﻿{"id":12308,"date":"2023-07-17T18:32:28","date_gmt":"2023-07-17T15:32:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=12308"},"modified":"2024-12-17T04:17:15","modified_gmt":"2024-12-17T01:17:15","slug":"siir-nedir-sair-kimdir-deneme","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=12308","title":{"rendered":"\u015eiirden &#8216;nadiren&#8217; kim korkar? Ni\u011fde&#8217;nin &#8216;Onur Belgesi&#8217;"},"content":{"rendered":"\n<p>Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 IV. R\u00fckneddin K\u0131l\u0131\u00e7 Arslan ile Fatma Hatun\u2019un k\u0131z\u0131, \u0130lhanl\u0131 Abaka Han\u2019\u0131n gelini, Argun Han\u2019\u0131n e\u015fi; Anadolu Evliyas\u0131 Kad\u0131n, Erzurum Sultan\u0131, Tokat, Amasya, \u00c7ank\u0131r\u0131 ve Ni\u011fde Valisi (1312-1325).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>H\u00dcDAVEND HATUN&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(Anaerkil-Kam \u0130lk Kad\u0131n Vali)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk mitolojisi ve \u0130slam \u00f6ncesi T\u00fcrk ikonografisinin bir\u00e7ok unsurunu bar\u0131nd\u0131ran Ni\u011fde&#8217;deki H\u00fcdavend Hatun T\u00fcrbesi, Sel\u00e7uklular\u0131n h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k sembol\u00fc olan \u00e7ift ba\u015fl\u0131 kartal, aslan, insan ba\u015fl\u0131 huma ku\u015fu gibi fig\u00fcrleriyle dikkati \u00e7ekiyor.. T\u00fcr i\u00e7indeki ve \u00e7evresindeki ta\u015f kabartmalar; <strong>Orta Asya \u015eaman (Kam) K\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/strong>ne g\u00f6re, G\u00f6k Tanr\u0131 Umay Ana\u2019y\u0131 simgeleyen \u015fekiller; Yeralt\u0131 ve G\u00f6ky\u00fcz\u00fc yolculugunda, insanlara refakat eden <strong>kutsal Huma Ku\u015fu<\/strong> \u015feklinde, koruyucu yarat\u0131klar\u0131 ve \u015fifa kayna\u011f\u0131 pozitif enerji veren ate\u015fin alevinde zikir ve dans eden i\u00e7sel yolculu\u011fu, i\u00e7 g\u00fc\u00e7leri \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130Ihanl\u0131 Hakan\u0131 Abaka Han\u2019\u0131n onay\u0131 ile \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Anadolu Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 IV. R\u00fckneddin K\u0131l\u0131\u00e7 Arslan\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 olan <strong>H\u00fcdavend Hatun\u2019un 1312 y\u0131l\u0131nda, kendisi i\u00e7in Ni\u011fde\u2019de yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 t\u00fcrbe<\/strong>, bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n konusunu te\u015fkil etmektedir. Babas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan, <strong>1276 y\u0131l\u0131nda \u0130lhanl\u0131 Saray\u0131\u2019na Abaka Han\u2019\u0131n gelini olarak giden H\u00fcdavend Hatun, e\u015fi Argun Han\u2019<\/strong>\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden (1291) sonra, yurda d\u00f6nm\u00fc\u015f ve Anadolu Sel\u00e7uklu Devleti\u2019ni y\u0131k\u0131l\u0131\u015fa g\u00f6t\u00fcren olaylara tan\u0131kl\u0131k etmi\u015ftir. Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131n\u0131n tarih sahnesinden \u00e7ekildi\u011fi g\u00fcnlerde in\u015fa ettirdi\u011fi sekizgen prizma g\u00f6vdeli, piramidal k\u00fclahl\u0131, y\u00fcksek kaideli t\u00fcrbesi, mimari kurulu\u015fu ve bezemeleriyle; Ahlat ve Anadolu\u2019nun farkl\u0131 yerlerinde bulunan Sel\u00e7uklu mezar ta\u015flar\u0131 ve t\u00fcrbeleri yan\u0131 s\u0131ra; T\u00fcrk Mezar Mimarisi\u2019nin benzersiz \u00f6rneklerindendir. Ni\u011fde\u2019de bezemesiz olarak in\u015fa edilen Sungur Bey T\u00fcrbesi\u2019ne mimari kurulu\u015fuyla \u00f6rnek te\u015fkil eden <strong>H\u00fcdavend Hatun T\u00fcrbesi\u2019nin imge ve simgelerle y\u00fckl\u00fc farkl\u0131 konu ve i\u00e7erikli fig\u00fcrl\u00fc y\u00fcksek kabartmalar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/strong> K\u0131vr\u0131ml\u0131 dallar aras\u0131na ve bitki saplar\u0131na i\u015flenmi\u015f \u00e7ok say\u0131da kabartma insan mask\u0131na ilk kez bu yap\u0131da rastlanmaktad\u0131r. T\u00fcrbenin kurulu\u015funda hemen hemen t\u00fcm k\u00fclt\u00fcrlerde cennetle ili\u015fkilendirilen sekiz say\u0131s\u0131n\u0131n temel al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcrbenin titizlikle ana, ara ve ikincil ara y\u00f6nlere uygun olarak konumland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hatta bi\u00e7imlendirildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu tasar\u0131m tam bir mandala olarak dikkat \u00e7ekmektedir. Kasnaktaki yana\u011f\u0131na g\u00f6z\u00fcnden akan bir damla ya\u015fla tasvir edilmi\u015f <strong>H\u00fcdavend Hatun\u2019u simgeleyen ta\u00e7l\u0131 kad\u0131n ba\u015f\u0131 <\/strong>ve hemen yan\u0131ndaki aslan kabartmas\u0131 t\u00fcrbenin bir hanedan \u00fcyesine ait oldu\u011funu ilan etmektedir. Cenazelik kat\u0131 gizlenmi\u015f yap\u0131s\u0131, Pencere ve portal d\u00fczeni, cepheleriyle b\u00fct\u00fcnle\u015fen kasnak y\u00fczeyleri ve de\u011fi\u015fik i\u00e7erik ve anlamlarda kullan\u0131lm\u0131\u015f zengin \u00e7e\u015fitlilikteki bezemeleri ile <strong><em>Ni\u011fde H\u00fcdavend Hatun T\u00fcrbesi,<\/em><\/strong><em> Anadolu Sel\u00e7uklularla Mo\u011follar\u0131n ortak eski k\u00fclt\u00fcrlerinden gelen imge ve simgeleri \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n teknik ve sanatsal \u00f6zellikleriyle yepyeni bir yorum ve usl\u00fbpla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirerek anlam b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yakalam\u0131\u015f \u00f6nc\u00fcl\u00fc ve tekrar\u0131 olmayan \u00f6zg\u00fcn bir mimari eserdir.<\/em> Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131n\u0131n iyice \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe ge\u00e7tikleri ve tarih sahnesinden \u00e7ekildikleri bir zaman diliminde ya\u015fayan <strong>Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 IV. R\u00fckneddin K\u0131l\u0131\u00e7 Arslan ile Fatma Hatun\u2019un k\u0131z\u0131 H\u00dcDAVEND HATUN\u2019<\/strong>un tarihi kimli\u011fi ele al\u0131nmakta ve istedi\u011fi bi\u00e7imde varl\u0131k bulabilmesi i\u00e7in sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 t\u00fcrbesinin mimari kurulu\u015f ve bezemelerinde anlam aranmaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>Kaynak: Canan Barla, www.dursunozden.com.tr<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eiir nedir? \u015eair kimdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dursun \u00d6ZDEN (\u015eair)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131l\u0131 edebiyat \u00f6ncesi \u015fiir s\u00f6yleyen ve ezbere \u015fiir okuyan halk ozanlar\u0131n\u0131 iki ezellikte tan\u0131mlamak gereklidir. 10 bin y\u0131ldan bu yana; cemde, cenkte, hasatta, nevruzda, bayramda, d\u00fc\u011f\u00fcnde, toyda, ota\u011fda, kapal\u0131 ve a\u00e7\u0131k alanlarda, kahve ve sokaklarda saz ile s\u00f6z ile destan okuyan, at\u0131\u015fan ve hiciv yapan halk ozanlar\u0131 yan\u0131 s\u0131ra; s\u00f6zl\u00fc edebiyat\u0131m\u0131zda k\u00fclt\u00fcrel ta\u015f\u0131y\u0131l\u0131k g\u00f6revi \u00fcslenen kad\u0131n ozanlar\u0131n s\u00f6yledi\u011fi a\u011f\u0131t, mani, ninni, k\u0131na gecesi t\u00fcrk\u00fcs\u00fc, g\u00f6\u00e7 ve ayr\u0131l\u0131k ezgisi, ta\u015flama, mevl\u00fct, ilahi, tasavvufi, destan, ko\u00e7aklama, yi\u011fitleme ve sevda t\u00fcrk\u00fclerini; aruz vezinli divan tarz\u0131nda, halk m\u00fczi\u011fi \u00f6zelli\u011finde ve serbest dalda s\u00f6yleyen ve yazan \u015fair-ozanlar\u0131m\u0131za selam olsun!..<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eiir; <\/strong>kar\u0131nca ile c\u0131rc\u0131r b\u00f6ce\u011finin, semada semah d\u00f6nmesidir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eiirin dili;<\/strong> i\u00e7sel \u00e7\u0131\u011fl\u0131k. <strong>Yal\u0131nl\u0131k<\/strong>; \u015fiirin rahvan y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc. \u0130<strong>mge;<\/strong> \u015fiirin g\u00f6lgesi. <strong>T\u00fcrkuvaz;<\/strong> \u015fiirin g\u00f6\u011f\u00fc. <strong>\u015eiirin ritmi;<\/strong> iki nota aras\u0131ndaki son durakta yap\u0131lan kam dans\u0131-zikir. <strong>Su\u00e7 say\u0131lan ve yak\u0131lan \u015fiir;<\/strong> \u2018g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u2019 damgal\u0131 son mektubun, <em>\u2018gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u2019<\/em> karar\u0131 ile k\u0131r\u0131lan kalemdir. <strong>Yoleri Gezgin Ozan \u00d6zden;<\/strong> \u015fiir d\u00fcnyas\u0131ndaki sessiz \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011fa y\u00f6nelen, Anadolu\u2019nun yeni \u015fiir dilini yaratan ve \u00f6zg\u00fcn yaz\u0131m-s\u00f6ylem tekni\u011fi ile; <em>\u2018Dursun hi\u00e7 durmas\u0131n diye\u2019 <\/em>\u015fiir co\u011frafyas\u0131nda ke\u015ffedilmeyi bekleyen manzum hikayeleri, oya gibi i\u015fleyen ve duygu at\u00f6lyesinde-\u015fiir \u00e7eli\u011fine tav\u0131nda su veren, demirci ustas\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eiir<\/strong> (ar. si\u2019r, fr. po\u00e9sie, ing. poem), en eski <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/edebiyat\/\">edebiyat<\/a> t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. De\u011fi\u015fik sanat anlay\u0131\u015flar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7e\u015fitli tan\u0131mlar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, \u015fiirin tan\u0131mlanamayaca\u011f\u0131 da \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yine de genelde, \u015fiirin ritime ve <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/imge-nedir\/\">imge<\/a>ye dayanan, kendine \u00f6zg\u00fc dili ve s\u00f6yleyi\u015f \u00f6zelli\u011fiyle estetik etkilenmeler yarat\u0131c\u0131 bir s\u00f6z sanat\u0131 oldu\u011funda birle\u015filmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk\u00e7ede \u015fiir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 <strong>\u201cko\u015fuk, y\u0131r, \u00f6z\u00fcn\u201d<\/strong> gibi s\u00f6zc\u00fckler \u00f6nerilmi\u015fse de hi\u00e7biri yayg\u0131nla\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn <strong><em>\u201cko\u015fuk, naz\u0131m\u201d<\/em><\/strong>kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca naz\u0131mla \u015fiiri birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gerekir. Birincisi yaln\u0131zca bir anlat\u0131m yoludur. Ge\u00e7mi\u015fte \u015fiirin <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/kafiye-uyak-cesitleri\/\">uyak<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/hece-olcusu\/\">\u00f6l\u00e7\u00fc<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/divan-edebiyati-nazim-sekilleri\/\">naz\u0131m bi\u00e7imleri<\/a> gibi bi\u00e7imsel \u00f6zelliklerden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyi\u015fi \u015fiirle nazm\u0131n e\u015f anlaml\u0131 say\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f, giderek \u015fiir <strong>\u00abmevzuu ve mukaffa (\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve uyakl\u0131) <\/strong>bir s\u00f6z sanat\u0131\u00bb olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu anlay\u0131\u015f a\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eair; <\/strong>korkmayan, s\u00f6nmeyen, susmayan, kaymayan, sat\u0131lmayan, ayk\u0131r\u0131, u\u00e7uk, delice, \u00e7\u0131lg\u0131n, sevdal\u0131, yasaks\u0131z, vefal\u0131, insanc\u0131l, a\u00e7l\u0131k-g\u00f6\u00e7-yoksulluk-adaletsizlik-s\u00f6m\u00fcr\u00fc-bask\u0131-i\u015fkence ve zulme kar\u015f\u0131 direnen, kalemi-saban\u0131, yolda\u015f\u0131-can dostu, postu ve avaz\u0131yla sava\u015f\u0131m veren, \u00f6z\u00fcne ve s\u0131n\u0131f\u0131na&nbsp; yabanc\u0131-yalanc\u0131-yalaka-yaramaz-gaddar-nank\u00f6r-f\u0131r\u0131ldak-\u015feytan-firavun-zalimlerle sava\u015fan, s\u0131n\u0131r tan\u0131maz, \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015flerin ard\u0131na d\u00fc\u015fen, mavi ve beyaz yakal\u0131, ya\u015fama dokunan, okuyan, yazan, gezen, tozan, soran-sorgulayan, do\u011fay\u0131 ve \u00e7evreyi koruyan, k\u00f6y\u00fcn delisi, kimsesizin kimsesi, \u015fak\u0131yan, \u00f6pt\u00fck\u00e7e a\u011flayan, a\u011f\u0131z dolusu g\u00fclendir. S\u00fcmerli \u00f6\u011fretmen \u015fair <strong>Ludingirra<\/strong>\u2019n\u0131n izinde, Simyac\u0131-kimyac\u0131, ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc, sevgisi sebil, yoksul ama g\u00f6nl\u00fc vars\u0131l, umut ve \u00fctopyas\u0131n\u0131 yitirmeyen, <em>\u2018hayatta en hakiki m\u00fcr\u015fit ilimdir\u2019<\/em> s\u00f6z\u00fcnden \u015fa\u015fmayan, d\u00fcnyan\u0131n ayd\u0131nl\u0131k y\u00fcz\u00fc, haklar\u0131 ve sorumluluklar\u0131 olan \u00e7a\u011fda\u015f-devrimci bir dervi\u015ftir \u015fair\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eair<\/strong> ya da <strong>ozan<\/strong>, <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eiir\">\u015fiir<\/a> yazan veya s\u00f6yleyen kimsedir. \u015eair kelimesi <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Arap%C3%A7a\">Arap\u00e7a<\/a>&#8216;dan gelir; do\u011fa\u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7lere sahip, <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Deli\">deli<\/a>, <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/K%C3%A2hin\">k\u00e2hin<\/a> gibi anlamlar da y\u00fcklenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eair \u00f6ncelikle bir yaz\u0131n insan\u0131d\u0131r. <\/strong>\u015eiir yazan ve s\u00f6yleyen ki\u015fidir.\u0130lk\u00e7a\u011flardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar toplumun ileri gelenlerinden, bilici ve s\u00f6zc\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in toplumun kutsad\u0131\u011f\u0131, toplumun ortak duygu ve duyarl\u0131klar\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen ilerici ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir ki\u015fidir. Ortak duyarl\u0131klar ve de\u011ferler toplumdan topluma de\u011fi\u015fece\u011fi i\u00e7in \u015fairlere evrensel \u00f6zel de\u011ferler y\u00fcklemek do\u011fru olmayabilir. Yine de \u015fair kendi toplumunda d\u00fc\u015f\u00fcnen, g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yleyen ve s\u00f6z\u00fc dinlenen bir ki\u015fi olarak kabul ve sayg\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr..<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eairin toplumdaki i\u015flevi ilkel \u00e7a\u011flarda daha keskin \u00e7izgilerle belirlenmi\u015f iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde belirli bir \u015fair rol\u00fcnden s\u00f6z etmek daha zordur. Bunun nedeni d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve s\u00f6z\u00fcn yerini alan yeni de\u011ferlerdir diyebiliriz..<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eair ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyay\u0131, olaylar\u0131 ve insanlar\u0131 herkesten farkl\u0131 alg\u0131layan bir ki\u015fidir ya da olmal\u0131d\u0131r. \u0130zlenimlerini halka aktar\u0131rken di\u011fer sanat\u00e7\u0131lar kadar rahat de\u011fildir \u00e7\u00fcnk\u00fc ne g\u00fcnl\u00fck konu\u015fma dilini kullanabilir ne de d\u00fczyaz\u0131 tekd\u00fczeli\u011fini. \u015eairin dili di\u011fer t\u00fcm yaz\u0131n t\u00fcrlerinin dilinden \u00fcst\u00fcn ve zahmet vericidir. Sadece kitaplarla de\u011fil, <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0nternet\">internet<\/a> ile de ge\u00e7mi\u015fin usta \u015fairleri ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u015fairleri okuyucular\u0131na ula\u015fmaktad\u0131rlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Edebiyat_ak%C4%B1mlar%C4%B1\">Yaz\u0131n al\u0131mlar\u0131ndan<\/a> en sonuncusu <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Serbest_%C3%B6l%C3%A7%C3%BC\">serbest \u015fiir<\/a> ak\u0131m\u0131 iyiden iyiye \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc \u015fiir ve \u015fair kavram\u0131na kavu\u015fmu\u015ftur. \u015eair, gerek insana, gerek do\u011faya, gerek olgu ve olaylara daha farkl\u0131 ve duyarl\u0131, sezgisel ve derinlikli bir a\u00e7\u0131dan bakan; bunu, bu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir sonucu olarak, en etkili ve dolays\u0131z belirtme bi\u00e7imi olarak, uyumlu ve y\u00fckl\u00fc <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/M%C4%B1sra\">m\u0131sralarla<\/a> dile getiren ki\u015fi diye nitelenmi\u015ftir. \u015eairler \u015fiir yazd\u0131klar\u0131nda genelde duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini o \u015fiire katmak isterler. \u015eairlik taslayan, kendini \u015fair sanan kimselere, genellikle alay yollu olarak <strong>&#8220;m\u00fcte\u015fair&#8221;<\/strong> veya <strong>&#8220;te\u015faur&#8221;<\/strong> denir. Her iki kelime de Arap\u00e7adan T\u00fcrk\u00e7eye ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eiir nedir ve ne de\u011fildir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/metinlerin-siniflandirilmasi\/\">Edeb\u00ee t\u00fcrler<\/a>in en eskisi olan \u015fiir, insanl\u0131k tarihi boyunca duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hayalleri etkili bi\u00e7imde anlatman\u0131n bir yolu olmu\u015ftur. \u015eiirin edeb\u00ee t\u00fcr olarak en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, \u00f6zel bir anlat\u0131m diline sahip olmas\u0131d\u0131r. <strong>\u201c\u015eiir dili\u201d<\/strong> olarak adland\u0131r\u0131lan bu \u00f6zel dil, g\u00fcndelik dilden farkl\u0131, \u00e7ok anlaml\u0131 ve katmanl\u0131 bir yap\u0131ya sahiptir.<em> \u201cSembol ve mecazlara dayal\u0131 bir anlat\u0131m dili\u201d, \u201cahenkli bir ses ak\u0131\u015f\u0131\u201d ve \u201cduygu yo\u011funlu\u011funu \u00f6ne \u00e7\u0131karan s\u00f6yleyi\u015f\u201d <\/em>gibi \u00f6zellikler, \u015fiiri di\u011fer edeb\u00ee t\u00fcrlerden farkl\u0131 k\u0131lar. Her d\u00f6nemin kendine \u00f6zg\u00fc bir sesi, s\u00f6yleyi\u015fi ve d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f tarz\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u015fiir de tarih i\u00e7inde farkl\u0131 d\u00f6nemlerde, farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk \u015fiirinin tarihi, \u0130slam \u00f6ncesinde din\u00ee t\u00f6renlerde s\u00f6ylenen \u015fiirlere kadar uzan\u0131r. \u0130slamiyet\u2019in kabul\u00fcyle birlikte <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/aruz-vezni-olcusu\/\">aruz vezni<\/a>yle yaz\u0131lan ve kendine \u00f6zg\u00fc bir benzetmeler d\u00fcnyas\u0131 olan <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/divan-edebiyati\/\">Divan \u015fiiri<\/a>, edebiyat tarihimizde uzun s\u00fcre varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/hece-olcusu\/\">Hece vezni<\/a>yle yaz\u0131lan ve halk zevkine hitap eden <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/halk-siiri-ve-ozellikleri\/\">halk \u015fiiri<\/a>, T\u00fcrk\u00e7enin konu\u015fuldu\u011fu b\u00fct\u00fcn co\u011frafyalarda s\u00f6ylenmeye devam etmektedir. \u0130slamiyet\u2019le birlikte tasavvuf d\u00fc\u015f\u00fcncesinin de T\u00fcrk \u015fiirine \u00f6nemli etkileri olmu\u015f, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yans\u0131tan bir \u015fiir gelene\u011fi de olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yakla\u015f\u0131k alt\u0131 y\u00fcz y\u0131l varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren <strong>Divan \u015fiiri, Tanzimat D\u00f6nemi<\/strong>\u2019nden itibaren yerini yava\u015f yava\u015f farkl\u0131 \u015fiir anlay\u0131\u015flar\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131l\u0131 \u015fiir anlay\u0131\u015f ve ak\u0131mlar\u0131n\u0131n etkisiyle yeni naz\u0131m \u015fekilleriyle \u015fiirler yaz\u0131lm\u0131\u015f, \u015fiirin i\u00e7eri\u011finde ise \u00f6nemli de\u011fi\u015fimler ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eiirin i\u00e7eri\u011fini de\u011fi\u015ftiren <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/tanzimat-yazarlari-sairleri-eserleri\/\">Tanzimat \u015fairleri<\/a>nin ard\u0131ndan,<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/serveti-funun-siiri-ve-ozellikleri\/\"><strong>Servet-i F\u00fcn\u00fbn D\u00f6nemi\u2019nde \u015fiir<\/strong><\/a>in estetik yap\u0131s\u0131na \u00f6nem verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>1910\u2019larda hece vezni, sade T\u00fcrk\u00e7eyle s\u00f6yleyi\u015f ve mill\u00ee konular \u015fiire h\u00e2kim olur ve bu \u015fiir e\u011filimi Cumhuriyet\u2019in ilan\u0131ndan sonra da devam eder. 1940\u2019larda \u015fiirin dili de\u011fi\u015fmeye ba\u015flar ve s\u0131radan insan\u0131n dertleri \u015fiirin merkezine ta\u015f\u0131n\u0131r. G\u00fcndelik konu\u015fma diline dayanan bu y\u00f6neli\u015f, 1950\u2019lerin sonuna do\u011fru ortaya \u00e7\u0131kan imgeci \u015fiiri anlay\u0131\u015f\u0131 ile etkisini kaybeder. T\u00fcrk \u015fiiri 1960\u2019lardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze hem tarih i\u00e7inde kazand\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler hem de yenilik\u00e7i aray\u0131\u015flarla \u00e7ok farkl\u0131 ses ve s\u00f6yleyi\u015flere sahne olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiir; \u015fekil \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan naz\u0131m birimi, vezin, kafiye, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/redif-nedir\/\">redif<\/a> ve ses tekrarlar\u0131 gibi unsurlar\u0131n birle\u015fmesiyle olu\u015fur. <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/mecaz-nedir\/\"><strong>Mecazlar<\/strong><\/a><strong>,<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/soz-sanatlari-edebi-sanatlar\/\">edeb\u00ee sanatlar<\/a>, imgeler, sembol ve imaj gibi unsurlar ise \u015fiirin anlam katmanlar\u0131n\u0131 tamamlar. B\u00fct\u00fcn bu \u015fekil ve anlam unsurlar\u0131 \u015fiir denen b\u00fct\u00fcn\u00fc olu\u015fturur ve \u015fiir bunlar\u0131n bir toplam\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Bu sebeple \u015fiir denilen yap\u0131 bunlardan birisine indirgenemez.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Didaktik \u015eiir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Didaktik<\/strong> (fr. didaktique, os. talim\u00ee), \u00f6\u011fretici demektir. Amac\u0131 bilgi vermek olan edebiyat \u00fcr\u00fcnleri bu s\u00f6zc\u00fckle nitelenir. <strong>\u00abT\u00e2limi Edebiyat\u00bb<\/strong>, <strong>\u00ab\u00d6\u011fretici Edebiyat\u00bb<\/strong> da ayn\u0131 anlamdad\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu b\u00f6l\u00fcmleme yaln\u0131z \u015fiir i\u00e7in s\u00f6z konusuydu. Edebiyat t\u00fcr\u00fc olarak yaln\u0131z \u015fiir vard\u0131. Dualar, dinsel ama\u00e7l\u0131 metinler kolay ak\u0131lda tutulabilmesi i\u00e7in \u015fiir bi\u00e7iminde yaz\u0131l\u0131yordu. T\u00fcrklerin geli\u015fimi sonucu didaktik terimi <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/tiyatro\/\">tiyatro<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/hikaye-oyku\/\">\u00f6yk\u00fc<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/roman\/\">roman<\/a> i\u00e7in de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dinsel \u015fiirlerin yan\u0131s\u0131ra <strong>Aisopos\u2019<\/strong>un hayvan \u00f6yk\u00fclerini (<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/fabl\/\">fabl<\/a>) de didaktik yap\u0131tlar\u0131n ilk \u00fcr\u00fcnleri aras\u0131nda sayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk edebiyat\u0131nda didaktik yap\u0131tlar\u0131n ilk \u00f6rnekleri olarak <strong>Turfan kaz\u0131lar\u0131nda bulunan Uygur metinlerin<\/strong>i g\u00f6sterebiliriz. Eski \u015faman dualar\u0131 da bu t\u00fcre sokulabilir. Nitekim elimizdeki Uygur metinlerinin \u00e7o\u011fu da dinsel nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <strong>Re\u015fit Rahmeti Arat,<\/strong> <strong>Eski T\u00fcrk \u015eiiri<\/strong> adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda ele ge\u00e7en metinleri <strong>\u00abMani, Burkan ve \u0130slam\u00bb<\/strong> \u00e7evrelerinde yaz\u0131lanlar olarak \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmde toplamaktad\u0131r. \u015eiirlerin amac\u0131 yeni kabullenilen dinlerin ilkelerini \u00f6\u011fretmektir. Bir b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fc ise do\u011frudan do\u011fruya duad\u0131r. Daha sonra<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/yusuf-has-hacip\/\"><strong>Yusuf Has Hacip<\/strong><\/a><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/kutatgu-bilig\/\"><strong>Kutadgu Bilig<\/strong><\/a><strong>, Edip Ahmet Atebet\u00fc\u2019l-Hakay\u0131k\u2019la<\/strong> t\u00fcr\u00fcn en iyi \u00f6rneklerini verirler. Orta Asya d\u00f6neminde <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/ahmet-yesevi\/\"><strong>Ahmet Yasevi<\/strong><\/a><strong> Hikmet<\/strong>\u2019leri de didaktik yap\u0131tlar aras\u0131na girer.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n Anadolu\u2019daki geli\u015fimi ba\u015flang\u0131\u00e7ta didaktik bir nitelik ta\u015f\u0131r. \u00d6zellikle Anadolu\u2019ya gelen<strong> dervi\u015f\u2019le<\/strong>r <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/tekke-tasavvuf-edebiyati\/\">Tasavvuf<\/a>la beslenen ve kimi tarikatlar\u0131n ilkelerini yaymay\u0131 ama\u00e7layan bir \u015fiirin geli\u015fmesine yol a\u00e7arlar. <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/gecis-donemi-turk-edebiyati\/\">XIII. y\u00fczy\u0131l<\/a> Anadolusunda yaz\u0131lm\u0131\u015f yap\u0131tlar\u0131n hemen hepsi \u00f6\u011fretici niteliktedir. Bunlar aras\u0131nda en \u00fcnl\u00fc \u00f6rnek olarak <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/mevlana-kimdir\/\"><strong>Mevlana<\/strong><\/a>\u2018n\u0131n yap\u0131tlar\u0131 g\u00f6sterilebilir. Ama Fars\u00e7a olu\u015flar\u0131 \u00f6\u011freticilikte g\u00fcd\u00fclen amac\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini \u00f6nler. Sonradan yap\u0131tlar\u0131n\u0131n bir\u00e7ok \u00e7evirisinin yap\u0131lmas\u0131, \u015ferh edilmesi de bu niteli\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Eskilerin deyimiyle talim\u00ee bir nitelik ta\u015f\u0131yan <strong>Mesnevi\u2019<\/strong>si ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na ders olarak, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde lisans \u00f6\u011fretimi dedi\u011fimiz bi\u00e7imde okutulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u00f6nemde T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131lm\u0131\u015f yap\u0131tlar\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131 olarak da <strong>Ahmet Fakih\u2019in \u00c7arhn\u00e2me\u2019si, A\u015f\u0131k Pa\u015fa\u2019n\u0131n Garipn\u00e2me\u2019si, <\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/yunus-emre\/\"><strong>Yunus Emre<\/strong><\/a>\u2018nin kimi \u015fiirleri,<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/divan-edebiyati-siiri-sairleri-temsilcileri\/\"><strong>G\u00fclsehr\u00ee<\/strong><\/a><strong>\u2018nin Mant\u0131ku\u2019t-Tayr\u2019\u0131 say\u0131labilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/osmanli_donemi_turk_edebiyati.html\">Osmanl\u0131 d\u00f6nemi T\u00fcrk edebiyat\u0131<\/a>nda dinsel ve tasavvuf\u00ee ama\u00e7larla yaz\u0131lm\u0131\u015f yap\u0131tlar\u0131n didaktik bir nitelik ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz. <strong>Ahmediyye, Muhammediyye <\/strong>gibi yap\u0131tlar, <strong>Kabusname <\/strong>benzeri ahlak kitaplar\u0131, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/divan-edebiyati-siiri-sairleri-temsilcileri\/\"><strong>Nabi<\/strong><\/a><strong>\u2018nin Hayriyye\u2019si<\/strong> \u00f6\u011fretici bir amaca dayan\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/tanzimat-yazarlari-sairleri-eserleri\/\">Tanzimat<\/a>\u2018tan sonra ise \u00f6\u011freticili\u011fin alan\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn geni\u015fler. Edebiyat\u0131n toplumu, insanlar\u0131 e\u011fitmek i\u00e7in bir ara\u00e7 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi yazarlar\u0131, sanat\u00e7\u0131lar\u0131 bu yolda \u00fcr\u00fcn vermeye iter. \u0130lk \u00e7eviri roman olan <strong>Telemak<\/strong> bile \u00f6\u011fretici niteli\u011finden dolay\u0131 T\u00fcrk okuruna sunulur.<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/serveti-funun-yazarlari-sairleri-eserleri\/\"><strong>Edebiyat-\u0131 Cedide<\/strong><\/a> ise, bu anlay\u0131\u015fa tepki olarak do\u011far.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde edebiyat yap\u0131t\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretici olup olmamas\u0131 sorunu tart\u0131\u015fma konusu olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ancak \u00e7ocuklar i\u00e7in yaz\u0131lan yap\u0131tlarda sanat kaygusunun yan\u0131s\u0131ra, \u00f6\u011freticilik de g\u00f6zetilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00ab\u015eayet\u00bb isimli didaktik bir \u015fiir \u00f6rne\u011fi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u00d6mr\u00fcn\u00fc vakfetti\u011fin i\u015fin mahvoldu\u011funu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00f6r\u00fcp de hi\u00e7 y\u0131lmadan i\u015fe ba\u015ftan ba\u015flarsan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Y\u00fcz oyunluk kazanc\u0131 bir oyunda kaybedip<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130stifini bozmadan metanetle ba\u015flarsan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>A\u015fka esir olmadan \u00e2\u015f\u0131k olup da e\u011fer<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Her zaman hem kuvvetli hem de m\u00fc\u015ffik olursan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sana kin g\u00fcdenlere vermeden hi\u00e7bir de\u011fer<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kin g\u00fctmeden kimseye sen kendini korursan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Safdilleri kand\u0131r\u0131p kurmak i\u00e7in bir tuzak<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sarfetti\u011fin s\u00f6zlerin hainlerin a\u011fz\u0131ndan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bamba\u015fka bir \u015fekilde tekrar\u0131n\u0131 duyarak<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Omuz silkip ge\u00e7ersen \u00fczerinde durmadan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Hi\u00e7bir zaman \u015f\u00fcpheci ve y\u0131k\u0131c\u0131 olmadan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130nceler ve \u00f6\u011frenir, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve anlarsan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kontrol\u00fc hi\u00e7bir zaman elinden b\u0131rakmadan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir m\u00fctefekkir gibi h\u00fclyalara dalarsan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>B\u00fct\u00fcn kabahatleri sana y\u00fckleyerekten<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir faniye kap\u0131l\u0131p herkes tel\u00e2\u015f ederken<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kendine h\u00e2kim olup so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla sen<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130tidalini e\u011fer muhafaza edersen<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Milleti unutmadan krallarla gezersen<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Halkla temas edersen vakar\u0131n\u0131 bozmadan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kay\u0131rmadan birini dostlar\u0131n\u0131 seversen<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130ncitmezse seni ne bir dost ne bir d\u00fc\u015fman<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir fel\u00e2ketten sonra zaferle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bu iki hilek\u00e2ra fazla k\u0131ymet vermeden<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bozmadan istifini hep ayn\u0131 g\u00f6zle bak\u0131p<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Tebess\u00fcmle kar\u015f\u0131lar \u015fayet g\u00fcl\u00fcp ge\u00e7ersen<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ecelle v\u00e2ki olan niha\u00ee bulu\u015fmay\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ay\u0131ran son dakkay\u0131 ko\u015farak bitirirsen<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ab-\u0131 hayatla dolu \u00f6m\u00fcr denen kupay\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sevin\u00e7le ve kedersiz t\u00fcketip yitirirsen<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Talihi ve zaferi, \u015fahlar\u0131, il\u00e2hlar\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sad\u0131k k\u00f6leler gibi hep yan\u0131nda bulursun<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Fakat hepsinden m\u00fchim olan\u0131 \u015fu ki\u2026&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>O\u011flum sen o zaman hakik\u00ee, tam bir insan olursun.\u201d&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(Rudyard KIPLING)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dramatik \u015eiir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dramatik \u015eiir, ac\u0131kl\u0131 ya da korkun\u00e7 bir konuyu anlatan \u015fiir; insan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde tiyatro gibi&nbsp; konuyu canland\u0131rabilen \u015fiir;&nbsp; opera i\u00e7in yaz\u0131lan&nbsp; man\u00adzum dramlardaki \u015fiir. <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/bati-edebiyati\/\">Bat\u0131 edebiyat\u0131<\/a>nda <strong>Corneille, Racine, Shakespeare;<\/strong> bizim edebiyatta <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/namik-kemal\/\"><strong>Nam\u0131k Kemal<\/strong><\/a><strong>, <\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/abdulhak-hamit-tarhan\/\"><strong>Abd\u00fclhak Hamit Tarhan<\/strong><\/a><strong>, <\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/faruk-nafiz-camlibel\/\"><strong>Faruk Nafiz \u00c7aml\u0131bel<\/strong><\/a> dramatik \u015fiirin en g\u00fczel \u00f6rneklerini verirler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00abE\u015fber\u00bb<\/strong>den bir par\u00e7a:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cHalketsem esirlerle le\u015fker,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Mahveylesem ordularla asker,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Olsa bana hep m\u00fcl\u00fbk \u00e7\u00e2ker;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Cinsince o iktidar m\u00fcnker,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Fevkimde u\u00e7ar tuy\u00fbr-u kemter!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c2v\u00e2ze-i dehr iken tan\u00eenim,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00f6rd\u00fcm ana de\u011fmiyor en\u00eenim;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Milletlere kar\u015f\u0131 \u00e2hen\u00eenim;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir \u00e2fete kar\u015f\u0131 nazen\u00eenim.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Afetse de ey il\u00e2h g\u00f6ster!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bilmem bana \u00e2n m\u0131, \u015f\u00e2n m\u0131 l\u00e2z\u0131m?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00fclb\u00fcn m\u00fc ya kehke\u015f\u00e2n m\u0131 l\u00e2z\u0131m?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c2guu\u015f-u vef\u00e2-ni\u015f\u00e2n m\u0131 l\u00e2z\u0131m?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir pen\u00e7e-i hun-fe\u015f\u00e2n m\u0131 l\u00e2z\u0131m?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Canan m\u0131 g\u00fczel, cihan m\u0131 ho\u015f-ter?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(Abd\u00fclhak H\u00e2mit TARHAN).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Epik \u015eiir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Epik kelimesi Yunanca kelime, konu\u015fma, hik\u00e2ye, \u015fark\u0131, kahramanl\u0131k \u015fiiri m\u00e2nas\u0131na gelen epos kelimesinden t\u00fcremi\u015ftir. <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/dunya-edebiyati\/\">Bat\u0131 edebiyat\u0131<\/a>nda ba\u015fl\u0131ca \u00f6rnek olarak <strong>\u0130lyada ve Odise<\/strong> kabul edilir. <strong>Vergilius\u2019in Aeneid<\/strong> adl\u0131 eseri <strong>Homeros\u2019<\/strong>in tam bir taklididir. Bat\u0131 orta\u00e7a\u011f\u0131nda Vergilius tesiri Homeros gelene\u011fini canl\u0131 tutmu\u015ftur. Fakat orta\u00e7a\u011f yazarlar\u0131 klasik modellerin d\u0131\u015f\u0131nda epik eserler de v\u00fccuda getirmi\u015flerdir.<strong> Beowulf, Roland\u2019\u0131n \u015fark\u0131s\u0131. <\/strong>Daha sonra yaz\u0131lan bu nevi eserlerde (mesel\u00e2 <strong>Cameons\u2019un Luziat, Tasso\u2019nun Kurtar\u0131lm\u0131\u015f Kud\u00fcs, Milton\u2019un Kaybolmu\u015f cennet<\/strong>) bu gelenek devam ettirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Epi\u011fin \u00e7e\u015fitli tarifleri yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n hepsinde ortak olan noktalar \u015funlard\u0131r: Epik yahut <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/destan-donemi-turk-edebiyati\/\">destan<\/a> manzum olarak yaz\u0131lan uzun bir hik\u00e2yeye dayan\u0131r.<strong> Epik \u015fiirin<\/strong> ba\u015fka bir \u00f6zelli\u011fi g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131 a\u015fmas\u0131d\u0131r. Alelade teferruat, hayat\u0131n par\u00e7as\u0131n\u0131 te\u015fkil etti\u011fi derecede \u00f6nem ve de\u011fer kazan\u0131r. Bununla beraber asl\u00ee kahraman d\u00fcz bir ovada tek bir da\u011f gibi y\u00fckselmez. Kendi \u00e7ap\u0131nda arkada\u015flar\u0131, d\u00fc\u015fmanlar\u0131 vard\u0131r. Destan i\u00e7in tabi\u00ee yahut uygun olan \u00e7evre genellikle b\u00fcy\u00fck hadiselerin cereyan etti\u011fi bir yer veya devir olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr: O \u00e7a\u011flarda, o g\u00fcnlerde devler varm\u0131\u015f. Yak\u0131n \u00e7a\u011f bir epik i\u00e7in nadiren elveri\u015fli bir konu olur. <strong>Camoens\u2019in muas\u0131r\u0131 Tasso<\/strong> kendi epi\u011fini Ha\u00e7l\u0131lar devrine yerle\u015ftirir. Roland destan\u0131n\u0131n yazar\u0131 ise \u015earlman devrini esas al\u0131r. Epik \u015fairler hemen daima <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/mitoloji-nedir\/\">efsane<\/a>yi tarihin bir dal\u0131 olarak kabul etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Genellikle zaman ve mek\u00e2nda uzakl\u0131k epik \u015fiirin bariz bir al\u00e2meti olur. Bu uzakl\u0131k epik eserin malzemesinin serbest bir \u015fekilde i\u015flenmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Roland \u015fark\u0131s\u0131nda basit bir m\u00fcbareze, eserin m\u00e2na dolu merkezi haline gelir. Epikle ilgili nazariyede tabiat\u00fcst\u00fc varl\u0131klar\u0131n m\u00fcdahelesine b\u00fcy\u00fck yer verilir. Bunun sebebi<strong> Homeros ve Vergilius\u2019<\/strong>in eserlerinde il\u00e2hlar\u0131n b\u00fcy\u00fck yer i\u015fgal etmesidir. Tabiat\u00fcst\u00fc varl\u0131klar adeta destan\u0131n vazge\u00e7ilemez \u00f6\u011feleri telakki edildi\u011fi i\u00e7in <strong>Camoens <\/strong>bile XV. y\u00fczy\u0131la ait olan epik eserinde klasik il\u00e2hlara b\u00fcy\u00fck yer verir. Epik azametin zirvesine y\u00fckseldi\u011fi Kaybolmu\u015f cennet\u2019te <strong>\u00c2dem ile Havva<\/strong> hari\u00e7 b\u00fct\u00fcn karakterler tabiat\u00fcst\u00fc varl\u0131klard\u0131r. Malzemeyi i\u015fleyi\u015fte \u015fairin h\u00fcrriyeti s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, zira dinleyicisi hik\u00e2yeyi bilmektedir ve esasa ait de\u011fi\u015fikliklere kar\u015f\u0131 koyacakt\u0131r. Epik, geleneklik hik\u00e2yecili\u011fin geli\u015fmi\u015f \u015feklidir; geli\u015fmesi boyunca, kahramanlar ve i\u015fleri, insanlar aras\u0131ndaki \u015f\u00f6hretlerini y\u00fcceltme gayesiyle se\u00e7ilmi\u015ftir. \u0130cat, gerilimin kayd\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u00fcsleme, teferruattaki de\u011fi\u015fmelerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eairin g\u00fcc\u00fc, yeni bir hik\u00e2ye meydana getirme\u011fe de\u011fil, me\u015fhur bir hik\u00e2yeden bir epik \u00e7\u0131karma\u011fa hasredilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Epik \u015fekil ayr\u0131ca son derece geleneklikdir; basmakal\u0131p \u00f6zellikleri bol bol kullan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Epik ad\u0131 bazan yukarda anlat\u0131lan \u015fiirlere de verilmi\u015ftir. <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/italyan-edebiyati\/\"><strong>Dante<\/strong><\/a>\u2018nin. \u00eel\u00e2h\u00ee komedi\u2019sine epik denmi\u015ftir. Bu \u015fiirin kahraman\u0131 yoktur. Asl\u00ee karakteri birinci \u015fah\u0131s olarak konu\u015fan \u015fairin kendisidir. Ayr\u0131ca hik\u00e2yeyi te\u015fkil eden \u015fairin seyahati, \u00f6ld\u00fckten sonra gidece\u011fimiz d\u00fcnyan\u0131n anlat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Seyahatin epik m\u00fcnasebetleri vard\u0131r. Kahraman\u0131n cehenneme ini\u015fine dair olan epik oyuna dayan\u0131r ki Dante bunu kendine aktarm\u0131\u015f ve Araf ile cennete nakletmi\u015ftir. B\u00f6ylece epik gelene\u011fin bir episodik \u00f6zelli\u011fi b\u00fct\u00fcn bir \u015fiir olmu\u015ftur. \u0130l\u00e2h\u00ee komedi\u2019nin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, \u00fcslubu ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, yazarlar\u0131n onu epik diye adland\u0131rmalar\u0131na sebep olmu\u015ftur. Baz\u0131 uzun didaktik \u015fiirler de <strong>(Hesiod\u2019un Works and days);<\/strong> hatta kahramanl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fclerindeki mensur eserler de epi\u011fe uygunluklar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla epik diye adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6zl\u00fc destan ile yaz\u0131l\u0131 <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/turk-destanlari\/\">destanlar<\/a> aras\u0131ndaki fark belirtilmemi\u015ftir. Birinciler anonimdir ve anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re sadece e\u011flendirme maksad\u0131 g\u00fcderler, medeniyetin ilk safhalar\u0131n\u0131 aksettirirler <strong>(\u0130liad, Aeneid)<\/strong>. Yap\u0131 olarak, epik, yeknesak m\u0131sralarla verilir. Deyimler, de\u011fi\u015fmeyen s\u0131fatlar dolamba\u00e7l\u0131 s\u00f6z ve tabirler tekrarlanan form\u00fcller bak\u0131m\u0131ndan zengindir; konu\u015fmaya geni\u015f yer verilir. Aksiyon k\u0131sa bir s\u00fcreyi i\u00e7ine al\u0131r, di\u011fer y\u0131llar hik\u00e2ye edilir <strong>(Odysseia\u2019n\u0131n Phaeacian<\/strong> saray\u0131nda anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi) veya aksiyon, birka\u00e7 m\u0131srada tamamlanan fas\u0131lalarla birka\u00e7 sahnede yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130lyada 49 g\u00fcn\u00fc i\u00e7ine al\u0131r, 21 i birinci kitaptad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Beowulf\u2019un birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc be\u015f g\u00fcnd\u00fcr; ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 bir g\u00fcnde ge\u00e7er. \u0130lyada\u2019da <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/tesbih-benzetme\/\">te\u015fbih<\/a>ler \u00e7o\u011funlukla m\u00fctevazi hayattan al\u0131nm\u0131\u015fsa da asl\u00ee temler prenslerin ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n sava\u015f sahalar\u0131ndaki ve saraylardaki (ki buralarda ziyafet, \u00e7alg\u0131 ve i\u00e7ki \u00e7oktur) maceralar\u0131, kahramanl\u0131klar\u0131 ve \u0131st\u0131raplar\u0131d\u0131r. Harp, genellikle epik hayat tarz\u0131n\u0131n merkezidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa d\u0131\u015f\u0131 epikler de ayn\u0131 \u00f6zellikleri g\u00f6sterir. M.\u00d6. III. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131na do\u011fru Akad epi\u011fi G\u0131lgam\u0131\u015f ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ki 3000 m\u0131sra\u0131 bize intikal etmi\u015ftir. Az sonra <strong>Enuma Elish <\/strong>(ilk kelimelerine g\u00f6re adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r) \u00e7\u0131kar, onun da he\u00admen hemen bin m\u0131sra\u0131 mevcuttur. Daha \u00f6nceki S\u00fcmer epik hik\u00e2yeleri de kahraman <strong>G\u0131lgam\u0131\u015f\u2019<\/strong>\u0131n yeralt\u0131 d\u00fcnyas\u0131na seyahatini, tanr\u0131lar ve kahramanlarla sava\u015flar\u0131na dair hik\u00e2yeleri anlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha sonralar\u0131 <strong>M.\u00d6. 500 de<\/strong> iki b\u00fcy\u00fck Hint epi\u011fi gelir. <strong>Efsanev\u00ee Vyasa<\/strong>\u2019ya atfedilen Hindistan\u2019\u0131n mill\u00ee epi\u011fi M\u00e2h\u00e2b\u00e2rata \u00e7e\u015fitli \u015fairler taraf\u0131ndan yap\u0131lan il\u00e2velerle <strong>Odyssei<\/strong>a\u2019nin ve <strong>\u0130liad<\/strong>\u2019\u0131n 8 misline y\u00fckselmi\u015ftir. Tanr\u0131lara (bilhassa Krishne) dair hik\u00e2yelerinde ve Barata kral ailesi hik\u00e2yelerinden, klasik Hint dram\u0131 konular\u0131 \u00e7\u0131kar, hik\u00e2yeler h\u00e2l\u00e2 Hint k\u00f6ylerinde s\u00f6ylenir ve bir\u00e7o\u011fu filme al\u0131nmaktad\u0131r. <strong>\u015eair Valmiki\u2019nin Ramayana<\/strong>\u2019s\u0131 da ayn\u0131 derecede me\u015fhurdur. Eserde s\u00fcrg\u00fcndeki kral Rama do\u011fu \u015feytanlar\u0131n\u0131 yener. Bu hik\u00e2yelerin alt\u0131nda, baz\u0131 \u00e2limler g\u00fcneye do\u011fru Aryan istil\u00e2s\u0131n\u0131n ve tar\u0131mla\u015fman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131na dair Hint mitinin izini bulurlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Puranas,<\/strong> daha k\u00fc\u00e7\u00fck <strong>Sanskrit <\/strong>epikleridir ki, <strong>Vishnu<\/strong>\u2019nun on defa canlan\u0131\u015f\u0131n\u0131 k\u00e2inat\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131; Tanr\u0131lar\u0131n soyunu ve kral ailelerinin tarihlerini anlat\u0131r. <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/mitoloji-nedir\/\">Mit, efsane<\/a> ve tarihin kar\u0131\u015fmas\u0131 ve ufak olaylar\u0131 kahramanl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fclerine y\u00fckseltmeleriyle, Do\u011fu epi\u011fi de \u015fahs\u00ee romans ve kahramanlar\u0131, Tanr\u0131lar\u0131n sava\u015f\u0131, mitlerin ve dinin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 veya daha \u00f6\u011fretici maksatlarla \u2013 Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndakilere benzer. T\u00fcrk edebiyat\u0131nda <strong>O\u011fuz Ka\u011fan Destan<\/strong>\u0131\u2019ndan ba\u015flayarak, T\u00fcrk kahramanlar\u0131n\u0131n veya g\u00f6\u00e7 maceralar\u0131n\u0131n hik\u00e2yelerini anlatan destanlar vard\u0131r. \u0130sl\u00e2mi devreye girdikten sonra epik \u015fiirin en m\u00fckemmel \u00f6rne\u011fi Mevlid\u2019dir. Geni\u015f m\u00e2nada epik \u015fiir tarifine dayanarak hik\u00e2yeye dayal\u0131 mesnev\u00eelerin bir\u00e7o\u011funu epik \u015fiir olarak nitelemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. 1947 de modern devrin \u015fiiri epik olmal\u0131d\u0131r g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn savunucusu olan<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/ahmet-kutsi-tecer\/\"><strong>Ahmet Kutsi Tecer<\/strong><\/a>\u2018in bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/ahmet-hamdi-tanpinar\/\"><strong>Ahmet Hamdi Tanp\u0131nar<\/strong><\/a> kat\u0131lmaz. Zira ona g\u00f6re bug\u00fcn\u00fcn destan\u0131 romand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Son devir \u015fairlerinden bir k\u0131sm\u0131 da \u015fiirlerine destan ad\u0131n\u0131 vererek onlar\u0131 kendiliklerinden epik \u015fiire dahil ederlerse de hen\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019de bu konuyu derinlemesine inceleyen bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/yahya-kemal-beyatli\/\"><strong>Yahya Kemal<\/strong><\/a><strong>\u2018in Selimn\u00e2me\u2019si <\/strong>epik \u015fiirin bir \u00f6rne\u011fi say\u0131labilir. \u00c7ok k\u0131sa oldu\u011fu halde, muhtevas\u0131 ve tekni\u011fi itibariyle <strong>Tanp\u0131nar, Yahya Kemal\u2019<\/strong>in istanbul\u2019u fetheden yeni\u00e7eriye gazel\u2019ini <em>\u00abT\u00fcrk epik \u015fiirinin incisi\u00bb<\/em> olarak niteler ve epik \u015fiiri yukarda anlat\u0131landan daha farkl\u0131 bir \u015fekilde yorumlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00ab\u0130stanbul\u2019u Fetheden Yeni\u00e7eri\u00bb i\u00e7in gazel tarz\u0131nda bir epik \u015fiir \u00f6rne\u011fi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>GAZEL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cVur pen\u00e7e-i Ali\u2019deki \u015fem\u015f\u00eer a\u015fk\u0131na<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00fclbangi asmam tutan p\u00eer a\u015fk\u0131na<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ey le\u015fker-i m\u00fcfettih-\u00fcl-ebv\u00e2b vur bug\u00fcn<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Feth-i m\u00fcb\u00eeni z\u00e2min o teb\u015fir a\u015fk\u0131na<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Vur deyr-\u00ee k\u00fcfr\u00fcn \u00fcst\u00fcne rekz-i hil\u00e2l i\u00e7\u00fcn<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Gelmi\u015f bu \u015fehs\u00fcv\u00e2r-i cihangir a\u015fk\u0131na<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>D\u00fc\u015fs\u00fcn \u00e7elengi R\u00fbm\u2019un, e\u011filsin ser-i Firenk<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Vur T\u00fcrk\u2019\u00fc g\u00f6nderen yed-i takdir a\u015fk\u0131na<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Son savletinle vur ki a\u00e7\u0131ls\u0131n bu s\u00fbrlar<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Fecr-i h\u00fccum i\u00e7indeki Tekbir a\u015fk\u0131na\u201d&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(<\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/yahya-kemal-beyatli\/\"><strong>Yahya KEMAL<\/strong><\/a><strong>)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lirik \u015eiir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lirik<\/strong> (yun. lyrikos, f. lyrique), duygular\u0131n co\u015fkun bir dille anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fiirlerin genel ad\u0131d\u0131r. Bireysel duygular\u0131n i\u00e7ten geldi\u011fi gibi, co\u015fkulu, etkili bir dille anlat\u0131lmas\u0131na da lirizm denir.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/sifatlar\/\">S\u0131fat<\/a> olarak <em>\u00abesin dolu, co\u015fkun, i\u00e7li bir dili bulunan\u00bb<\/em> anlamlar\u0131nda kullan\u0131lan lirik s\u00f6z\u00fc, bu niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan d\u00fczyaz\u0131 \u00fcr\u00fcnleri de niteler. Ayn\u0131 genellik lirizm i\u00e7in de s\u00f6z konusudur.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/eski-yunan-latin-edebiyati\/\">Eski Yunan edebiyat\u0131<\/a>nda ozanlar \u015fiirlerini <strong>lyra<\/strong> (fr. lyre: lir) denen telli bir sazla s\u00f6yledikleri i\u00e7in, bu t\u00fcrl\u00fc \u015fiirlere lirik denmi\u015ftir. T\u00fcrk edebiyat\u0131nda da \u00e2\u015f\u0131k, ya da saz \u015fairi ad\u0131 verilen <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/halk-sairleri-ozanlari-sanatcilari\/\">halk ozanlar\u0131<\/a> \u015fiirlerini h\u00e2l\u00e2 sazla s\u00f6ylemektedirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Lirik \u015fiirde toplumsal mutluluk ya da fel\u00e2ketlerden duyulan sevin\u00e7 ya da ac\u0131 gibi ortak duygular; ya da a\u015fk, ayr\u0131l\u0131k, \u00f6zlem, \u00f6l\u00fcm ac\u0131s\u0131, vb. gibi bireysel duygular anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Lirik \u015fiir <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/dunya-edebiyati\/\">d\u00fcnya edebiyat\u0131<\/a>nda en \u00e7ok i\u015flenen ve sevilen \u015fiir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/bati-edebiyati\/\">Bat\u0131 edebiyat\u0131<\/a>nda R\u00f6nesans devri ozanlar\u0131n\u0131n (<strong>Petrarca, Ronsard, <\/strong>vb.); daha sonra da, ilke olarak i\u00e7e d\u00f6n\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc benimseyen <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/romantizm\/\">romantik<\/a> ozanlar\u0131n (<strong>Lamartine, Hugo, Musset, <\/strong>vb.) duygusal ve \u00f6znel bir nitelik g\u00f6steren \u015fiirleri bu t\u00fcr\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rnekleridir. <strong>Lirik \u015fiir,<\/strong> T\u00fcrk edebiyat\u0131nda da en \u00e7ok kullan\u0131lan \u015fiir t\u00fcrlerinden biri olmu\u015f; <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/divan-edebiyati-siiri-sairleri-temsilcileri\/\">Divan edebiyat\u0131<\/a>nda (<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/fuzuli\/\"><strong>Fuzuli<\/strong><\/a><strong>, <\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/nedim-divan-sairi\/\"><strong>Nedim<\/strong><\/a><strong>,<\/strong> vb.), <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/tekke-tasavvuf-edebiyati\/\">Halk tasavvuf edebiyat\u0131<\/a>nda <strong>(<\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/yunus-emre\/\"><strong>Yunus Emre<\/strong><\/a>, vb.), din-d\u0131\u015f\u0131 Halk edebiyat\u0131nda (<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/karacaoglan\/\">Karacao\u011flan<\/a>, vb.) ve yeni edebiyatta (<a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/yahya-kemal-beyatli\/\">Yahya Kemal<\/a>, vb.) bu alanda b\u00fcy\u00fck ozanlar yeti\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>(<\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/cevdet-kudret-solok\/\"><strong>Cevdet Kudret<\/strong><\/a><strong>)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Divan \u015fiirimizden lirizme \u00f6rnek:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/gazel\/\"><strong>GAZEL<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBeni candan usand\u0131rd\u0131 cef\u00e2dan y\u00e2r usanmaz m\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Felekler yand\u0131 ah\u0131mdan murad\u0131m \u015fem\u2019i yanmaz m\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kamu b\u00eemar\u0131na canan devay\u0131 dert eder ihsan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ni\u00e7\u00fcn k\u0131lmaz bana derman beni b\u00eemar sanmaz m\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015eebi hicran yanar can\u0131m d\u00f6ker kan \u00e7e\u015fmi giryan\u0131m<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Uyan\u0131r halk\u0131 efgan\u0131m kara baht\u0131m uyanmaz m\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00fcli ruhsan\u0131na kar\u015fu g\u00f6z\u00fcmden kanlu akar su<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Habibim fasl\u0131 g\u00fcld\u00fcr bu akar sular bulanmaz m\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>De\u011fildim ben sana mail sen ettin akl\u0131m\u0131 zail<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bana ta\u2019neyliyen gafil seni g\u00f6rge\u00e7 utanmaz m\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Fuzul\u00ee rindi \u015feydad\u0131r hemi\u015fe halka r\u00fcsvad\u0131r<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sorun kim bu ne sevdad\u0131r bu sevdadan usanmaz m\u0131?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(<\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/fuzuli\/\"><strong>FUZUL\u00ce<\/strong><\/a><strong>)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pastoral \u015eiir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pastoral <\/strong>(fr. Pastorale); k\u0131r, \u00e7oban hayat\u0131n\u0131, \u00e7\u0131plak tabiat g\u00fczelliklerini tan\u0131t\u0131p sevdirmek gayesini ta\u015f\u0131yan <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/roman_ozetleri_dunya_edebiyati.html\">edeb\u00ee eserler<\/a>e denir. \u015eiir <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/roman\/\">roman<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/hikaye-oyku\/\">hik\u00e2ye<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/tiyatro\/\">tiyatro<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/mektup\/\">mektup<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/makale\/\">makale<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/gezi-seyahat-yazisi\/\">seyahat<\/a>; <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/fikra\/\">f\u0131kra<\/a>; hayrat; <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/sohbet-soylesi\/\">sohbet<\/a> gibi edeb\u00ee t\u00fcrlerin hepsi pastoral bir g\u00f6r\u00fc\u015fle yaz\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131da, pastoral \u015fiirlerden do\u011frudan do\u011fruya tabiat manzaralar\u0131n\u0131 canland\u0131ran idil; kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fma tarz\u0131nda yaz\u0131lan pastoral manzumelere eglog denilir. <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/eski-yunan-latin-edebiyati\/\">Yunan edebiyat\u0131<\/a>ndan <strong>Theokritos<\/strong> (M.\u00d6. III. y\u00fczy\u0131l), <a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/latin-edebiyati\/\">L\u00e2tin edebiyat\u0131<\/a>ndan <strong>Vergilius<\/strong> (M\u00d6. 70 \u2013 19) en b\u00fcy\u00fck pastoral \u015fiir \u00f6rneklerini veren \u015fairlerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u00c7e\u015fit \u00e7e\u015fit \u00e7i\u00e7ek takm\u0131\u015f d\u00f6\u015f\u00fcne,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c7ekilir g\u00f6\u00e7leri pe\u015fin pe\u015fine<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c7\u0131kabilsem \u015fu yaylan\u0131n ba\u015f\u0131na,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kuzulu kurbanl\u0131 \u015fi\u015feli da\u011flar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Erimi\u015f karlar\u0131, \u00e7ekilmi\u015f duman,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>A\u00e7\u0131lm\u0131\u015f \u00e7i\u00e7ekler, y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f \u00e7imen,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Hayali kafamda ya\u015far her zaman,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ba\u015f\u0131 oylum oylum me\u015feli da\u011flar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Y\u00fcce da\u011flar birbirine g\u00f6z eder,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>R\u00fczg\u00e2r ile mektupla\u015f\u0131r, naz eder,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00e2hi duman burur, g\u00e2hi yaz eder,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Dereli, tepeli, k\u00f6\u015feli da\u011flar.\u201d&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(<\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/asik-veysel-satiroglu\/\"><strong>\u00c2\u015f\u0131k VEYSEL<\/strong><\/a><strong>)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Klasik ve Modern \u015eiir \u00d6rnekleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>AYSEL G\u0130T BA\u015eIMDAN<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAysel git ba\u015f\u0131mdan ben sana g\u00f6re de\u011filim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00d6l\u00fcm\u00fcm birden olacak seziyorum<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Hem k\u00f6t\u00fcy\u00fcm karanl\u0131\u011f\u0131m biraz \u00e7irkinim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Aysel git ba\u015f\u0131mdan istemiyorum<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Benim ya\u011fmurumda gezinemezsin \u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Da\u011f\u0131t\u0131r gecelerim sar\u0131\u015f\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Uykular\u0131m\u0131 uyusan nas\u0131l korkars\u0131n<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Hi\u00e7bir dakikam\u0131 ya\u015fayamazs\u0131n<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Aysel git ba\u015f\u0131mdan ben sana g\u00f6re de\u011filim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Benim i\u00e7in kirletme ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Hem k\u00f6t\u00fcy\u00fcm karanl\u0131\u011f\u0131m biraz \u00e7irkinim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Isl\u0131\u011f\u0131m\u0131 denesen hemen d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrs\u00fcn<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u00f6zlerim h\u0131zland\u0131r\u0131r tenhal\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Yanl\u0131\u015f \u015fehirlere g\u00f6t\u00fcr\u00fcr trenlerim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ya \u00f6lmek ustal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131rs\u0131n<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ya korku biriktirmek yetisini<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ac\u0131lar\u0131m iyice bol gelir sana<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sevincim bir t\u00fcrl\u00fc tutmaz sevincini<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Aysel git ba\u015f\u0131mdan ben sana g\u00f6re de\u011filim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00dcmitsizli\u011fimi olsun anlasana<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Hem k\u00f6t\u00fcy\u00fcm karanl\u0131\u011f\u0131m biraz \u00e7irkinim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sevindi\u011fim anda sen \u00fcz\u00fcl\u00fcrs\u00fcn<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sonbahar u\u011fultusu duymam\u0131\u015fs\u0131n ki<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130\u00e7inden bir gemi kalk\u0131p gitmemi\u015f<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Uzak yaln\u0131zl\u0131k limanlar\u0131na<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ayk\u0131r\u0131 bir yolcuyum d\u00fcnya geni\u015f<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>B\u00fcy\u00fck bir kulak \u00e7\u0131nl\u0131yor i\u00e7imdeki<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c7etrefil yolculu\u011fum kesinle\u015fmi\u015f<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sak\u0131n ba\u015fka bir \u015fey getirme akl\u0131na<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Aysel git ba\u015f\u0131mdan ben sana g\u00f6re de\u011filim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00d6l\u00fcm\u00fcm birden olacak seziyorum<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Hem k\u00f6t\u00fcy\u00fcm karanl\u0131\u011f\u0131m biraz \u00e7irkinim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Aysel git ba\u015f\u0131mdan seni seviyorum.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(<\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/attila-ilhan\/\"><strong>Attila \u0130lhan<\/strong><\/a><strong>)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong> <strong>TAH\u0130R \u0130LE Z\u00dcHRE MESELES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cTahir olmak da ay\u0131p de\u011fil Z\u00fchre olmak da<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>hatt\u00e2 sevda y\u00fcz\u00fcnden \u00f6lmek de ay\u0131p de\u011fil,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>b\u00fct\u00fcn i\u015f Tahirle Z\u00fchre olabilmekte yani y\u00fcrekte.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Mesel\u00e2 bir barikatta d\u00f6v\u00fc\u015ferek<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>mesel\u00e2 kuzey kutbunu ke\u015ffe giderken<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>mesel\u00e2 denerken damarlar\u0131nda bir serumu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00f6lmek ay\u0131p olur mu?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Tahir olmak da ay\u0131p de\u011fil Z\u00fchre olmak da<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>hatt\u00e2 sevda y\u00fcz\u00fcnden \u00f6lmek de ay\u0131p de\u011fil.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Seversin d\u00fcnyay\u0131 doludizgin<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ama o bunun fark\u0131nda de\u011fildir<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ayr\u0131lmak istemezsin d\u00fcnyadan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ama o senden ayr\u0131lacak<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>yani sen elmay\u0131 seviyorsun diye<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>elman\u0131n da seni sevmesi \u015fart m\u0131?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Yani Tahiri Z\u00fchre sevmeseydi art\u0131k<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>yahut hi\u00e7 sevmeseydi<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Tahir ne kaybederdi Tahirli\u011finden?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Tahir olmak da ay\u0131p de\u011fil Z\u00fchre olmak da<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>hatt\u00e2 sevda y\u00fcz\u00fcnden \u00f6lmek de ay\u0131p de\u011fil.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>( <\/strong><a href=\"https:\/\/www.turkedebiyati.org\/nazim-hikmet-ran\/\"><strong>Naz\u0131m Hikmet Ran<\/strong><\/a><strong> )<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Farkl\u0131 bir serbest \u015fiir yaz\u0131m tekni\u011fine \u00f6rnek:&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c<\/em><strong><em>anadol<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>bolkar kardeleni<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>mersin, erdemli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>da\u011f \u00e7ay\u0131, demli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>muazzez ilmiye<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>o muazzam \u00e7\u0131\u011f<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>s\u00fcrmeli, s\u00fcmerli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ozan ludingirra ile<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>erenler dergah\u0131\u2019nda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ve k\u0131rklar\u0131n p\u0131nar\u0131nda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>oh! k\u0131rk dizelik \u015fiir i\u00e7tim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00e7\u0131\u011f olup, o yardan d\u00fc\u015ft\u00fcm<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>yarin as\u0131rl\u0131k yana\u011f\u0131n\u0131 \u00f6pt\u00fcm<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>yitik zaman \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 \u015favk\u0131 tan\u0131\u011f\u0131m<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>hey! fark\u0131n fark\u0131nda-g\u00f6k tengri<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ve avrasya toyundan y\u00fcrekli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>o anadolu ekini, bereketli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ate\u015fli atlar\u0131n y\u0131lk\u0131 a\u015fk\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>d\u00fc\u015fistanl\u0131, atlantisli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ota\u011f\u0131 alt\u0131n direkli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>on bin ya\u015f\u0131nda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>k\u00f6rpecik t\u0131\u011f<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>sevi g\u00fcl\u00fc<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>s\u00fcmerli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>s\u00fcrmeli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ilmiye \u00e7\u0131\u011f<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ate\u015f mahkumu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00e7\u0131lg\u0131n tanr\u0131 ala \u015fafak<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ilk a\u015fk, ilk g\u00fcnaht\u0131 lilith<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>midas ahraz kulak k\u00fcpeli<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015fifac\u0131, kutsal \u015faman ana<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>k\u0131nal\u0131 ak eli yaz\u0131l\u0131kaya<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>kibele\u2019nin sa\u011faltt\u0131\u011f\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>g\u00f6m\u00fctl\u00fckte dirilen<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>prometheus ak<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00f6l\u00fcme yatan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>kan i\u00e7en toprak<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>sonsuz ve zamans\u0131z<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>yitik uygarl\u0131\u011f\u0131n anas\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ata-yolu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ana-yurdu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>kemal k\u0131z\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>hitit g\u00fcne\u015fi<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>silkindi kolu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ba\u015fkald\u0131rd\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>bin tanr\u0131l\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>dolu dolu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ana-dolu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>anaforu<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>anadol<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>anam<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ana<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>an<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>dursun \u00f6zden\u201d<\/em><\/strong><strong><em>&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>(Dursun \u00d6zden, Kanayan \u00c7\u0131\u011fl\u0131k, Yoleri Yay\u0131nlar\u0131)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kaynak: <strong>www.dursunozden.com.tr<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Hudavend-1-544x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12493\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"541\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/siir-541x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12178\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/siir-541x728.jpg 541w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/siir-223x300.jpg 223w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/siir.jpg 630w\" sizes=\"(max-width: 541px) 100vw, 541px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"547\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/anarsist2-547x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12494\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/anarsist2-547x728.jpg 547w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/anarsist2-225x300.jpg 225w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/anarsist2.jpg 591w\" sizes=\"(max-width: 547px) 100vw, 547px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"627\" height=\"612\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/fotom.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12167\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/fotom.jpg 627w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/fotom-307x300.jpg 307w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/fotom-55x55.jpg 55w\" sizes=\"(max-width: 627px) 100vw, 627px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"759\" height=\"700\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/6-dadaloglu.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12022\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/6-dadaloglu.jpg 759w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/6-dadaloglu-325x300.jpg 325w\" sizes=\"(max-width: 759px) 100vw, 759px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 IV. R\u00fckneddin K\u0131l\u0131\u00e7 Arslan ile Fatma Hatun\u2019un k\u0131z\u0131, \u0130lhanl\u0131 Abaka Han\u2019\u0131n gelini, Argun Han\u2019\u0131n e\u015fi; Anadolu Evliyas\u0131 Kad\u0131n, Erzurum Sultan\u0131, Tokat, Amasya, \u00c7ank\u0131r\u0131 ve Ni\u011fde Valisi (1312-1325). H\u00dcDAVEND HATUN&nbsp; (Anaerkil-Kam \u0130lk Kad\u0131n Vali) T\u00fcrk mitolojisi ve \u0130slam \u00f6ncesi T\u00fcrk ikonografisinin bir\u00e7ok unsurunu bar\u0131nd\u0131ran Ni\u011fde&#8217;deki H\u00fcdavend Hatun T\u00fcrbesi, Sel\u00e7uklular\u0131n h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k sembol\u00fc olan \u00e7ift ba\u015fl\u0131 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12495,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[64,68,67,49],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12308"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12308"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12517,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12308\/revisions\/12517"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12495"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}