu\u015fuldu\u011fu Sudan tam bir k\u00fclt\u00fcr mozayiki. \u0130lkel kabilelerin farkl\u0131 etnik k\u00fclt\u00fcrlerindeki renkli zengin doku; m\u00fczik aletleri, \u015fark\u0131lar, dans, halk oyunlar\u0131 ve t\u00fcm ya\u015famlar\u0131na sinmi\u015f. Sudan topraklar\u0131nda Afrika\u2019ya gelen Arap, \u0130ngiliz, \u00c7in, Malezya ve \u00f6teki uluslar gibi Osmanl\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn de izleri var. \u00d6zellikle bu g\u00fcn bar\u0131\u015fla&nbsp; noktalanan Cuba b\u00f6lgesindeki 1969\u2019dan beri ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 ayaklanmalar, askeri darbeler ve Darfur\u2019da s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fmalara sahne olan Sudan\u2019da \u201cOla\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Durumu\u201d hala s\u00fcr\u00fcyor (1998). Cumhurba\u015fkan\u0131 General Al-Bashir y\u00f6netime geldikten sonra, do\u011fal kaynaklar\u0131 en iyi \u015fekilde kullan\u0131yor. Art\u0131k \u00fclke, yoksulluktan kurtulu\u015f sinyalleri veriyor. \u00d6zellikle, bir zamanlar bat\u0131l\u0131 ve kuzeyli petrol \u015firketlerinin \u201cpetrol yok \u201d&nbsp;gerek\u00e7esi ile kapatt\u0131\u011f\u0131 kuyulardan, \u201c<strong>Sudan-\u00c7in-Malezya Ortak Giri\u015fimi\u201d<\/strong> olan<strong> Nil Petrol Kimya \u015eirketi <\/strong>sayesinde, \u015fimdi bu kuyulardan petrol f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor. Alt\u0131n \u00fcretimi de y\u0131lda 8 ton. Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm olarak Afrika\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fclkesi olan Sudan, yak\u0131n bir zamanda her alanda \u201cen b\u00fcy\u00fck \u00fclke\u201d olmaya aday g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sudan\u2019da Yaban\u0131l Ya\u015fam ve Ulusal Park<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan fauna ve flora cenneti olan Sudan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Hartum\u2019un kuzeyinde kalan t\u00fcm topraklar, Nil Vadisi d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015ftan ba\u015fa \u00e7\u00f6llerle kapl\u0131. G\u00fcneye do\u011fru inildik\u00e7e ya\u011fmur oran\u0131 ve topra\u011f\u0131n verimli\u011fi artar. G\u00fcney Sudan\u2019da yakla\u015f\u0131k 8 ay ya\u011f\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Nisan ay\u0131ndan Kas\u0131m ay\u0131na kadar ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 mevsimdir. Bu b\u00f6lge tropik ya\u011fmur ormanlar\u0131, fundal\u0131k ve savanlarla kapl\u0131d\u0131r. G\u00fcney do\u011fu Sudan\u2019da 10 500 kilometre kare alan i\u00e7inde bulunan Etiyopya s\u0131n\u0131r\u0131ndaki <strong>Dinnar Do\u011fal Hayvanat Park\u0131<\/strong> ve \u00f6teli alanlarda fil, aslan, pars, z\u00fcrafa, antilop, deve ku\u015fu, maymun t\u00fcrleri, ceylan, yaban domuzu timsah, y\u0131lan, yaban tavu\u011fu ve \u00e7e\u015fitli ku\u015f t\u00fcrleri ya\u015far. \u00d6zel g\u00fcvenlik karakollar\u0131 ile korunan bu yaban\u0131l hayvanlar, Birle\u015fmi\u015f Milletler g\u00f6zetiminde. Sudan\u2019da ya\u015fam, renkli ve s\u0131cak. \u00dclke n\u00fcfusunun \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00e7ift\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fcd\u00fcr. K\u00f6yl\u00fcler, kam\u0131\u015f ve otlardan ya da kerpi\u00e7ten yapt\u0131klar\u0131 silindirik tek odal\u0131 evlerde ya\u015f\u0131yor. Toprak renginde akan Beyaz ve Mavi Nil ile t\u00fcrkuvaz rengindeki K\u0131z\u0131ldeniz, \u00f6nemli bir bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k kayna\u011f\u0131. \u00dclkenin i\u00e7 ve g\u00fcney kesimlerinde ya\u015fayan Dinkalar, m\u0131zrakla bal\u0131k avlarlar. G\u00fcneyde yeti\u015fen amba\u00e7 a\u011fac\u0131ndan (hafifli\u011fi nedeniyle) oyma kay\u0131k ve hediyelik e\u015fya yap\u0131l\u0131r. Batakl\u0131k alanda hint dar\u0131s\u0131 yeti\u015ftiren <strong>Silluklar ve Dinkalar,&nbsp;<\/strong> evlerini setler \u00fczerine kurar. Geleneksel h\u00f6rg\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6k\u00fcz yeti\u015ftiren bu halklar, <strong>Jabel Marrah Da\u011f\u0131 <\/strong>g\u00f6\u00e7erlerinin yeti\u015ftirdi\u011fi tek h\u00f6rg\u00fc\u00e7l\u00fc beyaz deve ve beyaz e\u015feklerin yan\u0131 s\u0131ra, susam, pamuk ve hayvanc\u0131l\u0131k \u00f6nemli ge\u00e7im kayna\u011f\u0131d\u0131r. Sudan\u2019da \u0130slamiyet, geleneksel dinler, hristiyanl\u0131k ve di\u011ferleri bulunuyor. Kabileler, y\u00fczlerindeki i\u015faretlerle tan\u0131n\u0131yor. Ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen ulusal gelir: 900 $. Para birimi: Sudan Dinar\u0131. 1$= 260 SD. Enflasyon oran\u0131= % 8. Sudan, sudan sebepten geri kalmayacak.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Afrika\u2019n\u0131n rengi Sudan, suyun rengi Osmanl\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1172 y\u0131l\u0131nda Selahattin Eyyubi\u2019nin karde\u015fi Turan \u015eah ve 1260\u2019da Baybars bu g\u00fcnk\u00fc Sudan topraklar\u0131na birer sefer d\u00fczenlediler. Sonra, Yavuz Sultan Selim taraf\u0131ndan 1517\u2019de Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin M\u0131s\u0131r\u2019\u0131 fethetmesi, Sudan da etkisini g\u00f6sterdi. Esas olarak, 1821 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131\u2019n\u0131n M\u0131s\u0131r Valisi olan <strong>Kavalal\u0131 Mehmet Ali Pa\u015fa<\/strong>\u2019n\u0131n Sudan\u2019\u0131 ele ge\u00e7irmesi ile ba\u015flayan ili\u015fkiler, tarihi olarak Sudan-Osmanl\u0131 tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na neden oldu. \u0130lk kez Hartum \u015fehrini ba\u015fkent yapan Osmanl\u0131 Valisi M.Ali Pa\u015fa, 60 y\u0131l Sudan\u2019dan vergi ald\u0131. Ta ki, Sudan ulusal kahramanlar\u0131ndan Ahmet El-Mehdi\u2019nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u201cEnsar Harekat\u0131\u201d ne ad\u0131n\u0131 veren direni\u015fle, 1881\u2019de Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Sudan\u2019daki y\u00f6netimi son buldu. Sonra, 1899\u2019da \u0130ngilizlerin Sudan topraklar\u0131na girmeleriyle ba\u015flayan s\u00f6m\u00fcrgecilik ve k\u00f6le ticareti, en ac\u0131mas\u0131z bir \u015fekilde 1 Ocak 1956\u2019ya kadar s\u00fcrd\u00fc. Hatta \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgeciler, yerli Afrika kabilelerini s\u0131n\u0131fland\u0131rarak y\u00fczlerine \u201cbelirti\u201d i\u015faretleri yapmalar\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu g\u00fcn bile Sudan\u2019daki t\u00fcm etnik gruplar, y\u00fczlerindeki i\u015faretlerle tan\u0131n\u0131yor. Oysa bu g\u00fcn, petrol, alt\u0131n, susam, pamuk, hayvanc\u0131l\u0131k ve \u00f6teki do\u011fal zenginlik kaynaklar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra; 32 milyon n\u00fcfusu ve 2.5 milyon kilometre kare y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile Sudan, Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fclkesi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sudan\u2019\u0131n ya\u015fam kayna\u011f\u0131 Mavi ve Beyaz Nil Nehri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kara Afrika\u2019ya ya\u015fam veren Nil Nehri, k\u0131tan\u0131n beline dolana dolana akar durur.&nbsp; \u00d6zellikle Sudan\u2019\u0131 g\u00fcneyden kuzeye ku\u015fat\u0131r. Nehrin ge\u00e7ti\u011fi yerlerde, tarih boyunca insanlar bar\u0131nm\u0131\u015flar ve ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015fler. Toprak renginde akan koca Nil, Sudan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Hartum\u2019da ikiye ayr\u0131l\u0131r. Tam burada olu\u015fan delta adas\u0131 <strong>Tuti,<\/strong> \u00fclkenin en verimli sebze ve meyve bah\u00e7esi. Beyaz ve Mavi Nil olarak adland\u0131r\u0131lan kollar\u0131 Afrika\u2019y\u0131 sarar. Bir fil hortumuna benzedi\u011fi i\u00e7in de Hartum ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f. Sudan\u2019da T\u00fcrkler devlet y\u00f6netiminde Osmanl\u0131 askerlerinin ve Anadolu\u2019dan getirilip Hartum ve K\u0131z\u0131ldeniz k\u0131y\u0131s\u0131nda bulunan Port Sudan ve Suak\u0131n adas\u0131na yerle\u015ftirilen T\u00fcrklerin 1881\u2019den sonra Sudan\u2019da kalan torunlar\u0131, bug\u00fcn Sudan Cumhuriyeti\u2019nin y\u00f6netiminde s\u00f6z sahibi. T\u00fcrk k\u00f6kenli Sudanl\u0131lar, \u00f6zellikle teknik, idari, iktisadi ve hukuki alanlarda en \u00fcst d\u00fczeylerde y\u00f6netici konumunda. Eski Cumhurba\u015fkan\u0131 Omar Hasan Ahmed Al-Bashir ekibinin \u00f6nde gelen isimlerinin ba\u015f\u0131nda T\u00fcrk k\u00f6kenli b\u00fcrokratlar var. 23 Aral\u0131k 2000\u2019de yap\u0131lan genel se\u00e7imlerde 360 sandalyeli parlamentonun ezici \u00e7o\u011funlu\u011funu alan iktidardaki Ulusal Kongre Partisi (NC)\u2019nin \u00f6nemli bakanl\u0131klar\u0131nda T\u00fcrk k\u00f6kenli parlamenterler bulunuyor. T\u00fcm \u00fclke ekonomisinden sorumlu eski Maliye ve Milli Ekonomi Bakan\u0131 Abdel Rahim Hamdi, eski D\u0131\u015f Ticaret Bakan\u0131 Abdel Hamid Musa Kasha, eski D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakan\u0131 Dr. Mustafa Osman \u0130smail, eski Adalet Bakan\u0131 Ali Ahmet Karti, eski Sanayi Bakan\u0131 Ali Ahmet Osman, eski Ba\u015fkent Hartum Valisi Dr. Abdulhalim Al-M\u00fcdafi, Cumhurba\u015fkan\u0131 eski M\u00fc\u015fte\u015far\u0131 Ankara\u2019da Sudan B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Dr. Bahattin Hanefi, Sudan Gazeteciler Cemiyeti Ba\u015fkan\u0131 ve pek \u00e7ok sivil toplum kurulu\u015funun ve b\u00fcrokrasinin ba\u015f\u0131nda T\u00fcrk k\u00f6kenli olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan Sudanl\u0131 bulunuyor. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye Sudan ili\u015fkilerinin canland\u0131\u011f\u0131 1980\u2019den bu g\u00fcne, hemen her i\u015fkolunda ikili ili\u015fkiler s\u00fcr\u00fcyor. T\u00fcrkel Fuarc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan Hartum\u2019da geleneksel olarak d\u00fczenlenen \u201cT\u00fcrk \u0130hra\u00e7 \u00dcr\u00fcnleri Fuar\u0131\u201d bu ba\u011flamda \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor. Resmi ili\u015fkilerin canlanmas\u0131nda eski Devlet Bakan\u0131 Prof. Dr. Ramazan Mirzao\u011flu\u2019nun yan\u0131 s\u0131ra; Sudan\u2019daki eski T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Duray Polat, Anakara\u2019da Sudan eski <strong>B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Dr. Bahattin Hanefi <\/strong>ve biz gezgin gazetecilerin katk\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Port Sudan\u2019da \u0130stanbullu kara kargalar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Afrika\u2019n\u0131n en \u00f6nemli kara ve deniz yollar\u0131n\u0131n birle\u015fti\u011fi yerde, K\u0131z\u0131ldeniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Port Sudan liman\u0131, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde de \u00f6nemini korumu\u015f. Ula\u015f\u0131m, ticari ve stratejik \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan Port Sudan, bu g\u00fcnde T\u00fcrklerin yo\u011fun olarak ya\u015fad\u0131klar\u0131 bir \u015fehir. Hatta, T\u00fcrk k\u00f6kenli oldu\u011funu s\u00f6yleyen Sudanl\u0131 ailelerle, \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in Sudan\u2019a gelmi\u015f T\u00fcrk gen\u00e7lerinin evlenmeleri bile oluyor. Yeni ve eski nesilin kucakla\u015fmas\u0131na tan\u0131k olunuyor. Port Sudan Maarif Mahallesinde oturan T\u00fcrk k\u00f6kenli <strong>Ahmet Ali H\u00fcseyin ailesi <\/strong>bize geleneksel konuk severliklerini g\u00f6sterdi. 75 ya\u015f\u0131nda ve \u0130ngilizce de konu\u015fan baba Ahmet Ali, 3 k\u0131z\u0131n\u0131 okuttu\u011funu ve onlarla \u00f6\u011f\u00fcnd\u00fcklerini s\u00f6ylerken g\u00f6zleri \u015favk\u0131d\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de soy a\u011fac\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f. Ama bir ize rastlayamam\u0131\u015f. Bize K\u0131z\u0131ldeniz\u2019in odun k\u00f6z\u00fcnde k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f en leziz bal\u0131\u011f\u0131 <strong>\u201cBhar\u201d <\/strong>ikram eden e\u015fi Fat\u0131ma ve ac\u0131l\u0131 Sudan kahvesi sunan g\u00fczel k\u0131z\u0131 S\u00fcmeyya ile havadan sudan konu\u015ftuk. Sudan\u2019\u0131n sudan sebeplerden geri kal\u0131\u015f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131k. \u0130stanbul, Anadolu ve \u015fiirden s\u00f6z ettik. Sudan\u2019da k\u0131zlar\u0131n s\u00fcnnet olmas\u0131ndan, \u00e7ok e\u015flilikten ve k\u0131na gecelerinden konu\u015fttuk. Hatta evin annesi <strong>Fat\u0131ma H\u00fcseyin<\/strong>; bir kara karga esprisi patlatt\u0131. D\u0131\u015far\u0131da ki a\u011fa\u00e7lar \u00fczerine konmu\u015f onlarca kargay\u0131 g\u00f6stererek, <em>\u201cbunlar\u0131 120 y\u0131l \u00f6nce \u0130ngiliz gemiciler \u0130stanbul\u2019dan getirdi. \u0130stanbul\u2019dan gelen bir \u00e7ift kara karga, bu g\u00fcn binlerce oldu ve Port Sudan\u2019\u0131 i\u015fgal ettiler. Bizim gibi kara benizli bu ku\u015flarla ba\u015f edilmiyor art\u0131k. Afrika\u2019da yaln\u0131zca burada var. Port Sudan kara kargalar\u0131n cenneti. Kargalarda bizim gibi T\u00fcrk k\u00f6kenli. Akrabay\u0131z nede olsa\u2026 \u201c<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de bir hayalet T\u00fcrk Tersanesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sudan\u2019da Osmanl\u0131 izlerini ta\u015f\u0131yan kal\u0131nt\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131nda hi\u00e7 ku\u015fkusuz, Port Sudan\u2019a 60 kilometre g\u00fcneyde bulunan K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de eski bir Osmanl\u0131 Tersanesi olan <strong>Suak\u0131n Adas\u0131<\/strong> gelir. K\u0131z\u0131ldeniz i\u00e7inde bulunan bu hayalet adas\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131nda bulunan Suak\u0131n kasabas\u0131 da eski Osmanl\u0131 adas\u0131ndan farkl\u0131 de\u011fil. Oras\u0131da bak\u0131ms\u0131z ve evler y\u0131k\u0131l\u0131yor. Kasaban\u0131n en sa\u011flam yap\u0131s\u0131 ise, ye\u015fil minareli cami ve k\u00fcll\u00fcyesi. \u00dclkedeki ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal uygulamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, adaya giri\u015f, resim \u00e7ekme ve gezmek i\u00e7in de ayr\u0131ca adan\u0131n sahil g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerinden izin alman\u0131z gerekli. G\u00fcvenlik elamanlar\u0131n\u0131n ve ada giri\u015finde g\u00f6revli m\u00fcze bek\u00e7ileriyle dola\u015fman\u0131za izin veriliyor. Foto\u011fraf \u00e7ekme izin belgeniz olsa bile burada o izin ge\u00e7erli de\u011fil. Adaya bir k\u00f6pr\u00fc ile kara ba\u011flant\u0131s\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f. Uzaktan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda adaya, atom bombas\u0131 at\u0131lm\u0131\u015f ya da \u00e7ok \u015fiddetli bir deprem sonras\u0131n\u0131 and\u0131r\u0131yor. Olduk\u00e7a \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc ve \u00fcz\u00fcc\u00fc. Ada, y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir zamand\u0131r terkedilmi\u015f ve kendi haline b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f. Zamana b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f her \u015fey. Y\u0131k\u0131lan, d\u00f6k\u00fclen ve \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp d\u00fc\u015fen hi\u00e7 bir \u015feye el de\u011fmemi\u015f. De\u011ferli e\u015fya ve mobilyalar\u0131n ya\u011fmaland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7m\u0131yor. Sanki lanetli bir hayalet \u015fehri. U\u011fursuz bayku\u015flar\u0131n ve bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n bar\u0131na\u011f\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ift a\u00e7\u0131l\u0131r b\u00fcy\u00fck ah\u015fap kap\u0131n\u0131n iki yan\u0131ndaki top arabalar\u0131 bile \u00e7\u00fcr\u00fcmeye y\u00fcz tutmu\u015f. \u0130\u00e7eri girdi\u011finizde fosille\u015fmi\u015f ta\u015flar ve \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ah\u015fap k\u0131s\u0131m \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc. Bu Osmanl\u0131 \u015fehrinin ayakta kalmay\u0131 ba\u015farabilen, orta yerdeki cami minaresi, tersane, y\u0131k\u0131k vali kona\u011f\u0131, iskele, baz\u0131 k\u0131y\u0131 bar\u0131naklar\u0131 ve giri\u015fteki bek\u00e7i odas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda her\u015fey yerle bir\u2026 Vali Kona\u011f\u0131n\u0131n giri\u015fi dikkatimi \u00e7ekti. \u0130stanbul \u2018daki \u00c7\u0131ra\u011fan Saray\u0131\u2019n\u0131n deniz taraf\u0131ndaki eski giri\u015fine benziyor. \u00c7ift a\u00e7\u0131l\u0131r ah\u015fap kap\u0131, yanlardan mermer merdivenler yukar\u0131da giri\u015f balkonunda birle\u015fip, b\u00fcy\u00fck salona giriyor. Bunun tek fark\u0131 ise, d\u00f6\u015femelerin b\u00fcy\u00fck a\u011fa\u00e7 kalaslar \u00fczerine dizilmi\u015f ah\u015fap kaplama olmas\u0131. Balkon, pencere, dolap, taka, raf ve y\u00fckl\u00fcklerdeki ah\u015fap i\u015f\u00e7ilik, boyama ve s\u00fcslemeler tipik bir Osmanl\u0131 mimarisi \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yor. \u00d6zellikle deniz taraf\u0131ndaki seyirlik balkon korkuluklar\u0131 ve pencere pervazlar\u0131ndaki ince ve \u00f6zenli i\u015f\u00e7ilik dikkati \u00e7ekiyor. Duvarlardaki ve ah\u015fap \u00fczerindeki boyalar ise hala duruyor. Kona\u011f\u0131n d\u0131\u015f kap\u0131 giri\u015fi \u00fczerindeki aslan ba\u015fl\u0131 ah\u015fap fig\u00fcr ve tura ayakta kalm\u0131\u015f de\u011ferli \u015feylerden baz\u0131lar\u0131. Vali Kona\u011f\u0131n\u0131n, giri\u015finde sol merdiven ba\u015f\u0131nda duvara g\u00f6m\u00fcl\u00fc bir mermer \u00fczerindeki \u201c1874\u201d (Latince ve Arap\u00e7a) yaz\u0131l\u0131 tarih, bize Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Sudan\u2019daki son y\u0131llar\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belgeliyor. Kasaban\u0131n giri\u015findeki \u00f6zel bir m\u00fczede, bu adaya \u00f6zg\u00fc pek \u00e7ok kitap, harita, silah, ev ve ofis ara\u00e7 gere\u00e7leri sergileniyor. \u00d6zellikle ada hakk\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015fiirler ve adan\u0131n tarih\u00e7esi siyah b\u00fcy\u00fck mermerler \u00fczerine kaz\u0131nm\u0131\u015f. M\u00fczenin bah\u00e7esinde eski tarihli bir d\u00f6k\u00fck \u015fiir sutunu dikili duruyor. T\u0131pk\u0131, K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de 60 y\u0131l\u0131n ard\u0131nda Osmanl\u0131\u2019dan kalan hayalet \u015fehri Suak\u0131n gibi\u2026 Suak\u0131n\u2019da \u015fiirin rengi Osmanl\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hartum\u2019da Musa Pa\u015fa T\u00fcrbesi ilgi bekliyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fkent Hartum\u2019da Osmanl\u0131 Pa\u015falar\u0131ndan Kavalal\u0131 M.Ali Pa\u015fa\u2019n\u0131n o\u011flu Sudan Fatihi \u0130smail Pa\u015fa, sevgiyle an\u0131l\u0131yor. Ayr\u0131ca, Ahmet ve Musa Hamdi Pa\u015falar\u0131n Hartum \u2018daki t\u00fcrbe ve g\u00f6m\u00fctl\u00fckl\u00fckleri bak\u0131ms\u0131zl\u0131ktan d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor. \u00c7evresi \u00e7ok kirli ve onar\u0131m gerekli. T\u00fcrkiye\u2019deki, Antalya-Manavgat Sar\u0131lar K\u00f6y\u00fc\u2019ndeki Sudanl\u0131lar \u00fcz\u00fcl\u00fcyor bu i\u015fe\u2026 Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Sudan\u2019daki 60 y\u0131ll\u0131k y\u00f6netimi s\u0131ras\u0131nda, \u00fclke tarihinin en istikrarl\u0131 d\u00f6nemi yasanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgecilerin denetimindeki k\u00f6le, alt\u0131n ve fildi\u015fi ticareti yapan silahl\u0131 \u00e7eteler, bu d\u00f6nemde zarars\u0131z hale getirilmi\u015flerdir. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde, Sudan\u2019da \u0130slamla\u015fma hareketi en ileri d\u00fczeydedir. Ku\u015f K\u0131rall\u0131\u011f\u0131 (M.\u00d6.750)\u2019den Bu g\u00fcne dek, Kara Afrika\u2019n\u0131n kara yazg\u0131s\u0131nda hep yabanc\u0131lar belirleyici olmu\u015f. Oysa, 1 Ocak 1956 Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketiyle \u0130ngiliz i\u015fgaline son veren Sudan Yurtseverleri, kendi kaynaklar\u0131na sahip \u00e7\u0131karak; Afrika\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fclkesi olman\u0131n bilinci ve \u00f6v\u00fcnc\u00fcn\u00fc ya\u015f\u0131yor. Sudan-T\u00fcrkiye dayan\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7inde.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sudan\u2019da T\u00fcrk Hastanesi \u201cKarde\u015f Hastane\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sudandaki T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi\u2019nin ve Ankara\u2019daki Sudan B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi\u2019nin \u00f6zverili ve dost\u00e7a \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonunda, iki \u00fclke \u00e7\u0131karlar\u0131na y\u00f6nelik resmi ili\u015fkiler en \u00fcst d\u00fczeyde seyrediyor. Eski Devlet Bakan\u0131 Prof.Dr. Ramazan Mirzao\u011flu\u2019nun ikili ili\u015fkiler ve T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131 ve ticaret adamlar\u0131na g\u00fcvence vermesi, \u0130ki \u00fclke ili\u015fkilerinde \u00f6nemli derecede geli\u015fmelere neden oldu. \u00d6zellikle T\u00fcrkel Fuarc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan her y\u0131l Hartum\u2019da d\u00fczenlenen <em>\u201cT\u00fcrk \u0130hra\u00e7 \u00dcr\u00fcnleri Fuar\u0131\u201d<\/em> iki \u00fclke ili\u015fkilerini peki\u015ftiriyor. Bu ba\u011flamda, T\u00fcrkiye ile Sudan aras\u0131nda <em>\u201cSa\u011fl\u0131k ve T\u0131p Alan\u0131nda \u0130\u015fbirli\u011fine Dair Protokol\u201d<\/em>un 26 Haziran 1998\u2019de imzalanmas\u0131ndan sonra; Sudan\u2019a ila\u00e7 kalite kontrol, uzman doktor, hem\u015fire ve teknik sa\u011fl\u0131k personeli e\u011fitimi konular\u0131nda T\u00fcrkiye \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor. T\u00fcrk k\u00f6kenli Hartum eski Valisi Dr. Abdulhalim El-M\u00fctafi\u2019nin Ankara\u2019da imzalad\u0131\u011f\u0131 hastane protokolu \u00fczerine, Sudan\u2019\u0131n <strong>Kalakla<\/strong> \u015fehrinde bulunan <strong>\u201cT\u00fcrk Hastanesi\u201d <\/strong>ile Ankara Kad\u0131n Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 E\u011fitim Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi aras\u0131nda <strong>\u201cKarde\u015f Hastane\u201d i<\/strong>\u015fbirli\u011fi protokolu imzaland\u0131. Sudan\u2019da 250 km. \u00e7ap\u0131nda tek kad\u0131n-\u00e7ocuk ve do\u011fum hastanesi olan <strong>T\u00fcrk Hastanesi\u2019<\/strong>nin t\u00fcm ara\u00e7 gere\u00e7leri T\u00fcrk hay\u0131rseverleri taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131land\u0131. Sudan\u2019daki en \u00e7a\u011fda\u015f hastanenin T\u00fcrk Hastanesi oldu\u011fu ve hastane ekibinin T\u00fcrkiye\u2019de e\u011fitildi\u011fi biliniyor. Sudanl\u0131 y\u00f6neticiler ve Sudan halk\u0131 \u015f\u00f6yle diyor: <strong><em>\u201cBizi T\u00fcrk doktorlar\u0131na-karde\u015fime emanet edin!\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Antakyal\u0131 Sudanl\u0131lar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sudan\u2019da lokantac\u0131l\u0131k, otob\u00fcs i\u015fletmecili\u011fi, f\u0131r\u0131nc\u0131l\u0131k, susam ticareti, konfeksiyon, g\u0131da, petrol ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi pek \u00e7ok konuda Antakyal\u0131 giri\u015fimciler \u00f6nde geliyor. Sudan\u2019daki 547 T\u00fcrkiye pasaportlu \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n %90\u2019n\u0131 Antakyal\u0131. Hemde tamam\u0131 Samanda\u011f il\u00e7esinden. Arap k\u00f6kenli bu vatanda\u015flar\u0131m\u0131z, dil sorunuda ya\u015fam\u0131yor. Ana dilleri olan Arap\u00e7a, i\u015f ve ticaret ili\u015fkilerinde i\u015fe yar\u0131yor. Sudan\u2019\u0131n en l\u00fcks otob\u00fcs filosuna sahip olan Samanda\u011fl\u0131 Aslan Turizmin sahibi <strong>Abid Aslan<\/strong>, <em>\u201cBiz Sudan\u2019daki T\u00fcrkiye\u2019yiz. \u00dclkemizi temsil ediyoruz. Sudanl\u0131lara en \u00e7a\u011fda\u015f hizmeti sunuyoruz. Birde yollar iyi olsa\u201d <\/em>dedi. Pan, Nur, Has, Ali \u0130brahim ve Aslan Tur gibi otob\u00fcslerle, 14 saatlik \u015fehirleraras\u0131 yolculuk (45 derecede) bol ikram ve havaland\u0131rma sistemi ile \u00e7ekilir oluyor. T\u00fcrkiyeli yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ve ticaret adamlar\u0131 i\u00e7in bulunmaz bir pazar Sudan\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Sudan uzak de\u011fil-dudak izi yolum Afrika T\u00fcrkleri bekliyor yeniden \u015eehirleraras\u0131 karayollar\u0131nda yoldaki \u00e7ukurlar\u0131 dolduran ve yol tamirat\u0131 yapan \u00e7ocuklara bah\u015fi\u015f vermeyi unutmay\u0131n. \u00c7ocuk ya\u015ftaki karayolu i\u015f\u00e7ilerine selam\u2026 Eme\u011fin k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011ferleri onlar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Sudan Havayollar\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcvenli-modern u\u00e7aklar\u0131, deneyimli pilotlar\u0131 ve <strong>Tahani Osman<\/strong> gibi g\u00fcler y\u00fczl\u00fc g\u00fczel hostesleriyle; \u0130stanbul\u2019dan Hartum\u2019a 4 saatte var\u0131l\u0131yor. Tam bir aile ortam\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kara Afrika\u2019n\u0131n beline dolanarak akan Mavi-Beyaz Nil sizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hartum, Omdurman, Port Sudan, Sinnar, Kosti, Atbara, Moroe <\/strong>gibi gezdi\u011fim \u015fehirlerde ve yollarda, \u201cFoto\u011fraf \u00c7ekme \u0130zin Belgesi\u201d olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n resmini \u00e7ekti\u011fim i\u00e7in \u00e7ok kez g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131m. Rehber arkada\u015f\u0131m Dr. Necmettin her seferinde imdad\u0131ma yeti\u015fti. Candan, s\u0131cak, g\u00fcle\u00e7 ve dost insanlar\u0131yla Sudan, sizi bekliyor. Y\u00fcz\u00fc i\u015faretli insanlar, dansl\u0131 zikir t\u00f6renleri, fildi\u015fi, y\u0131lan, timsah ve ah\u015fap hediyelik e\u015fyalar\u0131, godia ad\u0131 verilen silindirik evleri, k\u0131nal\u0131, boyal\u0131, s\u00fcsl\u00fc ve g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 renkli giysili kad\u0131nlar\u0131, petrol, alt\u0131n ve elmas madenleri, s\u00fcnnetli, s\u00fcrmeli ve k\u0131nal\u0131 g\u00fczel k\u0131zlar\u0131, bedenlerini boyayanlar, y\u0131lanla elmas avlayanlar, \u00e7\u00f6l\u00fcn ya\u011fl\u0131 g\u00fcre\u015f\u00e7ileri, yaban\u0131l hayvanlar, etnik, ilkel dans ve m\u00fczik \u015f\u00f6leni, K\u0131z\u0131ldeniz\u2019in gizemi, \u00e7\u00f6l hortumu, piramitlerin esrar\u0131, \u015felalede piknik, Sudan sak\u0131z\u0131, ac\u0131l\u0131 \u00e7ay, <strong>hibuskus (karkaden)<\/strong> \u00e7i\u00e7e\u011finin vi\u015fne renkli s\u0131cak-so\u011fuk i\u00e7kisi, Jabal Marrah Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n elma yanakl\u0131, iri dudakl\u0131, s\u00fcrmeli, d\u00f6\u011fmeli, k\u00fcpeli uzun kulakl\u0131 k\u0131zlar\u0131, hayvanlar alemi, Omdurman pazar\u0131nda Nil sevdas\u0131, konuklar\u0131na e\u015flerini ikram eden Cubal\u0131 kabilenin konukseverli\u011fi, Hartum \u00dcniversitesi\u2019nde lacivert derili k\u0131zlarla son tango, Cuma namaz\u0131nda Usama bin Ladin hutbesi, g\u00fcnd\u00fczleri hep uyuyan insanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce akla \u00e7e\u00e7e sine\u011fi ve uyku hastal\u0131\u011f\u0131 geliyor. Sudan\u2019\u0131n g\u00fcney kom\u015fusu Kenya, Uganda ve Zaire\u2019de g\u00f6r\u00fclen \u00e7e\u00e7e sine\u011finden bula\u015fan bir vir\u00fcs\u00fcn neden oldu\u011fu <strong>\u201cTrpanozomiyaz\u201d <\/strong>ad\u0131 verilen <strong>\u00c7e\u00e7e uyku hastal\u0131\u011f\u0131<\/strong>na Sudan\u2019da rastlanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. Ama Sudan\u2019da g\u00fcnd\u00fczleri baz\u0131 insanlar, a\u011fa\u00e7 ve duvar g\u00f6lgesinde hep uyuyorlar. \u00d6zellikle Nil Nehri \u00e7evresinde\u2026 S\u0131caktan m\u0131 acaba?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir de, sokak ba\u015flar\u0131nda g\u00fczel Sudanl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n k\u0131nal\u0131 elinden ac\u0131l\u0131 Sudan kahvesi i\u00e7mek isterseniz, Sudan sizi bekliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ac\u0131 kahvenin k\u0131rk y\u0131l hat\u0131r\u0131 vard\u0131r. Sudan hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r konuksever ve karde\u015f bir \u00fclke. Ata topra\u011f\u0131. Dost ve s\u0131cak insanlar ota\u011f\u0131\u2026 Nil Sevdas\u0131 ile i\u00e7imizi \u0131s\u0131tan ba\u015fka bie gezide bulu\u015fmak dile\u011fiyle, dostlukla\u2026 Kara Afrika\u2019n\u0131n beyaz incisi Sudan\u2019\u0131n konuksever g\u00fczel insanlar\u0131na pek \u00e7ok sevgi\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sudan uzak de\u011fil\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir dudak izi kadar yak\u0131n\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Sabah El-Hayr, Sabah El-Nur!&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u00fckran Sudan\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sudan&#8217;da laiklik bildirgesi imzaland\u0131, \u0130slami y\u00f6netim sona erdi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sudan\u2019da ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmeti, anayasan\u0131n &#8216;din ve devletin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8217; ilkesine dayanmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin bildirge imzalad\u0131. \u00dclkede 30 y\u0131ll\u0131k \u0130slami y\u00f6netim sona erdirildi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sudan\u2019da ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmeti, &#8220;din ve devletin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8221;&nbsp;ilkesini&nbsp;kabul ederek 30 y\u0131ll\u0131k \u0130slami y\u00f6netimi sona erdirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sudan Ba\u015fbakan\u0131 Abdalla Hamdok ve Sudan Halk Kurtulu\u015f Hareketi-Kuzey (SPLM-N) \u00f6rg\u00fct\u00fc lideri Abdel-Aziz al-Hilu, Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc Etiyopya&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti Addis Ababa&#8217;da ilkeyi benimseyen bir bildirge imzalad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Euronews&#8217;\u00fcn aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, belgede &#8220;Sudan&#8217;\u0131n t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 demokratik bir \u00fclke haline gelmesi i\u00e7in anayasa, halk\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermesi gereken &#8216;din ve devletin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131&#8217; ilkesine dayanmal\u0131d\u0131r&#8221; ifadelerine yer verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Anla\u015fma, h\u00fck\u00fcmetin, devrik diktat\u00f6r \u00d6mer el Be\u015fir y\u00f6netiminde ba\u015flayan i\u00e7 sava\u015fa son vermek i\u00e7in isyanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerle bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 ba\u015flatmas\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra geldi. \u00dclkenin s\u0131n\u0131r eyaletlerinde Sudanl\u0131 askerlerle sava\u015fan Sudan Halk Kurtulu\u015f Hareketi-Kuzey&#8217;deki iki fraksiyondan daha b\u00fcy\u00fck olan\u0131, sek\u00fcler bir sistem sa\u011flamayan herhangi bir anla\u015fmay\u0131 imzalamay\u0131 reddetmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Sudan&#8217;da 76 ya\u015f\u0131ndaki&nbsp;\u00d6mer el Be\u015fir&#8217;in&nbsp;30 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131 2019 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan&nbsp;kitlesel halk hareketlerinin ard\u0131ndan yap\u0131lan askeri bir darbeyle sona ermi\u015fti. G\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan Be\u015fir ard\u0131ndan cezaevine konulmu\u015ftu. \u00dclkesinde yolsuzluktan su\u00e7lu bulunarak&nbsp;iki y\u0131l hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lan&nbsp;devrik liderin daha sonra Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesine (UCM)&nbsp;teslim edilece\u011fi a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sudan\u2019da Kad\u0131nlar Devrim yapt\u0131. Laiklik uygulamas\u0131na ge\u00e7ildi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>30 y\u0131ld\u0131r iktidarda olan El Be\u015fir ekibi iktidardan \u00e7ekildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fkent Hartum sokaklar\u0131 bayram yeri\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Daha \u00f6nce 3 kez gitti\u011fim Sudan co\u011frafyas\u0131ndaki esilen halklar\u0131n ve s\u00fcnnet olan k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olmu\u015f ve yazm\u0131\u015ft\u0131m\u2026 Yeni h\u00fck\u00fcmetin Kad\u0131nlar\u0131n 18 ya\u015f alt\u0131 s\u00fcnneti yasaklayaca\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. Bu ise olduk\u00e7a olumlu bir ad\u0131m olaca\u011f\u0131, Sudanl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n en \u00f6nemli iste\u011fidir. Kavalal\u0131 Mehmet Ali Pa\u015fa askerlerinin torunlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Sudan topraklar\u0131nda, T\u00fcrkleri \u00e7ok seviyorlar. \u00dclkede etkili ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fc\u00e7 olan (merkezi Omdurman olan) Kadri tarikat mensuplar\u0131n\u0131n durumunu merak etmekteyim. \u00c7in, Malezya ve T\u00fcrkiye\u2019nin yat\u0131r\u0131mlar\u0131, ticaret ili\u015fkileri, petrol ve elmas \u00e7\u0131karma i\u015fletmeleri, hastane ve fuarc\u0131l\u0131k i\u015fleri yayg\u0131nd\u0131. \u00d6zellikle Usama bin Ladin\u2019in yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 otoyollar ve ba\u015fka yat\u0131r\u0131mlarda bulunmaktad\u0131r\u2026 T\u00fcrkiye ile ikili karde\u015flik anla\u015fmalar\u0131 olan Sudan\u2019\u0131n yeni h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi beklendi\u011fi iddia edilmektedir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Karde\u015f \u00fclke Sudan\u2019daki bu \u00e7etin geli\u015fmeleri, t\u00fcm d\u00fcnya vatanda\u015flar\u0131 gibi ben de merak ediyorum. Dilerim kan d\u00f6k\u00fclmeden, bu demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tamamlan\u0131r\u2026 Yeni Sudan gezim, farkl\u0131 olaca\u011fa benziyor\u2026 \u0130yi gezmeler\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dursun \u00d6zden<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\"><strong>www.dursunozden.com.tr<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>NOT: Foto\u011fraflar, Dursun \u00d6zden ar\u015fivinden.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"983\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/195d-983x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8359\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/195d-983x728.jpg 983w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/195d-405x300.jpg 405w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/195d-768x569.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/195d-1536x1138.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/195d-2048x1517.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 983px) 100vw, 983px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"810\" height=\"458\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/alaa-salah.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8358\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/alaa-salah.jpg 810w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/alaa-salah-500x283.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/alaa-salah-768x434.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 810px) 100vw, 810px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"832\" height=\"468\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/sudan1devrimjpg.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8353\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/sudan1devrimjpg.jpg 832w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/sudan1devrimjpg-500x281.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/sudan1devrimjpg-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 832px) 100vw, 832px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"800\" height=\"400\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8357\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-3.jpg 800w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-3-500x250.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-3-768x384.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-3-660x330.jpg 660w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"800\" height=\"400\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8356\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-6.jpg 800w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-6-500x250.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-6-768x384.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-6-660x330.jpg 660w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"800\" height=\"400\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8356\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-6.jpg 800w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-6-500x250.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-6-768x384.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/nubye-6-660x330.jpg 660w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/suadn3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8355\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/suadn3.jpg 600w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/suadn3-450x300.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"840\" height=\"560\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/sudan2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8354\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/sudan2.jpg 840w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/sudan2-450x300.jpg 450w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/sudan2-768x512.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 840px) 100vw, 840px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"971\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DSC00046-971x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8352\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DSC00046-971x728.jpg 971w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DSC00046-400x300.jpg 400w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DSC00046-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DSC00046-1536x1152.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/DSC00046-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 971px) 100vw, 971px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/2-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8366\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/2-1024x683.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/2-450x300.jpg 450w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/2-768x512.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/2-1536x1024.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/2-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Cordoba, Spain. Interior of the mosque.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"565\" height=\"418\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/2g.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8367\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/2g.jpg 565w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/2g-406x300.jpg 406w\" sizes=\"(max-width: 565px) 100vw, 565px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"547\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5-547x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8368\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5-547x728.jpg 547w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5-225x300.jpg 225w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5-768x1023.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 547px) 100vw, 547px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"840\" height=\"471\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4a-tuareg1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8369\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4a-tuareg1.jpg 840w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4a-tuareg1-500x280.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/4a-tuareg1-768x431.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 840px) 100vw, 840px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"960\" height=\"640\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5a54a0c467b0aa05f8630504.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8370\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5a54a0c467b0aa05f8630504.jpg 960w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5a54a0c467b0aa05f8630504-450x300.jpg 450w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5a54a0c467b0aa05f8630504-768x512.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"678\" height=\"452\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5c.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8371\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5c.jpeg 678w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/5c-450x300.jpeg 450w\" sizes=\"(max-width: 678px) 100vw, 678px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/6b-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8372\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/6b-1024x576.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/6b-500x281.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/6b-768x432.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/6b-1536x864.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/6b.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"935\" height=\"510\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/47.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8373\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/47.jpg 935w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/47-500x273.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/47-768x419.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 935px) 100vw, 935px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1015\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/46-1015x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8374\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/46-1015x728.jpg 1015w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/46-418x300.jpg 418w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/46-350x251.jpg 350w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/46-768x551.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/46-1536x1101.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/46.jpg 1852w\" sizes=\"(max-width: 1015px) 100vw, 1015px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/featnubia3-1480x833-1-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8375\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/featnubia3-1480x833-1-1024x576.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/featnubia3-1480x833-1-500x281.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/featnubia3-1480x833-1-768x432.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/featnubia3-1480x833-1.jpg 1480w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"918\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/168g-918x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8377\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/168g-918x728.jpg 918w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/168g-378x300.jpg 378w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/168g-768x609.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/168g-1536x1218.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/168g-2048x1624.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 918px) 100vw, 918px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"728\" height=\"498\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/72.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8376\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/72.jpg 728w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/72-439x300.jpg 439w\" sizes=\"(max-width: 728px) 100vw, 728px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"680\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32-Suakinel-Geyf_mosque-1024x680.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8378\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32-Suakinel-Geyf_mosque-1024x680.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32-Suakinel-Geyf_mosque-452x300.jpg 452w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32-Suakinel-Geyf_mosque-768x510.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32-Suakinel-Geyf_mosque-1536x1020.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32-Suakinel-Geyf_mosque.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"656\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/25-1024x656.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8379\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/25-1024x656.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/25-468x300.jpg 468w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/25-768x492.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/25-1536x985.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/25.jpg 1680w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"971\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/10-971x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8380\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/10-971x728.jpg 971w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/10-400x300.jpg 400w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/10-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/10-1536x1152.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/10-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 971px) 100vw, 971px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"746\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32a-746x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8381\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32a-746x728.jpg 746w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32a-307x300.jpg 307w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32a-768x750.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32a-55x55.jpg 55w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/32a.jpg 841w\" sizes=\"(max-width: 746px) 100vw, 746px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, karde\u015f \u00fclke Sudan uzak de\u011fil\u2026&nbsp; Laik, s\u00fcnnetli, \u00e7a\u011fda\u015f ve gen\u00e7 Sudanl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi, ileri demokratik devrim ad\u0131mlar\u0131n at\u0131l\u0131m\u0131na tan\u0131k oldu\u011fumuz, bu karde\u015f \u00fclkeye turistlerin g\u00fcven i\u00e7inde ak\u0131n edecekleri bir d\u00f6nem ba\u015fl\u0131yor&#8230; Bir dudak izi kadar yak\u0131n\u2026 Sabah El-Hayr, Sabah El-Nur! \u015e\u00fckran Sudan\u2026 Sudan, sudan sebepten geri kalmamal\u0131\u2026 Rehber arkada\u015f\u0131m Dr. &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8353,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,65],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8365"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8365"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8637,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8365\/revisions\/8637"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8353"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}