{"id":1756,"date":"2014-04-04T19:33:51","date_gmt":"2014-04-04T16:33:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=1756"},"modified":"2014-04-19T17:38:13","modified_gmt":"2014-04-19T14:38:13","slug":"4-bin-yillik-tohum-canlandi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=1756","title":{"rendered":"4 B\u0130N YILLIK TOHUM CANLANDI"},"content":{"rendered":"

$\"28208\"$ <\/a>K\u00fctahya\u2019daki arkeolojik kaz\u0131lar s\u0131ras\u0131nda bulunan 4 bin y\u0131ll\u0131k tohumlardan biri, topra\u011fa ekildikten sonra \u00e7imlendi. Uzmanlar, bitkinin meyve vermesi halinde geneti\u011fiyle oynanmam\u0131\u015f, organik olarak elde edilmi\u015f tohumlar\u0131n ilki olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\n

K\u00fctahya Seyit\u00f6mer H\u00f6y\u00fc\u011f\u00fc’nde, Dumlup\u0131nar \u00dcniversitesi (DP\u00dc) Fen Edebiyat Fak\u00fcltesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fcnce y\u00fcr\u00fct\u00fclen kaz\u0131da bulunan ve 4 bin y\u0131l \u00f6ncesine ait oldu\u011fu belirlenen 3 tohumdan biri, topra\u011fa ekildikten sonra \u00e7imlendi.<\/p>\n

Kaz\u0131 Grubu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da y\u00fcr\u00fcten DP\u00dc Fen Edebiyat Fak\u00fcltesi Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Nejat Bilgen, il merkezine yakla\u015f\u0131k 27 kilometre uzakl\u0131ktaki alanda ge\u00e7en y\u0131l yap\u0131lan kaz\u0131da, h\u00f6y\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcneydo\u011fusunda bir yap\u0131n\u0131n i\u00e7erisindeki kapta bitki tohumlar\u0131 bulundu\u011funu a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n

Orta Tun\u00e7 \u00c7a\u011f\u0131 d\u00f6nemine ait oldu\u011funu tespit ettikleri katmandaki tohumlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 4 bin y\u0131ll\u0131k oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Bilgen, tohumlar\u0131n yap\u0131n\u0131n i\u00e7inde ve orijinal yerinde bulduklar\u0131 kaplar aras\u0131nda birinin i\u00e7inde oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

Prof. Dr. Bilgen, h\u00f6y\u00fckte \u00e7ok say\u0131da tohum bulduklar\u0131n\u0131, ancak bir\u00e7o\u011funun yand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerini ifade ederek, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu: ”Son buldu\u011fumuz \u00fc\u00e7 tohum, kab\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Kap k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu \u015fekilde buldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Tohumlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131 incelemeye alm\u0131\u015ft\u0131k. Yakla\u015f\u0131k iki y\u0131ld\u0131r bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz. Ge\u00e7en y\u0131l yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7imlendirme denemesinden olumlu sonu\u00e7 alamad\u0131k ve ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131k.<\/p>\n

Bu y\u0131l bu tohumlardan birini ye\u015fertmeyi ba\u015fard\u0131k. Bundan yakla\u015f\u0131k 4 bin y\u0131l \u00f6ncesine ait toprak alt\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir tohum ye\u015ferdi. Bu tohumdan \u00e7imlenen bitki, canl\u0131 halde bilim d\u00fcnyas\u0131na sunulmak ve \u00fczerinde \u00e7e\u015fitli analizler yap\u0131lmak \u00fczere inceleniyor.”<\/p>\n

Tohumlar\u0131n bulundu\u011fu kab\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 yap\u0131n\u0131n depo olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin ettiklerini belirten Prof. Dr. Bilgen, ”S\u00f6z\u00fc edilen kab\u0131n yan\u0131 s\u0131ra mekanda \u00e7ok say\u0131da kap ele ge\u00e7mi\u015ftir. T\u00fcm bu \u00f6zellikleriyle mekan\u0131n depolama ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

GENET\u0130\u011e\u0130 DE\u011e\u0130\u015eT\u0130R\u0130LMEM\u0130\u015e MERC\u0130MEK TOHUMU<\/p>\n

DP\u00dc Fen Edebiyat Fak\u00fcltesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Yrd. Do\u00e7. Dr. N\u00fcket Bing\u00f6l, h\u00f6y\u00fckte bulunan \u00fc\u00e7 tohumdan birini ge\u00e7en y\u0131l topra\u011fa ekti\u011fini, ancak \u00e7imlendi\u011fi halde kurudu\u011funu, di\u011ferinin ise ya\u011f analizlerinin yap\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla \u0130stanbul’a g\u00f6nderildi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n

Yrd. Do\u00e7. Dr. Bing\u00f6l, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tohumu yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 ay \u00f6nce topra\u011fa ekti\u011fini, bunun da \u00e7imlendi\u011fini belirtti.<\/p>\n

Bu tohumun yakla\u015f\u0131k 4 bin y\u0131l \u00f6ncesine ait oldu\u011funu ifade eden Yrd. Do\u00e7. Dr. Bing\u00f6l, \u015f\u00f6yle devam etti: ”Bilimsel olarak yolun ba\u015f\u0131nday\u0131z. \u00d6ncelikle di\u011fer tohumlarla beraber bunlar\u0131n ya\u015f tayininin yap\u0131lmas\u0131 ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yeti\u015fen mercimeklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Her ne kadar arkeolojik kaz\u0131larda buluntunun i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131ysa da bunu bilimsel olarak kan\u0131tlamal\u0131y\u0131z. Bu tohumlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan gelip gelmedi\u011fini incelememiz gerekiyor. Hen\u00fcz bir iki ayl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrecindeyiz, bahara do\u011fru yava\u015f yava\u015f sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z. Ancak \u00e7imlenmesi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilinen mercimek bitkileri gibi \u00e7ok kuvvetli de\u011fil, olduk\u00e7a c\u0131l\u0131z bir bitki. En k\u0131sa zamanda tek beklentimiz \u00e7i\u00e7eklenip tohum \u00fcretebilmesidir. \u00c7i\u00e7eklenip tohum \u00fcretebilirse son zamanlarda \u00e7ok g\u00fcncel olan organik ve Geneti\u011fi De\u011fi\u015ftirilmi\u015f Organizma (GDO) \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yan bitkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bizim elimizde \u00e7ok \u00f6nemli bir veri olacak. \u00c7ok eski zamanlara ait, hi\u00e7 geneti\u011fiyle oynanmam\u0131\u015f, herhangi bir de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framam\u0131\u015f, organik olarak elde edilmi\u015f tohumlar\u0131n ilki olacak.”<\/p>\n

‘TOHUMU CANLI BULMAMIZ B\u0130Z\u0130M \u0130\u00c7\u0130N S\u00dcRPR\u0130Z OLDU’<\/p>\n

Yrd. Do\u00e7. Dr. Bing\u00f6l, bu tohumun bir mercime\u011fe ait oldu\u011funu belirlediklerine i\u015faret ederek, mercime\u011fin \u00e7ok fazla suya ve s\u0131cakl\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 duymadan kurak ortamda yeti\u015febildi\u011fini kaydetti.<\/p>\n

Mercime\u011fin kaz\u0131 yap\u0131lan alanda yeti\u015febilecek bir bitki t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu dile getiren Yrd. Do\u00e7. Dr. Bing\u00f6l, \u015fu bilgiyi verdi: ”Arpa, mercimek, bu\u011fday, bunlar\u0131n hepsi Anadolu k\u00f6kenli bitkilerdir ve orijini Anadolu’dur. O y\u00fczden bizim i\u00e7in bu tohumlar\u0131 burada bulmam\u0131z \u00e7ok s\u00fcrpriz olmad\u0131. Tohumu canl\u0131 bulmam\u0131z bizim i\u00e7in s\u00fcrpriz oldu. Bu da tamamen h\u00f6y\u00fc\u011f\u00fcn yap\u0131s\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. H\u00f6y\u00fckte yang\u0131n \u00e7\u0131k\u0131yor, \u00e7\u00f6k\u00fcyor ve tohumlar i\u00e7erisinde canl\u0131 kalabiliyor. \u015eans eseri bu tohumlar\u0131 bulduk ve de\u011ferlendirdik.<\/p>\n

\u015eu an i\u00e7in bu tohumlar\u0131n mercimek oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliyoruz, ancak yine de normal mercimekten morfolojik baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 var. Tamamen yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda belli olacak. Tohum vermesi halinde organik, hi\u00e7bir \u015fekilde geneti\u011fiyle oynanmam\u0131\u015f, orijinal bitki olacak. Her zaman i\u00e7in orijinal tohumlar di\u011ferlerine g\u00f6re daha zay\u0131ft\u0131r. Belki \u00fclke ekonomisine fazla bir katk\u0131 sa\u011flamayacak, ancak baz\u0131 \u00fcniversitelerde ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f eski tohumlar\u0131n toplanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7al\u0131\u015fmalara \u00f6nayak olaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n

Yrd. Do\u00e7. Dr. Bing\u00f6l, y\u00fczy\u0131llar \u00f6ncesinden bitki tohumlar\u0131n\u0131n ye\u015ferdi\u011fine ili\u015fkin daha \u00f6nce yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6rnekler bulundu\u011funu hat\u0131rlatarak, Japonya’da manolya bitkisine ait tohumun g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki manolya bitkisinden farkl\u0131 morfolojik \u00f6zellikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiklerini s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"