﻿{"id":12235,"date":"2023-07-11T16:48:46","date_gmt":"2023-07-11T13:48:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=12235"},"modified":"2023-09-05T23:27:20","modified_gmt":"2023-09-05T20:27:20","slug":"hunza-turklerinin-uzun-yasam-sirri","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=12235","title":{"rendered":"Hunza T\u00fcrklerinin Uzun Ya\u015fam S\u0131rr\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>D\u00fcnyan\u0131n en uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc T\u00fcrk Toplulu\u011fu: HUNZALAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dursun \u00d6zden (Travel Writher)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Asya\u2019da ya\u015fayan bir akraba topluluk olan Hunza T\u00fcrkleri, ortalama 120-145 y\u0131l ya\u015f\u0131yor. G\u00fcney Asya\u2019da; Hindistan ve Pakistan\u2019\u0131n kuzeyinde, \u00c7in\u2019in g\u00fcneybat\u0131s\u0131nda ve Afganistan\u2019\u0131n kuzeydo\u011fusunda bulunan Hunza Vadisi\u2019ni yurt edinen ve d\u00fcnyan\u0131n en uzun \u00f6m\u00fcrleriyle dikkat \u00e7eken bu ilgin\u00e7 topluluklar\u0131ndan biri. Hunza Vadisi\u2019nde doktorlar i\u015fsiz\u2026 \u0130\u015fte uzun ya\u015famalar\u0131yla tan\u0131nan, kanser ve di\u011fer \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131klar\u0131n u\u011framad\u0131\u011f\u0131 ve 100 ya\u015f\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybedene ise; <em>&#8216;gen\u00e7 \u00f6ld\u00fc, erken gitti\u2019 <\/em>denildi\u011fi \u00f6zel bir halkt\u0131r Hunzalar\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Uzun ya\u015famalar\u0131yla tan\u0131nan Pakistan&#8217;\u0131n Hunza halk\u0131, do\u011fal yiyeceklerle beslenme, b\u00f6lgedeki temiz hava ile dans ve spora g\u00f6sterdi\u011fi ilgiyle haklar\u0131nda \u00e7\u0131kan efsaneleri do\u011fruluyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pakistan&#8217;\u0131n en kuzeyindeki Gilgit-Baltistan&#8217;<\/strong>a ba\u011fl\u0131, 200 kilometrelik Hunza Vadisinde ya\u015fayan Buru\u015fo ve Vakhi halklar\u0131, 2 bin metrenin \u00fczerindeki da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelerde k\u0131\u015f\u0131n gelmesiyle \u00fclkenin geri kalan\u0131ndan aylarca izole halde ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7o\u011funlukla sebze ve meyve t\u00fcketen b\u00f6lge halklar\u0131, k\u0131\u015f \u015fartlar\u0131na dayan\u0131kl\u0131 da\u011f ke\u00e7ileri ve koyunlar\u0131yla \u00e7iftle\u015ftirdi\u011fi evcil ke\u00e7i ve koyunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra b\u00f6lgenin me\u015fhur b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvan\u0131 yak eti ile besleniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu hayvanlardan \u00fcretilen do\u011fal \u00fcr\u00fcnler d\u0131\u015f\u0131nda b\u00f6lgenin en me\u015fhur \u00fcr\u00fcn\u00fc ise kay\u0131s\u0131 ve kay\u0131s\u0131 ya\u011f\u0131. Hunza&#8217;da t\u00fcm yemeklerde tereya\u011f\u0131 ve kay\u0131s\u0131 ya\u011f\u0131 kullan\u0131l\u0131rken, kay\u0131s\u0131 yemeklerin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek 50 zirvesinden 17&#8217;sine ev sahipli\u011fi yapan b\u00f6lgede, \u00f6zellikle k\u0131\u015f \u015fartlar\u0131nda Pakistan&#8217;\u0131n hareketli siyasi g\u00fcndemi ve d\u00fcnyadaki geli\u015fmelerden uzak ya\u015fayan halklar\u0131n do\u011fal yiyeceklerle beslenmesi uzun ya\u015fad\u0131klar\u0131 efsanesini olu\u015fturuyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yazar <strong>Sujesh Gopalakrishnan&#8217;<\/strong>\u0131n, <strong>&#8220;Hunza halklar\u0131 ve 145 ya\u015f\u0131na kadar uzanan s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 ya\u015famlar\u0131&#8221;<\/strong> makalesinde, Hunzal\u0131lar\u0131n uzun ya\u015famas\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131 olarak, fakirlikten kaynakl\u0131 yemek niyetine meyve suyu i\u00e7meleri, sebze ve meyveleri kurutarak ya da \u00e7i\u011f yemeleri, haftada 1 g\u00fcn oru\u00e7 tutmalar\u0131 ve b\u00f6lgenin co\u011frafi yap\u0131s\u0131 gere\u011fi s\u00fcrekli egzersiz i\u00e7inde olmalar\u0131 g\u00f6steriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>HAYAL\u0130 \u015eANGR\u0130LA&#8217;NIN HUNZA OLDU\u011eUNA \u0130NANILIYOR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ngiliz yazar James Hilton&#8217;un 1930&#8217;larda sinemaya da uyarlanan Yitik Ufuklar (Lost Horizon) kitab\u0131nda, \u00c7in&#8217;den kalk\u0131p Himalayalar&#8217;a inen u\u00e7akta yer alan 4 \u0130ngiliz\u2019in g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc hayali \u015eangri-La&#8217;da uzun ya\u015fayan, hastalanmayan insanlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitab\u0131 Oscar \u00f6d\u00fcll\u00fc senarist Robert Riskin sinemaya uyarlad\u0131, filmi de 6 Oscarl\u0131 Frank Capra y\u00f6netti. Suyun tedavi ve terapi \u00f6zelliklerinden bahseden &#8220;Su terapisi hakk\u0131nda neredeyse her \u015fey&#8221; kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 Constantin Cerbu&#8217;ya g\u00f6re Capra, filmde mekan olarak Hunza&#8217;y\u0131 canland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Hunza&#8217;n\u0131n erkekleri, ileri ya\u015flar\u0131na ra\u011fmen tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kla ilgilenmeye devam ederken bo\u015f zamanlar\u0131nda ise buz tutan g\u00f6l ve havuzlarda buz hokeyi oynuyor. G\u00fcnl\u00fck ayakkab\u0131lar\u0131yla buz hokeyi oynayan erkeklerin yan\u0131 s\u0131ra gen\u00e7ler ve \u00e7ocuklar da k\u0131ran k\u0131rana ma\u00e7lar yap\u0131yor. Tak\u0131mlarda k\u0131z ve erkekler kar\u0131\u015f\u0131k olarak yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Okuma yazma oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 77 oldu\u011fu b\u00f6lge, Pakistan&#8217;da k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n en y\u00fcksek seviyede e\u011fitime kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 eyaletlerin ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u00dcY\u00dcK \u0130SKENDER&#8217;\u0130N ASKERLER\u0130N\u0130N KURDU\u011eUNA \u0130NANILIYOR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Buru\u015fo ve Vakhi halklar\u0131 Pakistanl\u0131lar\u0131n genelinin aksine a\u00e7\u0131k tenli, sar\u0131\u015f\u0131n hatta bazen \u00e7ekik g\u00f6zl\u00fc olurken, bu iki halk\u0131n k\u00f6keniyle ilgili \u00e7e\u015fitli iddialar bulunuyor. \u0130ki halk\u0131n da yerel dilinin Hint-Avrupa dil ailesine \u00fcye olmas\u0131 nedeniyle Hunzal\u0131lar bat\u0131l\u0131 k\u00f6kenlere sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Buru\u015fo efsanelerine g\u00f6re Hunza&#8217;n\u0131n, B\u00fcy\u00fck \u0130skender&#8217;in Hindistan seferi ard\u0131ndan b\u00f6lgede kalan bir komutan taraf\u0131ndan kuruldu\u011fu, Hunzal\u0131lar\u0131n soyunun ise bu komutana dayand\u0131\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130pek Yolu&#8217;nun ge\u00e7ti\u011fi bu co\u011frafyada Orta Asya halklar\u0131yla da ili\u015fki i\u00e7inde ya\u015fayan Hunzal\u0131lar\u0131n bu nedenle T\u00fcrklerle akraba olabilece\u011fi de iddia ediliyor. Buru\u015fo halk\u0131 ise a\u00e7\u0131k tenli olmalar\u0131 ve \u00f6zellikle Orta Asya T\u00fcrklerinin k\u0131yafetlerine benzer k\u0131yafetleriyle dikkati \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Vakhi halk\u0131n\u0131n ise, Perslerle akraba olduklar\u0131na inan\u0131l\u0131yor. Bug\u00fcn Vakhiler Pakistan d\u0131\u015f\u0131nda Afganistan, \u00c7in, Tacikistan ve \u0130ran&#8217;da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ki halk da m\u00fczik ve dansa olan ilgilerini her y\u0131l d\u00fczenledikleri festivallerle d\u00fcnyaya duyuruyor. M\u00fczikli e\u011flencelerde T\u00fcrkiye&#8217;de de s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan zurna da \u00e7al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu b\u00f6lgede &#8220;Suranai&#8221; denilen zurnan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra &#8220;Dadang&#8221; ve &#8220;Daamal&#8221; gibi vurmal\u0131 \u00e7alg\u0131lar, Orta Asya&#8217;ya \u00f6zg\u00fc rebap ve dombra ile G\u00fcney Asya&#8217;ya \u00f6zg\u00fc sitar gibi \u00e7alg\u0131lar da kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Pakistan&#8217;\u0131n genelinin aksine kad\u0131n \u00e7alg\u0131c\u0131lara s\u0131k rastlanan Hunza&#8217;da e\u011flenceler de kar\u0131\u015f\u0131k yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Akrabam\u0131z HUNZA T\u00fcrklerinin Gizimli Ya\u015fam\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pakistan ve Hindistan s\u0131n\u0131r\u0131nda ya\u015fayan bu insanlar\u0131n \u00e7ok ilgin\u00e7 bir \u00f6zelli\u011fi var.<\/p>\n\n\n\n<p>Tamamen M\u00fcsl\u00fcman olan Hunza T\u00fcrkleri ortalama 110 ile 120 y\u0131l ya\u015f\u0131yor. Burada 65 ya\u015f yolun yar\u0131s\u0131 say\u0131l\u0131yor. Bizde 35 ya\u015f yolun yar\u0131s\u0131 deniliyor. Kad\u0131nlar 65-70 ya\u015f aras\u0131nda anne oluyor. 100 ya\u015f\u0131nda \u00f6lenlere gen\u00e7 \u00f6ld\u00fc deniliyor. Bizde 100 ya\u015f\u0131nda \u00f6lenler tarih kitaplar\u0131na ge\u00e7iyor. Hunza T\u00fcrklerinin \u00e7ok ilgin\u00e7 bir yan\u0131 da burada hi\u00e7 kanser vakas\u0131n\u0131n ya\u015fanmamas\u0131. Kanser Hunza T\u00fcrklerinden ka\u00e7arken, bizde kanserden ka\u00e7\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu T\u00fcrkler kansere yakalanmad\u0131klar\u0131 gibi s\u0131k rastlanan di\u011fer rahats\u0131zl\u0131klara da yakalanm\u0131yorlar. \u00d6yleyse yalandan, hileden, h\u0131rs\u0131zl\u0131ktan, haks\u0131zl\u0131ktan, yetim mal\u0131 yemekten uzak duruyorlar. Doktorlar burada i\u015f g\u00f6rmez, muayene yapmaz re\u00e7ete yazmaz.&nbsp;Bunun nedeni denizden 6 bin metre y\u00fckseklikte \u00e7ok y\u00fcksek oksijeni olan bir b\u00f6lge de bulunmalar\u0131. Buz gibi temiz su i\u00e7ip kendi ekip bi\u00e7tiklerini yemeleri. Bizim gibi Ege ve Akdeniz sahillerine hasret kalm\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Hunza T\u00fcrkleri&#8217;nin et ve baharatl\u0131 yemekleri \u00e7ok \u00fcnl\u00fc ve&nbsp;Sadece kendi \u00fcrettikleri sebze ve meyveleri t\u00fcketiyorlar. Yani ithal sebze ve meyveleri hi\u00e7 tan\u0131m\u0131yorlar. Hunzal\u0131lar\u0131n yeti\u015ftirdi\u011fi kay\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fcnyada bir e\u015fi benzeri daha yok. \u00c7ok lezzetli olan bu kay\u0131s\u0131 yaz\u0131n kurutuluyor ve k\u0131\u015f\u0131n yeniliyor. <strong>Malatya\u2019dan kay\u0131s\u0131 \u00fcreticileri bir gidip Hunzal\u0131lar\u0131 g\u00f6rseler. <\/strong>Huzlal\u0131lar\u0131n iki \u00f6nemli deyimleri \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc. E\u011fer zengin olsayd\u0131k her hangi bir \u00fclke bizi <em>\u201dkorumak\u201d <\/em>bahanesiyle i\u015fgal edebilirdi. \u0130nsanlardan uzakl\u0131\u011f\u0131m\u0131z tecrit h\u00e2limiz bir yoksunluk de\u011fil, bu bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr. D\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131n\u0131 merak etmeye gerek duymuyoruz\u2026 Kay\u0131s\u0131, Hunzal\u0131 akrabalar\u0131m\u0131z\u0131n uzun \u00f6m\u00fcr iksiridir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hunzal\u0131lar\u0131n \u00f6zg\u00fcn ya\u015fam tarzlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hunzal\u0131lar ya\u015fad\u0131klar\u0131 vadilerin y\u00fcksekliklerindeki da\u011flar\u0131n muhte\u015fem g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, kimliklerinin ve nam salm\u0131\u015f sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir unsurudur. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu g\u00fczellik doyumun onlar\u0131n sa\u011fl\u0131klar\u0131 \u00fczerinde en az beslenmeleri kadar korucu ve \u00f6nemli bir unsur olarak \u00e7ok etkili oldu\u011fu kabul edilir. Evlerinin t\u00fcm\u00fc d\u00fcnyan\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131n zirvesinden biri olan sekiz bin metre y\u00fcksekli\u011findeki Rakaposhi Da\u011f\u0131n\u0131n manzaras\u0131na sahip. Hunzal\u0131lar beslenme tarzlar\u0131na sad\u0131kt\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Halkta safra kesesi veya b\u00f6brek ta\u015f\u0131, koroner hastal\u0131klar, y\u00fcksek tansiyon, kalp kapak\u00e7\u0131\u011f\u0131 lezyonu, zihinsel yetersizlik, \u00e7ocuk felci, arterite, \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131 ve tiroit yetersizli\u011fini etkileyen hastal\u0131\u011fa rastlanmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Onlar da \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcmlerinden muaf de\u011filler, ancak \u00e7ok az etkilenirler. Ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n evde olu\u015fan duman etkisiyle g\u00f6z hastal\u0131klar\u0131na du\u00e7ar oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. G\u00f6z doktorlar\u0131 Hunzal\u0131lar\u0131n m\u00fckemmel bir g\u00f6rme yetene\u011fine sahip olduklar\u0131n\u0131 tespit etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ar\u015fivlerinin bulunmamas\u0131 nedeniyle ya\u015fl\u0131lar\u0131n tam say\u0131 ya\u015flar\u0131yla birlikte tespit imk\u00e2n\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp; K\u00f6ylerde y\u00fcz ya\u015f\u0131n \u00fczerinde 12 ve seksen ya\u015f\u0131n \u00fczerinde 100 erke\u011fin varl\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ya\u015fl\u0131larda yeniden yap\u0131lan evliliklerinde do\u011fan \u00e7ocuklar\u0131n da kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde 75 ya\u015f\u0131n \u00e7ok \u00fczerinde dahi \u00e7ok aktif cinsel ya\u015fama sahiptirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Toprakla u\u011fra\u015f\u0131rlar, da\u011fl\u0131k patikalarda \u00e7ok uzun mesafe kat ederek olduk\u00e7a normal bir ya\u015fam s\u00fcrmektedirler. Hunzal\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve uzun bir ya\u015fam s\u00fcrmeleri genellikle beslenme \u015fekillerine ve kulland\u0131klar\u0131 suyun mineral zenginli\u011fine ba\u011flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Enerji kaybetmeden y\u00fcr\u00fcmenin s\u0131rr\u0131na sahipler. \u00d6yle diren\u00e7lidirler ki y\u00fcr\u00fcd\u00fckleri mesafe, ulunduklar\u0131 irtifa ne olursa olsun hi\u00e7bir zaman mola verme ihtiyac\u0131n\u0131 duymazlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f tarzlar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131z, incelikli ve \u00e7eviktir. Ba\u015flar\u0131 yukar\u0131da ve nerede bulunurlarsa bulunsunlar bu durumu muhafaza ederler bedenleri dimdiktir. \u00d6yle halat k\u00f6pr\u00fclerden ge\u00e7erler ki kucaklar\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131 oldu\u011fu halde hafif bir s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmeden ge\u00e7erler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuklar\u0131na \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan itibaren \u00e7\u0131plak ayakla gezmeyi \u00f6\u011fretirler, Kad\u0131nlar kolayl\u0131kla do\u011fum yapmakta, hamileli\u011fin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren her t\u00fcrl\u00fc a\u011f\u0131r i\u015fleri b\u0131rak\u0131rlar, ancak aile bireyleriyle birlikte tarlalarda \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrerler.<\/p>\n\n\n\n<p>Buradaki halk\u0131n inan\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re hamile kad\u0131n ne kadar \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa do\u011fum o kadar kolay ger\u00e7ekle\u015fir, do\u011fan bebekte o kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 olur. Do\u011fumdan sonra anne toprakla u\u011fra\u015fmaya devam eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Bebek erkek ise \u00fc\u00e7 y\u0131l, k\u0131z ise iki y\u0131l boyunca anne s\u00fct\u00fcyle beslenir. M\u00fcsl\u00fcman Hunzal\u0131larda kad\u0131n d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmakta ve gezmekte serbesttir. Ev ile ilgili kararlarda kocalar\u0131yla ayn\u0131 oranda s\u00f6z sahibidirler.<\/p>\n\n\n\n<p>Akraba evlili\u011fi kesinlikle yasakt\u0131r. Bo\u015fanma olay\u0131 \u00e7ok nadirdir. Hunzal\u0131lar, Pakistan ve Hindistan kom\u015fular\u0131na g\u00f6re daha \u00e7ok e\u011fitimli bir halkt\u0131r. Okullar paras\u0131zd\u0131r, erkeklere oldu\u011fu kadar k\u0131z \u00f6\u011frencilere de a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hunzal\u0131lar\u0131n muhte\u015fem nitelikleri var, maneviyat\u00e7\u0131, g\u00fcler y\u00fczl\u00fc ve mutluluk doludurlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Topraklar\u0131na derin sevgileri, kom\u015fular\u0131na \u015fefkat ve merhamet anlay\u0131\u015f\u0131 var. Yabanc\u0131lara kar\u015f\u0131 \u00e7ok konuk severdirler. Ba\u015flar\u0131 daima dik, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve i\u015flerine d\u00fc\u015fk\u00fcnd\u00fcrler. \u0130\u015fte b\u00f6yleleri uzun \u00f6mr\u00fc, sa\u011fl\u0131kl\u0131, huzurlu, ve mutlu ya\u015fam\u0131 hak ediyorlar.&nbsp; Bu al\u0131nt\u0131 yaz\u0131 ile Mersin\u2019den selamlar yollad\u0131 say\u0131n Mehmet Burakgazi. Selamlar karde\u015fim\u2026.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hunza T\u00fcrklerinin \u2018Uzun \u00d6m\u00fcr\u2019 S\u0131rr\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hunza T\u00fcrkleri ad\u0131, Hun T\u00fcrklerinden geliyor. <\/strong><a href=\"https:\/\/www.milliyet.com.tr\/haberleri\/pakistan\">Pakistan<\/a> ve <a href=\"https:\/\/www.milliyet.com.tr\/haberleri\/hindistan\">Hindistan<\/a> s\u0131n\u0131r\u0131nda ya\u015fayan bu insanlar\u0131n \u00e7ok ilgin\u00e7 bir \u00f6zelli\u011fi var..<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in ve Afganistan s\u0131n\u0131r\u0131nda Pakistan&#8217;\u0131n Ke\u015fmir kentinde yak\u0131nlar\u0131nda ya\u015fayan <strong>Hunza T\u00fcrkleri ortalama 120 y\u0131l ya\u015f\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bilim adamlar\u0131n\u0131n dikkatini \u00e7eken bu \u00f6m\u00fcr s\u00fcresi onlar\u0131 ara\u015ft\u0131rma yapmaya y\u00f6neltti. Yolun yar\u0131s\u0131n\u0131n 65 ya\u015f oldu\u011fu bu toplulukta kad\u0131nlar, 65-70 ya\u015f\u0131nda do\u011fum yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcsl\u00fcman olan Hunza T\u00fcrkleri ortalama 110 ile 120 y\u0131l ya\u015f\u0131yor. Burada 65 ya\u015f yolun yar\u0131s\u0131 say\u0131l\u0131yor\u2026 Kad\u0131nlar 65-70 ya\u015f aras\u0131nda anne oluyor. 100 ya\u015f\u0131nda \u00f6lenlere gen\u00e7 \u00f6ld\u00fc deniliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Hunza T\u00fcrklerinin \u00e7ok ilgin\u00e7 bir yan\u0131 da burada hi\u00e7 kanser vakas\u0131n\u0131n ya\u015fanmamas\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu T\u00fcrkler kansere yakalanmad\u0131klar\u0131 gibi s\u0131k rastlanan di\u011fer rahats\u0131zl\u0131klara da u\u011fram\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bilim adamlar\u0131n\u0131n dikkatini \u00e7eken bu \u00f6m\u00fcr s\u00fcresi onlar\u0131 ara\u015ft\u0131rma yapmaya y\u00f6neltti.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun nedeni denizden 6 bin metre y\u00fckseklikte \u00e7ok y\u00fcksek oksijeni olan bir b\u00f6lgede bulunmalar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Buz gibi temiz su i\u00e7ip kendi ekip bi\u00e7tiklerini yemeleri..<\/p>\n\n\n\n<p>Hunza T\u00fcrkleri&#8217;nin <a href=\"https:\/\/www.milliyet.com.tr\/yemek\/tarifler\/et-yemekleri-tarifleri\/\">et<\/a> ve baharatl\u0131 yemekleri \u00e7ok \u00fcnl\u00fc ve sadece kendi \u00fcrettikleri <a href=\"https:\/\/www.milliyet.com.tr\/yemek\/tarifler\/sebze-yemegi-tarifleri\/\">sebze<\/a> ve meyveleri t\u00fcketiyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Co\u011frafi zorunluluklar ve iklim de\u011fi\u015fikliklerin gibi sebeplerle Sibirya ve bug\u00fcnk\u00fc Rus d\u00fczl\u00fcklerinden Orta Asya bozk\u0131rlar\u0131na indi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen T\u00fcrkler, orman avc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan g\u00f6\u00e7ebe \u00e7obanc\u0131l\u0131\u011fa ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;T\u00fcrk dilinde ormanc\u0131l\u0131k ve orman ya\u015fam\u0131yla ilgili s\u00f6zc\u00fcklerin, bozk\u0131r ya\u015fant\u0131s\u0131ndaki s\u00f6zc\u00fcklerden daha eski olmas\u0131 ve Paz\u0131r\u0131k Kurgan\u0131nda ren geyi\u011fi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc verilmi\u015f atlar \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 bu s\u00fcreci do\u011frulamaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Co\u011frafi \u015fartlar ve iklim de\u011fi\u015fiklikleri veya bilinemeyen nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc T\u00fcrk kabilelerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 yerle\u015fik ve ormanc\u0131l\u0131k hayat\u0131ndan bozk\u0131r hayat\u0131na ge\u00e7mi\u015flerdir ve bir \u015fekilde bozk\u0131r hayat\u0131na adapte olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc uygur B\u00f6lgesinde, Mo\u011folistan ve Altay b\u00f6lgelerinin \u0130lk\u00e7a\u011f&#8217;da ve Orta \u00c7a\u011f&#8217;\u0131n ba\u015flar\u0131nda T\u00fcrkler&#8217;in anayurdu oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Bu alan; 1200 ila 1400 metre aras\u0131nda de\u011fi\u015fen bir yaylad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;B\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcler ve y\u00fcksekliklerden olu\u015fan bu arazide Altay Da\u011flar\u0131&#8217;n\u0131n y\u00fcksekli\u011fi 4600 metreden fazlad\u0131r. \u00d6t\u00fcken&#8217;in bulundu\u011fu b\u00f6lge 4000 metre civar\u0131ndad\u0131r. Cungarya ve Gobi \u00c7\u00f6l\u00fc&#8217;n\u00fcn bulundu\u011fu alan y\u0131lda 100 milimetreden az ya\u011f\u0131\u015f al\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc Uygur B\u00f6lgesinde, Mo\u011folistan ve Altay b\u00f6lgelerin de y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f 200 milimetreyi ge\u00e7mez. K\u0131\u015f\u0131n so\u011fuk \u015fiddetlidir: -50 dereceye kadar d\u00fc\u015fer. K\u0131\u015f\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc toprak karlar alt\u0131ndad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131n <a href=\"https:\/\/www.milliyet.com.tr\/hava-durumu\/\">hava<\/a> \u00e7ok s\u0131cak olabilir ya da k\u00f6t\u00fc ge\u00e7en y\u0131llarda f\u0131rt\u0131na da g\u00f6r\u00fclebilir. S\u0131k ladin, \u00e7am, k\u00f6knar ormanlar\u0131yla kapl\u0131 y\u00fcksekliklerin eteklerinde \u00e7ay\u0131rlar vard\u0131r. \u00c7ukur yerlerde ise a\u011fa\u00e7l\u0131kl\u0131 otlaklar ve \u00e7al\u0131l\u0131klar vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Bu b\u00f6lgelerden \u00c7in&#8217;e do\u011fru giden topraklar ve \u0130ran&#8217;a do\u011fru giden topraklar u\u00e7suz bozk\u0131rlarla ve \u00e7\u00f6llerle kapl\u0131d\u0131r. Altay&#8217;a yak\u0131n Sibirya b\u00f6lgelerinde ise tayga iklimi vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6yle bir alanda \u0130lk\u00e7a\u011f ve Orta \u00c7a\u011f&#8217;da ya\u015fayan topluluklarda ekonominin temeli hayvanc\u0131l\u0131\u011fa dayanmaktad\u0131r. Geni\u015f steplerde en \u00e7ok at ve koyun yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lmaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlardan ba\u015fka deve ve s\u0131\u011f\u0131r da beslenmektedir. Koyunun y\u00fcn\u00fc e\u011filerek ip yap\u0131l\u0131r ve bundan hal\u0131, kilim \u00fcretilmektedir. <strong>Andronova ve Afanasyevo K\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/strong> kal\u0131nt\u0131lar\u0131 sebebiyle, bilim adamlar\u0131, hal\u0131n\u0131n ana yurdu olarak Orta Asya&#8217;y\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle Orta Asya n\u00fcfusunun \u00e7o\u011funlu\u011funu te\u015fkil eden g\u00f6\u00e7ebe toplumlarda hayvanc\u0131l\u0131k \u00f6n plandayd\u0131. Bu y\u00fczden Orta Asya bozk\u0131rlar\u0131nda g\u00f6\u00e7ebe hayat\u0131 ya\u015fayan insan topluluklar\u0131 yazl\u0131k alanlar ve k\u0131\u015fl\u0131k alanlar belirleyerek belirli bir yol \u00fczerinde g\u00f6\u00e7 ederlerdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7ler rastgele de\u011fildi. G\u00f6\u00e7 edilecek yerler ve takip edilen yollar \u00f6nceden belirliydi. B\u00f6yle bir Bozk\u0131r hayat\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak <strong>On iki Hayvanl\u0131 Takvimi<\/strong> geli\u015fmi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu takvim; g\u00fcne\u015f ile ay aras\u0131ndaki d\u00f6ng\u00fcye ve &#8220;geyik b\u00f6\u011f\u00fcrt\u00fcs\u00fc&#8221;, &#8220;bir hayvan\u0131n do\u011fmas\u0131&#8221;,&#8221;bir g\u00f6\u00e7men ku\u015fun geri d\u00f6nmesi&#8221; gibi do\u011fa olaylar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bozk\u0131r hayat\u0131nda, sebzeye kar\u015f\u0131 fazla istek duyulmazd\u0131. S\u00fctl\u00fc dar\u0131, peynir, yo\u011furt ve k\u0131srak s\u00fct\u00fcnden yap\u0131lan k\u0131m\u0131z, Orta asya topluluklar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca besin maddeleriydi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;At ve koyun etinin saklama ihtiyac\u0131 &#8220;ilkel konservecili\u011fin&#8221; geli\u015fmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6\u00e7ebe topluluklarda; &#8220;yonca&#8221;n\u0131n ve &#8220;dar\u0131&#8221;n\u0131n olduk\u00e7a \u00f6nemi vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 co\u011frafyas\u0131nda ya\u015fayan akraba T\u00fcrk Topluluklar\u0131na selam olsun\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Yoleri gezgin dervi\u015f, zengin co\u011frafyalar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrleri sizin i\u00e7in geziyor ve payla\u015f\u0131yor\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak: <\/strong><a href=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\"><strong>www.dursunozden.com.tr<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"750\" height=\"460\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1dda.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12236\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1dda.jpg 750w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1dda-489x300.jpg 489w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"750\" height=\"460\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1de0.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12238\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1de0.jpg 750w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1de0-489x300.jpg 489w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"750\" height=\"460\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1de2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12239\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1de2.jpg 750w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1de2-489x300.jpg 489w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"750\" height=\"460\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1de4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12240\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1de4.jpg 750w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1de4-489x300.jpg 489w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"750\" height=\"460\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1df0.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12241\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1df0.jpg 750w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0045d2a0a1041a1df0-489x300.jpg 489w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"750\" height=\"460\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1df6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12243\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1df6.jpg 750w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1df6-489x300.jpg 489w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"750\" height=\"460\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1e00.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12244\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1e00.jpg 750w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1e00-489x300.jpg 489w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"750\" height=\"460\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1e0c.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12245\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1e0c.jpg 750w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1e0c-489x300.jpg 489w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1e04.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12246\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"750\" height=\"460\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1e10.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12248\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1e10.jpg 750w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/6175ff0145d2a0a1041a1e10-489x300.jpg 489w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n en uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc T\u00fcrk Toplulu\u011fu: HUNZALAR Dursun \u00d6zden (Travel Writher) Asya\u2019da ya\u015fayan bir akraba topluluk olan Hunza T\u00fcrkleri, ortalama 120-145 y\u0131l ya\u015f\u0131yor. G\u00fcney Asya\u2019da; Hindistan ve Pakistan\u2019\u0131n kuzeyinde, \u00c7in\u2019in g\u00fcneybat\u0131s\u0131nda ve Afganistan\u2019\u0131n kuzeydo\u011fusunda bulunan Hunza Vadisi\u2019ni yurt edinen ve d\u00fcnyan\u0131n en uzun \u00f6m\u00fcrleriyle dikkat \u00e7eken bu ilgin\u00e7 topluluklar\u0131ndan biri. Hunza Vadisi\u2019nde doktorlar i\u015fsiz\u2026 \u0130\u015fte &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12240,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,1,65],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12235"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12235"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12235\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12249,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12235\/revisions\/12249"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12240"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}