{"id":12214,"date":"2023-07-09T22:31:00","date_gmt":"2023-07-09T19:31:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=12214"},"modified":"2023-07-21T14:08:16","modified_gmt":"2023-07-21T11:08:16","slug":"urdun-petra-antik-kenti-dis-gezi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=12214","title":{"rendered":"\u00dcrd\u00fcn Petra Antik Kenti (D\u0131\u015f gezi)"},"content":{"rendered":"\n

\u00dcrd\u00fcn Petra Antik Kenti<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dursun \u00d6ZDEN (Travel Writer)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dcrd\u00fcn masal gibi bir \u00fclke. K\u0131z\u0131l \u00e7\u00f6lleri, \u00d6l\u00fc Deniz L\u00fct G\u00f6l\u00fc, turkuaz denizleri, ilgin\u00e7 kanyonlar\u0131 ve inan\u00e7 ve antik kentleri ve \u00f6zg\u00fcn gastronomi k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile tad\u0131na doyamayaca\u011f\u0131n\u0131z deneyimler sunuyor. Macerac\u0131 gezginleri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor, yeniden\u2026<\/p>\n\n\n\n

Nebatilerin kay\u0131p \u015fehri Petra Antik Kentini, Maan \u0130lini ve d\u00fcnyan\u0131n en derin kara par\u00e7as\u0131 olan L\u00fct G\u00f6l\u00fc (-400 metre), gezi haritan\u0131zda i\u015faretleyiniz. Bizim hayat\u0131m\u0131zda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz tart\u0131\u015fmas\u0131z en g\u00fczel yerlerden bir tanesi. Ayn\u0131 zamanda \u00dcrd\u00fcn en \u201ciyi ki gitmi\u015fiz\u201d dedi\u011fimiz \u00fclkelerden bir tanesi. Her y\u0131l binlerce turist s\u0131rf Petra Antik Kenti i\u00e7in \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fc ziyarete gidiyor. Ve bu \u00e7ok hakl\u0131 bir gidi\u015f sebebi.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcrd\u00fcn\u2019de gezilip g\u00f6r\u00fclmesi gereken yerler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Amman:<\/strong> \u00dcrd\u00fcn ba\u015fkenti. \u015eehrin kaotik yap\u0131s\u0131n\u0131, Ortado\u011fu\u2019da hissettiren \u00e7at\u0131s\u0131z toprak rengi binalar\u0131n\u0131, darac\u0131k sokaklar\u0131n\u0131, pazarlar\u0131n\u0131, Roma d\u00f6neminden kalma tarihi eserlerini<\/a> ve \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn \u015fehir hayat\u0131 atmosferini ya\u015famak i\u00e7in g\u00f6rmeniz gerekecek.<\/p>\n\n\n\n

Jerash<\/strong>: Roma d\u00f6neminden kalan devasa \u015fehirler var bu b\u00f6lgede. \u00d6zelikle tarih severlerin u\u011frak noktas\u0131. Amman\u2019dan 30 dakika mesafede. G\u00fcn\u00fcbirlik gidip, Amman\u2019a d\u00f6nebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Madaba<\/strong>: \u00dcrd\u00fcn\u2019de en \u00e7ok H\u0131ristiyan vatanda\u015f\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fehir. \u00d6zellikle, St George kilisesi ve i\u00e7erisindeki d\u00fcnyan\u0131n en eski mozaiklerinden birisi olan yap\u0131 g\u00f6r\u00fclmeli. Bu mozai\u011fin \u00fczerinde bulunan harita, \u0130ncil\u2019deki Filistin\u2019i tasvir eden ilk Hristiyan harita \u00f6rne\u011fi olmas\u0131 ile \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n

Mount Nebo<\/strong>: Tevrat\u2019a g\u00f6re Hz Musa\u2019n\u0131n vaat edilmi\u015f olan kutsal topraklar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yer olarak bilindi\u011fi i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferlidir. Hatta sonras\u0131nda Hz Musa\u2019n\u0131n yine bu topraklarda \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc da\u011f olarak bilindi\u011fi i\u00e7in kutsal say\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6lgeyi ku\u015f bak\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131 ile g\u00f6rebilece\u011finiz Nebo Da\u011f\u0131ndan sol \u00e7apraz\u0131n\u0131zda \u00d6l\u00fcdeniz\u2019i ve sa\u011f \u00e7apraz\u0131n\u0131zda ise u\u011fruna sava\u015f\u0131lan co\u011frafyaya yani Filistin\u2019e bak\u0131nca biraz garip hissedeceksiniz.<\/p>\n\n\n\n

Evanshotspa<\/strong>: Asl\u0131nda buras\u0131 bir otel. Ama \u00f6yle bir yerde kurulu ki, insan kendisini bir filmin i\u00e7indeymi\u015f gibi hissediyor. Topraktan ba\u015fka hi\u00e7 bir \u015fey olmayan b\u00f6lgede bulunan yemye\u015fil bir vadi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n

Bu vadinin yama\u00e7lar\u0131ndan ise, termal sular\u0131n akt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sizin o manzaraya bakarken s\u0131cac\u0131k suda y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc hayal edin. S\u0131rf o an\u0131 bir daha g\u00f6rmek ve hayranl\u0131kla izlerkenki hislerimi yeniden ya\u015famak i\u00e7in yine giderim.<\/p>\n\n\n\n

Baptism Area<\/strong> : Buraya neden geleceksiniz ? Anlatay\u0131m. Buras\u0131 \u0130srail s\u0131n\u0131r\u0131. Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n vaftiz edildi\u011fi yer. O y\u00fczden \u00e7ok ama \u00e7ok de\u011ferli bir yer. \u00d6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n vaftiz edilme anlar\u0131na kanl\u0131-canl\u0131 \u015fahit oluyor olacaks\u0131n\u0131z. \u0130srail ile arada sadece 4-5 metrelik bir mesafe olacak.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6l\u00fcdeniz (Lut G\u00f6l\u00fc)<\/strong> : Deniz seviyesinden 400 metre a\u015fa\u011f\u0131da ve ayn\u0131 zamanda % 30 civar\u0131nda tuz seviyesine (Akdeniz\u2019de % 3 seviyesinde tuz oran\u0131 vard\u0131r.) sahip bir yer olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, as\u0131l \u00f6nemli olan \u00f6zelli\u011fi ise bu denizde Lut kavminin helak oldu\u011fu bilindi\u011fi i\u00e7in manevi bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n

Buraya geldi\u011finizde d\u00fcnyan\u0131n en al\u00e7ak noktas\u0131nda olacaks\u0131n\u0131z ve g\u00f6rece\u011finiz denizin rengi, normal bir denizin renginden tam 9 kat daha renkli olacak. Lakin a\u015f\u0131r\u0131 tuzdan dolay\u0131 hi\u00e7 bir canl\u0131 ya\u015famamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Vadi Mujib<\/strong> : Trekkin sever misiniz ? E\u011fer seviyorsan\u0131z adres Vadi Mujib olacak. Parkur 4 saat s\u00fcrecek. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm en g\u00fczel ta\u015flar bu vadideydi. Gitmeden \u00f6nce su ge\u00e7irmez \u00e7antan\u0131z olmal\u0131. Olduk\u00e7a \u0131slanacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Kerak Kalesi<\/strong> : 1140 y\u0131l\u0131nda in\u015fa edilmi\u015f bir kaleburas\u0131. Ha\u00e7l\u0131 seferleri s\u0131ras\u0131nda H\u0131ristiyan askerlerin korunmas\u0131 i\u00e7in in\u015fa edilmi\u015f. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de olduk\u00e7a g\u00fczel korunmu\u015f. Giri\u015f i\u00e7in 1 Dinar \u00f6deyecek ve yakla\u015f\u0131k 1 saatte kaleyi ke\u015ffedeceksiniz.<\/p>\n\n\n\n

Wadi Dana<\/strong> : Trekking yap\u0131lacak en iyi yerlerden birisi olarak biliniyor. Kerak kalesi ile Petra aras\u0131nda kal\u0131yor. Biz gitmedik. Ama belki siz gidersiniz diye belirteyim dedim.<\/p>\n\n\n\n

Petra<\/strong> : Sayfalarca yazar\u0131m asl\u0131nda. \u00dcrd\u00fcn\u2019de gezilecek en \u00f6nemli yer. Buras\u0131, M.\u00d6. 4 y.y\u2019a dayanan tarihinin yan\u0131nda, d\u00f6nemin en \u00f6nemli t\u00fcccarlar\u0131n\u0131n yani Nebatiler\u2019in ba\u015fkenti.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm en g\u00fczel kanyonlardan birisi. Hem gece hem de g\u00fcnd\u00fcz geziyor olacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Wadi Rum<\/strong> : Ay vadisi. 4.000 y\u0131ll\u0131k kaya resimleri olan, 12.000 y\u0131ll\u0131k bir b\u00f6lge olmas\u0131n\u0131 ge\u00e7tim de, o g\u00fcn bat\u0131m\u0131, \u00e7\u00f6ldeki otelde yedi\u011fimiz kuzu tand\u0131r, ak\u015fam \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda yanan ate\u015fin ba\u015f\u0131nda i\u00e7ti\u011fim \u00e7ay i\u00e7in bile yine giderim. Buray\u0131 alt\u0131n harflerle bir k\u00f6\u015feye not edin.<\/p>\n\n\n\n

Akabe<\/strong> : \u00dcrd\u00fcn, sadece \u00e7\u00f6lleri ve tarihi de\u011ferleri ile de\u011fil, ayn\u0131 zamanda su alt\u0131 g\u00fczellikleri ile de bir \u00e7ok turisti cezbediyor. Akabe, Wadi Rum\u2019dan yakla\u015f\u0131k 1 saat uzakl\u0131kta ve \u00dcrd\u00fcn\u2019de gezilecek en \u00f6nemli turistik noktalardan birisi vede \u00fclkenin g\u00fcneyinde bulunan tek denize a\u00e7\u0131lan kap\u0131s\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Petra, <\/strong>\u00dcrd\u00fcn<\/a>‘\u00fcn Lut G\u00f6l\u00fc<\/a> ile Akabe K\u00f6rfezi<\/a> aras\u0131ndaki topraklar\u0131 \u00fczerinde yer alan antik kenttir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130simlendirme<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Amarna mektuplar\u0131nda<\/a> Pel<\/em>, Saleh<\/em> (Kaya) veya Seir<\/em> olarak bahsedilen yerlerin Petra oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Rekem ismi; Yahudi<\/a> tarih\u00e7i Josephus<\/a> b\u00f6lgeye Musa zaman\u0131nda Medyanl\u0131larca yerle\u015fildi\u011fini ve bunlar\u0131n be\u015f kral\u0131ndan birisinin ad\u0131n\u0131n Rekem oldu\u011funu yazar. Josephus \u015fehrin Arap topraklar\u0131nda en y\u00fcksek de\u011feri kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131, Yunanlarca Petra olarak isimlendirildi\u011fini, Araplar taraf\u0131ndan Rekem olarak an\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeder.[1]<\/sup> Bu isim Musa vadisinde kaya duvar\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Eski bir teoriye g\u00f6re \u015fehrin Semitik (\u0130branice, Arap\u00e7a) ismi \u0130brani Kutsal Kitab\u0131<\/a>‘nda ge\u00e7en Sela (Arap\u00e7a Saleh, kaya) olmal\u0131d\u0131r. Ancak yerle\u015fimin ad\u0131n\u0131 de\u011fil de kaya oyuntular\u0131n\u0131 i\u015faret eden bu isimlendirmenin ge\u00e7ersizli\u011fi durumunda \u015fehrin Arap\u00e7a\/\u0130branice ismi belirsizli\u011fini korumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Arkeolog ve \u0130slam tarihi ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Dan Gibson<\/a> \u015fehrin Arap\u00e7a ad\u0131n\u0131n Bakka (veya bekke) oldu\u011funu, Kur’an’da bahsedilen yerin de Petra oldu\u011funu ileri s\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Tarih\u00e7e<\/strong><\/p>\n\n\n\n

El Khasn\u00e9, Petra<\/strong> isimli 1874 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f alan ya\u011fl\u0131boya tablo<\/p>\n\n\n\n

M\u00d6 400 ile MS 106 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Nebatiler<\/a>‘e ba\u015fkentlik yapm\u0131\u015ft\u0131r. Roma \u0130mparatorlu\u011fu<\/a> taraf\u0131ndan i\u015fgal edilene kadar ba\u015fkent olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. 400’l\u00fc y\u0131llardan sonra deprem ve ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lardan dolay\u0131 kent g\u00f6zden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve zaman i\u00e7inde unutulmu\u015ftur. Petra’n\u0131n yap\u0131m amac\u0131 tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan bulunamam\u0131\u015ft\u0131. Ancak yap\u0131lan son ara\u015ft\u0131rmalarda Petra’daki El-Hazne’nin alt\u0131nda gizli g\u00f6m\u00fcl\u00fc bir b\u00f6l\u00fcm oldu\u011fu ve bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn kral mezarlar\u0131 oldu\u011fu ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Yap\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Petra antik kentinde tiyatro, tap\u0131nak, ev gibi yap\u0131lar kire\u00e7 ta\u015f\u0131na oyularak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. El-Hazne<\/a> ve Roma<\/a> d\u00f6neminde yap\u0131lan amfitiyatro<\/a> en bilinen yap\u0131lard\u0131r. Kum ta\u015f\u0131ndan olu\u015fan kaya bloklar\u0131na oyulmu\u015f tap\u0131naklar, amfi tiyatro, mezarlar ve r\u00f6lyeflerden olu\u015fan yap\u0131, yakla\u015f\u0131k 100 kilometre kare alana yay\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yak\u0131n d\u00f6nemde verilen de\u011fer<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kent, 1812 y\u0131l\u0131nda \u0130svi\u00e7reli<\/a> gezgin Johann Burckhardt taraf\u0131ndan yeniden ke\u015ffedilmi\u015ftir. 6 Aral\u0131k 1985 tarihinde UNESCO taraf\u0131ndan D\u00fcnya K\u00fclt\u00fcrel Miras\u0131<\/a> listesine dahil edilen antik kent, 7 Temmuz 2007 tarihinde ise D\u00fcnyan\u0131n Yeni Yedi Harikas\u0131<\/a>‘ndan biri olarak se\u00e7ilmi\u015ftir. Peru<\/a>‘da yer alan Machu Picchu<\/a> ile karde\u015f \u015fehirdir.<\/p>\n\n\n\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilk k\u0131blesi oldu\u011fu iddias\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Arkeolojik ara\u015ft\u0131rmalarda Mekke<\/a>‘nin rivayetlerin aksine yeni bir \u015fehir olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, bilinen tarih kaynaklar\u0131nda ve haritalarda ad\u0131n\u0131n 8. y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinde ge\u00e7memesi,[3]<\/sup> ticaret yollar\u0131 \u00fczerinde olmamas\u0131 yan\u0131nda tar\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan arazinin uygunsuz olu\u015fu,[4]<\/sup> erken d\u00f6nem \u0130slam tarihi hakk\u0131nda ipu\u00e7lar\u0131 veren Kur’an ve hadis rivayetlerinde tan\u0131mlanan baz\u0131 yer isimleri ve \u00f6zellikleri ile Mekke co\u011frafi yap\u0131s\u0131n\u0131n uyu\u015fmamas\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 Mekke’nin neresi oldu\u011fu konusunda aray\u0131\u015flara y\u00f6neltmi\u015ftir. Muaviye<\/a>‘nin \u00f6l\u00fcm\u00fc sonras\u0131nda \u00e7\u0131kan i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klarda K\u00e2be Yezid<\/a>‘in askerlerince manc\u0131n\u0131klar kullan\u0131larak ta\u015fa tutulmu\u015f, isabet alan karata\u015f \u00fc\u00e7 par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, K\u00e2be y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Kanadal\u0131 arkeolog ve \u0130slam tarihi ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Dan Gibson<\/a>‘a g\u00f6re s\u00f6z\u00fc edilen y\u0131k\u0131m bug\u00fcnk\u00fc Mekke \u015fehrinde de\u011fil, bundan yakla\u015f\u0131k 1200 kilometre kuzeyde, Petra’da ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Dan Gibson, ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 en eski camilerin k\u0131ble duvarlar\u0131n\u0131n Petra’y\u0131 g\u00f6stermeleri ve ayet, hadis ve siyer kaynaklar\u0131ndaki di\u011fer baz\u0131 ifadeler sebebiyle Muhammed<\/a> Petra’da ya\u015fam\u0131\u015f ve Medine<\/a>‘ye g\u00f6\u00e7 etti\u011fini iddia etmi\u015ftir. Ona g\u00f6re Kur’an’da bahsedilen \u201cbekke\u201d veya \u201cmekke\u201d s\u00f6zc\u00fckleriyle ifade edilen k\u0131ble ve nerede oldu\u011fu konusunda tart\u0131\u015fmalar bulunan Mescid-i Haram (yasak toplanma yeri)Petra\u2019dayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcrd\u00fcn Hakk\u0131nda Genel Bilgiler: <\/strong>96 622 km2; 6 330 000 n\u00fcf. Ba\u015fkenti: Amman.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcrd\u00fcn, eski Maverai \u00dcrd\u00fcn b\u00f6lgesiyle 1949\u2019da ilhak edilen Filistin b\u00f6lgelerini i\u00e7ine al\u0131r, israil ile s\u0131n\u0131rlar kesinlikle belirtilmemi\u015ftir. \u0130srail\u2019in elindeki Filistin topraklar\u0131ndan g\u00f6\u00e7en 700 000 kadar m\u00fcsl\u00fcman, ba\u015flang\u0131\u00e7ta s\u00fcnni araplardan, 40 000 kadar ortodoks yunanl\u0131dan ve genellikle \u015fi\u00ee olan 10 000 kadar \u00e7erkezden meydana gelen \u00dcrd\u00fcn n\u00fcfusunu iki kattan \u00e7ok art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn Co\u011frafi \u00d6zellikleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Eski Filistin topraklan Samiriye ve Yahudiye ovalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131smiyla.<\/p>\n\n\n\n

Kud\u00fcs\u2019\u00fcn do\u011fu semtlerini i\u00e7ine al\u0131rd\u0131, i\u00e7inde \u00dcrd\u00fcn \u0131rma\u011f\u0131n\u0131n vadisi bulunan tektonik Gor \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fc bug\u00fcn \u00fclkenin merkezidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00f6k\u00fcnt\u00fc g\u00fcneye do\u011fru Lut g\u00f6l\u00fc hende\u011fiyle ve Akabe k\u00f6rfezine d\u00f6k\u00fclen vad Araba ile devam eder.<\/p>\n\n\n\n

Bu b\u00f6lge, dibi deniz seviyesinden 739 m a\u015fa\u011f\u0131da bulunan Lut g\u00f6l\u00fc k\u0131y\u0131lar\u0131nda deniz seviyesinin alt\u0131nda 392 m\u2019ye kadar al\u00e7al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Gor\u2019un a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fckselme ge\u00e7irmi\u015f do\u011fu kenar\u0131 hem hende\u011fe hem de Arabistan\u2019\u0131n \u00e7\u00f6ls\u00fc ovalar\u0131na do\u011fru yumu\u015fak bir e\u011fimle al\u00e7alan hamad\u2019a h\u00e2kimdir.<\/p>\n\n\n\n

Bu kalkerli ve tebe\u015firli yaylan\u0131n y\u00fczey \u015fekillerini kal\u0131nt\u0131 engebeleri ve yama\u00e7 \u015fekilleri meydana getirir.<\/p>\n\n\n\n

Siyah renkli bazalt ak\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn kuzeyinde Suriye Havran\u0131\u2019n\u0131 devam ettirir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcrd\u00fcn topraklar\u0131 esas itibariyle y\u00fcksek bir \u00e7\u00f6l ve dik bir yayladan meydana gelir.<\/p>\n\n\n\n

Arazinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn deniz seviyesinden y\u00fcksekli\u011fi 600 ila 900 m aras\u0131nda de\u011fi\u015fmekte olup, baz\u0131 yerlerde 1500 m\u2019yi a\u015far.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclke, B\u00fcy\u00fck Arabistan Yaylas\u0131n\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 durumundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcrd\u00fcn az da olsa K\u0131z\u0131ldeniz\u2019deki Akabe K\u00f6rfezinde 25 km\u2019lik bir k\u0131y\u0131ya sahiptir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkenin bat\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131 kuzeyden g\u00fcneye do\u011fru \u00dcrd\u00fcn Nehri Vadisi, Lut G\u00f6l\u00fc ve Vadi-al-Araba kesmekte olup, bu uzant\u0131 boyunca \u00dcrd\u00fcn topraklar\u0131 deniz seviyesinden a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Vadinin geni\u015fli\u011fi 16 ila 23 km aras\u0131nda de\u011fi\u015fir ve kenarlar\u0131nda dik u\u00e7urumlara yaslan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcrd\u00fcn Nehrine ve Lut G\u00f6l\u00fcne bir\u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck nehir d\u00f6k\u00fclmekte olup, bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu yaz\u0131n kurumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi \u0130srail\u2019in i\u015fgali alt\u0131nda bulunan \u00dcrd\u00fcn Nehrinin bat\u0131s\u0131ndaki topraklar verimli olup, do\u011fu tarafa nazaran daha al\u00e7akt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Nehrin do\u011fusundaki topraklar\u0131n be\u015fte d\u00f6rd\u00fc \u00e7\u00f6l halindedir.<\/p>\n\n\n\n

Suriye s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n yerlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc p\u00fcsk\u00fcrm\u00fc\u015f lavlarla kapl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Volkanik y\u00fczey \u015fekilleri Akabe b\u00f6lgesinde Serah\u2019\u0131n (Tihama\u2019n\u0131n yukar\u0131s\u0131nda Arap yaylalar\u0131n\u0131n devam\u0131) uzant\u0131s\u0131 olan bill\u00fbrsu Maan k\u00fctlelerini de i\u00e7ine al\u0131r, iki tektonik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn \u00e7ok y\u00fcksek kenarlar\u0131yle korunan \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn be\u015fte d\u00f6rd\u00fc \u00e7\u00f6ller ve bozk\u0131rlarla \u00f6rt\u00fcl\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Ender ya\u011fmurlar yaln\u0131z k\u0131\u015f\u0131n ya\u011far.<\/p>\n\n\n\n

Vahalar azd\u0131r ve tar\u0131m yap\u0131lan alanlar \u00fclkenin toplam y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn y\u00fczde 5\u2019ini a\u015fmaz. Tar\u0131m metotlar\u0131 ilkeldir ve tar\u0131m\u0131n verimi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Bununla beraber, \u00e7ok uzun s\u00fcren yaz mevsimi boyunca \u00dcrd\u00fcn v\u00e2disinde h\u00fck\u00fcm s\u00fcren nemli s\u0131cakl\u0131k, zengin tar\u0131mlara (muz ve turun\u00e7gil) ve iki kere tah\u0131l \u00fcr\u00fcn\u00fc al\u0131nmas\u0131na imk\u00e2n verir.<\/p>\n\n\n\n

Gor ile \u00e7\u00f6l aras\u0131nda, bug\u00fcn \u00e7ok gerileyen mu\u015faa sistemine g\u00f6re te\u015fkil\u00e2tland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan b\u00fcy\u00fck k\u00f6ylerde, tah\u0131l (bu\u011fday, arpa, dar\u0131), sebze (bezelye, mercimek, fasulye) ve susam yeti\u015ftirilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu k\u00f6yler zeytinlikler, ba\u011flar ve meyve bah\u00e7eleriyle \u00e7evrilidir.<\/p>\n\n\n\n

Balka ve Karak illerinin bat\u0131s\u0131nda \u00e7\u00f6l\u00fc gerileterek tah\u0131l alanlar\u0131 a\u00e7may\u0131 ba\u015faran Araplar, kaba tar\u0131m usul\u00fcyle tah\u0131l yeti\u015ftirirler.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fu \u00dcrd\u00fcn\u2019de koyun ve deve s\u00fcr\u00fclerini yaz mevsiminde bozk\u0131r\u0131n kenar\u0131na g\u00f6t\u00fcren g\u00f6\u00e7ebe bedeviler ya\u015far. Bug\u00fcn \u00dcrd\u00fcn\u2019deki, b\u00fct\u00fcn kabileler tar\u0131m yapmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ama Beni \u015eahr\u2019lar, Huveytalar ve Sirhanlar h\u00e2l\u00e2 k\u0131\u015f\u0131 s\u00fcr\u00fcleriyle birlikte \u00e7\u00f6lde ge\u00e7irir; Beni Hasanlar ve Hacayalar \u00e7ok dar \u00e7apl\u0131 bir alanda yer de\u011fi\u015ftiren ve yerle\u015fik ya\u015famay\u0131 benimseme yolunda olan yan g\u00f6\u00e7ebelerdir.<\/p>\n\n\n\n

Kuzeybat\u0131daki eski g\u00f6\u00e7ebeler art\u0131k k\u0131\u015f\u0131n vad Sirhan ve Suudi Arabistan\u2019a gitmez, yerlerinde kal\u0131rlar ve gor \u00e7ift\u00e7ilerinin tarlalar\u0131nda ge\u00e7ici i\u015f\u00e7i olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m \u00fcretimi \u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn ba\u015fl\u0131ca gelir kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sanayi faaliyeti \u00e7ok azd\u0131r: tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin i\u015flenmesi, Lut g\u00f6l\u00fcnde potas ve Amman\u2019\u0131n kuzeyindeki Resayfe\u2019de potas i\u015fletilmesi.<\/p>\n\n\n\n

Aceun\u2019daki demir filizi, Fenan ve vad Dana\u2019daki bak\u0131r i\u015fletilmez.<\/p>\n\n\n\n

Denize ancak Akabe k\u00f6rfezi k\u0131y\u0131s\u0131nda dar ve \u0131ss\u0131z bir b\u00f6lgede a\u00e7\u0131lan kara \u00fclkesi \u00dcrd\u00fcn, d\u0131\u015far\u0131yla ba\u011flant\u0131 kuramamaktan zarar g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Karayollar\u0131 azd\u0131r ve \u015eam-Maan demiryolu kullan\u0131lmaz, Aramco\u2019nun Dahran (Suudi Arabistan) ve Sayda (L\u00fcbnan) aras\u0131nda d\u00f6\u015fedi\u011fi \u00abTapline\u00bb, \u00dcrd\u00fcn\u2019e \u00f6nemli gelir sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

Kerk\u00fck (Irak) \u2013 Hayfa (israil) boru hatt\u0131 1948\u2019den beri petrol ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Akabe\u2019nin trafi\u011fi, liman\u0131 Amman\u2019a ba\u011flayan karayolunun yap\u0131lmas\u0131ndan beri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artm\u0131\u015ft\u0131r; fakat ihra\u00e7 edilen \u00fcr\u00fcnler (fosfat, potas, tah\u0131l, kurutulmu\u015f meyve, y\u00fcn, deri) h\u00e2l\u00e2 k\u0131smen Beyrut\u2019a g\u00f6nderilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcrd\u00fcn Maan Kenti<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dcrd\u00fcn\u2019\u00fcn g\u00fcneyindeki Cebel\u00fc\u015f\u015fer\u00e2t da\u011f s\u0131ras\u0131n\u0131n do\u011fu eteklerinde deniz seviyesinden 1074 m. y\u00fckseklikte kurulmu\u015ftur; ad\u0131n\u0131n Hz. L\u00fbt\u2019un o\u011flu Maan\u2019dan geldi\u011fi s\u00f6ylenir. Bug\u00fcn \u0130srail, Suriye, L\u00fcbnan, \u00dcrd\u00fcn gibi \u00fclkeleri kaplayan co\u011frafyaya Bil\u00e2d-\u0131 \u015eam denildi\u011fi d\u00f6nemde bu b\u00f6lge ile Hicaz aras\u0131nda bulunan Maan kuzeyden gelen hac kafilelerinin \u00f6nemli duraklar\u0131ndan birini te\u015fkil etmi\u015ftir. \u0130bn Batt\u00fbta Maan\u2019\u0131 \u201cBil\u00e2d\u00fc\u015f\u015fam\u2019\u0131 Hicaz\u2019a ba\u011flayan son nokta\u201d olarak tan\u0131mlar. Maan b\u00f6lgesi tabiat zenginlikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u015fansl\u0131d\u0131r. Civar\u0131nda \u015fehre su ta\u015f\u0131yan Ayn\u00fcddev\u00e2v\u00ee, Ayn\u00fclcitta gibi bir\u00e7ok akarsu vard\u0131r. \u015eehir tarihte, Arabistan\u2019\u0131 \u015eam b\u00f6lgesine ba\u011flayan ticaret yolu \u00fczerinde bir ticaret merkezi olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve \u00f6nemini Fenike, Roma, Bizans, Emev\u00ee, Abb\u00e2s\u00ee, Meml\u00fck ve Osmanl\u0131 d\u00f6nemlerinde de korumu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Orta\u00e7a\u011f\u2019da C\u00fcz\u00e2m kabilesinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Maan ve civar\u0131, son Bizans valisi Ferve b. Amr\u2019\u0131n, \u0130bn Hi\u015f\u00e2m ve \u0130bn Sa\u2018d gibi m\u00fcelliflerin eserlerinde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Hz. Peygamber zaman\u0131nda m\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131 ve Bizansl\u0131lar taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle \u0130sl\u00e2m tarihinde yer i\u015fgal etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eehir ve \u00e7evresi XIV. y\u00fczy\u0131lda \u0130bn Batt\u00fbta ve XVII. y\u00fczy\u0131lda Evliya \u00c7elebi taraf\u0131ndan gezilmi\u015ftir. Evliya \u00c7elebi \u201cEvsaf-\u0131 menzil-i kal\u2018\u00e2-y\u0131 Maan\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u015fehrin hac yolu \u00fczerinde \u00f6nemli bir durak oldu\u011funu ve bir kale ile g\u00fcvenli\u011fe kavu\u015fturuldu\u011funu anlat\u0131r. O d\u00f6nemde Kud\u00fcs sanca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 bulunan Maan kasabas\u0131nda \u00fc\u00e7 cami, bir hamam vard\u0131 ve burada oturanlar\u0131n as\u0131l g\u00f6revi hac\u0131lara hizmet vermekti. Evliya \u00c7elebi ayr\u0131ca yak\u0131nlardaki \u00e2b-\u0131 hay\u00e2t dedi\u011fi su kuyular\u0131ndan bahseder. Maan Osmanl\u0131 y\u00f6netiminin sonlar\u0131na do\u011fru \u015eam sanca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 bir kaza merkezi, ard\u0131ndan merkezi Kerek olan ve Kerek veya Maan ad\u0131yla an\u0131lan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir sancak haline getirilmi\u015f; Salt, Maan, Taf\u00eele adlar\u0131nda \u00fc\u00e7 kaza ile bir nahiye ve yirmi be\u015f k\u00f6y\u00fc i\u00e7ine alm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131z\u0131ldeniz\u2019in Akabe ve Eyle limanlar\u0131nda sona eren d\u00fcnya deniz ticareti Maan \u00fczerinden kuzeydeki Kerek ve Amman\u2019a, oradan da Irak \u015fehirlerine ula\u015fma imk\u00e2n\u0131 bulmaktayd\u0131. Ayr\u0131ca Hicaz demiryolunun Maan-Teb\u00fck \u00fczerinden Medine\u2019ye varmas\u0131 \u015fehrin \u00f6nemini artt\u0131r\u0131yordu. Hac kervanlar\u0131n\u0131n korkulu r\u00fcyas\u0131 olan urb\u00e2n soyguncular\u0131 Maan ve \u00e7evresinde bar\u0131n\u0131rd\u0131. Ge\u00e7 Osmanl\u0131 d\u00f6neminde bunlar genelde ho\u015f tutulmu\u015f ve Mekke-Medine surreleri gibi onlara da urb\u00e2n surresi da\u011f\u0131t\u0131larak g\u00f6n\u00fclleri al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda 1915 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131nda Maan\u2019da toplanan Osmanl\u0131 kuvvetleri, kuzeybat\u0131da Bi\u2019r\u00fcssebi\u2018 ve Kud\u00fcs taraflar\u0131na do\u011fru kontrol\u00fc bir s\u00fcre elde tutmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar. Fakat 1916 yaz\u0131nda Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne kar\u015f\u0131 isyan eden Mekke Em\u00eeri \u015eer\u00eef H\u00fcseyin ve o\u011fullar\u0131 Ali, Abdullah, Faysal buray\u0131 ele ge\u00e7irip bir \u00fcs olarak kulland\u0131lar ve tren hatlar\u0131n\u0131 havaya u\u00e7urarak \u015eam taraf\u0131ndan asker\u00ee destek gelmesini \u00f6nlediler. Daha sonra da \u00dcrd\u00fcn Kral\u0131 Abdullah b. H\u00fcseyin, Medine\u2019yi zaptetmesinin ard\u0131ndan Maan\u2019\u0131 bir s\u00fcre i\u00e7in \u00fcs olarak kulland\u0131. \u015eer\u00eef H\u00fcseyin\u2019in o\u011flu Ali devlet idaresini karde\u015fi Abdullah\u2019a devretti\u011finde Maan ve Akabe kesin bi\u00e7imde \u00dcrd\u00fcn\u2019e kat\u0131ld\u0131 (1925).<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Maan, \u00dcrd\u00fcn H\u00e2\u015fim\u00ee Krall\u0131\u011f\u0131\u2019nda ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan bir idar\u00ee b\u00f6lgenin (muhafaza) merkezidir. <\/strong>B\u00f6lge 36.141 km2\u2019lik bir alan\u0131 kaplar ve n\u00fcfusu 110.000 civar\u0131ndad\u0131r (2003 tah.). Maan \u015fehri ise 32.000 kadar bir n\u00fcfusa sahiptir. Kuzeybat\u0131s\u0131nda yer alan, eskiden Nabat\u00eeler\u2019in ba\u015f\u015fehri olan Petra kal\u0131nt\u0131lar\u0131 b\u00f6lgeye \u00f6nemli say\u0131da turist \u00e7ekmektedir\u2026<\/p>\n\n\n\n

Petra Antik Kenti<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130sim olarak Petra, \u00fczerine kuruldu\u011fu k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli kayalar sebebiyle g\u00fcl k\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131 \u015fehir anlam\u0131na geliyor. \u015eehrin i\u00e7ine ad\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 att\u0131\u011f\u0131n\u0131z anda bamba\u015fka bir d\u00fcnyaya giri\u015f yap\u0131yor gibi hissediyorsunuz. Bunun sebebi de \u00e7\u00f6l\u00fcn orta yerinde, size kendinizi ufac\u0131k hissettiren bu devasa k\u0131rm\u0131z\u0131 kayalar. Ve i\u00e7lerine oyulmu\u015f g\u00f6steri\u015fli mimari yap\u0131lar. Mezarl\u0131klar, amfi tiyatrolar, su yollar\u0131, ve \u00e7ok daha fazlas\u0131. Ama en \u00f6nemlisi As Siq isimli yolu y\u00fcr\u00fcd\u00fckten sonra bir anda kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131k\u0131veren El Khazne. \u00d6yle bir \u00e7\u0131k\u0131yor ki kar\u015f\u0131n\u0131za, adeta bir assolist. Sosyal medyada en \u00e7ok ilgi g\u00f6ren k\u0131sm\u0131 El Hazne olsa da, derinine girdi\u011finizde g\u00f6receklerinizin hi\u00e7 biri El Khazne\u2019den daha de\u011fersiz de\u011fil. En nihayetinde bahsetti\u011fimiz yer d\u00fcnyan\u0131n en de\u011ferli ve en g\u00fczel antik kentlerinden bir tanesi.<\/p>\n\n\n\n

Hala daha kaz\u0131lar\u0131 da bitmi\u015f de\u011fil. Biten k\u0131sm\u0131 bile en az 2 g\u00fcn al\u0131yor. Tamam\u0131 bitti\u011finde ve gezilebilir duruma geldi\u011finde sadece 1 haftan\u0131z\u0131 Petra\u2019ya ay\u0131rsan\u0131z anca yeter diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131saca ge\u00e7mi\u015finden bahsetmek istiyoruz. Biliyorsunuz, Wikipedi bilgileri ile sizleri s\u0131kmak ve yaz\u0131lar\u0131 gereksiz uzatmay\u0131 sevmeyiz. Ama Petra hakk\u0131nda bir iki tarihi bilgi vermemek de olmaz.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fl\u0131ktan da anlayaca\u011f\u0131n\u0131z \u00fczere, buras\u0131 milattan \u00f6nce Nebati halk\u0131na bar\u0131nak olmu\u015f bir \u015fehir. Bu y\u00fczden Petra\u2019daki hayat\u0131 daha iyi anlayabilmek ad\u0131na biraz Nebatilerden de bahsedelim.<\/p>\n\n\n\n

Nebatiler Kimdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

F\u0131rat\u2019tan K\u0131z\u0131ldeniz\u2019e kadar uzanan, Suriye ve ile Suudi Arabistan aras\u0131nda kalan b\u00f6lgede g\u00f6\u00e7ebe olarak ya\u015fayan, ve bug\u00fcn bildi\u011fimiz anlamda Arap toplumlar\u0131n\u0131n en yak\u0131n akrabas\u0131 olan bir kavim Nebatiler. Kendileri ile ilgili en eski kaynak, M\u00d6 4. yy\u2019a kadar gidiyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu kavim, hayvanc\u0131l\u0131k ve ticaretle u\u011fra\u015fan g\u00f6\u00e7ebe bir kavim olmas\u0131na ra\u011fmen, kendilerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lardan korunabilmek i\u00e7in \u00dcrd\u00fcn \u00c7\u00f6l\u00fcn\u00fcn g\u00fcneyindeki Wadi Musa\u2019ya yerle\u015fmi\u015fler. Burada hayvanc\u0131l\u0131k faaliyetlerinin yan\u0131 s\u0131ra, zeytin ve \u00fcz\u00fcm de yeti\u015ftirmi\u015fler. Baharat, t\u00fcts\u00fc, ya\u011f ve parf\u00fcm ticaretini ellerine ald\u0131lar, ticaret yollar\u0131n\u0131n hakimiyetini ele ge\u00e7irdiler.<\/p>\n\n\n\n

Bu ticari ba\u015far\u0131lar\u0131, Yunanl\u0131lar, Persler, ve Romal\u0131lar ile yapt\u0131klar\u0131 ticari anla\u015fmalar izledi. Akdeniz, M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya\u2019ya ciddi \u015fekilde sevkiyat yaparak ticaret ba\u011flar\u0131 kurdular.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte tam da bu d\u00f6nemlerde, Nebatiler inan\u0131lmaz zenginlikler elde ettiler. Elde ettikleri ticari ba\u015far\u0131, onlara sadece maddi de\u011fil, k\u00fclt\u00fcrel zenginlik de getirdi. M\u0131s\u0131r, Mezopotamya ve Roma k\u00fclt\u00fcrlerini harmanlayarak, Petra antik kendisini kurdular.<\/p>\n\n\n\n

Devasa boyutta mimari yap\u0131lar\u0131, yumu\u015fak kuma\u015f\u0131n\u0131 oyarak in\u015fa ettiler. Gittik\u00e7e b\u00fcy\u00fcyen \u015fehirlerine su ta\u015f\u0131mak i\u00e7in inan\u0131lmaz m\u00fchendislik \u00e7\u00f6z\u00fcmleri \u00fcrettiler.<\/p>\n\n\n\n

Nebatiler, Pagan inanc\u0131na sahiplerdi. K\u00fclt\u00fcrlerinde kad\u0131nlar\u0131n inan\u0131lmaz b\u00fcy\u00fck bir yeri vard\u0131. Dilleri Aramice idi. Aramice, bug\u00fcnk\u00fc Arap\u00e7a\u2019n\u0131n temelini olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n

Kurduklar\u0131 devasa \u015fehir Petra, Eski Ahit\u2019in Tekvin b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bile kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Pek \u00e7ok Hristiyan, Petra\u2019n\u0131n, el\u00e7i Yuhanna\u2019n\u0131n s\u0131\u011f\u0131nma yeri oldu\u011funa inan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Peki Petra\u2019ya Ne Oldu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bu zenginlik ve ticari ba\u015far\u0131lar\u0131n ard\u0131ndan, \u015fehri Romal\u0131lar i\u015fgal etti. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00fczerine bir de depremler ve zamanla ticaret yollar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi, Petra\u2019n\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftirdi. Ha\u00e7l\u0131 seferlerinin ard\u0131ndan, \u015fehir eski \u015f\u00f6hretini iyice kaybetti. Hem Nebatiler, hem de Petra, tarih sahnesindeki yerlerini kaybettiler.<\/p>\n\n\n\n

Petra, bunlar\u0131n ard\u0131ndan y\u00fczy\u0131llar boyunca kay\u0131p \u015fehir olarak kald\u0131. 1895 y\u0131l\u0131nda, \u0130svi\u00e7reli bir gezginin onu bulmas\u0131 ile makus talihi de\u011fi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Bu ke\u015fif ile birlikte, her y\u0131l binlerce turist, bu kay\u0131p \u015fehri g\u00f6rmek i\u00e7in \u00dcrd\u00fcn\u2019e ak\u0131n etti. Petra, \u00f6nce UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 listesine girdi, ard\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n 7 harikas\u0131 aras\u0131nda yerini ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Petra Gezi Rehberi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu geziyi planlaman\u0131n en zor k\u0131sm\u0131, antik kent i\u00e7erisinde g\u00f6rmek istedi\u011finiz yerleri belirlemek. \u00c7\u00fcnk\u00fc Petra\u2019n\u0131n i\u00e7inde dikkatinizi \u00e7ekecek ve mutlaka g\u00f6rmek isteyece\u011finiz pek \u00e7ok mimari yap\u0131 var. Her ne kadar Petra, El Khazne ile \u00fcn salm\u0131\u015f olsa da, i\u00e7erideki di\u011fer yap\u0131lar da fevkalade g\u00fczel.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle Petra\u2019n\u0131n i\u00e7indeki baz\u0131 \u00f6nemli yap\u0131lardan bahsetmek istiyoruz. B\u00f6ylece sizler de antik kent i\u00e7erisinde kendi ilginizi \u00e7eken yap\u0131lar\u0131 se\u00e7ebilir, Petra\u2019da nas\u0131l bir rota izlemeniz ve ka\u00e7 g\u00fcn kalman\u0131z gerekti\u011fini hesaplayabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Rota ile ilgili en \u00f6nemli konu, As Siq ve El Khazne. Bu ikiliyi isteseniz de istemeseniz de g\u00f6receksiniz. Bu y\u00fczden rotan\u0131z\u0131 bu ikisine g\u00f6re de\u011fil, Petra i\u00e7erisinde g\u00f6rece\u011finiz di\u011fer yap\u0131lara g\u00f6re belirlemenizi tavsiye ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n

As Siq Su Yolu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130steseniz de istemeseniz de, turist olarak geldiyseniz ge\u00e7ece\u011finiz uzun ince yol. Petra antik Kentinin en b\u00fcy\u00fcleyici ve heyecan verici k\u0131sm\u0131.<\/p>\n\n\n\n

80 metre y\u00fcksekli\u011finde ve dar bir ge\u00e7it. K\u0131pk\u0131rm\u0131z\u0131 y\u00fcksek duvarlar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7erken ba\u015fka bir d\u00fcnyaya ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 anl\u0131yorsunuz. Zaman\u0131nda kervanlar, Petra\u2019ya ula\u015fmak i\u00e7in bu yoldan ge\u00e7mi\u015f. \u0130nsanlar evlerine gitmek i\u00e7in bu yolu y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f. Bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz yakla\u015f\u0131k 10-15 dakikal\u0131k e\u015fsiz bir yolculuk.<\/p>\n\n\n\n

Yol boyunca, kayalar\u0131n kenarlar\u0131nda boru benzeri yap\u0131lar g\u00f6receksiniz. Bu kanallar, Wadi Musa\u2019dan Petra\u2019ya su ta\u015f\u0131m\u0131\u015f zaman\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n

Yoldan \u00e7o\u011funlukla yayalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda develer ve at arabalar\u0131 ge\u00e7iyor. Trafik epey yo\u011fun. Ayr\u0131ca bu ge\u00e7i\u015fler size kendinizi resmen bir zaman t\u00fcnelinin i\u00e7inde gibi hissettiriyor. Sanki Petra\u2019n\u0131n i\u00e7inde hala insanlar ya\u015f\u0131yormu\u015f gibi.<\/p>\n\n\n\n

El Khazne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

As Siq\u2019i y\u00fcr\u00fcrken, bir yerde yol biraz daral\u0131yor. Bu darl\u0131k ve kayalar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ufak bir kavis sebebiyle, \u00f6n\u00fcn\u00fcz\u00fc g\u00f6remiyorsunuz. Bu \u00f6n\u00fcn\u00fcz\u00fc g\u00f6remedi\u011finiz noktadan sonra \u00f6n\u00fcn\u00fcz bir anda a\u00e7\u0131l\u0131veriyor. Ve insana akl\u0131n\u0131 kaybettirecek g\u00fczellikte bir \u015fey \u00e7\u0131kar\u0131yor kar\u015f\u0131s\u0131na.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte o \u015fey El Khazne. 40 metre y\u00fcksekli\u011fi ve \u00fczerine g\u00fcne\u015f vurdu\u011funda yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 o k\u0131z\u0131l rengi ile \u00f6ylece kar\u015f\u0131n\u0131zda duruyor. \u015eiir gibi. B\u00fct\u00fcn heybeti ve g\u00fczelli\u011fi ile ziyaret\u00e7ilerini kar\u015f\u0131l\u0131yor. \u00dcstelik tam da \u201cOff \u00e7ok y\u00fcr\u00fcd\u00fck, ne zaman bitecek bu yol\u201d dedi\u011finiz anda. \u00c7\u00f6lde bir hava gibi resmen.<\/p>\n\n\n\n

Bu kadar El Khazne \u00f6vd\u00fck, \u00e7\u00fcnk\u00fc bizi Petra\u2019da ger\u00e7ekten en \u00e7ok buras\u0131 etkiledi. Kar\u015f\u0131s\u0131nda saatler harcad\u0131k. Ona kar\u015f\u0131 tepeden bakabilmek ve bir kare foto\u011fraf \u00e7ektirebilmek i\u00e7in \u00e7ok tehlikeli i\u015fler yapt\u0131k. \u201cBiraz da \u015fu taraftan bakal\u0131m\u201d<\/em> diye a\u00e7\u0131 de\u011fi\u015ftirip, olmad\u0131k yerlerden onu foto\u011fraflamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Hayat\u0131m\u0131zda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz net en g\u00fczel \u015feylerden biriydi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nan\u0131lmaz bir auras\u0131 var. Bir t\u00fcrl\u00fc \u00f6n\u00fcnden kalkmak istemiyorsunuz. 5 dakika daha uyumak gibi, 5 dakika daha seyretmek istiyorsunuz. Kayalara oyarken okuyup \u00fcflediler mi ne yapt\u0131lar biz de anlamad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

Somut konulara d\u00f6necek olursak, bu k\u0131sm\u0131n ne oldu\u011fu tam olarak belli de\u011fil. Baz\u0131 arkeologlar tap\u0131nak diyormu\u015f, baz\u0131lar\u0131 ise dev bir ar\u015fiv oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyormu\u015f. Fakat yap\u0131lan son kaz\u0131larda, buran\u0131n i\u00e7inde bir mezarl\u0131k bulmu\u015flar.<\/p>\n\n\n\n

Kurban Tepesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kurban etme rit\u00fcellerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir tepe. El Khazne\u2019ye s\u0131rt\u0131n\u0131z\u0131 verdi\u011finizde sa\u011f taraf\u0131n\u0131zda kalan kayal\u0131klara t\u0131rman\u0131rsan\u0131z (tavsiye etmeyiz) buraya daha k\u0131sa yoldan ula\u015fabilirsiniz. Fakat ula\u015fmas\u0131 \u00e7ok kolay bir yer olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in biz gidemedik.<\/p>\n\n\n\n

Amfitiyatro<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kurban Tepesinin hemen alt k\u0131sm\u0131n\u0131 oyarak yapt\u0131klar\u0131, 4000 ki\u015fi kapasiteli bir amfi tiyatro. \u0130\u00e7erideki en dudak u\u00e7uklat\u0131c\u0131 yap\u0131lardan bir tanesi.<\/p>\n\n\n\n

The Street of Fa\u00e7ades<\/strong><\/p>\n\n\n\n

As Siq\u2019in, El Khazne\u2019yi ge\u00e7tikten sonra geni\u015fleyip b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fen k\u0131sm\u0131. Bu geni\u015f yol \u00fczerinde, kayalar\u0131n \u00fczerine oyulmu\u015f baz\u0131 cepheler g\u00f6receksiniz. \u0130smi de zaten bu cephelerden geliyor.<\/p>\n\n\n\n

Bunlar\u0131n, Nebati h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131na ait baz\u0131 mezarlar oldu\u011funu okuduk. Ama ne olduklar\u0131ndan kimse tam olarak emin de\u011fil. Tek bildi\u011fimiz \u015fey bunlar\u0131n kesinlikle mezar olduklar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

The Urn Tomb<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zaman\u0131n\u0131n adliye saray\u0131 diyebilece\u011fimiz bir fonksiyona sahip bu k\u0131s\u0131m. Ayr\u0131ca Bizans kilisesi olarak da kullanm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n

Saray Mezar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

O kadar g\u00f6rkemli ki, mezarl\u0131k oldu\u011funa inanmak istemezsiniz. Bu arada Petran\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerine serpi\u015ftirilmi\u015f halde o kadar \u00e7ok heybetli mezarl\u0131k var ki, bazen \u201cbu \u015fehirde \u00f6l\u00fcler daha fazla de\u011fer g\u00f6r\u00fcyor heralde\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeden edemedik.<\/p>\n\n\n\n

Evet, bu g\u00f6rkemli cephesi ile bir saraya benzedi\u011fi i\u00e7in ismi Saray mezar\u0131. 46 metre y\u00fcksekli\u011fi var. \u0130\u00e7erideki en y\u00fcksek yap\u0131lardan bir tanesi.<\/p>\n\n\n\n

S\u00fctunlu Cadde<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu b\u00f6lge, \u015fehrin ticaret faaliyetlerinin oldu\u011fu ana k\u0131s\u0131m. Roma d\u00f6neminde yenilendi\u011fi tahmin ediliyor. Antik d\u00f6nemin avmsi gibi bir \u015fey.<\/p>\n\n\n\n

Bu caddenin bitti\u011fi yerde, bir meydan kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130\u015fte bu meydan, bir zamanlar Petra \u015fehrinin kalbiydi.<\/p>\n\n\n\n

Bonus: Ad Deir ve Manast\u0131r<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Petra\u2019n\u0131n en \u00fccra k\u00f6\u015fesindeki gizli g\u00fczellikler. E\u011fer g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz her \u015feyi \u00e7ok detayl\u0131 incelemez, Kurban tepesi gibi yerleri es ge\u00e7er ve h\u0131zl\u0131 yoku\u015f \u00e7\u0131kabilirseniz, ziyaret\u00e7i kap\u0131s\u0131ndan Ad Deir\u2019e ula\u015fman\u0131z ortalama 2 saat s\u00fcrer. Ama dedi\u011fimiz gibi, ba\u015fka hi\u00e7 bir \u015feye al\u0131c\u0131 g\u00f6zle bile durup bakmaman\u0131z laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Buraya giden yol zaten bir trekking parkuru gibi. Merdivenler, yoku\u015flar ve yukar\u0131ya do\u011fru \u00e7\u0131kan her t\u00fcrl\u00fc \u015fey var bu yolda. \u201cYok ben u\u011fra\u015famam o s\u0131cakta\u201d derseniz, deve veya at s\u0131rt\u0131nda da gidebilirsiniz. Ama bu da \u00e7ok maliyetli bir se\u00e7enek. Ad Deir\u2019e gitmek i\u00e7in Bedeviler, Petra\u2019n\u0131n i\u00e7indeki di\u011fer yerlere g\u00f6re daha fazla para istiyorlar ++ o hayvanlara bu i\u015fkenceyi yapmaya kimsenin hakk\u0131 yok. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6nerimiz tabana kuvvet gitmeniz.<\/p>\n\n\n\n

Bu k\u0131s\u0131m, Petra i\u00e7indeki en b\u00fcy\u00fck yap\u0131lardan biri. El Khazne\u2019nin biraz benzeri gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Hristiyanl\u0131ktan \u00f6nce, dini \u00f6rg\u00fctlerin toplant\u0131 salonuymu\u015f. Hristiyanl\u0131k ile birlikte ise manast\u0131r olarak kullanm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n

Petra \u0130\u00e7in Ka\u00e7 G\u00fcn Ay\u0131rmak Gerekli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu sorunun cevab\u0131 tamamen ki\u015fisel. Ama fikir olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan biraz bilgi payla\u015fal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle her hal\u00fckarda buraya en az 1 g\u00fcn harcayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 belirtelim. \u0130kinci hatta \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn durumu, sizin Petra\u2019da yapmak istedi\u011finiz \u015feylere g\u00f6re de\u011fi\u015fecek.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lk de\u011fi\u015fkenimiz, me\u015fhur El Khazne foto\u011fraf\u0131. El Khazneyi, tam ka\u015f\u0131s\u0131ndaki tepeden ve yukar\u0131dan g\u00f6rmek ve burada 1 kare bile olsa foto\u011fraf\u0131n\u0131z olsun istiyorsan\u0131z, bunun bir bedeli olacak. Bu bedel de zaman ve fiziksel efor olacak. Bu foto\u011fraf\u0131n neden bu kadar \u00e7ok zamana mal oldu\u011funu yaz\u0131n\u0131n ilerleyen k\u0131s\u0131mlar\u0131nda anlataca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci de\u011fi\u015fken ise Ad Deir\u2019e gitmek isteyip istemedi\u011finiz. Ad Deir\u2019e geze geze ula\u015fmak ciddi manada \u00e7ok zaman al\u0131yor. E\u011fer \u201ckarde\u015fim ben kap\u0131dan giricem, El Khazne\u2019de tak\u0131lmayaca\u011f\u0131m, dosdo\u011fru y\u00fcr\u00fcyece\u011fim\u201d derseniz belki bu s\u00fcreyi yar\u0131m g\u00fcne indirme \u015fans\u0131n\u0131z olur. Ama hem o hem El Khazne ve Petra\u2019n\u0131n di\u011fer b\u00f6l\u00fcmleri bir arada ayn\u0131 g\u00fcn olduk\u00e7a zor.<\/p>\n\n\n\n

Bizim Petra\u2019da sadece 1 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz vard\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz iki se\u00e7enekten birini, ikisini birden \u00e7ok istedi\u011fimiz halde se\u00e7mek zorunda kald\u0131k. El Khazne\u2019nin b\u00fcy\u00fcs\u00fcne \u00f6yle bir kap\u0131ld\u0131k ki, ilk se\u00e7ece\u011fi se\u00e7tik. Fakat iki g\u00fcn vaktimiz olsayd\u0131, hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden ikinci g\u00fcn\u00fc Ad Deir\u2019e y\u00fcr\u00fcmek i\u00e7in harcard\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

Petra Antik Kenti Giri\u015f \u00dccreti\/Bilet Nas\u0131l Al\u0131n\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Giri\u015f i\u00e7in hem internetten, hem de ziyaret\u00e7i merkezindeki gi\u015felerden alabilirsiniz. Fakat ziyaret\u00e7i merkezinde kuyruk beklemenizi asla istemeyiz. Orada sa\u00e7ma sapan harcayaca\u011f\u0131n\u0131z vakti, Petra\u2019y\u0131 ke\u015ffederek de\u011ferlendirmek dururken neden s\u0131ra bekleyesiniz ki?<\/p>\n\n\n\n

Petra\u2019n\u0131n giri\u015f \u00fccreti ile ilgili ilgin\u00e7 bir ayr\u0131m var. E\u011fer \u00dcrd\u00fcn\u2019e, sadece Petra\u2019y\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in geliyor ve \u00fclkeye giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00fcn Petra\u2019ya giri\u015f yap\u0131yorsan\u0131z, bilet \u00fccreti art\u0131yor. Ama e\u011fer \u00fclkeye giri\u015f yapt\u0131ktan sonra en az 1 gece \u00dcrd\u00fcn\u2019de konaklarsan\u0131z fiyatlar d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer \u00fclkeye girdi\u011finiz g\u00fcn Petra\u2019ya giri\u015f yaparsan\u0131z \u00fccret 90 JOD. En az 1 gece konaklad\u0131ktan sonra giri\u015f yaparsan\u0131z ise tek g\u00fcnl\u00fck giri\u015f 50 JOD. Bu biletler sadece Petra\u2019ya giri\u015f i\u00e7in kullan\u0131labiliyor. E\u011fer az sonra bahsedece\u011fimiz Petra by Night e\u011flencelerine kat\u0131lmak isterseniz, ayr\u0131ca bilet alman\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Standart giri\u015f i\u00e7in fiyatlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da listeliyoruz. Bunlara alternatif olarak rehberli giri\u015fler, antik kenti Club Car ile gezmek vb farkl\u0131 se\u00e7enekler var. <\/p>\n\n\n\n

Bunlardan birini sat\u0131n almak isterseniz fiyatlar\u0131 bu linke<\/a> t\u0131klayarak kontrol edebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n