﻿{"id":8018,"date":"2020-06-07T19:26:45","date_gmt":"2020-06-07T16:26:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=8018"},"modified":"2023-11-14T14:08:58","modified_gmt":"2023-11-14T11:08:58","slug":"milli-mucadelede-nigde","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=8018","title":{"rendered":"Milli M\u00fccadele D\u00f6neminde N\u0130\u011eDE"},"content":{"rendered":"\n<p>Benim \u00e7al\u0131\u015fma konum olan; <strong>\u201cBat\u0131 Kilikya Cephesi Kuvvay\u0131 Milliye M\u00fcfrezeleri (1918-1923)\u201d <\/strong>kapsam\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131mda; <strong>Uluk\u0131\u015fla, Bor, Ni\u011fde ve \u00c7amard\u0131 y\u00f6resindeki Kuvvay\u0131 Milliye te\u015fkilat\u0131<\/strong>n\u0131n;&nbsp; Pozant\u0131 Direni\u015f M\u00fcfrezelerine katk\u0131lar\u0131n\u0131 belgelemek idi. Bu ba\u011flamdaki yay\u0131nlar\u0131 inceledim. Yerel anlamda ara\u015ft\u0131rma yapan baz\u0131 ki\u015filerin, ellerinde var oldu\u011fu s\u00f6ylenen bilgi, belge ve foto\u011fraflar\u0131 saklad\u0131klar\u0131 ve genel kamuoyuyla payla\u015fmak istemediklerini ya da bunlar i\u00e7in para talep ettiklerine tan\u0131kl\u0131k ettim. Zaten bu d\u00f6k\u00fcmanlar\u0131n \u00e7o\u011fu da; bu ki\u015filerin soya\u011fa\u00e7lar\u0131 ve aileleriyle ilgili idi. Ni\u011fde\u2019nin bu d\u00f6nemle ilgili tarihine kaynakl\u0131k edecek fazla bir \u00f6zelli\u011fi de olmayan d\u00f6k\u00fcmanlard\u0131. Belki de, \u00e7ok \u00f6nemli belgelerdir. Bilmiyorum. Payla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve yay\u0131nlanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bilgimiz yok. <strong>Ni\u011fde Tarihi<\/strong>nin bu yan\u0131n\u0131n ayd\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in; Ni\u011fde K\u00fclt\u00fcr ve Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn giri\u015fimlerini bekliyoruz. Yukar\u0131da \u00e7al\u0131\u015fma konusunu ve d\u00f6nemini yazd\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rmam kapsam\u0131nda; yerinde yapt\u0131\u011f\u0131m alan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan, \u00f6zel r\u00f6portajlardan, Genel Kurmay Ar\u015fivi\u2019nden ve pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma ve hat\u0131rat kitaplar\u0131ndan edindi\u011fim kaynak\u00e7alardan; <strong>Ni\u011fde, Uluk\u0131\u015fla, Pozant\u0131, Adana, Mersin, Tarsus ve Ta\u015feli B\u00f6lgesi Kilikya Cephesi<\/strong>yle ilgili \u00e7ok \u00f6zel ve gizli yaz\u0131\u015fmalar, foto\u011fraflar, bilgi ve belgeler bu kitapta yer almaktad\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Konuya a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmesi ve katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan; Ni\u011fde Valili\u011fi \u0130l K\u00fclt\u00fcr ve Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yay\u0131n\u0131 olan <strong>\u201cMilli M\u00fccadelede Ni\u011fde\u201d<\/strong> kitab\u0131ndan, konuyla ilgili metnin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sizinle payla\u015fmakta yarar g\u00f6rd\u00fcm(*):<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu d\u00f6nemde Ni\u011fde\u2019de ilk te\u015fkilatlanma Muhittin Bey (Osmanl\u0131 Meclisi Mebusan\u0131 Ni\u011fde <em>Milletvekili) taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ni\u011fde, Sivas Kongresine <\/em><strong><em>Mustafa Soylu<\/em><\/strong><em> (\u00f6\u011fretmen), <\/em><strong><em>Halit Hami (Mengi)<\/em><\/strong><em> (t\u00fcccar, belediye ba\u015fkan\u0131) ve <\/em><strong><em>Dellalzade Hac\u0131 Osman Efendi<\/em><\/strong><em>\u2019yi (Nev\u015fehir)\u2019e delege olarak g\u00f6ndermi\u015ftir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ni\u011fde ve \u00e7evresi \u00f6zellikle Adana ve \u00e7evresindeki Frans\u0131zlara ve onlar\u0131n b\u00fcnyelerinde yer alan Ermenilere kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede aktif \u015fekilde rol oynamaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ni\u011fde ve \u00e7evresinde i\u015fgal tehlikesinin iyice hissedilmeye ba\u015flamas\u0131, halk\u0131 gizlice te\u015fkilatlanmaya itmi\u015ftir. Ni\u011fde\u2019deki te\u015fkilatlanma i\u00e7in tek engel Ni\u011fde mutasarr\u0131f\u0131n\u0131n Damat Ferit\u2019in adam\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Samsun\u2019a \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na m\u00fcteakip <\/em><strong><em>Ni\u011fde\u2019de bulunan f\u0131rka kumandan\u0131 Binba\u015f\u0131 M\u00fcmtaz Bey mutasarr\u0131f\u0131 tutuklay\u0131p elleri kelep\u00e7eli bir \u015fekilde Atat\u00fcrk\u2019e g\u00f6ndermi\u015ftir. <\/em><\/strong><em>Bundan sonraki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ise daha a\u00e7\u0131ktan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve Milli te\u015fkilatlar\u0131n bir nefes ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Yine Ni\u011fde\u2019de bulunan 11. Piyade T\u00fcmeninin Pozant\u0131\u2019n\u0131n i\u015fgali \u00fczerine <\/em><strong><em>Ni\u011fde, Bor, Nev\u015fehir ve \u00dcrg\u00fcp\u2019ten gelen m\u00fcfrezeleri birle\u015ftirerek \u00f6nce Uluk\u0131\u015fla\u2019ya, oradan da Pozant\u0131\u2019ya sevk ederek<\/em><\/strong><em> bir cephe a\u00e7t\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>4-11 Eyl\u00fcl 1919\u2019da toplanan Sivas Kongresi askeri d\u00fczenlemeler de yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ni\u011fde\u2019de bulunan <\/em><strong><em>11. T\u00fcmen\u2019e Uluk\u0131\u015fla-Pozant\u0131 hatt\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenecek Kuvay\u0131 Milliye \u00e7etelerini destekleme g\u00f6revi verilmi\u015ftir.<\/em><\/strong><em> 11. T\u00fcmen\u2019in deste\u011fiyle olu\u015fturulan ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Uluk\u0131\u015fla\u2019ya veren Kuvay\u0131 Milliye, Adana\u2019daki Frans\u0131z i\u015fgaline kar\u015f\u0131 zorunlu bir direni\u015f y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015f\u0131nda Tekelio\u011flu Sinan Bey\u2019in bulundu\u011fu Kuvay\u0131 Milliye birlikleri d\u00fczenledikleri birliklerle Frans\u0131zlara a\u011f\u0131r kay\u0131plar vermi\u015ftir. Sonunda, <\/em><strong><em>26 May\u0131s 1920\u2019de Binba\u015f\u0131 Mesnil komutas\u0131ndaki Frans\u0131z birli\u011fini Pozant\u0131\u2019da tutsak alm\u0131\u015flard\u0131r.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sakarya Zaferi sonras\u0131 \u0130tilaf Devletleri\u2019nin 22 Mart 1922 tarihinde teklif ettikleri m\u00fctareke metnine tepki g\u00f6steren, Ni\u011fde eski mebusu (Mebusan Meclisi) <\/em><strong><em>Muhittin Bey\u2019in, 28 Mart 1922 tarihinde <\/em><\/strong><em>T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019ne g\u00f6nderdi\u011fi bir telgrafta; <\/em><strong><em>\u2018Ni\u011fde halk\u0131n\u0131n ba\u015flat\u0131lan Milli M\u00fccadele\u2019nin Misak-\u0131 Milli \u00e7izgisinde sonu\u00e7lanmas\u0131na kadar m\u00fccadeleye devam etmesi gerekti\u011fini\u2019 <\/em><\/strong><em>belirtmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ni\u011fde\u2019nin Milli M\u00fccadelenin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk andan itibaren aktif olarak faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi s\u00f6ylenebilir. \u00d6zellikle Adana ve Pozant\u0131 cephelerinde Ni\u011fde\u2019de bulunan 11. T\u00fcmen\u2019in aktif rol oynad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/em><strong><em>Ni\u011fde, Adana ve Pozant\u0131 cephelerine hem asker ve m\u00fchimmat, hem de erzak takviye etmi\u015ftir. Yine b\u00f6lgede g\u00f6r\u00fclen az\u0131nl\u0131klar\u0131n ta\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131na halk\u0131n olduk\u00e7a sa\u011fduyulu yakla\u015farak onlar\u0131n faaliyetlerini bertaraf ettikleri bilinmektedir.<\/em><\/strong><em> Adana ve Pozant\u0131 cephesindeki ba\u015far\u0131larda hi\u00e7 ku\u015fkusuz <\/em><strong><em>Ni\u011fde\u2019deki 11. T\u00fcmen\u2019in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131 ve ba\u015far\u0131lar\u0131 s\u00f6z konusudur. <\/em><\/strong><em>B\u00f6ylece Frans\u0131z ve b\u00fcnyesindeki Ermenilerin Anadolu i\u00e7lerine i\u015fgallerini geni\u015fletmeleri bu faaliyetlerle durdurulmu\u015ftur\u2026\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonunda, <strong>30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros M\u00fctarekesi <\/strong>ise, Osmanl\u0131 Devleti sadece sava\u015f\u0131 terk etti\u011finin belgesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda galiplerin, Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131 payla\u015fma niyetlerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyduklar\u0131 bir belgedir. M\u00fctareke maddeleri, Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131 aralar\u0131nda h\u0131zl\u0131 ve kolayca payla\u015fabilmek i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f gibidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Ni\u011fde, Mondros sonras\u0131nda i\u015fgale u\u011framayan nadir \u015fehirlerden biridir. Kahraman <strong>Ni\u011fde halk\u0131; Adana, Pozant\u0131 ve Uluk\u0131\u015fla istikametine do\u011fru ilerleyen Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131, kahramanca m\u00fccadele vererek onlar\u0131 Ni\u011fde\u2019ye sokmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong>Ni\u011fdelilerin cephelerdeki bu kahramanca direni\u015fleri Ni\u011fde\u2019nin i\u015fgal edilmesini \u00f6nlemi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Muhittin Soylu,<\/strong> Mondros M\u00fctarekesi h\u00fck\u00fcmlerini kullanan itilaf devletleri i\u015fgaller hususunda fazla gecikmedi. \u0130\u015fgallere kar\u015f\u0131 koyacak Osmanl\u0131 Kuvvetleri de yine m\u00fctarekenin ilgili maddeleri ile da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve silahlar\u0131 elinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ngiltere, Fransa ve \u0130talya h\u0131zla i\u015fgallerini yayma d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7erisinde idiler. Yine \u00f6zellikle <strong>Frans\u0131z i\u015fgal b\u00f6lgelerinde, Ermenilerin i\u015fgalci g\u00fc\u00e7lerle birlikte hareket ederek ta\u015fk\u0131nl\u0131klar yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6zlemlenmektedir.<\/strong> Bu \u0130\u015fgaller s\u00fcresinde halk korku, tela\u015f ve belirsizlik i\u00e7erisinde, \u0130stanbul\u2019dan aman bekledi. Ancak \u0130stanbul h\u00fck\u00fcmeti bu beklentileri yerine getiremedi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Osmanl\u0131 Salnamesi, \u0130stiklal Mahkemesi tutanaklar\u0131, M\u00fcbadele Anla\u015fmas\u0131, Tekelio\u011flu Sinan Bey ve Ni\u011fde 11. T\u00fcmen Komutanl\u0131\u011f\u0131 gizli yaz\u0131\u015fmalar\u0131, Telgraf metinleri ve yerel halk tan\u0131kl\u0131klar\u0131 do\u011frultusunda, \u00f6zellikle (1918-1923) d\u00f6neminde bu b\u00f6lgede; t\u0131pk\u0131 d\u00f6nemin Uluk\u0131\u015fla Kaymakam\u0131 Tayyar Bey gibi Padi\u015fah, \u0130ngiliz ve Frans\u0131z yanl\u0131s\u0131<\/strong> \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi ve ailelerin oldu\u011fu da bir ger\u00e7ektir. Bunun yan\u0131s\u0131ra, b\u00f6lgede \u00e7ok say\u0131da asker ka\u00e7a\u011f\u0131 ve e\u015fkiya da bulunmaktayd\u0131. \u00d6zellikle; Kayseri Talas, Osmaniye, Bah\u00e7e, Kozan, Antakya, Adana, Mersin, Tarsus, \u00c7iftehan, Uluk\u0131\u015fla Merkez, K\u0131lan, Ovac\u0131k, Tabakl\u0131, \u0130lhan, Maden (Hamidiye), Bor Merkez Orta ve Sokuba\u015f\u0131 Mahallesi, Ni\u011fde Merkez Kayard\u0131 ve Kayaba\u015f\u0131 Mahallesi, Ye\u015filbur\u00e7, Fertek, Kumluca, K\u00fc\u00e7\u00fckk\u00f6y, Ke\u00e7ikalesi, Aksaray, Gelveri, Ihlara, G\u00f6lc\u00fck, Ulua\u011fa\u00e7, Akta\u015f, Hasak\u00f6y, Konakl\u0131, Dikilita\u015f, \u00c7ar\u0131kl\u0131, Han\u00e7erli, Hamaml\u0131, Misli, Kavuklu gibi k\u00f6y ve yerle\u015fkelerde ya\u015fayan baz\u0131 ki\u015fi ve aileler de; <strong>M\u00fcbadele Anla\u015fmas\u0131 (30 Ocak 1923) \u00f6ncesi, Kuvvay\u0131 Milliye hareketine destek vermediler ve kar\u015f\u0131 cephede yer ald\u0131lar\u2026 <\/strong>Her \u015feye kar\u015f\u0131n elbette, ad\u0131n\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131m ve sayamad\u0131\u011f\u0131m bu yerlerin fedakar insanlar\u0131; Yemen, Filistin, Trablus, Balkan, \u00c7anakkale, Sakarya, Dumlup\u0131nar Sava\u015flar\u0131 ve Kuvvay\u0131 Milliye Direni\u015flerinde b\u00fcy\u00fck vatanseverlik \u00f6rnekleri g\u00f6sterdiler. \u00c7o\u011fu \u015fehit oldu\u2026 Kurtulu\u015ftan kurulu\u015fa giden bu kutsal yolda, bu b\u00f6lgenin yi\u011fitleri bilinmektedir\u2026 Bolkar \u00c7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131\u2019nda anlamla\u015fan destan\u0131m\u0131zda, yaln\u0131zca onlar\u0131n \u00f6yk\u00fcleri vard\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>22 \u015eubat 1920\u2019de, \u0130stanbul H\u00fck\u00fcmeti \u015eeyh\u00fclislam\u0131\u2019na; <strong>\u201c\u0130stiklalsiz din olmaz\u2026\u201d<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 telgraf \u00e7eken, <strong>Kuvvac\u0131 Uluk\u0131\u015fla M\u00fcft\u00fcs\u00fc Mehmet Bahaeddin Efendi<\/strong>, Mustafa Kemal Pa\u015fa cephesinde yer alm\u0131\u015ft\u0131. 29 May\u0131s 1920\u2019de, Merkezi Adana\u2019da bulunan Bat\u0131 Kilikya M\u00fcdafai Hukuk Cemiyeti Komutan\u0131 Tekelio\u011flu Sinan Bey, vatansever \u00f6zverileri ve y\u00fcce katk\u0131lar\u0131 i\u00e7in, <strong>Uluk\u0131\u015fla Kuvay\u0131 Milliye M\u00fcfrezesine ve Ni\u011fde 11. T\u00fcmen Komutanl\u0131\u011f\u0131\u2019na bir kutlama telgraf\u0131 \u00e7ekti\u2026&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Uluk\u0131\u015fla Kuvvay\u0131 Milliye Komiteleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Frans\u0131zlar\u0131n, Anadolu\u2019yu i\u015fgal planlar\u0131 ba\u015f\u0131nda Uluk\u0131\u015fla\u2019y\u0131 ve Uluk\u0131\u015fla Kervansaray\u0131nda bulunan silah ve hububatlar\u0131 ele ge\u00e7irmekti. D\u00fc\u015fman\u0131n bu plan\u0131n\u0131 bilen Ni\u011fde 11. T\u00fcmen komutanl\u0131\u011f\u0131 ile dirsek temas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan <strong>Uluk\u0131\u015fla M\u00fcdafa-i Hukuk Cemiyeti <\/strong>ise, gizlice \u00f6rg\u00fctleniyor ve t\u00fcm k\u00f6yleri i\u00e7ine alacak \u015fekilde (en az 500 ki\u015fiden olu\u015fan) m\u00fcfrezeler (karye) kuruluyor ve s\u0131k\u00e7a yapt\u0131klar\u0131 toplant\u0131larda kararlar al\u0131yordu. Bu kararlardan biri de; 9 m\u00fcfrezeden olu\u015fan karyelerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 \u015f\u00f6yle olu\u015ftur: <strong>1-) \u015eakir Efendi <\/strong>(K\u0131lan, Emirler, Tarbaz). <strong>2-) Aza H\u00fcseyin Efendi ve \u015eevki Efendi<\/strong> (G\u00fcm\u00fc\u015f, Tekne\u00e7ukur, Tabakl\u0131). <strong>3-) Osman Efendi <\/strong>(\u00d6merli, \u00c7iftek\u00f6y, Elmal\u0131). <strong>4-) Abdurrahman Efendi ve Muhtar H\u00fcseyin A\u011fa <\/strong>(Ko\u00e7ak, \u00c7anak\u00e7\u0131, Kozluca). <strong>5-) Hac\u0131 Mollazade Mehmet Efendi<\/strong> (Hasangazi, \u0130lhan, Porsuk, Beya\u011f\u0131l). <strong>6-) Hac\u0131 Dede ve Yakup Efendi <\/strong>(Alihoca, \u0130lifkin, Horoz). <strong>7-) K\u00fc\u00e7\u00fck Kaz\u0131m ve Molla S\u00fcleyman<\/strong> (G\u00f6kbez, Hailkan, G\u00fcni). <strong>\ud83d\ude0e Belediye Reisi Vekili Efendi <\/strong>(Gedeli, Eminlik, H\u00fcsniye). <strong>9-) Hasan Efendi<\/strong> (K\u00f6tey, K\u00fcrk\u00e7\u00fc, \u0130mrahor, Basmak\u00e7\u0131).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>ULUKI\u015eLA VE K\u00d6YLER\u0130NDEN POZANTI CEPHES\u0130NE KATILAN GAZ\u0130LER:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Uluk\u0131\u015fla Kuvvay\u0131 Milliye Saflar\u0131nda yer alan,<strong> POZANTI D\u0130REN\u0130\u015e\u0130NE KATILAN \u0130stiklal Madalyal\u0131 gazilerin<\/strong> bilinen sas\u0131s\u0131 ise; <strong>101 <\/strong>olarak kay\u0131tlara ge\u00e7mi\u015ftir. Bunlaran baz\u0131lar\u0131: <strong>\u00d6mer \u00d6zkan, Durmu\u015f Ali Bircan, Beya\u011f\u0131ll\u0131 Abdullah Ayar, Halil Demir, Molla Durmu\u015f, Porsuklu Gala Hasan, Mustafa T\u00fcrkaslan, \u00d6mer \u0130lhan, Halil Duru, Mustafa Demirdelen, S\u00fcleyman Karakaya, Yakup G\u00f6k\u015fen, Yusuf T\u00fcrker, Abdullah Berk, Ali Karaca, H\u00fcseyin \u015eahin, Halil \u00d6z, Durmu\u015f Ali Tetik, Hac\u0131 \u00dcnald\u0131, Abdullah T\u00fcrkaslan, Abdullah Ero\u011flu, Ali Altan, Adil Dilmen, Halil Burlar, Halil Demir, Beya\u011f\u0131ll\u0131 Hasan Durusoy, Hasan \u00d6zen, H\u00fcseyin \u00c7a\u011flayan, H\u00fcseyin \u00d6z\u00e7elik, H\u00fcseyin \u00d6zen, \u0130brahim Y\u0131lmaz, \u0130brahim Eren, Kadir G\u00fcven, M. Tevfik \u00d6zkan, Mehmet Can, Mehmet \u00c7etin, Mehmet Demirdelen, Mehmet \u00d6zmen, Mehmet \u00dcnal, Mehmet \u00dcnsal, Mustafa \u00dcnal, Osman G\u00f6kalp, Osman G\u00f6ktepe, Recep Dirikan, Veli \u00c7imen, Mehmet Elmas, Mehmet K\u00fcner, Mehmet \u00d6zal, G\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc Mehmet Yener, Musa D\u00fcndar, Mustafa Peker, Osman \u00d6zkan, Osman Duru, Veli \u00d6zt\u00fcrk, Yunus \u00c7oban, Hasan K\u0131z\u0131lay ve di\u011ferleri\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, Kuvvay\u0131 Milliye&nbsp; Uluk\u0131\u015fla ve Ni\u011fde Cephesinden; <strong>Darbo\u011fazl\u0131 S\u00fcleyman \u00c7avu\u015f-G\u00f6kalp<\/strong> (Tar\u0131k Bu\u011fra\u2019n\u0131n Babas\u0131), <strong>Porsuklu Gala Hasan, Beya\u011f\u0131ll\u0131 Zahit Hoca, Molla Durmu\u015f, Ni\u011fde\u2019den Ebubekir Haz\u0131m Tepeyran, M\u00fcfetti\u015f Hilmi Bey, Mustafa Soylu, Halit Hami Mengi, Dellalzade Hac\u0131 Osman, Binba\u015f\u0131 Cemal Bey, Fehmi Esen, Muhittin Soylu <\/strong>vb. Yurtsever neferleri de anmak gerek\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tamda burada, Uluk\u0131\u015flal\u0131 ilgin\u00e7 bir Kuvvay\u0131 Milliye neferinden s\u00f6z edece\u011fim: <strong>Uluk\u0131\u015flal\u0131 Zabit Ahmet (Uyar).<\/strong> Pozant\u0131 cephesine kat\u0131lmasa da; 20 ya\u015flar\u0131nda \u00e7elimsiz, zay\u0131f ve t\u00fcy s\u0131klet Ahmet Uyar ismindeki bu asker, Ni\u011fde Askeri E\u011fitim Merkezine g\u00f6n\u00fcll\u00fc geldi. Burada 3 ay talim g\u00f6rd\u00fckten sonra, cepheye g\u00f6nderildi. Ahmet, y\u00fczba\u015f\u0131n\u0131n odas\u0131na girdi ve: <em>\u201cKomutan\u0131m ben hemen \u00c7anakkalle\u2019ye cepheye gitmek istiyorum\u201d <\/em>diyen Uluk\u0131\u015flal\u0131 \u00c7avu\u015f Ahmet\u2019in Balkanlardaki maceras\u0131 bilinmektedir. \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n seyrini de\u011fi\u015ftiren Ni\u011fdeli bir ba\u015fka kahraman ise, <strong>Top\u00e7u Seyit Ali \u00c7avu\u015f<\/strong>\u2019tur. Bu kahramanlardan bir ba\u015fkas\u0131 da: \u00dcste\u011fmen <strong>Muallim Hasan Ethem<\/strong>\u2019dir (1890 Ni\u011fde -1915 \u00c7anakkale). \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131nda Doktor Muallim Ethem\u2019in annesine yazd\u0131\u011f\u0131 mektup, asker mektuplar\u0131 aras\u0131nda \u00f6rnek mektup se\u00e7ilerek, \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131p askerlere da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>BOR VE \u00c7EVRESINDEN POZANTI CEPHESINE KATILANLAR:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ahmet C\u0131\u011f\u0131zo\u011flu, \u0130zzet Can, R\u0131fk\u0131 G\u00fcyer, \u00c7opuro\u011flu Mustafa Efendi, Selamo\u011flu Muharrem Efendi, Mehmet Beyzade Zeki Efendi, Sarraf\u0131n Hulusi (Akcabozan), Mustafa \u00dcnal (Kahramana\u011fa), Hac\u0131 Dedenin Mehmet Efendi, \u00d6\u011fretmen Kamil Efendi (K\u0131r Kamil), Potuk Sad\u0131k Efendi, Asmaz\u2019da Hac\u0131 Ahmet A\u011fa\u2019n\u0131n Ali Efendi, Ortak\u00f6y\u2019de Dervi\u015f A\u011fa\u2019n\u0131n Hac\u0131 \u00c7opur\u2019un \u015eakir (Cemal \u00c7opur\u2019un babas\u0131), Kemerhisar\u2019dan G\u00f6de \u0130brahim Bozk\u0131rl\u0131 \u015eevket, Ortak\u00f6yl\u00fc Mustafa \u00c7avu\u015f, K\u0131l\u0131\u00e7zade H\u00fcseyin Efendi (S\u00f6zen), Hakk\u0131zade Hac\u0131 Efendi, Hac\u0131 R\u00fc\u015ft\u00fc Efendi, Kasap Hac\u0131 Abdullah Efendi, Bereketli Ahmet, Narazanl\u0131 Musa \u00c7avu\u015f, S\u0131hh\u0131ye Memuru Ahmet Bey, M\u00fclaz\u0131m\u0131n Osman (Te\u011fmen o\u011flu), Alibaz\u0131n H\u00fcsn\u00fc, Alibaz\u0131n Hamdi, Tengirin Haz\u0131m, Potuk Mustafa Efendi (\u00d6nen)\u2026<\/strong> (*)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ni\u011fde\u2019nin bir ba\u015fka Milli M\u00fccadeleci y\u00fcz\u00fc olan \u201cTepeyran\u201d<\/strong> ile sizleri selaml\u0131yorum, yeniden\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ebubekir Haz\u0131m Tepeyran (1864-1947)<\/strong>: Ni\u011fdeli Murat Pa\u015fa soyundan, Ni\u011fde Tahrirat M\u00fcd\u00fcr\u00fc Bekir Beyzade Hasan Efendi\u2019nin o\u011fludur. Ni\u011fde\u2019de halk aras\u0131nda \u201cTepeyran\u201d denilen, Yenice Mahallesi\u2019ndeki \u201cTepe-viran\u201d semtinden do\u011fdu\u011fu i\u00e7in, bu ismi soyad\u0131 olarak ald\u0131. <strong>Ni\u011fde R\u00fc\u015ftiyesini (Lisesini) bitirdi. <em>Ben de ayn\u0131 liseyi bitirdi\u011fim (1970) i\u00e7in mutluyum)<\/em>.<\/strong> \u00d6zel derslerle Arap\u00e7a, Fars\u00e7a, Frans\u0131zca \u00f6\u011frendi. Musul, Manast\u0131r, Ba\u011fdat&#8217;ta valilik yap\u0131. Me\u015frutiyetin ilan\u0131ndan sonra Sivas ve Ankara Valilikleri, \u0130stanbul \u015eehreminli\u011fi, Bursa Valili\u011fi g\u00f6revlerinde bulundu. M\u00fctareke d\u00f6neminde 2 kez \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131. Bu g\u00f6revdeyken, <strong>Kuvvay\u0131 Milliye&#8217;ye yard\u0131m etti\u011fi gerek\u00e7esiyle i\u015fgal ordusu taraf\u0131ndan kurulan Harp Divan\u0131&#8217;nda yarg\u0131lan\u0131p idama mahk\u00fbm edildi ve son anda kurtuldu; cezas\u0131 k\u00fcrek mahkumiyetine \u00e7evrildi (1920). <\/strong>Tevfik Pa\u015fa&#8217;n\u0131n sadrazaml\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde askeri temyiz karar\u0131 bozunca, gizlice Anadolu&#8217;ya ge\u00e7ti. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn iste\u011fi \u00fczerine, Ankara H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan, Sivas ve Trabzon Valiliklerine getirildi. Cumhuriyet D\u00f6neminde milletvekilli\u011fi yapt\u0131; \u00fc\u00e7 kez Ni\u011fde milletvekili se\u00e7ildi. T\u00fcrk\u00e7e, Frans\u0131zca <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/siir-nedir.html\">\u015fiir<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/yazi_turleri\/hatira.html\">an\u0131<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/yazi_turleri\/hikaye.html\">\u00f6yk\u00fc<\/a>, roman kitaplar\u0131 yay\u0131nland\u0131. Tek <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/yazi_turleri\/roman.html\">roman<\/a>\u0131<strong> K\u00fc\u00e7\u00fck Pa\u015fa<\/strong> (1910), T\u00fcrk yaz\u0131n\u0131nda \u00f6nemli bir yer edinmi\u015ftir. <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/nabizade_nazim.html\">Nabizade Naz\u0131m<\/a>&#8216;\u0131n Karabibik roman\u0131ndan sonra,<strong> Anadolu k\u00f6y\u00fcn\u00fc ve T\u00fcrk k\u00f6yl\u00fcs\u00fcn\u00fc yaz\u0131n\u0131m\u0131za sokan ikinci romanc\u0131d\u0131r.<\/strong> An\u0131lar\u0131n\u0131 da yazm\u0131\u015ft\u0131r. Tepeyran; gazeteci, yazar, \u015fair <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/oktay_akbal.html\"><strong>Oktay Akbal<\/strong><\/a><strong>&#8216;\u0131n dedesidir.<\/strong> Milli M\u00fccadelede Ni\u011fde\u2019nin bir ba\u015fka onur kayna\u011f\u0131 ve kitaplar\u0131 ve Servet-i F\u00fcn\u00fcn Dergisindeki edebi makaleleri ve yay\u0131nlanm\u0131\u015f \u00e7ok\u00e7a kitab\u0131 ile tan\u0131nmaktad\u0131r. T\u00fcrk Edebiyat\u0131n\u0131n y\u00fcz ak\u0131 olan <strong>Ebubekir H\u00e2z\u0131m Tepeyran<\/strong>\u2019a; (gazeteci, yazar dostum <strong>Hikmet Alt\u0131nkayna<\/strong>k d\u0131\u015f\u0131nda), <strong>Ni\u011fdelilerin gereken ilgiyi g\u00f6stermedi\u011fine tan\u0131k olmak, bizleri derinden yaral\u0131yor\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mustafa Kemal ve arkada\u015flar\u0131, milletin kurtulu\u015funun \u0130stanbul h\u00fck\u00fcmeti vas\u0131tas\u0131yla olamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015ft\u0131r. Kurtulu\u015fun ancak topyek\u00fbn bir milli m\u00fccadele ile m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi inanc\u0131yla Anadolu ya ge\u00e7ti. K\u0131sa s\u00fcrede kurtulu\u015f m\u00fccadelesi ba\u015flad\u0131. <strong>Ni\u011fde\u2019deki ilk te\u015fkilatlanman\u0131n Muhittin Bey,<\/strong> Osmanl\u0131 Meclisi Mebusan\u0131 Ni\u011fde Milletvekili taraf\u0131ndan tesis edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Muhittin Bey\u2019in Ni\u011fde\u2019yi mahallelere taksim ederek, her bir mahalleye bir lider tayin edip, te\u015fkilatland\u0131rmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bilinmektedir. Yine Frans\u0131zlar\u0131n Pozant\u0131\u2019y\u0131 i\u015fgal etmeleri \u00fczerine buradan gelen \u00e7ok say\u0131daki muhacirin Ni\u011fde\u2019ye gelerek, bu te\u015fkilatlanmaya kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edilmektedir&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ni\u011fdeli yazar ve devlet adam\u0131 <strong>Haz\u0131m Tepeyran\u2019<\/strong>\u0131n Kuvvay\u0131 Milliye direni\u015flerine katk\u0131s\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr\u2026 Ba\u015f\u0131ndan beri Milli M\u00fccadeleye destek olan Ni\u011fde, Sivas Kongresi ne de delegeler g\u00f6ndererek kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <strong>Mustafa Soylu (\u00f6\u011fretmen), Halit Hami (Mengi) (t\u00fcccar Belediye Ba\u015fkan\u0131), Dellalzade Hac\u0131 Osman Efendi (Nev\u015fehir) Sivas Kongresi ne kat\u0131lan Ni\u011fde delegeleridir. Rat\u0131pzade Mustafa Bey<\/strong> ayr\u0131ca, Sivas Kongresi\u2019nde Heyeti Temsiliye\u2019ye yeni eklenen alt\u0131 \u00fcyeden biridir. Ni\u011fde, \u0130zmir\u2019de Yunanl\u0131lara ilk kur\u015funun at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 andan itibaren, kurtulu\u015f sava\u015f\u0131na i\u015ftirak etmi\u015ftir. \u0130zmir\u2019in i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda ilk kur\u015funun at\u0131lmas\u0131na m\u00fcteakip, Yunanl\u0131lar bunun \u00f6c\u00fcn\u00fc almak i\u00e7in yayl\u0131m ate\u015fi a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Yunan askerine kahramanca kar\u015f\u0131 koyan ve \u015fehit olmaktan \u00e7ekinmeyen <strong>\u0130zmir Askerlik Dairesi Ba\u015fkan\u0131 Albay S\u00fcleyman Fethi Bey Ni\u011fdelidir<\/strong>.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sal\u0131 g\u00fcnleri toplanan pazar\u0131 ile \u00fcnl\u00fc olan Bor; Hitit\u00e7e ve Frigce\u2019de bulunan Boris kelimesinden al\u0131nt\u0131d\u0131r. Boris; surlarla \u00e7evrili, b\u00f6lge beyinin kona\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Bir ba\u015fka anlam\u0131 ise ye\u015fillik ve bolluktur. Borlu Kuvvay\u0131 Milliye neferlerinden biri de; <strong>Halit Mengi<\/strong>\u2019dir. Pozant\u0131\u2019da Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131 g\u00f6nderilen kuvvetlerin organizasyonunda g\u00f6rev ald\u0131 ve \u00e7ok faydas\u0131 dokundu. Yine bir ba\u015fka Borlu kahraman olan <strong>Halil Nuri Yurdakul<\/strong>\u2019da; Ni\u011fde 41. F\u0131kradaki g\u00f6revleriyle b\u00fcy\u00fck fedakarl\u0131klar\u0131 dokundu. Ni\u011fde M\u00fcdafa-i Hukuk Cemiyeti saflar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bir ba\u015fka Ni\u011fdeli Kuvvay\u0131 Milliyeci ise; <strong>Zeynel Abidin (Bayhan) Efendi\u2019<\/strong>dir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Yine \u0130zmir\u2019in i\u015fgali b\u00fct\u00fcn yurtta oldu\u011fu gibi, Ni\u011fde ve \u00e7evresinde tepkilere yol a\u00e7m\u0131\u015f ve protesto mitingleri d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu mitingle ilgili olarak <strong>Rag\u0131p \u00d6nen,<\/strong> Bor H\u00fck\u00fcmet Meydan\u0131\u2019na siyah bayrak \u00e7ekilerek, halk\u0131n protestosunu dile getirdi\u011fini anlatmaktad\u0131r. Padi\u015fah Vahdettin\u2019e \u00e7ekilen bir telgraf, Ni\u011fde\u2019nin Milli M\u00fccadelede yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Birinci D\u00f6nem Ni\u011fde Milletvekili <strong>Mustafa Hilmi (Soydan) <\/strong>ve sekiz arkada\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ektikleri telgrafta; <em>\u201cDamat Ferid Pa\u015fa\u2019y\u0131 sadarete ge\u00e7irirsen, Ni\u011fde halk\u0131 senden alaka ve irtibat\u0131n\u0131 kesecektir.\u201d <\/em>\u0130baresi yer almaktad\u0131r. Padi\u015fah\u0131n dinlememesi \u00fczerine de Ni\u011fde halk\u0131n\u0131n padi\u015fahla ba\u011f\u0131n\u0131 keserek memleketin idaresinin ele alanlarla birlikte hareket ettikleri vurgulanmaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Birinci D\u00f6nem Ni\u011fde Milletvekili <strong>Mustafa Hilmi (Soydan);<\/strong> Ni\u011fde\u2019de te\u015fekk\u00fcl eden <strong>Kuvay\u0131 Milliye Heyetine yard\u0131m toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 Pozant\u0131 ve G\u00fclek Bo\u011fazlar\u0131na asker sevk etti\u011fini <\/strong>belirtmektedir. Yine Mustafa Hilmi, Tekelio\u011flu Sinan Pa\u015fa ve arkada\u015flar\u0131n\u0131 isim de\u011fi\u015ftirerek Adana\u2019ya g\u00f6nderdiklerinin ve orada gizli te\u015fkilatlar kurdurdu\u011funu ifade etmektedir. <strong>Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ilk u\u00e7aklar\u0131ndan birisinin Ni\u011fde halk\u0131ndan elde edilen ba\u011f\u0131\u015flarla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve bu u\u00e7a\u011fa Ni\u011fde isminin verildi\u011fi <\/strong>bilinmektedir. Konu ile ilgili olarak T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nde <strong>24 Mart 1921 <\/strong>tarihinde, Ni\u011fde mutasarr\u0131fl\u0131k tezkeresi okunmu\u015ftur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu geli\u015fmeler halk\u0131n bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7erisinde milli m\u00fccadeleye destek oldu\u011funun g\u00f6stergesidir. Ni\u011fdeliler, \u00f6zellikle Adana\u2019da Frans\u0131z ve Ermenilere kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede aktif rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Adana \u00e7evresinde g\u00f6r\u00fclen i\u015fgallerde \u00f6zellikle Frans\u0131z ordusu b\u00fcnyesinde bulunan Ermeni \u00e7etelerinin yo\u011fun faaliyetleri g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Frans\u0131zlar, Kilikya B\u00f6lgesinde bir Ermeni devletinin kurulaca\u011f\u0131n\u0131 vaat ediyorlard\u0131. Az\u0131nl\u0131klar\u0131n bir di\u011fer g\u00f6revi de bulunduklar\u0131 b\u00f6lgelerde \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 olaylar vas\u0131tas\u0131yla m\u00fctarekenin 7. maddesine ortam haz\u0131rlamakt\u0131r. Bu y\u00fczden az\u0131nl\u0131klar (Ermeniler ve Rumlar) sadece i\u015fgal b\u00f6lgelerinde de\u011fil, Anadolu\u2019nun b\u00fct\u00fcn\u00fcnde olaylar \u00e7\u0131karmakta ve T\u00fcrklere sald\u0131rmakta idiler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Rag\u0131p \u00d6nen makalesinde, Ni\u011fde ve \u00e7evresinde yap\u0131lan Ermeni faaliyetleri ile ilgili olarak; <strong>Ere\u011fli\u2019de kurulan Ta\u015fnak Komitesi;<\/strong> Ni\u011fde, Bor, Aksaray ve \u00dcrg\u00fcp\u2019te faaliyet g\u00f6sterdi\u011fini belirtmektedir. Komitenin reisinin aslen Kayserili Artin Efendi\u2019dir. Artin\u2019e iki Amerikal\u0131 doktorun Ere\u011fli\u2019de bir komite kurmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok para g\u00f6nderdiklerini ifade etmektedirler. Ermeni \u00e7etelerinin ta\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcnlerde, <strong>Bor\u2019da Agop isimli bir Ermeninin \u00e7ar\u015f\u0131da g\u00f6steri yapt\u0131\u011f<\/strong>\u0131, Rumlar\u0131n da d\u00fckkanlar\u0131ndan \u00e7\u0131karak, ona destek verdikleri, Rag\u0131p \u00d6nen taraf\u0131ndan dile getirilmi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fgal kuvvetlerinin, daha G\u00fclek Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131 dahi ge\u00e7emedikleri, Ni\u011fde ve \u00e7evresinin hen\u00fcz i\u015fgale u\u011framad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nacak olursa, buradaki Ermenilerin olduk\u00e7a c\u00fcretkar davran\u0131\u015flar\u0131, halk\u0131 korku ve tela\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Rag\u0131p \u00d6nen, Ermeni ve Rumlar\u0131n bu \u015f\u0131mar\u0131k tav\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in halka tellallar \u00e7\u0131kar\u0131larak silah da\u011f\u0131t\u0131laca\u011f\u0131 duyurulmu\u015ftur. Fakat t\u00fcm Bor\u2019da silah kullan\u0131larak, her defas\u0131ndan de\u011fi\u015fik ki\u015filer giydirilip silahland\u0131r\u0131larak, \u201c\u00e7ok say\u0131da silah ve asker var\u201d izlenimi verilmi\u015f. B\u00f6ylece Ermeni ve Rum \u00e7etelerinin faaliyetleri azda olsa engellenebilmi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fgal g\u00fc\u00e7lerinin Pozant\u0131\u2019y\u0131 i\u015fgal edip Uluk\u0131\u015fla ve Bor\u2019a yakla\u015fmalar\u0131 tehlikesi \u00fczerine, az\u0131nl\u0131k faaliyetlerinin dahada artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenmektedir. Bu geli\u015fme \u00fczerine, Uluk\u0131\u015fla da kurulan <strong>Uluk\u0131\u015fla M\u00fcdafaai Milliye Cemiyeti<\/strong> aktif \u015fekilde faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ni\u011fde ve \u00e7evresinde i\u015fgal tehlikesinin iyice hissedilmeye ba\u015flamas\u0131, halk\u0131 gizlice te\u015fkilatlanmaya itmi\u015ftir. Hatta bu te\u015fkilatlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, Atat\u00fcrk \u00fcn Samsun\u2019a \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan bile \u00f6nce oldu\u011fu dile getirilmektedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bor\u2019daki Milli M\u00fccadelenin<\/strong>, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Samsun\u2019a \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, Milli M\u00fccadeleye g\u00f6n\u00fcl veren \u00f6nderler, <strong>\u00c7ak\u0131l Bah\u00e7e\u2019de Yaz\u0131c\u0131o\u011flu Haz\u0131m A\u011fa\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131nda topland\u0131\u011f\u0131, toplant\u0131ya kat\u0131lan Ahmet C\u0131\u011f\u0131zo\u011flu, Sad\u0131k Bey (\u00dclk\u00fc), \u0130zzet Can, Kerim Sebati, \u0130lhami Parapara, Mehmet Bey in Zeki Bey, Mustafa ve Mahmut C\u0131\u011f\u0131zo\u011flu, \u0130mam Ziyaddin, Kad\u0131n\u0131n Hilmi Bey, Avan\u0131n Teyfik Efendi <\/strong>ve daha bir\u00e7ok ki\u015fi yemin ederek, m\u00fccadele azim ve kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015flard\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ni\u011fde\u2019deki te\u015fkilatlanma i\u00e7in tek engel Ni\u011fde mutasarr\u0131f\u0131 <strong>Cavit Bey\u2019i<\/strong>n Damat Ferit Pa\u015fa\u2019n\u0131n adam\u0131 olmas\u0131yd\u0131. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn emri ile mutasarr\u0131f Cavit, muhasebeci Salim ve Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc L\u00fctf\u00fc Efendi tutuklan\u0131p, elleri kelep\u00e7eli bir \u015fekilde Sivas\u2019a g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bundan sonraki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ise, daha a\u00e7\u0131ktan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve Milli Te\u015fkilatlar\u0131n bir nefes ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ni\u011fde mutasarr\u0131f\u0131 ile di\u011fer Damat Ferit taraftarlar\u0131n\u0131n tutuklanmas\u0131 \u00fczerine, <strong>Ni\u011fde\u2019de bir Kuvay\u0131 Milliye Te\u015fkilatlanmas\u0131<\/strong> h\u0131z kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu i\u015f i\u00e7in bir toplant\u0131 yap\u0131l\u0131r. Bu toplant\u0131ya Ni\u011fde e\u015fraf\u0131 ve Bor\u2019da daha \u00f6nce kurulmu\u015f olan <strong>Kuvay\u0131 Milliye Te\u015fkilat\u0131<\/strong> \u00fcyeleri kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Toplant\u0131 sonunda kat\u0131lanlar\u0131n hepsi Kuvay\u0131 Milliyeye hizmet edeceklerine dair s\u00f6z verip imza att\u0131lar. Bu toplant\u0131y\u0131 <strong>Faik Bey\u2019<\/strong>in idare etti\u011fi ve b\u00fct\u00fcn toplant\u0131y\u0131 onun y\u00f6nlendirdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Ni\u011fde\u2019de Kuvay\u0131 Milliye Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n hen\u00fcz yeni kurulup, t\u00fcm te\u015fkilatlanmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirememesi \u00fczerine, Pozant\u0131\u2019ya girmi\u015f olan 100 kadar <strong>milis kuvvetinin ihtiya\u00e7lar\u0131 (\u015feker, past\u0131rma, zeytin, sigara, un, ekmek v.b.) Bor esnaf\u0131 ve halk\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Toplanan yard\u0131mlar \u00f6nce Uluk\u0131\u015fla\u2019ya, oradan da Pozant\u0131\u2019ya sevk edilmi\u015ftir<\/strong>. Yine Ni\u011fde\u2019de bulunan 11. Piyade T\u00fcmenini Pozant\u0131\u2019n\u0131n i\u015fgali \u00fczerine Ni\u011fde, Bor, Nev\u015fehir ve \u00dcrg\u00fcp\u2019ten gelen m\u00fcfrezeleri birle\u015ftirerek \u00f6nce Uluk\u0131\u015fla\u2019ya, oradan da Pozant\u0131\u2019ya sevk ederek bir cephe a\u00e7t\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>11 Eyl\u00fcl 1919 da toplanan Sivas Kongresi, askeri d\u00fczenlemelerde yapm\u0131\u015ft\u0131r. <strong>Ni\u011fde\u2019de bulunan 11. T\u00fcmen\u2019e Uluk\u0131\u015fla-Pozant\u0131 hatt\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenecek Kuvay\u0131 Milliye \u00e7etelerini destekleme g\u00f6revi verildi.<\/strong> T\u00fcmenin komutanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nce <strong>M\u00fcmtaz Bey iken, sonra Arif Bey\u2019e verilmi\u015ftir. <\/strong>11. T\u00fcmen\u2019in deste\u011fiyle olu\u015fturulan ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Uluk\u0131\u015fla\u2019ya veren Kuvay\u0131 Milliye, Adana\u2019daki Frans\u0131z i\u015fgaline kar\u015f\u0131 zorunlu bir direni\u015f y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Ba\u015f\u0131nda <strong>Tekelio\u011flu Sinan Bey<\/strong> in bulundu\u011fu Kuvay\u0131 Milliye kuvvetleri, Frans\u0131zlara a\u011f\u0131r kay\u0131plar verdirdi. Sonunda <strong>26 May\u0131s 1920\u2019de Binba\u015f\u0131 Mesnil komutas\u0131ndaki Frans\u0131z Birli\u011fini, Pozant\u0131\u2019da tutsak ald\u0131lar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnlerde, b\u00fcy\u00fck <strong>T\u00fcrk \u015eairi Ziya G\u00f6kalp\u2019\u0131n Kayseri\u2019den Ni\u011fde\u2019ye gelerek, <\/strong>yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarla Ni\u011fde halk\u0131n\u0131 Milli M\u00fccadele bilin\u00e7lenmesinde etkili olmu\u015ftur. Sakarya Zaferi sonras\u0131, \u0130tilaf Devletleri\u2019nin 22 Mart 1922 tarihinde, teklif ettikleri m\u00fctareke metnine tepki g\u00f6steren Ni\u011fde eski mebusu (Mebusan Meclisi) <strong>Muhittin Bey, <\/strong>28 Mart 1922 tarihinde, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019ne bir telgraf g\u00f6ndermi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu telgrafta; <em>\u201cNi\u011fde halk\u0131 ba\u015flat\u0131lan Milli M\u00fccadelenin Misak-\u0131 Milli \u00e7izgisinde sonu\u00e7lanmas\u0131na kadar m\u00fccadeleye devam edilmesi gere\u011fi\u201d b<\/em>elirtilmektedir. Ni\u011fde halk\u0131 ba\u015ftan sona kadar Milli M\u00fccadelenin i\u00e7inde aktif bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizin bir \u00e7ok b\u00f6lgesinde \u00f6vg\u00fcye de\u011fer kahramanl\u0131klar sergilenmi\u015ftir. \u00d6zellikle Adana ve Pozant\u0131 cephelerinde, Ni\u011fde\u2019de bulunan 11. T\u00fcmenin ba\u015far\u0131s\u0131 asla g\u00f6z ard\u0131 edilemez. <strong>Ni\u011fde; Adana ve Pozant\u0131 Cephelerini hem asker, hem m\u00fchimmat, hem de erzak olarak takviye etmi\u015ftir.<\/strong> Ni\u011fde\u2019den yap\u0131lan bu hayati destek Mustafa Kemal Pa\u015fa taraf\u0131ndan yollanan takdirnamelerle \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015ftir. Yine b\u00f6lgede g\u00f6r\u00fclen az\u0131nl\u0131klar\u0131n ta\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131na, halk\u0131n olduk\u00e7a sa\u011fduyulu yakla\u015farak onlar\u0131n faaliyetlerini bertaraf ettikleri bilinmektedir. Ni\u011fde halk\u0131n\u0131n kararl\u0131 tutumu ve cephelerde d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 kahramanca m\u00fccadelesi Ermeni ve Frans\u0131zlar\u0131n Ni\u011fde\u2019yi i\u015fgal etmesini engellemi\u015ftir\u2026\u201d&nbsp; <em>(*) (Milli M\u00fccadelede Ni\u011fde, TC Ni\u011fde Valili\u011fi \u0130l K\u00fclt\u00fcr ve Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Yay\u0131n\u0131, Edit\u00f6r: Mehmet \u00f6ncel Ko\u00e7, 2009).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131daki resmi bilgiye ek olarak bu \u00f6zeti de payla\u015ft\u0131m, yeniden\u2026 Bu \u00e7eteler; <strong>Kam\u0131\u015fl\u0131\u2019dan Kas\u0131m Hoca \u00e7etesi, Yeni Konac\u0131k\u2019tan Bahri \u00d6zdemir \u00e7etesi, Yeni K\u00f6yden Nas\u0131f Hoca \u00c7etesi, <\/strong><a href=\"http:\/\/www.mersinhaber.com\/etiket\/ulukisla\"><strong>Uluk\u0131\u015fla<\/strong><\/a><strong> y\u00f6resinden \u015eevki Alpagut, \u00c7amard\u0131 y\u00f6resinden Sinan Tekelio\u011flu (Kilikya Komutan\u0131) ve Kaz\u0131mo\u011fullar\u0131 \u00e7etesidir. Y\u00fczba\u015f\u0131 Saffet (Pozant\u0131) Kumcu Veli, K\u0131lavuz Hatice ve 44 Kuvvac\u0131 kahramanlar <\/strong>ise, Pozant\u0131\u2019n\u0131n kurtulu\u015funda \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015flard\u0131r\u2026 \u00d6zellikle, <strong>Pozant\u0131 &#8211; Karbo\u011faz\u0131 Zaferinde, Ni\u011fde ve Uluk\u0131\u015fla Kuvvay\u0131 Milliye M\u00fcfrezelerinin katk\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/strong> Bat\u0131 Kilikya B\u00f6lgesi Komutan\u0131 Sinan Tekelio\u011fu da, Ankara ile yaz\u0131\u015fmalar\u0131nda ve an\u0131lar\u0131nda, bundan \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6z etmektedi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ni\u011fde Maarif Salnamesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kapadokya\u2019n\u0131n eski ba\u015fkenti olan Ni\u011fde co\u011frafyas\u0131nda, 6 bin y\u0131ll\u0131k medeniyet izleri bulunmaktad\u0131r. Pek \u00e7ok farkl\u0131 medeniyete de ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle Ni\u011fde\u2019nin Yak\u0131n\u00e7a\u011f Tarihi ve Cumhuriyet D\u00f6nemine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; Ni\u011fde; \u00f6nemli yazar, gazeteci, k\u00fclt\u00fcr ve sanat adam\u0131, asker, b\u00fcrokrat, diplomat, pek \u00e7ok devlet ve i\u015fadam\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. 1970 y\u0131l\u0131nda benim de mezun oldu\u011fum; <strong>8 Kas\u0131m 1868\u2019<\/strong>den bu g\u00fcn<strong>e<\/strong> aral\u0131ks\u0131z e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimini s\u00fcrd\u00fcren; <strong>Ni\u011fde Lisesi <\/strong>(eski ad\u0131yla: Ni\u011fde R\u00fc\u015ftiye Mektebi)\u2019nin e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimindeki nitel ve nicel y\u00fcksel kalitesindeki birikim bak\u0131m\u0131ndan; \u00e7evre, aile ve \u00f6\u011fretmenlerin \u00fcst\u00fcn \u00f6zellikleri oldu\u011fu bilinmektedir. Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin soz zamanlar\u0131nda Ni\u011fde\u2019de e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim durumlar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a iyi oldu\u011fu ve farkl\u0131 s\u0131n\u0131f, din ve \u0131rklar\u0131n birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcmsediklerini g\u00f6rmekteyiz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yunanistan\u2019n\u0131n Kavala kentine yak\u0131n yerde bulunan <strong>Nea Galvari (Yeni Gelveri) <\/strong>(Bu g\u00fcn Aksaray\u2019\u0131n G\u00fczelyurt il\u00e7esinin eski ad\u0131 idi Gelveri) kasabas\u0131ndaki bir m\u00fczede, 1920 bask\u0131 tarihli <strong>Karamanl\u0131ca<\/strong> (T\u00fcrk\u00e7e, Rumca ve Fars\u00e7a kar\u0131\u015f\u0131m\u0131) bir dilde bas\u0131lan <strong>\u201cAnadolu Gazetesi\u201d <\/strong>ad\u0131ndaki g\u00fcnl\u00fck gazeteyi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. Bu gazete, M\u00fcbadele tarihine dek, <strong>Ni\u011fde\u2019de bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan; \u00c7anakkale, Dumlup\u0131nar, Sakarya ve Kuvvay\u0131 Milliye Sava\u015flar\u0131nda en \u00f6n saflarda d\u00f6\u011f\u00fc\u015fen Ni\u011fdeli yi\u011fitleri, tarihin sayfalar\u0131nda g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kurtulu\u015ftan kurulu\u015fa giden yolda, Cumhuriyet Devrimlerinin ve \u00e7a\u011fda\u015f demokrasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ya\u015fat\u0131lmas\u0131 ve de birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn zengin miras\u0131m\u0131z olarak s\u00fcrmesi i\u00e7in; <strong>Vatansever Ni\u011fdelile<\/strong>r, tarihin zaferle dolu izlerinden gelen al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla, \u00f6rnek olmaktad\u0131rlar\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ni\u011fde\u2019nin yeti\u015ftirdi\u011fi \u00fcnl\u00fc devlet adam\u0131 ve<strong> Kuvvay\u0131 Milliyeci yazar\u0131m\u0131z<\/strong> <strong>Ebubekir Haz\u0131m Tepeyran<\/strong>\u2019\u0131n da mezun oldu\u011fu <strong>\u201cNi\u011fde R\u00fc\u015ftiye Mektebi (Ni\u011fde Lisesi), 8 Kas\u0131m 1868\u2019de e\u011fitim ve \u00f6\u011fretime ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong> \u0130lk a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; <strong>9 \u00f6\u011fretmen, \u00fc\u00e7 memur ve bir hizmetli yan\u0131 s\u0131ra; 109 \u00f6\u011frencisi<\/strong> bulunmaktayd\u0131. Bu tarihte Ni\u011fde\u2019de toplam olarak 10 adet okul vard\u0131. K\u0131z-erkek ve M\u00fcsl\u00fcman-Gayrim\u00fcslim \u00f6\u011frencilerin birlikte e\u011fitim yapt\u0131\u011f\u0131 okullar\u0131n, \u00f6\u011frenci da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 \u015f\u00f6yleydi: <strong>448 adet M\u00fcsl\u00fcman \u00f6\u011frenci ve 462 adet Gayr\u0131m\u00fcslim \u00f6\u011frenci vard\u0131.<\/strong> 1898-1903 d\u00f6neminde, Gayr\u0131m\u00fcslim toplam 9 okulun \u00f6\u011frenci da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ise \u015f\u00f6yleydi:<strong> Protestan Tahtal\u0131 Mekteplerinde: 50 \u00f6\u011frenci, Ermeni Mekteplerinde: 75 \u00f6\u011frenci ve Rum Mekteplerinde ise: 197 \u00f6\u011frenci vard\u0131. <\/strong>1901y\u0131l\u0131nda Ni\u011fde merkezde a\u00e7\u0131lan; <strong>Sungurbey K\u00fct\u00fcphanesi\u2019ndeki ilk kitap say\u0131s\u0131 ise: 300 <\/strong>adettir. (*)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1898-1903&nbsp; y\u0131llar\u0131&nbsp; aras\u0131nda&nbsp; Ni\u011fde&nbsp; Sanca\u011f\u0131<\/strong>\u2019n\u0131n&nbsp; E\u011fitim-\u00d6\u011fretim kurumlar\u0131&nbsp; a\u00e7\u0131s\u0131ndan, olduk\u00e7a iyi durumda oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. <strong>Ni\u011fde Ma\u00e2rif Saln\u00e2meleri<\/strong>\u2019nde bahsedilen R\u00fc\u015fdiye Mektebi\u2019nin 1868 tarihinde, \u0130dadi Mektebi\u2019nin ise; 1902 y\u0131l\u0131nda E\u011fitim-\u00d6\u011fretim faaliyetine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. 1898-1903 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, Ni\u011fde Sanca\u011f\u0131nda S\u0131byan, \u0130btid\u00e2i ve Dar\u00fc\u2019l-Muallimin okullar\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fu bilinmekle beraber, Ma\u00e2rif Saln\u00e2melerinde, bu hususlara bir kay\u0131t yer almamaktad\u0131r. Ni\u011fde Sanca\u011f\u0131\u2019nda, 7 adet Medresenin e\u011fitim-\u00f6\u011fretim faaliyetleri y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir. Medrese \u00f6\u011frenci say\u0131lar\u0131, di\u011fer&nbsp; okullardaki \u00f6\u011frenci say\u0131lar\u0131 ile mukayese edildi\u011finde; daha fazla oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.&nbsp; Gayrim\u00fcslimlere ait sancak merkezinde 5 adet okul tespit edilmi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu anlamda ve yukar\u0131daki \u00f6rneklemede g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Ni\u011fde Lisesi, Ni\u011fde \u00d6\u011fretmen Okulu, Ticaret Lisesi, Bor \u015eehit Nuri Pamir Lisesi ve il\u00e7elerindeki t\u00fcm okullar; \u00fcst\u00fcn e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim birikimle yeti\u015ftirdi\u011fi \u00f6\u011frencileri; her ya\u015f ve meslekte, vatan savunmas\u0131nda ve demokratik toplumsal ilerlemede, hep \u00f6n saflardaki yerini almaktad\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ni\u011fde, Stratejik bir Co\u011frafya ve K\u00fclt\u00fcr Merkezi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>10 milyon y\u0131l \u00f6nce, <\/strong>peri bacalar\u0131 olu\u015fmadan daha; zemheride kur\u015fun gibi esen Erciyes ve Anadolu ereni Hasan Da\u011f\u0131 kudurdu. Toros Da\u011flar\u0131, konar g\u00f6\u00e7er yi\u011fitlerin vatan\u0131, yurdu. <strong>Karbo\u011faz\u0131 Zaferi ard\u0131ndan<\/strong> <strong>Demirkaz\u0131k, Medetsiz\u2019e; Alada\u011flar, Bolkar\u2019a selam durdu.<\/strong> Zaman: Demir \u00c7a\u011f\u0131 idi, Sava\u015flar sona ersin diye, t\u00fcm d\u00fcnyaya bar\u0131\u015f gelsin diye; <strong>Tuvana Kral\u0131 Warpalabas, \u0130vrizli F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131 Tarhunzas<\/strong>\u2019a bir demet bu\u011fday ba\u015fa\u011f\u0131 sundu. Karag\u00f6l\u2019de, sessiz Toros Kurba\u011fas\u0131 ve k\u0131nal\u0131 keklik sevdas\u0131 duyuldu. <strong>Sar\u0131ke\u00e7ili Y\u00f6r\u00fcklerin<\/strong> kara k\u0131l \u00e7ad\u0131rlar\u0131nda t\u00fcten duman ve yan\u0131k kaval sesi; umut oldu, sevda oldu yay\u0131ld\u0131.<em> \u201cZahidem kurban\u0131m, sallama be\u015fik \/ Beni bu gen\u00e7 ya\u015fta, sen ettin a\u015f\u0131k\u201d<\/em> bozla\u011f\u0131, <strong>\u00c7ak\u0131t Vadisi<\/strong>nde yank\u0131land\u0131. G\u00f6\u00e7\u00fcn \u00f6b\u00fcr ucu, <strong>Akk\u00f6pr\u00fc<\/strong>\u2019y\u00fc doland\u0131.<em> \u201cBenim yarim, \u015eekerp\u0131nar\u0131\u2019nda suland\u0131\u2026\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ni\u011fdeli Kuvvay\u0131 Milliyeci yazar, edebiyat \u00f6\u011fretmeni, b\u00fcrokrat ve devlet adam\u0131 olan <strong>Ebubekir Haz\u0131m Tepeyran<\/strong> (1864-1947); <strong>\u201cAnadolu\u2019da k\u00f6y ve k\u00f6yl\u00fc\u201d<\/strong> temal\u0131 eserler yazmas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck esin kayna\u011f\u0131, memleketi olan Ni\u011fde co\u011frafyas\u0131, do\u011fas\u0131, folklor\u00fc, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel zengin miras\u0131 olu\u015fudur. \u00d6te yandan; \u00fcnl\u00fc yazarlar\u0131m\u0131zdan <strong>Tar\u0131k Bu\u011fra\u2019n\u0131n babas\u0131 olan Kuvvay\u0131 Milliyeci (Palavrac\u0131) S\u00fcleyman \u00c7avu\u015f (G\u00f6kalp)<\/strong>\u2019\u0131n memleketi, <strong>Kiraz Festivali<\/strong> ile \u00fcnl\u00fc Uluk\u0131\u015fla\u2019n\u0131n <strong>Darbo\u011faz K\u00f6y\u00fc<\/strong> ise; \u00c7ukurova\u2019dan gelen yaylac\u0131lar\u0131n da ikinci adresi olarak, \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcr ve do\u011fa harikas\u0131 yerdir. <strong>Akp\u0131nar Dergisi<\/strong> ve Ni\u011fde \u00dcniversitesi\u2019ndeki baz\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin gayretlerini de anmakta yarar vard\u0131r. Kimi yalaka, d\u00fczenbaz, bencil ve f\u0131r\u0131ldak ki\u015filere kar\u015f\u0131n; yerel anlamda \u00e7evre, do\u011fa, spor, bas\u0131n, yay\u0131n, k\u00fclt\u00fcr ve sanat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapan ve Ni\u011fde i\u00e7in, \u00f6zverili \u00fcr\u00fcn veren vicdanl\u0131 ve yurtsever, demokrat ki\u015fi ve kurumlar\u0131 da alk\u0131\u015fl\u0131yoruz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Uluk\u0131\u015flal\u0131 beyin a\u011f\u0131l\u0131n\u0131n<strong> (Beya\u011f\u0131l\u2019<\/strong>\u0131n) eti, s\u00fct\u00fc ve yo\u011furdu; <strong>Bor Pazar\u0131\u2019<\/strong>nda aran\u0131r oldu. Sal\u0131\u2019y\u0131 Per\u015fembe\u2019ye ba\u011flayan zamanda, \u00f6m\u00fcrden ge\u00e7en her g\u00fcn; <strong>Karamanl\u0131 \u015eair Namdar Rahmi Karatay\u2019<\/strong>a yol oldu: <em>\u201cEsti kavak yelleri, d\u00f6nd\u00fc birer i\u011fdeye \/ Ge\u00e7ti Bor\u2019un pazar\u0131, s\u00fcr e\u015fe\u011fini Ni\u011fde\u2019ye\u2026\u201d <\/em><strong>Kuvvay\u0131 Milliye Direni\u015fi ve Ulusal Kurtulu\u015f Zaferi ard\u0131ndan<\/strong>, kurtulu\u015ftan kurulu\u015fa giden bu kutsal yolda ba\u015flayan, <strong>1923\u2019de Anadolu ayd\u0131nlanma seferberli\u011fine kat\u0131lan<\/strong> ve <strong>\u201cHan Duvarlar\u0131\u201d<\/strong>na iz b\u0131rakan; <strong>Mara\u015fl\u0131 \u015eeyho\u011flu Sat\u0131lm\u0131\u015f<\/strong> ve \u00f6\u011fretmen \u015fair <strong>Faruk Naf\u0131z \u00c7aml\u0131bel\u2019<\/strong>e esin kayna\u011f\u0131 olan tarihi kervansaraylar, pek \u00e7ok \u015fiirin de yol \u00f6yk\u00fcs\u00fc olmu\u015ftu: <em>\u201cGidiyordum, gurbeti g\u00f6nl\u00fcmde duya duya \/ Uluk\u0131\u015fla yolundan Orta Anadolu\u2019ya \/ \u0130lk sevgiye benzeyen, ilk ac\u0131, ilk ayr\u0131l\u0131k \/ Y\u00fcre\u011fimin yakt\u0131\u011f\u0131 ate\u015fle hava \u0131l\u0131k\u2026\u201d <\/em>Ve \u015fair <strong>Ahmet Oktay\u2019<\/strong>\u0131n h\u00fcz\u00fcnl\u00fc yol \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc besliyordu \u015fu dizeler: <em>\u201cSaat be\u015f, yo\u011furt vuruyor analar, ak\u015fam \/ Ka\u00e7ak t\u00fct\u00fcn gibi koyu, yumu\u015fak \/ Alev alm\u0131\u015f g\u00f6\u00e7ebe bir kurt sesi\u2026 Balk\u0131yan bulutu g\u00f6r\u00fcr ba\u015fak \/ Mavilik g\u00fcl\u00fcmseyi\u015f gibi titredi\u011finde \/ Ben erken \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6rd\u00fcm \/ Uluk\u0131\u015fla\u2019da saat be\u015fte \/ Yal\u0131nayak suya bas\u0131yordu bir \u00e7ocuk\u2026\u201d <\/em>Ve b\u00fcy\u00fck vatan \u015fairi <strong>Naz\u0131m Hikmet<\/strong>, <em>\u201cMemleketimden \u0130nsan Manzaralar\u0131\u201d<\/em> kitab\u0131nda yer alan \u201c<strong><em>Memleketimi Seviyorum\u201d <\/em><\/strong>\u015fiirinde:<em> \u201cMemleketim \/ Memleketim, ne kadar geni\u015f \/ dola\u015fmakla bitmez, t\u00fckenmez gibi geliyor insana \/ Edirne, \u0130zmir, Uluk\u0131\u015fla, Mara\u015f, Trabzon, Erzurum \/ Erzurum yaylas\u0131n\u0131 yaln\u0131z, t\u00fcrk\u00fclerinden tan\u0131yorum \/ Ve g\u00fcneye, pamuk i\u015fleyenlere gitmek i\u00e7in \/ Uluk\u0131\u015fla \u00fczeri, Toroslardan bir kere olsun ge\u00e7emedim diye utan\u0131yorum\u2026 Al yanakl\u0131 mis gibi kokan Ni\u011fde elmas\u0131 \/ Zeytin, incir, kavun ve renk renk \/ Salk\u0131m salk\u0131m, \u00fcz\u00fcmler \/ Ve sonra kara saban \/ Ver sonra kara s\u0131\u011f\u0131r \/ Ve sonra, ileri, geri, iyi, her \u015feyi \/ Hayran bir \u00e7ocuk sevinciyle kabule haz\u0131r \/ \u00c7al\u0131\u015fkan, namuslu, yi\u011fit insanlar\u0131m\u2026\u201d&nbsp; <\/em>Ve benim de; <strong>\u201cHan Duvarlar\u0131\u201d<\/strong> belgeselimde; <strong><em>\u201cUluk\u0131\u015fla Tableti\u201d<\/em><\/strong> \u015fiirimde vurgulad\u0131\u011f\u0131m gibi:<strong><em>\u201c<\/em><\/strong><em>Deli r\u00fczgar\u0131n b\u0131\u00e7k\u0131n o\u011flu kara tren \/ Ka\u00e7 t\u00fcnel ge\u00e7tin, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe giden \/ Bir tas ayran, bir g\u00f6zleme, bir de \u015fiir zaman\u0131 \/ Ata-t\u00fcrkiye, a\u015fk ehli ulu ota\u011f, \u00d6k\u00fcz Mehmet Han\u0131 \/ H\u00fcdavend sanca\u011f\u0131, tan \u00e7i\u00e7e\u011fi, \u015feker suyu hayrat \/ \u00dc\u00e7y\u00fcz tavla, y\u00fcz yetmi\u015f ocak, nimet y\u00fckl\u00fc doru at\u2026\u201d&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Farkl\u0131 medeniyet, inan\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcrlerin be\u015fi\u011fi olan Ni\u011fde co\u011frafyas\u0131; Makedon Kral\u0131 B\u00fcy\u00fck \u0130skender\u2019in, G\u00fclek Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131 ge\u00e7meden \u00f6nce, 17 g\u00fcn konaklad\u0131\u011f\u0131 bu stratejik ve bereketli topraklar; pek \u00e7ok ozana, nice sevda \u00f6yk\u00fclerine ve destanlara da esin kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anadolu\u2019nun g\u00fcneyini saran,<\/strong> <strong>do\u011fal g\u00fcvenlik ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131<\/strong> olu\u015fturan <strong>Toros Da\u011flar\u0131\u2019<\/strong>n\u0131n, kuzey yamac\u0131nda yer alan <strong>Ni\u011fde;<\/strong> tarihin pek \u00e7ok d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi; <strong>\u201cZor Y\u0131llarda\u201d <\/strong>devletin gizli belge ve ar\u015fivlerinin de sakland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenli yer olmu\u015ftur. <strong>31 Ocak 1943\u2019de Tarsus\u2019un Yenice Gar\u0131\u2019<\/strong>nda, beyaz vagonda gizlice bulu\u015fan; <strong>W. Churchill ile \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn Bar\u0131\u015f G\u00f6r\u00fc\u015fmesi<\/strong> ard\u0131ndan; <strong>\u0130kinci Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131\u2019<\/strong>n\u0131n zor y\u0131llar\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019yi tehdit eden <strong>Fa\u015fist Hitler<\/strong>\u2019in yay\u0131lma stratejilerine kar\u015f\u0131; \u0130stanbul Topkap\u0131 Saray\u0131, Arkeoloji M\u00fczesi ve Vilayet\u2019te bulunan devletin gizli belgeleri, de\u011ferli sanat eserleri, ar\u015fivleri ve <strong>Kutsal Emanetlerin kondu\u011fu 391 m\u00fch\u00fcrl\u00fc sand\u0131k, 48 vagon ve 31 elemanla birlikte; \u0130stanbul\u2019dan Ni\u011fde\u2019ye getiren o trenin<\/strong> \u00f6zel y\u00fck\u00fc, 1943-1947 aras\u0131nda <strong>4 y\u0131l; Ak Medrese, Sungurbey Camisi ve Sar\u0131han\u2019da saklanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong>Zaman\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn talimat\u0131 \u00fczerine; \u0130slamiyetin bu kutsalar\u0131na verilen \u00f6nem ve hassasiyet bak\u0131m\u0131ndan, Kutsal emanetlerin gizlice ve g\u00fcvenle Ni\u011fde\u2019de saklanmas\u0131 ve korunmas\u0131 i\u00e7in, 4 y\u0131l bu tarihi yap\u0131lar\u0131n kap\u0131lar\u0131 kitlenmi\u015f ve kutsal emanetler asker korumas\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuyu anlatan; <strong>\u201cS\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 Seneler \/ Kutsal Emanetler Ni\u011fde\u2019de\u201d <\/strong>adl\u0131 belgeselim de destek bulunamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yar\u0131m kald\u0131\u2026 Her \u015feye kar\u015f\u0131n; <strong>Kuvvay\u0131 Milliye Destan\u0131n\u0131 yazan Ni\u011fdelilere selam olsun!..<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>(*) &#8211; \u015eiirin Yol \u00d6yk\u00fcs\u00fc Han Duvarlar\u0131, Dursun \u00d6zden, Kategori Yay\u0131nlar\u0131, Mart 2017, \u0130stanbul.<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>Hasan \u0130zzettin D\u0130NAMO, Kutsal \u0130syan, Tekin Yay\u0131nevi, 4. cilt, (sayfa: 516-520).<\/em><\/li><li><em>Hedef T\u00fcrk Ordusu, Agah \u00d6zsunay T\u00fcrker, Milli Hamle Gazetesi, 30 A\u011fustos 2003, (sayfa: 5-8).<\/em><\/li><li><em>Ba\u015fbakanl\u0131k Osmanl\u0131 Ar\u015fivi, Ma\u00e2rif Saln\u00e2melerine G\u00f6re Ni\u011fde\u2019de E\u011fitim ve \u00d6\u011fretim (1898-1903), Do\u00e7. Dr. Nevzat TOPAL.&nbsp;<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/10847369_10203656275867009_1390329264163776051_o-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8006\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/10847369_10203656275867009_1390329264163776051_o-1024x683.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/10847369_10203656275867009_1390329264163776051_o-450x300.jpg 450w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/10847369_10203656275867009_1390329264163776051_o-768x512.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/10847369_10203656275867009_1390329264163776051_o-1536x1024.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/10847369_10203656275867009_1390329264163776051_o.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"959\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/18-m\u00fcft\u00fcm-959x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8004\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/18-m\u00fcft\u00fcm-959x728.jpg 959w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/18-m\u00fcft\u00fcm-395x300.jpg 395w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/18-m\u00fcft\u00fcm-768x583.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/18-m\u00fcft\u00fcm.jpg 983w\" sizes=\"(max-width: 959px) 100vw, 959px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"800\" height=\"600\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/a5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7917\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/a5.jpg 800w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/a5-400x300.jpg 400w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/a5-768x576.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"533\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2018-03-25-PHOTO-00000052-533x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7899\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2018-03-25-PHOTO-00000052-533x728.jpg 533w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2018-03-25-PHOTO-00000052-220x300.jpg 220w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2018-03-25-PHOTO-00000052.jpg 649w\" sizes=\"(max-width: 533px) 100vw, 533px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"796\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/37565524_291264604943179_2197735787565416448_n-796x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8022\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/37565524_291264604943179_2197735787565416448_n-796x728.jpg 796w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/37565524_291264604943179_2197735787565416448_n-328x300.jpg 328w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/37565524_291264604943179_2197735787565416448_n-768x702.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/37565524_291264604943179_2197735787565416448_n.jpg 960w\" sizes=\"(max-width: 796px) 100vw, 796px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"719\" height=\"482\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/uluk\u0131\u015fla.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8023\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/uluk\u0131\u015fla.jpg 719w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/uluk\u0131\u015fla-448x300.jpg 448w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/uluk\u0131\u015fla-290x195.jpg 290w\" sizes=\"(max-width: 719px) 100vw, 719px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"636\" height=\"575\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/SAAT-KULES\u0130-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8024\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/SAAT-KULES\u0130-2.jpg 636w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/SAAT-KULES\u0130-2-332x300.jpg 332w\" sizes=\"(max-width: 636px) 100vw, 636px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"875\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IMG_4157-875x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8025\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IMG_4157-875x728.jpg 875w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IMG_4157-361x300.jpg 361w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IMG_4157-768x639.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IMG_4157-1536x1277.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/IMG_4157.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 875px) 100vw, 875px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"548\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/\u00f6nkapak-548x728.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8026\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/\u00f6nkapak-548x728.jpeg 548w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/\u00f6nkapak-226x300.jpeg 226w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/\u00f6nkapak.jpeg 637w\" sizes=\"(max-width: 548px) 100vw, 548px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>ni\u011fdem<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Benim \u00e7al\u0131\u015fma konum olan; \u201cBat\u0131 Kilikya Cephesi Kuvvay\u0131 Milliye M\u00fcfrezeleri (1918-1923)\u201d kapsam\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131mda; Uluk\u0131\u015fla, Bor, Ni\u011fde ve \u00c7amard\u0131 y\u00f6resindeki Kuvvay\u0131 Milliye te\u015fkilat\u0131n\u0131n;&nbsp; Pozant\u0131 Direni\u015f M\u00fcfrezelerine katk\u0131lar\u0131n\u0131 belgelemek idi. Bu ba\u011flamdaki yay\u0131nlar\u0131 inceledim. Yerel anlamda ara\u015ft\u0131rma yapan baz\u0131 ki\u015filerin, ellerinde var oldu\u011fu s\u00f6ylenen bilgi, belge ve foto\u011fraflar\u0131 saklad\u0131klar\u0131 ve genel kamuoyuyla payla\u015fmak istemediklerini ya da bunlar &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8024,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,65],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8018"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8018"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8018\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8109,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8018\/revisions\/8109"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8024"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}