﻿{"id":323,"date":"2013-09-04T19:29:46","date_gmt":"2013-09-04T16:29:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.liliumreklam.com\/dur\/?p=323"},"modified":"2014-03-08T15:34:40","modified_gmt":"2014-03-08T13:34:40","slug":"hugo-chavez-ataturkden-nasil-etkilendi-arastirma","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=323","title":{"rendered":"HUGO CHAVEZ&#8217;\u0130N ATAT\u00dcRK TUTKUSU"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"font-size: large;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><a href=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/tyap-055.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-medium wp-image-1610\" style=\"border: 3px solid black; margin: 3px;\" alt=\"tyap 055\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/tyap-055-300x218.jpg\" width=\"300\" height=\"218\" \/><\/a>S\u00dcMERBANK &#8220;GIDI GIDI TREN\u0130&#8221; MODEL\u0130, CHAVEZ\u2019E UMUT OLDU<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #0000ff;\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"margin: 6px; float: left; border: 0px;\" alt=\"\" src=\"images\/stories\/dg_originals\/3609E37AD600-1.jpg\" width=\"165\" height=\"167\" border=\"0\" \/>Dursun \u00d6zden&#8217;in <strong>&#8220;KU\u015eATILMI\u015e YAZILAR&#8221;<\/strong> kitab\u0131ndaki belge ve bilgileri do\u011frulayan\u00a0emekli b\u00fcy\u00fckel\u00e7i <strong>Prof. Bilal <span style=\"font-size: large;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"margin: 6px; float: right;\" alt=\"\" src=\"images\/stories\/dg_originals\/1B311423488D-1.jpg\" width=\"185\" height=\"111\" border=\"0\" \/><\/span><\/span>\u015eim\u015fir<\/strong>, K\u00fcba lideri Fidel Castro\u2019nun \u201c<strong><em>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Nutuk\u2019unu istedi\u011fini ve\u00a0istenen bu Nutuk\u2019un Castro\u2019ya g\u00f6nderildi\u011fini<\/em><\/strong>\u201d bu olay\u0131n en yak\u0131n tan\u0131\u011f\u0131 olarak kamuoyuyla payla\u015ft\u0131. Yani, K\u00fcba devriminin sembol isimlerinden ve <strong>Che\u2019<\/strong>nin yolda\u015flar\u0131ndan <strong>Fidel Castro, <\/strong>Atat\u00fcrk devriminden haberdard\u0131 ve Nutuk\u2019u okumak istiyordu. Bu ger\u00e7ek kan\u0131tland\u0131.\u00a0Bu durumda \u00e7alakalem<strong><em>, \u201cLatin Amerikal\u0131 devrimciler Atat\u00fcrk\u2019ten etkilenmedi<\/em><\/strong>\u201d diyen \u201csahte solcular\u0131n\u201d en az\u0131ndan bir \u00f6z\u00fcr <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"margin: 6px; float: right;\" alt=\"\" src=\"images\/stories\/dg_originals\/655154DAD4D6-1.jpg\" width=\"188\" height=\"156\" border=\"0\" \/>dilemeleri veya susma<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"margin: 6px; float: left;\" alt=\"\" src=\"images\/stories\/dg_originals\/7417CA905219-1.jpg\" width=\"164\" height=\"213\" border=\"0\" \/>lar\u0131 gerekirdi. Ama nafile, ezber i\u015fte, bozmak zor! Hala \u201c<em>Atat\u00fcrk devriminin Latin Amerika devrimcilerini etkilemedi\u011fini<\/em>\u201d tekrarlay\u0131p duruyorlar\u2026\u00a0Castro\u2019nun Atat\u00fcrk ve T\u00fcrk Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 hakk\u0131nda,<strong> Habitat toplant\u0131s\u0131nda<\/strong> ve Havana\u2019da, <strong>Dursun \u00d6zden\u2019e<\/strong> s\u00f6yledi\u011fi \u201c\u00f6vg\u00fc dolu s\u00f6zler\u201d, Che\u2019nin \u201cKuvay\u0131 Milliye Destan\u0131\u2019n\u0131n yazar\u0131 Naz\u0131m Hikmet ve Atat\u00fcrk hayranl\u0131\u011f\u0131&#8230; <\/span>Che\u2019nin fikir kaynaklar\u0131ndan Perulu yazar Mariategui\u2019nin Atat\u00fcrk\u2019ten ve T\u00fcrk Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019ndan \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6z etmesi, <em>Mariategui sadece Marksist bir yazar de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda antiemperyalist bir yazard\u0131r ve bu nede<span style=\"font-size: large;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"margin: 6px; float: right;\" alt=\"\" src=\"images\/stories\/dg_originals\/A0E2A8EA6B0F-1.jpg\" width=\"168\" height=\"128\" border=\"0\" \/><\/span><\/span>nle T\u00fcrk Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019ndan da esinlenmi\u015ftir. L\u00fctfen \u201cT\u00fcrk Devrimi ve \u0130slam\u201d adl\u0131 makalesine bak\u0131n\u0131z)<\/em>. Latin Amerika devrimcilerinin d\u00fc\u015f\u00fcnsel kaynaklar\u0131 aras\u0131nda Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn de oldu\u011funu \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r.\u00a0Che\u2019nin ve Castro\u2019nun \u201cNutuk okuma\u201d ihtimaliyle dalga ge\u00e7en, konuyu bir \u201c\u00e7anta meselesine\u201d indirgeyen, Castro\u2019nun ger\u00e7ekten de T\u00fcrkiye\u2019den Nutuk istedi\u011fini \u00f6\u011frenmelerine kar\u015f\u0131n, Castro\u2019nun Nutuk istemesi ger\u00e7e\u011fine de\u011fil de, Nutuk\u2019un nas\u0131l istedi\u011fine tak\u0131lan, Castro\u2019nun \u201c<strong><em>Mustafa Kemal Atat\u00fcrk varken kendinize neden ba\u015fka \u00f6nder <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"margin: 6px; float: left;\" alt=\"\" src=\"images\/stories\/tyap 055.jpg\" width=\"250\" height=\"200\" \/>ar\u0131yorsunuz\u201d<\/em><\/strong> s\u00f6z\u00fcne de\u011fil de, Castro\u2019nun bu s\u00f6z\u00fc hangi y\u0131l s\u00f6yledi\u011fine bakan, Marksist literat\u00fcr\u00fc yutan (!) ama Che\u2019nin fikir kaynaklar\u0131ndan Mariategui\u2019nin \u201c<strong><em>T\u00fcrk Devrimi ve \u0130slam<\/em><\/strong>\u201d makalesinden habersizler.\u00a0K\u00fcba lideri Castro ve Che\u2019nin Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ruhundan, antiemperyalist \u00f6nderli\u011finden etkilendiklerini g\u00f6rd\u00fckten sonra, \u015fimdi de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn Venezulla lideri <strong>Hugo Chavez<\/strong>\u2019in Atat\u00fcrk devrimlerinden ve \u00f6zellikle, <strong>Nazilli S\u00fcmerbank Fabrikas\u0131&#8217;n\u0131n kurulma nedenleri ve <span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;G\u0131d\u0131 G\u0131d\u0131 Treni&#8221;<\/span>nden nas\u0131l etkilendi\u011fi ger\u00e7e\u011fini kamuoyuyla payla\u015faca\u011f\u0131m.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hi\u00e7 korkmay\u0131n, bizim sahte solcular hemen yar\u0131n Hugo Chavez\u2019i arar, bunlar do\u011fru mu diye sorar, ertesi g\u00fcn de \u201c<strong><em>Chavez Atat\u00fcrk\u2019ten etkilenmedi!<\/em><\/strong>\u201d diye yaz\u0131 yazar, \u00f6b\u00fcr g\u00fcn de televizyonlarda boy g\u00f6sterirler. Ama onlara tavsiyem Banu Avar\u2019\u0131 aramalar\u0131d\u0131r. Ula\u015fmalar\u0131 \u00e7ok daha kolay olur!..<\/p>\n<p><strong>BANU AVAR\u2019I \u015eA\u015eIRTAN GER\u00c7EK<\/strong><\/p>\n<p>Sevgili arkada\u015f\u0131m, de\u011ferli dostum gazeteci-yazar <strong>Banu Avar,<\/strong> bilindi\u011fi gibi sadece T\u00fcrkiye\u2019nin en \u00f6nemli ayd\u0131nlar\u0131ndan biri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyay\u0131 da en iyi tan\u0131yan gazetecilerden biridir. Kendisi, Orta Asya\u2019dan Kuzey Afrika\u2019ya, Orta Do\u011fu\u2019dan Latin Amerika\u2019ya d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesini gezen \u00e7a\u011fda\u015f bir gezgindir\u2026<\/p>\n<p>Banu Avar\u2019\u0131n gitti\u011fi \u00fclkelerden biri de Venezuella\u2019d\u0131r. Avar\u2019\u0131n Venezuella\u2019da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir tablo ise, \u201csahte solcular\u0131m\u0131z\u0131\u201d \u00e7ok k\u0131zd\u0131racak, hatta g\u00fcnlerce kara kara d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrecek \u00a0t\u00fcrdendir\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc Banu Avar\u2019\u0131n g\u00f6rd\u00fckleri, Venezuella\u2019n\u0131n antiemperyalist lideri H. Chavez\u2019in de Atat\u00fcrk\u2019ten, Atat\u00fcrk devrimlerinden etkilendi\u011fini kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdi\u00a0Banu Avar\u2019a kulak verelim:<\/p>\n<p>&#8220;<em>\u015eehri g\u00f6rece\u011fimiz tepeye do\u011fru t\u0131rman\u0131rken, <strong>Kemal Atat\u00fcrk tabelas\u0131n\u0131<\/strong> ge\u00e7ince \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m ki, tepeye geldik. Gen\u00e7 k\u0131z rehber heyecanla \u2018<strong>\u015fu fabrikay\u0131 g\u00f6r\u00fcyor musun<\/strong>? <strong>yan\u0131nda nikah salonu, \u015fu sa\u011fl\u0131k oca\u011f\u0131, \u015fu okul onun arkas\u0131ndaki de bizim ev.\u2019<\/strong> \u2018Eeee ,dememe kalmad\u0131\u2019 Rehber <strong>\u2018Biz buna ATAT\u00dcRK modeli<\/strong>\u2019 diyoruz\u2019 diye \u00a0yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em> <\/em>Venezuella\u2019da bu g\u00f6rd\u00fckleri ve duyduklar\u0131 \u00fczerine duygulanan Banu Avar:<em> <\/em>&#8220;<strong><em>Venezuella tepesinde t\u00fcylerim diken diken, gururum tavan yapm\u0131\u015ft\u0131&#8230;&#8221;<\/em><\/strong> diyerek anlatm\u0131\u015ft\u0131r heyecan\u0131n\u0131\u2026<\/p>\n<p>Peki ama, T\u00fcrkiye\u2019den binlerce kilometre uzaktaki Venezuella\u2019da \u201c<strong><em>Atat\u00fcrk Modeli<\/em><\/strong>\u201d diye adland\u0131r\u0131lan bir fabrikan\u0131n ne i\u015fi vard\u0131?<\/p>\n<p>\u201cAtat\u00fcrk Modeli Fabrika\u201d da nedir?<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de bu fabrikadan var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu sorular\u0131n cevaplar\u0131n\u0131 verebilmek i\u00e7in \u015fimdi hep birlikte Nazilli\u2019ye uzanal\u0131m!<\/p>\n<p><strong>CUMHUR\u0130YET\u0130N DEV PROJES\u0130: NAZ\u0130LL\u0130 S\u00dcMERBANK BASMA FABR\u0130KASI<\/strong><\/p>\n<p>Venezuella\u2019daki \u201cAtat\u00fcrk Modeli Fabrika\u2019ya\u201d esin kayna\u011f\u0131 olan fabrika, 1937\u2019de Atat\u00fcrk taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan <strong>Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131\u2019<\/strong>d\u0131r. Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn kafas\u0131ndaki \u201c<strong>Sosyal Fabrika Projesi\u2019nin<\/strong>\u201d ilk uygulamas\u0131 olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn kafas\u0131ndaki fabrika, sadece \u00fcretim yap\u0131lan bir mekan de\u011fil,\u00a0ayn\u0131 zamanda\u00a0\u201car-ge\u201d \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir labratuvar, e\u011fitim verilen bir okul, her t\u00fcrl\u00fc sanat ve spor imkanlar\u0131na sahip bir k\u00fclt\u00fcr kompleksi, k\u0131sacas\u0131 adeta d\u00f6rt d\u00f6rtl\u00fck bir \u201cya\u015fam alan\u0131\u201d, bir kamp\u00fcst\u00fcr. Atat\u00fcrk, i\u015f\u00e7ilerin y\u00fcksek standartlarda, her t\u00fcrl\u00fc imkandan yararland\u0131klar\u0131 bu \u201c<strong>sosyal fabrikalar\u0131\u201d<\/strong> Anadolu\u2019nun her yan\u0131na yapmay\u0131 planl\u0131yordu. Ama bu projesini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaya \u00f6mr\u00fc yetmeyecekti.<\/p>\n<p>Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131, gen\u00e7 Cumhuriyetin Birinci Be\u015f Y\u0131ll\u0131k Kalk\u0131nma Palan\u0131\u2019n\u0131n ilk \u00f6nemli eseridir. S\u00fcmerbank\u2019\u0131n kurdu\u011fu ilk T\u00fcrk basma fabrikas\u0131d\u0131r. Devlet eliyle kurulan ilk basma fabrikas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131, gen\u00e7 Cumhuriyetin Birinci Be\u015f Y\u0131ll\u0131k Kalk\u0131nma Palan\u0131\u2019n\u0131n ilk \u00f6nemli eseridir. S\u00fcmerbank\u2019\u0131n kurdu\u011fu ilk T\u00fcrk basma fabrikas\u0131d\u0131r. Devlet eliyle kurulan ilk basma fabrikas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Fabrika, T\u00fcrk-Sovyet ortak yap\u0131m\u0131d\u0131r. Makineler ve te\u00e7hizatlar\u0131n \u00e7o\u011fu Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden <strong>narenciye kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda<\/strong> al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Fabrika kurulu\u015fundaki i\u015f\u00e7i a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapatmak i\u00e7in 120 Sovyet mont\u00f6r ve m\u00fchendisi istihdam etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Fabrikan\u0131n temelleri 25 A\u011fustos 1935\u2019te at\u0131lm\u0131\u015f, yap\u0131m\u0131 18 ayda tamamlanm\u0131\u015f ve 9 Ekim 1937\u2019de a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bina ve makineler dahil, <strong>8 milyon liraya<\/strong> mal olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Fabrikan\u0131n, 28 bin i\u011f ve 800 otomatik tezgah ile \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flamas\u0131 ve <strong>2.400.000 kilo iplik i\u015flemesi<\/strong> planlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla <strong>20 milyon metre basma <\/strong>imal edilecektir.<\/p>\n<p>Fabrika 15 bin ton k\u00f6m\u00fcr yakacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Fabrika <strong>her g\u00fcn en fazla 2400 i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak<\/strong> ve \u00fccret olarak senede 1 milyon lira \u00f6deyecektir.<\/p>\n<p><strong>Fabrika, be\u015f k\u0131s\u0131mdan olu\u015fmu\u015ftur<\/strong>: Dokuma b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Basma b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Desen b\u00f6l\u00fcm\u00fc,\u00a0Grav\u00fcr b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve Bask\u0131 k\u0131sm\u0131\u2026Basma, Desen, Grav\u00fcr b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden ge\u00e7en kuma\u015flar, Dokuma b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, yar\u0131s\u0131 elektronik olmak \u00fczere 768 tezgahta dokunacakt\u0131r. G\u00fcnl\u00fck dokuma, 62.000 ile 64.000 metre aras\u0131ndad\u0131r. Bask\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise 4 bask\u0131 makinesi vard\u0131r. Burada farkl\u0131 renk ve desenlerde g\u00fcnl\u00fck ortalama 85.000 metre basma yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131, sosyalist \u00fclkeler de dahil, d\u00fcnyada g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir \u201csosyal\u201d niteli\u011fe sahiptir. Evet, fabrika kurulurken Sovyet modeli esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, ama gen\u00e7 cumhuriyetin gen\u00e7 m\u00fchendisleri T\u00fcrk devrimine has, \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn bir eser ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131, 1930\u2019lar\u0131n d\u00fcnyas\u0131nda bir benzerine daha rastlanmayacak kadar \u00f6zg\u00fcn bir \u201csosyo-k\u00fclt\u00fcrel\u201d ekonomi projesidir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131\u2019n\u0131n \u015fa\u015f\u0131rtan \u00f6zellikleri:<\/p>\n<p><strong>1.\u00a0\u00a0\u00a0Fabrika, balolar, danslar ve partiler d\u00fczenlemi\u015ftir<\/strong>: 1930\u2019lar\u0131n ortalar\u0131na kadar kad\u0131nl\u0131 erkekli hi\u00e7bir toplant\u0131ya kat\u0131lmam\u0131\u015f halk, fabrikan\u0131n organize etti\u011fi balolar, danslar ve partilerle sosyalle\u015fmi\u015f, \u00f6zellikle <strong>kad\u0131n<\/strong> \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>2.\u00a0\u00a0\u00a0Fabrikada sinema salonu vard\u0131r: <\/strong>1937 y\u0131l\u0131nda 12 bin ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir kentte, bu fabrika b\u00fcnyesinde <strong>700 ki\u015filik bir sinema salonu<\/strong> a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ki defa memurlara, iki defa i\u015f\u00e7ilere ve iki defa da ustalara olmak \u00fczere haftada toplam <strong>alt\u0131 defa film<\/strong> g\u00f6sterilmi\u015ftir<\/p>\n<p><strong>3.\u00a0\u00a0\u00a0Fabrika Halkevi kurmu\u015ftur: <\/strong>Fabrika \u201c<strong>S\u00fcmer Halkevi<\/strong>\u201d ad\u0131yla bir halkevi kurarak halk\u0131 her konuda bilin\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bir fabrika b\u00fcnyesinde a\u00e7\u0131lan ilk ve tek halkevi S\u00fcmer Halkevi\u2019dir. Halkevinin \u015fubelerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu fabrika i\u015f\u00e7isidir. Halkevinin, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 oyunlar\u0131 sergilemesi i\u00e7in fabrika i\u00e7inde bir sahnesi vard\u0131r. S\u00fcmer Halkevi bi\u00e7ki-diki\u015f kurslar\u0131nda her y\u0131l bir\u00e7ok gen\u00e7 k\u0131z meslek sahibi olmu\u015ftur. Halkevi civar k\u00f6ylere geziler d\u00fczenlemi\u015f, k\u00f6yl\u00fclerin sorunlar\u0131yla ilgilenmi\u015f, k\u00f6ylere ila\u00e7 ve sa\u011fl\u0131k eleman\u0131 g\u00f6ndererek hastalar\u0131n tedavisini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>4.\u00a0\u00a0\u00a0Fabrikan\u0131n korosu vard\u0131r: <\/strong>Fabrika \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda bir <strong>m\u00fczik grubu<\/strong> olu\u015fturulmu\u015ftur. <strong>Klasik m\u00fczik seslendiren<\/strong> grup Nazilli, Ayd\u0131n ve Denizli\u2019de konserler vererek \u201c\u00e7ok sesli\u201d m\u00fczi\u011fin Anadolu\u2019da tan\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Fabrikada yemek aralar\u0131nda d\u00fcnya klasiklerinden eserler okuyan bu koro (grup), i\u015f\u00e7ilerin <strong>Beethoven zevke ula\u015fmalar\u0131n\u0131 <\/strong>sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Fabrikada, \u00e7almay\u0131 bilen i\u015f\u00e7ilerin kullan\u0131mlar\u0131na a\u00e7\u0131k bir de <strong>piyano <\/strong>vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>5.\u00a0\u00a0\u00a0Fabrikan\u0131n hamam\u0131 vard\u0131r: <\/strong>Fabrika b\u00fcnyesinde kurulan bir hamam, hem i\u015f\u00e7ilere hem de Nazilli halk\u0131na hizmet vermi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>6.\u00a0\u00a0\u00a0Fabrikan\u0131n Ressamlar\u0131 vard\u0131r: <\/strong>Fabrika b\u00fcnyesindeki desinat\u00f6rler belli zamanlarda fabrika d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak Nazilli ve \u00e7evresinin g\u00fczel resimlerini yapm\u0131\u015flard\u0131r. Fabrika ressamlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bu tablolar a\u00e7\u0131k artt\u0131rmalarda sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Resim heykel sergileri de d\u00fczenleyen fabrika Nazilli\u2019de g\u00fczel sanatlar\u0131n geli\u015fmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>7.\u00a0\u00a0\u00a0Fabrikan\u0131n spor kul\u00fcb\u00fc vard\u0131r:<\/strong> Fabrikan\u0131n<strong> <\/strong>b\u00fcnyesinde kurulan lacivert-beyaz<strong> <\/strong>renkli <strong>S\u00fcmer Spor, <\/strong>futbol, basketbol, atletizm, voleybol, bisiklet, g\u00fcre\u015f, y\u00fczme, boks bran\u015flar\u0131nda faaliyet g\u00f6stermi\u015ftir. Fabrika b\u00fcnyesindeki <strong>S\u00fcmer Spor futbol Sahas\u0131<\/strong> T\u00fcrkiye\u2019nin ilk \u201calttan \u0131s\u0131tmal\u0131\u201d futbol sahalar\u0131ndan biridir. Ayr\u0131ca yine fabrika b\u00fcnyesinde, <strong>basketbol, voleybol sahalar\u0131, g\u00fcre\u015f minderleri, boks ringi, tenis kortu ve paten pisti <\/strong>vard\u0131r. Nazilli\u2019de toplumsal kayna\u015fmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren \u201c<strong>paten e\u011flenceleri<\/strong>\u201d ve\u201d <strong>bisiklet yar\u0131\u015flar\u0131<\/strong>\u201d Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131\u2019n\u0131n miras\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>8.\u00a0\u00a0\u00a0Fabrika halka bedava basma da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r: <\/strong>Bir sosyal fabrika olarak tasarlanan Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131, alt\u0131 ayda bir halka \u201c\u0131skarta basma\u201d da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>9.\u00a0\u00a0\u00a0Fabrikada i\u015f\u00e7i haklar\u0131 \u00fcst d\u00fczeydedir: <\/strong>\u00c7ok say\u0131da i\u015f\u00e7iyi bar\u0131nd\u0131ran fabrika i\u015f\u00e7i haklar\u0131na da \u00e7ok \u00f6nem ermi\u015ftir. <strong>\u0130\u015f\u00e7i ve Memur Biriktirme Sand\u0131klar\u0131<\/strong>, <strong>\u0130\u015f\u00e7i \u00d6l\u00fcm ve Hasatl\u0131k Yard\u0131m Sand\u0131klar\u0131 <\/strong>olu\u015fturulmu\u015f, fabrika i\u00e7inde i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyacak <strong>40 yatakl\u0131 bir hastane<\/strong>, <strong>bir eczane bir de labratuvar<\/strong> kurulmu\u015ftur. Nazilli\u2019nin kabusu haline gelen s\u0131tma hastal\u0131\u011f\u0131 fabrikan\u0131n sa\u011fl\u0131k ekibi taraf\u0131ndan kurutulmu\u015ftur. \u0130\u015f\u00e7ilere mesleki e\u011fitim verilen\u00a0fabrikada ayr\u0131ca i\u015f\u00e7iler i\u00e7in be\u015f s\u0131n\u0131fl\u0131 bir <strong>okuma-yazma kursu<\/strong>, daha do\u011frusu bir k\u00fc\u00e7\u00fck okul vard\u0131r. <strong>S\u00fcmer \u0130lk\u00f6\u011fretim Okulu <\/strong>adl\u0131 bu<strong> i\u015f\u00e7i okulunun 980 \u00f6\u011frenciye sahiptir<\/strong>.<strong> <\/strong>Ayr\u0131ca bir <strong>i\u015f\u00e7i radyosu<\/strong> ve i\u015f\u00e7i \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in 26 yatak ve 40 mevcutlu bir <strong>kre\u015f<\/strong> kurulmu\u015ftur. \u0130\u015f\u00e7iler ve memurlar, fabrikan\u0131n hemen \u00f6n\u00fcnde \u00f6zel olarak in\u015fa edilen 264 dairelik ve <strong>1000 ki\u015filik lojmanlarda<\/strong> \u00e7ok uygun bir \u00fccretle kal\u0131rken, bekar i\u015f\u00e7iler i\u00e7in 350 ki\u015filik bir \u201c<strong>Bekar \u0130\u015f\u00e7i Pavyonu<\/strong>\u201d vard\u0131r. Lojmanda kalamayan i\u015f\u00e7i ve memurlar\u0131 \u015fehirden fabrikaya ta\u015f\u0131mak i\u00e7in d\u00fczenli seferler yapan <strong>GIDI GIDI<\/strong> ad\u0131 verilen mini bir tren kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fabrika i\u015f\u00e7ilerinin yiyecek ve giyeceklerini temin etmek i\u00e7in fabrika b\u00fcnyesinde bir <strong>kooperatif<\/strong> vard\u0131r. Fabrikan\u0131n, i\u015f\u00e7ilere hizmet veren g\u00fczel ve temiz <strong>bir f\u0131r\u0131n\u0131<\/strong>, <strong>i\u015f\u00e7i yemekhanesi, memur kantini<\/strong> ve bir de <strong>hamam\u0131 <\/strong>vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>10.\u00a0Fabrikan\u0131n ar-ge b\u00f6l\u00fcm\u00fc vard\u0131r:<\/strong> Daha fabrika a\u00e7\u0131lmadan fabrikada kullan\u0131lacak kaliteli pamuklar\u0131n \u00e7evrede yeti\u015ftirilmesi i\u00e7in <strong>200 adet modern tohum ekme makinesi<\/strong> sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Yine pamuk i\u015finde kullan\u0131lmak \u00fczere bir\u00e7ok <strong>modern tar\u0131m aleti<\/strong> <strong>ve makinesi<\/strong> b\u00f6lgeye getirilerek \u00e7ift\u00e7ilere da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve bunlar\u0131 nas\u0131l kullanacaklar\u0131 \u00f6\u011fretilmi\u015ftir. Fabrika i\u00e7inde <strong>mekanik odas\u0131, fizik labratuvar\u0131, tar\u0131m labratuvar\u0131<\/strong> gibi ar-ge b\u00f6l\u00fcmlerinde, fabrikada yap\u0131lacak \u00fcretimin kalitesini artt\u0131rmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>11.\u00a0Fabrikan\u0131n at\u00f6lyesi vard\u0131r:<\/strong> Fabrikan\u0131n b\u00fcy\u00fck bir at\u00f6lyesi vard\u0131r. Bu at\u00f6lyenin <strong>demirhanesi, marangozhanesi, d\u00f6k\u00fcmhanesi, kaynak ve teneke i\u015fleri yapan bir k\u0131sm\u0131<\/strong> vard\u0131. Di\u011fer fabrikalar\u0131n ah\u015fap par\u00e7a ihtiyac\u0131 olan makine vurucu kollar\u0131 burada yap\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><strong>12.\u00a0Fabrikan\u0131n elektrik ve su santralleri vard\u0131r:<\/strong> Fabrika, bir d\u00f6nem hem kendi elektrik ihtiyac\u0131n\u0131 hem de Nazilli kentinin elektrik ihtiyac\u0131n\u0131 kendi b\u00fcnyesindeki bir <strong>elektrik santraliyle<\/strong> sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6rt kazan ve \u00fc\u00e7 t\u00fcrbinli olan bu santral, 2500 kw g\u00fcc\u00fcndedir. Fabrikan\u0131n su ihtiyac\u0131n\u0131\u00a0kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in bir de <strong>su santrali<\/strong> vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong> \u0130\u015fte Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131\u2026<\/strong> \u0130\u015fte Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u201c<strong>Sosyal Fabrika Projesi<\/strong>\u201dnin ilk uygulamas\u0131\u2026 \u0130\u015fte gen\u00e7 cumhuriyetin, halk\u0131na, insan\u0131na, i\u015f\u00e7isine bak\u0131\u015f\u0131\u2026<\/p>\n<p><strong>ATAT\u00dcRK NAZ\u0130LL\u0130 S\u00dcMERBANK BASMA FABR\u0130KASI\u2019NDA<\/strong><\/p>\n<p><strong> T\u00fcrkiye\u2019de devlet eliyle kurulan bu ilk basma fabrikas\u0131n\u0131 9 Ekim 1937\u2019de bizzat Atat\u00fcrk a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong>Atat\u00fcrk, Ege manevralar\u0131 i\u00e7in b\u00f6lgede bulunan ordu komutanlar\u0131yla ve\u00a0y\u00f6neticilerle birlikte a\u00e7\u0131l\u0131\u015fa gelmi\u015ftir. Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak, \u0130kinci Ordu M\u00fcfetti\u015fi Orgeneral \u0130zzetin \u00c7al\u0131\u015flar, Genelkurmay Asba\u015fkan\u0131 As\u0131m G\u00fcnd\u00fcz, Jandarma Genelkomutan\u0131 Naci \u0130ldeniz gibi komutanlar ve Trakya Umum M\u00fcfetti\u015fi General Kaz\u0131m Dirik ile \u0130zmir Valisi G\u00fcle\u00e7, Ba\u015fvekil Vekili Celal Bayar, \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, Afet \u0130nan, K\u00fctahya Milletvekili Recep Peker, Ziraat Vekili \u015eakir Kesebir, Dahiliye Vekili ve CHP Genel Sekreteri \u015e\u00fckr\u00fc Kaya, Nafia Vekili Ali \u00c7etinkaya, Hariciye Vekili Tevfik R\u00fc\u015ft\u00fc Aras, Milli M\u00fcdafaa Vekili Kaz\u0131m \u00d6zalp, Maliye Vekili Fuat A\u011fral\u0131, K\u00fclt\u00fcr Vekili Saffet Ar\u0131kan, G\u00fcmr\u00fck ve \u0130nhisarlar Vekili Ali Rana, Orman Umum Muhafaza Komutan\u0131 Korgeneral Seyfi gibi nerdeyse devletin b\u00fct\u00fcn askeri ve sivil erkan\u0131 tam kadro Atat\u00fcrk\u2019le birlikte Nazilli\u2019dedir.<\/p>\n<p><strong> <\/strong> Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilk ve son fabrika olan Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na verilen \u00f6nem, asker-sivil neredeyse b\u00fct\u00fcn devlet erkan\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015fa kat\u0131lmas\u0131ndan da bellidir.<\/p>\n<p>Nazilli Basma Fabrikas\u0131 istasyonunda fabrika yetkililerince kar\u015f\u0131lanan Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ilerledi\u011fi istasyondan fabrika m\u00fcd\u00fcriyet binas\u0131na kadar parke d\u00f6\u015fenmi\u015f yolun her iki yan\u0131nda halk d\u00fczenli bir \u015fekilde s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u0131raya ge\u00e7mi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131zlar ellerinde pamuk dallar\u0131yla misafirlerini kar\u015f\u0131lam\u0131\u015flar ve bunlar\u0131 Atat\u00fcrk\u2019e hediye etmi\u015flerdir. Fabrika binas\u0131 ve meydanlar bayraklarla s\u00fcslenmi\u015ftir. Atat\u00fcrk, yan\u0131ndakilerle birlikte fabrikaya geldi\u011finde, mah\u015feri kalabal\u0131k taraf\u0131ndan Halkevi Orkestras\u0131 e\u015fli\u011finde b\u00fcy\u00fck sevin\u00e7 ve tezah\u00fcratla kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Atat\u00fcrk halk\u0131n bu co\u015fkulu kar\u015f\u0131lamas\u0131na fabrikan\u0131n giri\u015findeki m\u00fcd\u00fcriyet binas\u0131n\u0131n balkonundan halk\u0131 selamlayarak cevap vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131l\u0131\u015fta yap\u0131lan konu\u015fmalardan sonra Atat\u00fcrk, fabrikan\u0131n y\u00f6netim dairesinden \u00e7\u0131karak iplik dokuma ve hal\u0131 makinelerinin bulundu\u011fu binalar\u0131n kap\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcne gelmi\u015ftir. Fabrikan\u0131n elektrik santralinin \u00f6n\u00fcnde\u00a0<strong>elektrikle ayd\u0131nlanan bir b\u00fcst\u00fcn\u00fc g\u00f6ren Atat\u00fcrk<\/strong>, bir s\u00fcre bu b\u00fcst\u00fc inceledikten sonra \u201cg\u00fczel\u201d diyerek fabrika m\u00fcd\u00fcr\u00fcne iltifatta bulunmu\u015f ve daha sonra a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn fabrikay\u0131 a\u00e7mas\u0131yla birlikte\u00a0480 makine bir anda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayarak ilk pamu\u011fu i\u015flemi\u015ftir. T\u00f6ren boyunca bir u\u00e7ak filosu fabrika \u00fczerinde u\u00e7u\u015flar yapm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131, \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcrede Nazilli\u2019nin \u00e7ehresini de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir, Daha \u00f6nce g\u00f6\u00e7 veren Nazilli k\u0131sa zaman i\u00e7inde g\u00f6\u00e7 alan bir kent haline gelmi\u015ftir. Gen\u00e7 cumhuriyetin \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma projesi kapsam\u0131nda en erken ve en k\u00f6kl\u00fc \u015fekilde ayd\u0131nlanan kentlerden biri, belki de birincisi Nazilli olmu\u015ftur. Nazilli\u2019nin \u201c\u00e7a\u011fda\u015fla\u015fmas\u0131nda\u201d Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131\u2019n\u0131n yeri \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>BEDR\u0130 RAHM\u0130 EY\u00dcBO\u011eLU\u2019NUN \u0130ZLEN\u0130MLER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>7 Ekim 1953\u2019te Nazilli\u2019ye gelen \u015fair ve ressam <strong>Bedri Rahmi Ey\u00fcbo\u011flu<\/strong>, Nazilli\u2019deki de\u011fi\u015fimi \u015f\u00f6yle g\u00f6zlemlemi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201c\u2026<strong><em>Alt\u0131 saat i\u00e7inde alt\u0131 lunapark ge\u00e7tik\u2026 Bir de ne g\u00f6relim \u015fehir ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 neon \u0131\u015f\u0131klar\u0131 i\u00e7inde. Nazilli dedi\u011fin nedir ki, Anadolu\u2019da k\u00fc\u00e7\u00fck bir kaza de\u011fil mi? Gecenin on ikisinde \u0131\u015f\u0131k, elektrik \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde y\u00fczen bir Anadolu kasabas\u0131n\u0131 g\u00f6rmek insan\u0131 nas\u0131l sevindirmez\u2026 Nazilli\u2019nin iki yakas\u0131n\u0131 bir araya getiren bir \u0131\u015f\u0131k fermuar\u0131 taa Basma Fabrikas\u0131\u2019na kadar uzanm\u0131\u015f. Sar\u0131 yerine hafif ye\u015filimt\u0131rak bir \u0131\u015f\u0131k. Bu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n alt\u0131nda y\u00fcr\u00fcd\u00fck. Gayet nazik bir memur, belediye memuru mu polis mi pek anlayamad\u0131m, k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocu\u011fa seslendi; \u2018Bu misafiri G\u0131d\u0131 G\u0131d\u0131\u2019ya kadar g\u00f6t\u00fcr\u2026\u2019 dedi. Evvele bir mahalle, bir semt ad\u0131 sand\u0131m. Sonra bir \u015fof\u00f6r, bir arabac\u0131 olabilir dedim.G\u0131d\u0131 G\u0131d\u0131 dedikleri bir k\u00fc\u00e7\u00fck, bir maskara dekovil tren imi\u015f. Belli saatlerde i\u015f\u00e7ileri fabrikaya ta\u015f\u0131rm\u0131\u015f\u2026 Bir kedim olsa ismini muhakkak G\u0131d\u0131 G\u0131d\u0131 koyard\u0131m\u2026 Birka\u00e7 ad\u0131m \u00f6tede ayn\u0131 \u0131\u015f\u0131klarla donanm\u0131\u015f birka\u00e7 otel s\u0131ralanm\u0131\u015f. Buras\u0131 kaza de\u011fil vilayet merkezi diyorum. Buras\u0131n\u0131 bu hale fabrika soktu diyorlar. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em> D\u00fckkan \u00f6n\u00fcnde bir otob\u00fcs duruyor, i\u00e7inden bir\u00e7ok i\u015f\u00e7i \u00e7\u0131k\u0131yor \u00e7o\u011fu kad\u0131n. Birka\u00e7 erkek var. Fabrika\u2019dan d\u00f6n\u00fcyorlarm\u0131\u015f. Gece Postas\u0131. Pek yorgun g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyorlar, ama k\u0131na gecesinden de d\u00f6nmedikleri belli. Tela\u015fs\u0131z ad\u0131mlarla sokaklara dal\u0131yorlar. \u00c7o\u011fu siyah g\u00f6mlek \u00fcst\u00fcne beyaz bir ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc salland\u0131rm\u0131\u015f. Geni\u015f yollar, \u0131\u015f\u0131kl\u0131 yollar, \u0131\u015f\u0131kl\u0131 oteller, gece yar\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k d\u00fckkanlar, dizi dizi okalipt\u00fcs a\u011fa\u00e7lar\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em> K\u0131\u015f\u0131n kap\u0131ya dayand\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcnlerde Pazar yerindeki sebze \u00e7e\u015fidi insan\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yor\u2026 Eski evlerin d\u0131\u015fardan \u00e7ok kalender g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne bakmay\u0131n i\u00e7leri cennet gibi. Derli toplu tertemiz. Nazilli\u2019de bisiklet bollu\u011fu g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Motosikletler ve takma motorlu bisikletler de var. Bisikletlerin \u00e7o\u011fu Basma Fabrikas\u0131\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin olmal\u0131. Fabrikan\u0131n bir bisiklet garaj\u0131 var. Yol d\u00fcmd\u00fcz oldu\u011fu i\u00e7in i\u015f\u00e7iler bisikleti benimsemi\u015fler. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em> Fabrikan\u0131n Nazilli\u2019ye ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimetlerden birisi de bu olmal\u0131. Ne yalan s\u00f6yleyeyim, sinemada g\u00f6rsem reklamd\u0131r derdim. Bana Anadolu\u2019da bir kaza merkezinde i\u015fine bisikletle giden be\u015f y\u00fcz i\u015f\u00e7i g\u00f6rd\u00fcm deseler kolay kolay akl\u0131m yatmazd\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em> Fabrikay\u0131 gezdik\u00e7e i\u015f\u00e7iler sa\u011flanan imkanlar\u0131, kolayl\u0131klar\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u00e7e \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m kald\u0131m. S\u0131cak, lezzetli, kuvvetli bir yemek. Boyalarla u\u011fra\u015fanlara s\u00fct ve yo\u011furt, i\u015f\u00e7iler mahsusu hastane, kre\u015f, kantin, alabildi\u011fince geni\u015f bir bah\u00e7e, Kantinin \u00fcst\u00fcnde bir havuz. Havuzun i\u00e7inde bir heykelt\u0131ra\u015f\u0131n elinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannetti\u011fim bronz bir heykel, bir kad\u0131n heykeli. \u0130\u015f\u00e7ilerden birisi yapm\u0131\u015f. Fabrikada bronz d\u00f6kt\u00fcrm\u00fc\u015f. Aman Allah\u2019\u0131m! Akademide bronza de\u011fil al\u00e7\u0131ya bile d\u00f6kmek nasip olmaz. Bir de gazoz tezgah\u0131 kurmu\u015flar. Geliri, i\u015f\u00e7ilerin spor kul\u00fcb\u00fcne veriliyor. Futbol tak\u0131mlar\u0131 var. Denizli\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 ma\u00e7larda kimseden geri kalmam\u0131\u015f. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em> \u0130stanbul\u2019da e\u015fine az rastlan\u0131r bir boyda bir tiyatro salonu var. Ge\u00e7enlerde \u2018Soygun\u2019u oynam\u0131\u015flar. \u015eehirde b\u00f6yle bir salon olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in baz\u0131 d\u00fc\u011f\u00fcnler burada yap\u0131l\u0131rm\u0131\u015f. Balolarda eksik de\u011fil. Benim tarihime \u00fcst \u00fcste iki tane d\u00fc\u015ft\u00fc. Fabrika kurulu\u015funun 16. y\u0131l\u0131 iki balo ile kutland\u0131. Birisinde, fabrika i\u015f\u00e7ileriyle aileleri, \u00f6tekinde \u015fehirden gelen davetliler vard\u0131. Birisinde yerli oyunlar oynand\u0131, t\u00fcrk\u00fcler s\u00f6ylendi. \u00d6tekinde bol bol dans edildi. Her ikisi de ge\u00e7 vakte kadar uzad\u0131. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em> Fabrika ailesinin toplant\u0131s\u0131nda hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fim bir oyun oynand\u0131. Bir tarafta K\u00f6ro\u011flu t\u00fcrk\u00fcs\u00fc s\u00f6yleniyor, ortada iki ki\u015fi bu havaya uygun ad\u0131mlarla bir koyun y\u00fcz\u00fcyorlar. Koyun dedi\u011fim de yere upuzun yatm\u0131\u015f, kaskat\u0131 kesilmi\u015f bir gen\u00e7. S\u0131ra koyun y\u00fczmeye geliyor. Adamca\u011f\u0131z\u0131 par\u00e7alamadan bir g\u00fczel \u015fi\u015firiyorlar. Seninki gayet g\u00fczel \u00f6l\u00fc taklidi yaparken bi\u00e7arenin par\u00e7alar\u0131ndan i\u00e7eriye bir bardak da bira d\u00f6kmezler mi! O zamana kadar oyunun b\u00fct\u00fcn k\u0131s\u0131mlar\u0131na b\u00fcy\u00fck ustal\u0131kla katlanan gen\u00e7, y\u0131ld\u0131r\u0131m h\u0131z\u0131yla do\u011fruluyor. Bu k\u00f6t\u00fc \u015fakan\u0131n hesab\u0131n\u0131 soruyor. Me\u011fer oyun i\u00e7inde bir ba\u015fka oyun varm\u0131\u015f. <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em> Fabrikan\u0131n sanat\u00e7\u0131s\u0131 olan bir gen\u00e7 mikrofon ba\u015f\u0131nda hi\u00e7 de bayat olmayan esprileri d\u00f6kt\u00fcr\u00fcyor. Fabrikan\u0131n b\u00fclb\u00fcllerini birer birer, mikrofon ba\u015f\u0131nda \u015fak\u0131maya davet ediyor! Nazlanmadan geliyorlar. Kimi gazel s\u00f6yl\u00fcyor, kimi en \u00f6n moda caz havalar\u0131ndan birini\u2026 Kimi K\u00f6ro\u011flu\u2019na giri\u015fiyor. Kimi harmandal\u0131na. Sonra her sene bu gece \u00e7\u0131kar\u0131lan G\u0131d\u0131 G\u0131d\u0131 balo gazetesi da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor. \u0130\u00e7erisinde gene fabrikal\u0131 \u00e7ocuklardan birisinin yapt\u0131\u011f\u0131 karikat\u00fcrler var\u2026\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte Bedri Rahmi Ey\u00fcbo\u011flu\u2019nu \u015fa\u015f\u0131rtan Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131 ger\u00e7e\u011fi\u2026 Gen\u00e7 cumhuriyetin en devrimci ad\u0131mlar\u0131ndan biri\u2026 \u00dcretime, istihdama, yat\u0131r\u0131ma \u00f6nem veren,\u00a0kendi halk\u0131na g\u00fcvenen, kendini ve d\u00fcnyay\u0131 bilen \u00e7a\u011fda\u015f bireyler yeti\u015ftirmek isteyen gen\u00e7 cumhuriyetin mucize eserlerinden Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131\u2026<\/p>\n<p><strong>Z\u0130HN\u0130YET FARKI<\/strong><\/p>\n<p>Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir makalesi olan, Yard. Do\u00e7. Dr. G\u00fcnver G\u00fcne\u015f\u2019in \u015fu de\u011ferlendirmesine kat\u0131lmamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr:<\/p>\n<p><em>\u201cFabrika bir\u00e7ok i\u015flevinin yan\u0131nda Cumhuriyetin temel kavramlar\u0131n\u0131 halka tan\u0131tan bir k\u00f6pr\u00fc olmu\u015ftur. S\u00fcmerbank bir fabrika olmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bir okul, bir e\u011fitim kurumu, Cumhuriyet \u00f6\u011fretilerinin ya\u015fama ge\u00e7irildi\u011fi bir alan olmu\u015ftur. D\u00fcnya \u00fczerindeki herhangi bir \u015fehirde kurulan bir fabrika, elbette o \u015fehir \u00fczerinde birtak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler yapm\u0131\u015ft\u0131r, Ama hi\u00e7birisinin Nazilli Basma Fabrikas\u0131\u2019n\u0131n Nazilli \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik de\u011fi\u015fimler kadar b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar yaratmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7al\u0131\u015fanlara her t\u00fcrl\u00fc imkan\u0131 devlet eliyle verip onlar\u0131 ekonomik refaha kavu\u015fturan bu fabrika, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na yemek aralar\u0131nda d\u00fcnya klasiklerinden eserler okutup Beethoven dinletecek zevke ula\u015ft\u0131rabildiyse, i\u015fte\u00a0bu s\u00f6z\u00fc edilen fabrikan\u0131n ne kadar de\u011fi\u015fik bir felsefeyle yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve bulundu\u011fu yerin halk\u0131na neler kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesidir.<\/em>\u201d<\/p>\n<p>1950\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda t\u0131pk\u0131 yine cumhuriyetin dev eseri <strong>K\u00f6y Enstit\u00fcleri<\/strong> gibi bu fabrikalar da \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7maktad\u0131r Anadolu\u2019ya\u2026<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnsenize, bu fabrikalardan Anadolu\u2019nun her yan\u0131na dikildi\u011fini; Edirne\u2019ye, Manisa\u2019ya, Konya\u2019ya, Tunceli\u2019ye, Diyarbak\u0131r\u2019a\u2026 T\u00fcrkiye ne duruma gelirdi! Bug\u00fcn ya\u015fanan ekonomik, sosyal ve siyasal s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fan\u0131r m\u0131yd\u0131? En basitinden T\u00fcrkiye\u2019yi maddi ve manevi bak\u0131mdan her ge\u00e7en g\u00fcn biraz daha zora sokan \u201cter\u00f6r belas\u0131\u201d olur muydu? Olsa bile bu boyutta olur muydu?<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin bu g\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u201cekonomik\u201d ve \u201csosyo-k\u00fclt\u00fcrel\u201d sorunlar\u0131n ba\u015f sorumlusu Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ve gen\u00e7 cumhuriyetin kurdu\u011fu <strong>K\u00f6y Enstit\u00fcleri, Sosyal Fabrika, Halkevleri, U\u00e7ak sanayi, Demiryolu<\/strong> gibi \u201cdev projeleri\u201d ABD istekleri do\u011frultusuna bir kenara b\u0131rakan Atat\u00fcrk sonras\u0131 iktidarlard\u0131r.<\/p>\n<p>1950\u2019lerden sonra s\u00fcrekli kan kaybeden Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131, son darbeyi 14 Kas\u0131m 2002\u2019de yemi\u015ftir. Cumhuriyetin dev projelerinden Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131, <strong>\u00d6zelle\u015ftirme \u0130daresi\u2019nce<\/strong> bedelsiz olarak Adnan Menderes \u00dcniversitesi\u2019ne devredilmi\u015ftir. Fabrika \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da \u201cg\u00f6zya\u015flar\u0131\u201d i\u00e7inde Bursa\u2019ya nakledilmi\u015ftir. Kap\u0131s\u0131na kilit vurulan fabrikan\u0131n, \u00fcniversitenin kullan\u0131m\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, i\u00e7indeki tarihi dokuma makineleri, ara\u00e7 ve gere\u00e7leriyle \u00e7\u00fcr\u00fcmeye terk edilmi\u015ftir. D\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka bir yerinde olsa en k\u00f6t\u00fcs\u00fc \u201cm\u00fcze\u201d olarak kullan\u0131lacak ve milyonlarca turist \u00e7ekecek bu dev eser, Cumhuriyetin bu dev projesi, bug\u00fcn Nazilli\u2019de hayvan ah\u0131r\u0131ndan bile k\u00f6t\u00fc bir durumda kaderine terk edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ger\u00e7i bug\u00fcn, i\u015f\u00e7ilerini sosyal haklardan mahrum\u00a0eden,\u00a0hatta i\u015f\u00e7ilerini tekme tokat d\u00f6vd\u00fcren bir h\u00fck\u00fcmetin, Cumhuriyetin \u201csembol\u201d eseri, Nazilli S\u00fcmerbank Basma Fabrikas\u0131\u2019na daha iyi davranmas\u0131n\u0131 beklemek de do\u011frusu safdillik olur\u2026<\/p>\n<p><strong>Eee, bizim \u201csahte solcular\u201d\u0131n k\u0131ymetini bilemedi\u011fi Atat\u00fcrk\u2019e ve onun dev projelerine ger\u00e7ek sosyalistler nas\u0131l da sahip \u00e7\u0131k\u0131yorlar. <\/strong><\/p>\n<p>Ne diyebilirim ki! Atat\u00fcrk T\u00fcrkiyesi\u2019nin bir ferdi olarak, i\u00e7im ac\u0131yarak \u201cyaz\u0131k, ama \u00e7ok yaz\u0131k\u2026\u201d demekten ba\u015fka ne diyebilirim ki!<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131m\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin ger\u00e7ek Solcular\u0131yla birlikte Tekel ve Kardemir \u0130\u015f\u00e7ilerine ithaf ediyorum\u2026<\/p>\n<p><strong><br \/>\nFabrikada ilk \u00fcretilen ve bug\u00fcn koruma alt\u0131na kuma\u015flar<\/strong><\/p>\n<p>Fabrikan\u0131n i\u00e7inde terk edilmi\u015f, \u00e7\u00fcr\u00fcmeye b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f makinelerden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/p>\n<p>Terk edilmi\u015f \u00e7\u00fcr\u00fcmeye b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f dokuma makinelerinden biri<\/p>\n<p>Fabrikadaki \u00e7\u00fcr\u00fcmeye b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f makineler<\/p>\n<p>Fabrikan\u0131n i\u00e7inde terk edilmi\u015f, \u00e7\u00fcr\u00fcmeye b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f makinelerden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcr\u00fcmeye b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f makinelerden bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc<\/p>\n<p>G\u0131d\u0131 G\u0131d\u0131 adl\u0131 trenin bug\u00fcnk\u00fc virane hali<\/p>\n<p>G\u0131d\u0131 G\u0131d\u0131 adl\u0131 trenin bug\u00fcnk\u00fc virane hali<\/p>\n<p>Fabrikadan bug\u00fcne kalan baz\u0131 e\u015fyalar<\/p>\n<p>Fabrikan\u0131n terk edilmi\u015f bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/p>\n<p><strong><br \/>\nNazilli S\u00fcmerbank Fabrikas\u0131&#8217;n\u0131n Planlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Fabrikan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc y\u0131k\u0131k halinden bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm<\/p>\n<p>Fabrikan\u0131n yerle\u015fim plan\u0131<\/p>\n<p>Sinema salonunun bug\u00fcnk\u00fc y\u0131k\u0131k halinden bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00dcMERBANK &#8220;GIDI GIDI TREN\u0130&#8221; MODEL\u0130, CHAVEZ\u2019E UMUT OLDU Dursun \u00d6zden&#8217;in &#8220;KU\u015eATILMI\u015e YAZILAR&#8221; kitab\u0131ndaki belge ve bilgileri do\u011frulayan\u00a0emekli b\u00fcy\u00fckel\u00e7i Prof. Bilal \u015eim\u015fir, K\u00fcba lideri Fidel Castro\u2019nun \u201cAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn Nutuk\u2019unu istedi\u011fini ve\u00a0istenen bu Nutuk\u2019un Castro\u2019ya g\u00f6nderildi\u011fini\u201d bu olay\u0131n en yak\u0131n tan\u0131\u011f\u0131 olarak kamuoyuyla payla\u015ft\u0131. Yani, K\u00fcba devriminin sembol isimlerinden ve Che\u2019nin yolda\u015flar\u0131ndan Fidel Castro, Atat\u00fcrk devriminden haberdard\u0131 ve &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/323"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=323"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/323\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1611,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/323\/revisions\/1611"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=323"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}