﻿{"id":3602,"date":"2016-09-25T23:44:04","date_gmt":"2016-09-25T20:44:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=3602"},"modified":"2016-10-17T22:55:01","modified_gmt":"2016-10-17T19:55:01","slug":"uygur-kariz-cenneti-belgesel-arastirma","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=3602","title":{"rendered":"&#8220;Uygur Kar\u0131zlar\u0131&#8221; Pamukkale \u00dcniversitesi&#8217;nde anlat\u0131lacak"},"content":{"rendered":"<p>Denizli&#8217;de bulanan Pamukkale \u00dcniversitesi&#8217;nde, Anadolu Su Medeniyeti Forumu&#8217;nda, 14-15 Ekim 2016&#8217;da; d\u00fcnyan\u0131n 99 haline tan\u0131kl\u0131k eden ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar, gezgin ve belgeselci Dursun \u00d6zden&#8217;in sunumu ile bir uygarl\u0131k ve m\u00fchendislik harikas\u0131 olan &#8220;Uygur Kar\u0131z Su Kanallar\u0131 Sistemi anlat\u0131lacak. \u00d6zden; gitti\u011fi onlarca \u00fclkede ve Anadolu\u2019da, kaybolan etnik\u00a0k\u00fclt\u00fcrleri ve kar\u0131z su medeniyetini ara\u015ft\u0131r\u0131yor ve su temal\u0131 belgeseller \u00e7ekiyor.\u00a0Son olarak \u00c7in Halk Cumhuriyeti ve Sinciang-Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesine yapt\u0131\u011f\u0131 gezi kapsam\u0131nda; Orta\u00a0Asya\u2019da birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve kolektif bir iradenin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan Uygur uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Fars\u00e7a k\u00f6kenli bir s\u00f6zc\u00fck olan Kar\u0131z: Kar izi, yer alt\u0131 su yolu, la\u011fam, kehriz, keriz, ganat, uyun,<\/p>\n<p>hattanat, aflaj, fla\u015f, galeri ve t\u00fcnel anlam\u0131na gelmektedir. 6000 y\u0131l \u00f6nce Orta Asya\u2019da, Uygur T\u00fcrkleri<\/p>\n<p>taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve Bir Uygarl\u0131k Harikas\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan, Turfan havzas\u0131ndaki Kar\u0131z yer alt\u0131 su<\/p>\n<p>kanallar\u0131 sistemini ve Antik Yarnaz Kentini inceleyen \u00d6zden, Uygar Asya ve T\u00fcrk tarihine bir \u0131\u015f\u0131k<\/p>\n<p>tuttu. Ata yurdu Asya\u2019dan, Ana vatan Anadolu\u2019ya uzanan ve t\u00fcm anakaralar\u0131 kapsayan T\u00fcrk<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn izlerini s\u00fcrd\u00fc. Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131\u2019ndan ba\u015flay\u0131p Turfan havzas\u0131na uzanan, Taklamakan<\/p>\n<p>\u00c7\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn 110 metre alt\u0131nda ve toplam 5100 kilometre uzunlu\u011fundaki Kar\u0131zlar, yer alt\u0131ndaki \u00c7in Seddi<\/p>\n<p>olarak tan\u0131mlan\u0131yor. \u00c7in\u2019deki ikinci b\u00fcy\u00fck teknoloji harikas\u0131 olarak vurgulan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 en eski uygarl\u0131k miraslar\u0131ndan biri olan Kar\u0131zlar; Bat\u0131 merkezli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ve<\/p>\n<p>tarih\u00e7ilerin, Asya K\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 standart ve stratejik yalanlar\u0131n\u0131, sapt\u0131rmalar\u0131n\u0131 ve k\u00fcresel<\/p>\n<p>tezlerini \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bu bulgular T\u00fcrklerin; kara k\u0131l \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015fayan, g\u00f6\u00e7ebe, \u00e7oban, cengaver, barbar, cahil, geri ve ilkel<\/p>\n<p>topluluklar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Aksine, daha Bat\u0131da Atina, Isparta ve Roma Kent devletleri yokken,<\/p>\n<p>Uygur T\u00fcrklerinin; yerle\u015fik kent k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde, \u0130pek Yolu \u00fczerindeki ticarette, sanatta ve ziraat\u00e7\u0131l\u0131kta<\/p>\n<p>ileri deneyimlere sahip olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Rus, \u00c7in, Uygur, T\u00fcrk ve baz\u0131 Bat\u0131l\u0131 bilim adamlar\u0131n\u0131n<\/p>\n<p>son d\u00f6nem \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonunda; Asya halklar\u0131n\u0131n t\u00fcm farkl\u0131l\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131n, Bat\u0131dan daha eski ve<\/p>\n<p>k\u00f6kl\u00fc uygarl\u0131klara sahip olduklar\u0131, k\u00f6kl\u00fc ve s\u00fcrekli devlet gelene\u011fi, g\u00fc\u00e7l\u00fc ordu ve kolektif irade ile<\/p>\n<p>Kar\u0131z ger\u00e7e\u011finde somutlanan birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6z\u00fcmsedikleri belgeleniyor.<\/p>\n<p>\u00c7in-Uygur\/<a href=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?attachment_id=744\" rel=\"attachment wp-att-744\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-744\" alt=\"1a\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/1a.jpg\" width=\"221\" height=\"320\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/1a.jpg 221w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/1a-207x300.jpg 207w\" sizes=\"(max-width: 221px) 100vw, 221px\" \/><\/a>Sinciang B\u00f6lgesi d\u0131\u015f\u0131nda \u0130ran, Irak, Afganistan, T\u00fcrkmenistan, Kazakistan, Azerbaycan, \u00dcrd\u00fcn,<\/p>\n<p>Umman, Suriye, Yemen, Suudi Arabistan, Cezayir, Orta ve Do\u011fu Avrupa, \u0130spanya, Latin Amerika,<\/p>\n<p>Kuzey Amerika ve Anadolu (Van, Hasankeyf, Urfa, Kemaliye, G\u00fcm\u00fc\u015fhane, Bayburt, Tarsus, Ni\u011fde,<\/p>\n<p>Konya, Karaman, Mersin, Adana, Osmaniye, Erzurum, Amasya, Tokat, Malatya, Antalya, Mu\u011fla,<\/p>\n<p>Ayd\u0131n, Denizli, \u0130zmir, Bergama, \u00c7anakkale, Edirne, Tekirda\u011f, \u0130stanbul ve Kocaeli) de Kar\u0131z-Keriz-<\/p>\n<p>Kehrizler bulunmaktad\u0131r. (Anadolu Kar\u0131zlar\u0131, d\u00fcnyan\u0131n en eski (M\u00d6:11000) su medeniyeti oldu\u011funu<\/p>\n<p>da belgeledik. Urfa G\u00f6beklitepe\u2019de.)<\/p>\n<p>Sinciang-Uygur \u00d6zerk Cumhuriyeti topraklar\u0131nda bulunan Turfan, Kumul, Hami ve Toksun<\/p>\n<p>b\u00f6lgelerindeki tarihi Kar\u0131z yer alt\u0131 su kanallar\u0131 hala \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Taklamakan \u00c7\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn ortas\u0131ndaki bu<\/p>\n<p>ye\u015fil havzalara Kar\u0131z su kanallar\u0131 ya\u015fam veriyor. Binlerce y\u0131ld\u0131r s\u00fcren ileri ziraat uygulamas\u0131, yerle\u015fik<\/p>\n<p>ya\u015fam kayna\u011f\u0131. Kar\u0131zlar\u0131n yap\u0131l\u0131\u015f ve bu g\u00fcne geli\u015fi ise, bir teknoloji harikas\u0131. \u00d6zellikle o d\u00f6nemin<\/p>\n<p>ko\u015fullar\u0131nda, kazma tekni\u011fi ve yer alt\u0131nda y\u00f6n bulma y\u00f6ntemleri, bu i\u015fin gizemini ve uygarl\u0131k harikas\u0131<\/p>\n<p>\u00f6zelli\u011fini vurguluyor. Kar\u0131z sular\u0131n\u0131n getirilmesi, payla\u015f\u0131m\u0131 ve korunmas\u0131, bir \u00f6zg\u00fcn \u00fcretim ili\u015fkisini,<\/p>\n<p>bir kolektif ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. Arap harfleriyle yazan ve Uygur T\u00fcrk\u00e7esiyle anla\u015fan<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman Kar\u0131zc\u0131lar, modern camilerde ibadet yap\u0131yor ve kendi Ata gelenek ve g\u00f6reneklerini<\/p>\n<p>s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. B\u00f6lgede ya\u015fayan Uygurlar, Kazaklar, Dangxianglar, K\u0131rg\u0131zlar, Salurlar, Tuvalar,<\/p>\n<p>Altayl\u0131lar, Salalar, Tatarlar, \u00d6zbekler, Xibolar, Ruslar ve \u00c7inliler; M\u00fcsl\u00fcman, Budist, H\u0131ristiyan ve<\/p>\n<p>\u00f6teki inanca mensup kom\u015fular\u0131yla g\u00fcl gibi ge\u00e7iniyorlar. B\u00f6lgede ya\u015fayan t\u00fcm halklar d\u00fc\u011f\u00fcn, bayram,<\/p>\n<p>\u00f6l\u00fcm, hasat, \u00fcretim ve ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda dayan\u0131\u015fma i\u00e7indeler. B\u00f6lgede en k\u00f6kl\u00fc k\u00fclt\u00fcre sahip olan<\/p>\n<p>Uygur T\u00fcrkleri, 13 milyon n\u00fcfusu ile birlikte ya\u015fam\u0131n mayas\u0131 \u00f6zelli\u011finde.<\/p>\n<p>Uygurlar\u0131n kulland\u0131klar\u0131 s\u00f6zc\u00fck ve deyimlerin \u00e7o\u011fu Anadolu T\u00fcrk\u00e7esi olup, anla\u015f\u0131l\u0131yor. Kar\u0131zc\u0131<\/p>\n<p>Uygurlar, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 do\u011fdu\u011funda isimlerini sonuna g\u00fcl eki koyuyorlar. Badeg\u00fcl, Arzug\u00fcl,<\/p>\n<p>Ay\u015feg\u00fcl\u2026gibi. Erkek \u00e7ocuklara ise can eki konuyor. Tursuncan, Mehmetcan, Alican\u2026gibi. Uygurlar,<\/p>\n<p>haftal\u0131k i\u015f ve dost toplant\u0131lar\u0131na cem diyorlar. Cem sonras\u0131, sokak ve caddelerde kurulan a\u00e7\u0131k hava<\/p>\n<p>lokantalar\u0131ndaki sazl\u0131-s\u00f6zl\u00fc e\u011flence toplant\u0131lar\u0131nda Ejderha dans\u0131, \u015eaman dans\u0131 yap\u0131yor ve Semah<\/p>\n<p>d\u00f6n\u00fcyorlar. Anadoludaki Bekta\u015fi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn kayna\u011f\u0131, Orta Asya m\u0131? Ayr\u0131ca, Bayburt ve G\u00fcm\u00fc\u015fhane<\/p>\n<p>Kar\u0131z-Kehrizlerini inceleyen \u00fcnl\u00fc \u0130talyan gezgin Marco Polo, Uygur Kar\u0131zlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce olduk\u00e7a<\/p>\n<p>etkilenmi\u015fti. Uygurlar\u0131n y\u0131llard\u0131r yedikleri hamurdan ince ip \u015feklinde kesilerek yap\u0131lan eri\u015fteden<\/p>\n<p>esinlenip, \u00fclkesine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde \u0130talyanlar\u0131n me\u015fhur spagetti makarna yeme\u011finin kayna\u011f\u0131 da buras\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Asyan\u0131n merkezi de burada. Sinciang B\u00f6lgesindeki Yunfin\u015fan kasabas\u0131nda bulunan bir yerin,<\/p>\n<p>Asya\u2019n\u0131n co\u011frafi merkezi oldu\u011fu ve (x,y,z) koordinatlar\u0131n\u0131n (0) oldu\u011fu bilinmektedir. Burada, T\u00fcrkiye<\/p>\n<p>ba\u015fta olmak \u00fczere, t\u00fcm Asya \u00fclkelerinin an\u0131t\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, L\u00fcbnan\u2019da bulunan L\u00fct<\/p>\n<p>G\u00f6l\u00fcnden sonra, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve en derin kara par\u00e7as\u0131 olan ve \u00c7inin en b\u00fcy\u00fck tuz gereksinimini<\/p>\n<p>kar\u015f\u0131layan Ayd\u0131nl\u0131k G\u00f6l &#8211; Ay G\u00f6l\u00fc-Ate\u015f G\u00f6l\u00fc (-154 m) \u00e7evresinde, A\u011fustos ortalar\u0131nda (+83) s\u0131cakl\u0131k<\/p>\n<p>olmaktad\u0131r. Bir yar\u0131maday\u0131 and\u0131ran Antik Yarnaz Kenti ise, M\u00d6 460\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015f olup, Turfan<\/p>\n<p>havzas\u0131nda ve \u0130pek Yolu \u00fczerinde, mimari dokusu ve kentsel ya\u015fam \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan \u00f6zg\u00fcn<\/p>\n<p>olup, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara kaynak te\u015fkil etmektedir. Turfan\u2019da bulunan S\u00fcleyman \u015eah ve Tursun Han<\/p>\n<p>Medresesi g\u00f6r\u00fclmeye de\u011fer tarihi g\u00fczellikte olup, Turfa\u2019n\u0131n kuzey bat\u0131s\u0131nda bulunan Kar\u0131z Cenneti<\/p>\n<p>M\u00fczesi; \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, dut a\u011fa\u00e7lar\u0131, sebze ve meyvelerin aras\u0131nda tam bir cennet g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndedir.<\/p>\n<p>Geleneksel giysileri i\u00e7inde ho\u015f ho\u015f g\u00fclen Kar\u0131zc\u0131 Uygur g\u00fczeli badem g\u00f6zl\u00fc Badeg\u00fcl\u00fcn elinden so\u011fuk<\/p>\n<p>\u00fcz\u00fcm suyu, Kazak T\u00fcrklerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Altay Da\u011f\u0131\u2019nda beslenen atlar\u0131n s\u00fct\u00fcnden yap\u0131lan k\u0131m\u0131z ya da<\/p>\n<p>kar\u0131z \u015farab\u0131 i\u00e7mek, unutulmayan bir nostaljiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr\u2026 Ad\u0131 Ankaracan olan 7 ya\u015f\u0131ndaki Son Kar\u0131zc\u0131<\/p>\n<p>\u00e7ocu\u011fun satt\u0131\u011f\u0131 hediyelik e\u015fyalardan da almay\u0131 unutmay\u0131n\u2026<\/p>\n<p>Bir yanda, 5565 metre y\u00fcksekli\u011findeki karla kapl\u0131 Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131, di\u011fer yanda +48 derecede ve \u00e7\u00f6l<\/p>\n<p>ko\u015fullar\u0131nda Kar\u0131z sular\u0131yla erken-turfanda (Turfan ad\u0131 buradan gelmektedir) beslenen sebze ve<\/p>\n<p>meyvelerin dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131, besin de\u011feri, mineral zenginli\u011fi, bereketi ve insanlara bir ya\u015fam sunmas\u0131<\/p>\n<p>a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha bir \u00f6nem kazan\u0131yor. Kullan\u0131lan Kar\u0131zlar\u0131n say\u0131s\u0131 1950\u2019de 1800 iken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 600\u2019e<\/p>\n<p>kadar d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. B\u00f6lgede yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar s\u0131ras\u0131nda, her y\u0131l 23 Kar\u0131z kanal\u0131n\u0131n yok oldu\u011funu<\/p>\n<p>vurgulayan uzmanlar ve \u00fcreticiler endi\u015felerini dile getirdi. Giderek yok olan Kar\u0131zlar\u0131 kurtarma ve<\/p>\n<p>ya\u015fatma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in \u00c7in Merkezi H\u00fck\u00fcmeti, Turfan Kar\u0131z Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne 8 milyon<\/p>\n<p>dolarl\u0131k bir \u00f6denek g\u00f6ndermi\u015f. Olduk\u00e7a yetersiz. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ortak miras\u0131 olan Kar\u0131zlar\u0131n kurtar\u0131lmas\u0131<\/p>\n<p>i\u00e7in, UNESCO\u2019ya ba\u011fl\u0131 D\u00fcnya Miras \u015eehirleri Organizasyonu (OWHC) ve Avrasya Miras \u015eehirleri<\/p>\n<p>Koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc devreye girmeli ve Turfan B\u00f6lgesi Kar\u0131zlar\u0131n\u0131 Kurtarma Projelerine destek olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer \u00f6nlem al\u0131nmaz ise, 25 y\u0131l sonra Turfan Kar\u0131zlar\u0131 tarihe g\u00f6m\u00fclecektir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, 1991\u2019de ba\u015flay\u0131p 2000\u2019de sonu\u00e7lanan ve bilim adamlar\u0131ndan \u00c7inli T\u00fcrkolog Prof. Dr.<\/p>\n<p>Zhang Dingjing, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 David Levis Wiliams, Dr. Gafur Tolmb\u00f6k, arkeolog Jean Paul Roux ve<\/p>\n<p>baz\u0131 Rus antropologlar\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 neticesinde; Orta Asya\u2019da uygarl\u0131k yaratan T\u00fcrklerin tarihi ve<\/p>\n<p>zengin k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fam\u0131 hakk\u0131ndaki yeni ba\u015fka belgeler de bulundu. Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131\u2019n\u0131n bat\u0131s\u0131nda,<\/p>\n<p>K\u0131rg\u0131zistan topraklar\u0131nda bulunan Tarkana Vadisi\u2019ndeki Saymal\u0131ta\u015f kaya resimleri bunlardan biri.<\/p>\n<p>Deniz seviyesinden 3500 metre y\u00fckseklikte, M\u00d6 5000\u2019de \u015eaman (Kam) T\u00fcrkler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131<\/p>\n<p>belgelenen kaya resimleri, insanl\u0131k tarihine \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Bu resimlerde; \u015eaman inanc\u0131na \u00f6zg\u00fcn<\/p>\n<p>fig\u00fcrler, \u00e7ift geyik taraf\u0131ndan \u00e7ekilen tekerlekli araba, B\u00fcy\u00fck Ay\u0131 Tak\u0131m Y\u0131ld\u0131z\u0131, Kam dans\u0131 yapan<\/p>\n<p>\u015eifac\u0131 \u015eaman Ana, G\u00f6k Tanr\u0131 Umay\u2019a yakaran kuyruklu insanlar, y\u0131lan ba\u015fl\u0131 gamal\u0131 ha\u00e7, \u00e7e\u015fitli<\/p>\n<p>hayvan fig\u00fcrleri, cinsel \u00f6\u011feler, uzay haritas\u0131, avc\u0131l\u0131k, hayvanc\u0131l\u0131k ve tar\u0131mla u\u011fra\u015fan insanlar ve ba\u015fka<\/p>\n<p>y\u00fczlerce resimden olu\u015fan desenler, bu d\u00f6neme \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r. Bu kaynak bulgular; Pekin, \u015eian,<\/p>\n<p>Urum\u00e7i, Turfan, Hami, Ka\u015fgar, Semerkant, Almat\u0131, Bi\u015fkek, A\u015fkabat, Altay, K\u0131z\u0131l, Kazan, Ufa,<\/p>\n<p>Yakutsky, Bak\u00fc, Arizona, Meksiko, Santiago, Lima m\u00fczelerinde sergilenen tarihi bulgular\u0131n yan\u0131 s\u0131ra;<\/p>\n<p>\u00c7in Uygarl\u0131k Tarihi, Manas Destan\u0131, Orhun Yaz\u0131tlar\u0131, Dede Korkut Kitabesi ve G\u00f6kt\u00fcrk Tarihi gibi<\/p>\n<p>kaynaklardaki bilgi ve belgelerle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor. K\u00f6k\u00fc binlerce y\u0131l eskilere dayanan ve tarihi zengin<\/p>\n<p>miras\u0131m\u0131z olan T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr\u00fc do\u011fru alg\u0131lanmal\u0131d\u0131r. Bulunan yeni su medeniyeti belgeleri ile Asya ve<\/p>\n<p>T\u00fcrklerin tarihi yeniden yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bat\u0131 merkezli kaynaklardan beslenen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kendi \u00f6zlerine d\u00f6nmeli ve insanl\u0131\u011f\u0131n ortak zengin<\/p>\n<p>k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 olan tarihi bulgularla, ge\u00e7mi\u015fi nesnel be do\u011fru yorumlamal\u0131 ve de gelece\u011fe sa\u011fl\u0131kl\u0131<\/p>\n<p>bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, kolektif miraslar b\u0131rakmal\u0131d\u0131r. Pek \u00e7ok kaynak; bat\u0131k k\u0131ta Atlantis (Mu)\u2019nun izini<\/p>\n<p>s\u00fcrmek, insanl\u0131k tarihinin yeniden yaz\u0131lmas\u0131na kaynak olacak bulgu ve belgeleri adres g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Ya\u015fam kayna\u011f\u0131m\u0131z suyun kullan\u0131m bilinci ile donanmal\u0131y\u0131z. Gelece\u011fimizi tehdit eden suyun stratejik<\/p>\n<p>\u00f6nemini kavramal\u0131y\u0131z. \u0130nsan eliyle yarat\u0131lan \u00e7evre felaketleri, ekolojik denge bozuklu\u011fu, a\u015f\u0131r\u0131 l\u00fcks ve<\/p>\n<p>doyumsuz t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 gibi olumsuz gidi\u015fat, su k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6nemini an\u0131msat\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130nsan o\u011flu binlerce y\u0131l \u00f6nce su ba\u015f\u0131n\u0131 yurt tutmu\u015f. Suyun olmad\u0131\u011f\u0131 yerlere de \u00e7ok uzaklardan, yerin<\/p>\n<p>alt\u0131ndan ve \u00fcst\u00fcnden kanallar, kemerler ve kar\u0131zlarla tar\u0131m ve ya\u015fam alanlar\u0131na su getirmi\u015fler.<\/p>\n<p>Nesillerini ve ya\u015famsal k\u00fclt\u00fcrlerini bu g\u00fcne kadar ta\u015f\u0131m\u0131\u015flar. Uygur Kar\u0131zlar\u0131 \u00f6rne\u011finden de<\/p>\n<p>anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi; nice uygarl\u0131klara kaynak olan tarihi su yap\u0131lar\u0131, ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi gelecekte de<\/p>\n<p>alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. T\u00fcm bu olumsuz ko\u015fullarda \u00e7\u00f6z\u00fcm yerin alt\u0131nda, kar\u0131z su kanallar<\/p>\n<p>sistemindedir.<\/p>\n<p>Turfan Kar\u0131z Cenneti bereketinde, su gibi aziz olman\u0131n tam zaman\u0131\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>KAYNAK:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Uygur Kar\u0131zlar\u0131na Yolculuk \/ Dursun \u00d6zden, Kaynak Yay\u0131nlar\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; Turfan Kar\u0131z Cenneti \/ Dursun \u00d6zden, Yoleri Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; Bilim ve \u00dctopya Dergisi, Mart 2005 say\u0131s\u0131,<\/p>\n<p>&#8211; Uygur Kar\u0131zlar\u0131, 2006, Belgesel film,<\/p>\n<p>&#8211; Anadolu Kar\u0131zlar\u0131, 2009, Belgesel film,<\/p>\n<p>&#8211; Anadolu Su Medeniyeti, 2010, Belgesel film (13 b\u00f6l\u00fcm),<\/p>\n<p>&#8211; Kutsal Su Zemzem \/ Z\u00fcbeyde Su Yolu, 2012, Belgesel film (7 b\u00f6l\u00fcm),<\/p>\n<p>&#8211; Mekke Su Yollar\u0131, 2013, Belgesel film.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Denizli&#8217;de bulanan Pamukkale \u00dcniversitesi&#8217;nde, Anadolu Su Medeniyeti Forumu&#8217;nda, 14-15 Ekim 2016&#8217;da; d\u00fcnyan\u0131n 99 haline tan\u0131kl\u0131k eden ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yazar, gezgin ve belgeselci Dursun \u00d6zden&#8217;in sunumu ile bir uygarl\u0131k ve m\u00fchendislik harikas\u0131 olan &#8220;Uygur Kar\u0131z Su Kanallar\u0131 Sistemi anlat\u0131lacak. \u00d6zden; gitti\u011fi onlarca \u00fclkede ve Anadolu\u2019da, kaybolan etnik\u00a0k\u00fclt\u00fcrleri ve kar\u0131z su medeniyetini ara\u015ft\u0131r\u0131yor ve su temal\u0131 belgeseller \u00e7ekiyor.\u00a0Son &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3371,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3602"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3602"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3602\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3627,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3602\/revisions\/3627"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3371"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}