﻿{"id":12129,"date":"2023-04-27T01:11:55","date_gmt":"2023-04-26T22:11:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=12129"},"modified":"2023-07-09T22:31:40","modified_gmt":"2023-07-09T19:31:40","slug":"sili-paskalya-adasi-sirri-dis-gezi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=12129","title":{"rendered":"\u015e\u0130L\u0130 Paskalya Adas\u0131&#8217;n\u0131n S\u0131rr\u0131 (D\u0131\u015f gezi)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u015eili Paskalya Adas\u0131\u2019n\u0131n S\u0131rr\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dursun \u00d6ZDEN (Gezi yazar\u0131-Belgeselci)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n di\u011fer ucunda yer alan ve <strong>Simon Bolivar <\/strong>ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, <strong>\u0130nka Medeniyeti be\u015fi\u011fi, And Da\u011flar\u0131<\/strong> g\u00f6lgesinde y\u00fckselen bir <strong>Latin Amerika \u00fclkesi olan; d\u00fcnya \u015fairi Pablo Neruda <\/strong>ve \u0130nsan haklar\u0131 savunucusu devlet adam\u0131<strong> Salvador Allende\u2019<\/strong>nin vatan\u0131 <strong>\u015eili\u2019<\/strong>de; gezilip g\u00f6r\u00fclecek pek \u00e7ok yer bulunmaktad\u0131r. <strong>20 milyon n\u00fcfusu ve 757 bin km2. y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc <\/strong>bulunan <strong>\u015eili\u2019nin Ba\u015fkenti<\/strong> <strong>Santiago<\/strong>\u2019dan selam olsun!.. \u015eiir \u00fclkesinde; ya\u015fam\u0131 ya\u015famak i\u00e7in, \u015eili\u2019de \u015fiir yazman\u0131n-okuman\u0131n tam zaman\u0131\u2026 \u015eili\u2019ye ba\u011fl\u0131 Pasifik Okyanusu\u2019nda bulunan <strong>Paskalya Adas\u0131<\/strong> s\u0131rr\u0131n\u0131 ke\u015ffetmeden \u00f6nce; \u015eili\u2019de g\u00fcne\u015f-kum-deniz, da\u011fc\u0131l\u0131k, do\u011fa, tarih, k\u00fclt\u00fcr, sanat, edebiyat, spor, e\u011flence ve yeme-i\u00e7me turizmi olarak zirvede yer alan \u015eili; \u00f6lmeden \u00f6nce mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerden biridir. \u015eimdi bu \u00fclkede, mutlaka gezilip g\u00f6r\u00fclecek; alternatif turim potansiyeli olan, 10 g\u00f6zde yer bulunmaktad\u0131r. Bunlar:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1- Los Pinguinos Tabiat Park\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1 kilometrekarelik alana sahip olan <strong>Magdalena Adas\u0131\u2019nda yer alan&nbsp;Los Pinguinos Tabiat Park\u0131, \u015eili\u2019nin en b\u00fcy\u00fck penguen park\u0131d\u0131r.<\/strong> Burada yakla\u015f\u0131k <strong>120 bin Macellan pengueni <\/strong>bulunur. Park\u0131n bulundu\u011fu tepede \u015firin bir deniz feneri bulunuyor. Her y\u0131l eyl\u00fcl ekim gibi e\u015f bulmak i\u00e7in buraya \u00e7ok say\u0131da penguen gelir. Mart ay\u0131yla birlikte tekrar denize d\u00f6nerler. Buraya sonbahar gibi gelip penguenleri yak\u0131nda g\u00f6r\u00fcp onlar\u0131 seyredilebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2- \u0130nsan Haklar\u0131 M\u00fczesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili\u2019nin ba\u015fkenti ve en b\u00fcy\u00fck \u015fehri&nbsp;Santiago\u2019da yer alan<strong>&nbsp;\u0130nsan Haklar\u0131 M\u00fczesi,&nbsp;<\/strong>11 Ocak 2010 tarihinde ziyaret a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan Haklar\u0131 anlam\u0131nda ziyaret\u00e7ilere a\u00e7\u0131lan d\u00fcnyadaki \u00f6nemli m\u00fczelerden biridir. M\u00fczede bir\u00e7ok foto\u011fraf, sergi, video ve e\u015fya sergilenmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle hapishanede i\u015fkence alt\u0131nda hayat\u0131na son verilen \u015eili halk\u0131n\u0131n foto\u011fraflar\u0131 bulunuyor. Ses sistemleriyle ger\u00e7ek bir alan yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zelde <strong>\u015eili genelde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda zarar g\u00f6ren insan haklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in bu m\u00fczeyi ziyaret edebilirsiniz.<\/strong> Pazartesi g\u00fcn\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda haftan\u0131n her g\u00fcn\u00fc 10:00-18:00 saatleri aras\u0131nda ziyaret a\u00e7\u0131kt\u0131r. M\u00fcze giri\u015fi de \u00fccretlidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3- San Crist\u00f3bal Tepesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili\u2019nin ba\u015fkenti ve en b\u00fcy\u00fck \u015fehri&nbsp;Santiago\u2019nun kuzeyinde yer alan&nbsp;<strong>San Crist\u00f3bal Tepesi, 880 metre y\u00fcksekli\u011finde bulunup \u015fehrin en harika yeridir.<\/strong> Bu tepeye \u00e7\u0131k\u0131p \u015fehrin harika manzaras\u0131n\u0131 izleyebilirsiniz. Hatta a\u00e7\u0131k havalarda And Da\u011flar\u0131n\u0131 bile g\u00f6rebiliyorsunuz. Tepenin \u00fczerinde bir park bulunmaktad\u0131r. Park\u0131n i\u00e7erisinde&nbsp;&nbsp;botanik bah\u00e7esi, hayvanat bah\u00e7esi ve 2 havuz bulunuyor. Ayr\u0131ca bu park \u015fehrin en b\u00fcy\u00fck park\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca <strong>tepe zirvesinde 1&nbsp;kilise ve Meryem Ana\u2019n\u0131n 22 metrelik bir heykeli bulunuyor. <\/strong>Buraya yolunuz d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde mutlaka ziyaret etmeniz gereken yerlerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Bu tepeye isterseniz teleferikle ya da t\u0131rmalayarak <a href=\"https:\/\/gezilecekyerler.com\/ulas\/\">ula\u015f<\/a>abilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4- Torres del Paine Mill\u00ee Park\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili\u2019nin en g\u00fcneyinde yer alan Torres del Paine Ulusal Park\u0131,&nbsp;1.814&nbsp;km\u00b2\u2019lik alanda&nbsp;13 May\u0131s 1959 tarihinde ziyarette a\u00e7\u0131lan \u00f6nemli bir parkt\u0131r. <strong>Bu parkta; puma, dev kondorlar ve&nbsp;gri patagonya tilkisi olmak \u00fczere y\u00f6reye \u00f6zg\u00fc bir\u00e7ok hayvan t\u00fcr\u00fc bulunmaktad\u0131r. <\/strong>Buraya gelip bu hayvanlar\u0131 ya\u015fam alanlar\u0131nda ziyaret edebilir veya 3000 metre y\u00fckseklikte yer alan buzul da\u011flar\u0131n\u0131 ziyaret edebilirsiniz. <strong>\u015eili gezinizde mutlaka olmas\u0131 gereken yerlerden biridir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>5- Lauca Milli Park\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili\u2019nin en kuzeyinde&nbsp;yer alan&nbsp;<strong>Lauca Milli Park\u0131,<\/strong>&nbsp;1.379&nbsp;km\u00b2\u2019lik alanda 1970 y\u0131ll\u0131nda ziyarete a\u00e7\u0131lan \u00f6nemli bir milli parkt\u0131r. \u00dclkenin en \u00e7ok tercih edilen b\u00f6lgesidir. <strong>Milli parkta bir\u00e7ok hayvan t\u00fcr\u00fc bulunmaktad\u0131r. <\/strong>B\u00f6lgede y\u00fcksekli\u011fi 6 bin metreyi bulan volkanik da\u011flar bulunur. Bu da\u011flar\u0131n aras\u0131nda&nbsp;<strong>d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek Lago Chungar\u00e1 adl\u0131 g\u00f6l\u00fc bulunmaktad\u0131r.<\/strong> Burada termal kapl\u0131calar bulunmaktad\u0131r. Nefes kesici manzaras\u0131yla her y\u0131l \u00e7ok say\u0131da turist u\u011framaktad\u0131r. \u00d6lmeden \u00f6nce ziyaret edilmesi gereken noktalardan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>6- Paskalya Adas\u0131&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck Okyanus\u2019un g\u00fcney do\u011fusunda yer alan&nbsp;P<strong>askalya Adas\u0131, \u015eili\u2019ye ba\u011fl\u0131 olup D\u00fcnya\u2019n\u0131n en sessiz <\/strong><a href=\"https:\/\/gezilecekyerler.com\/adalar\/\"><strong>adalar<\/strong><\/a><strong>\u0131ndan biridir.<\/strong>&nbsp;\u015eili sahillerinden 3700&nbsp;km uzakl\u0131kta yer almaktad\u0131r. Bu adaya en yak\u0131n yerle\u015fim yeri en az 2000 km uzakl\u0131kta bulunur. Bu nedenle d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok izole olmu\u015f adas\u0131 olarak da bilinir. Burada yakla\u015f\u0131k 5 bin ki\u015fi ya\u015famaktad\u0131r. Adada dikkat \u00e7ekilecek bir\u00e7ok yer bulunmaktad\u0131r. Buraya geldi\u011finizde beyaz kumsallara uzan\u0131p u\u00e7suz bucaks\u0131z plajlarda tatil keyfi ya\u015fay\u0131n. Sonra kalk\u0131p&nbsp;dal\u0131\u015f ve s\u00f6rf yapabilirsiniz. Bu aday\u0131 as\u0131l ilgin\u00e7 ve pop\u00fcler hale getiren&nbsp;&nbsp;<strong>Rapanui halk\u0131 taraf\u0131ndan in\u015fa edilen 887 tane&nbsp;Moai ta\u015f heykelleridir. Bu heykelleri ziyaret edin.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>7- Chiloe Kiliseleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili\u2019nin Chilo\u00e9 Tak\u0131madalar\u0131nda yer alan&nbsp;<strong>Chiloe Kiliseleri,&nbsp;Amerika\u2019n\u0131n e\u015fsiz mimari yap\u0131lar\u0131ndan biridir.<\/strong>&nbsp;Chilota mimarisinin en \u00f6nemli yap\u0131lardan biridir. Adalar \u00fczerinde&nbsp;17. y\u00fczy\u0131lda in\u015fa edilmi\u015f 100\u2019\u00fcn \u00fczerinde kilise bulunmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 tarihin sayfalar\u0131nda yok olup giderken 20 tanesi restore edilip g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar sa\u011flam bir \u015fekilde ula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buraya gelip bu harika tarzda in\u015fa edilen kiliseleri ziyaret edin.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>8- Atacama \u00c7\u00f6l\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili\u2019nin kuzeyinde yer alan&nbsp;Atacama \u00c7\u00f6l\u00fc, <strong>D\u00fcnya\u2019n\u0131n en kurak ve s\u0131cak \u00e7\u00f6l\u00fcd\u00fcr.<\/strong>&nbsp;105.000&nbsp;km\u00b2\u2019lik alan kaplayan bu \u00e7\u00f6l,&nbsp;Bat\u0131s\u0131nda B\u00fcy\u00fck Okyanus, Kuzeyde Peru, do\u011fuda ise Bolivya ve Arjantin bulunur. \u00c7\u00f6l\u00fc ilgin\u00e7 ve pop\u00fcler hale getiren ise 100 km uzunlu\u011fundaki <strong>Ay Vadisidir<\/strong>. Nefes kesici bir manzaras\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Buraya geldi\u011finizde kendinizi ayda hissediyorsunuz. D\u0131\u015f Kuvvetler(r\u00fczgar, kumlar vb..) taraf\u0131ndan harika yap\u0131lar meydan gelmi\u015ftir. Burada yer bir parkta y\u0131ld\u0131zlar\u0131 izleyebiliyorsunuz. Size tavsiyem e\u015finizle veya arkada\u015f\u0131n\u0131zla buraya gidip y\u0131ld\u0131zlar\u0131 izleyin. Romantik ortam\u0131 o zaman g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. \u00d6lmeden \u00f6nce mutlaka gidilmesi gereken yerlerden biri de \u015f\u00fcphesiz Ay Vadisidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>9- Valparaiso<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pasifik k\u0131y\u0131s\u0131nda yer alan&nbsp;Valparaiso, rengarenk evleri, bohem k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve muazzam deniz manzaras\u0131 ile \u015eili\u2019nin turistik bir \u015fehridir. Burada gezilip g\u00f6r\u00fclecek bir\u00e7ok tarihi yap\u0131 ve do\u011fal g\u00fczellik alan\u0131 bulunur. Buraya gelen biri tatil ve huzur ad\u0131na arad\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi rahatl\u0131kla bulacakt\u0131r. Bu \u015fehri as\u0131l ilgin\u00e7 k\u0131lan ise&nbsp;<strong>D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc \u015fair Pablo Neruda\u2019n\u0131n ve g\u00f6rsel sanat\u00e7\u0131lar\u0131n evi burada yer almas\u0131d\u0131r.<\/strong> Bu evler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde m\u00fcze olarak kullanmaktad\u0131r. Buraya yolunuz d\u00fc\u015ferse bu evleri de ziyaret edin.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>10- Pucon<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili\u2019nin g\u00fcneyindeki <strong>G\u00f6ller b\u00f6lgesinde yer alan Pucon,<\/strong> gezilip g\u00f6r\u00fclmesi gereken turistik bir kasabad\u0131r. \u015eili\u2019de en \u00e7ok ziyaret edilen noktalardan biridir. \u00d6zellikle a\u00e7\u0131k hava ve &nbsp;do\u011fa merakl\u0131lar\u0131n\u0131n s\u0131k\u00e7a ak\u0131n etti\u011fi bir yerdir. Bu kasabada harika bir&nbsp;g\u00f6l ve heybetli bir volkan bulunur. Burada&nbsp;rafting, kano, su kaya\u011f\u0131, kar kaya\u011f\u0131, binicilik gibi su sporlar\u0131n\u0131 yapabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun yan\u0131nda yine bir\u00e7ok aktivite bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca kasabada yer alan parkta yakla\u015f\u0131k 130 tane hayvan t\u00fcr\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bu hayvanlar\u0131 da do\u011fal ortamlar\u0131nda ziyaret edin. Hayat\u0131n\u0131zda unutamayaca\u011f\u0131n\u0131z bir gezi an\u0131n\u0131z olmas\u0131n\u0131 istiyorsan\u0131z bu tatil kasabas\u0131na gelmelisiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Paskalya Adas\u0131\u2019n\u0131n S\u0131rr\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili gezimiz kapsam\u0131nda, \u00e7ok \u00f6zel bir yeri olan ve bilinmeyen dev ta\u015f heykellerin s\u0131rr\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in, <strong>PASKALYA Adas\u0131\u2019<\/strong>na dikkat \u00e7ekmekte yarar vard\u0131r. Gelin bu adan\u0131n gizemini birlikte ke\u015ffedelim\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Paskalya Adas\u0131<\/strong>, (<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%25C4%25B0spanyolca\">\u0130spanyolca<\/a> <em>Isla de Pascua<\/em>, Rapanui dilinde <em>Rapa Nui<\/em>) <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/B%25C3%25BCy%25C3%25BCk_Okyanus\">B\u00fcy\u00fck Okyanus<\/a>&#8216;un g\u00fcney do\u011fusunda <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%25C5%259Eili\">\u015eili<\/a>&#8216;ye ba\u011fl\u0131 bir ada.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eili sahillerinden 3700&nbsp;km<\/strong>, <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Tahiti\">Tahiti<\/a>&#8216;den ise 4000&nbsp;km uzaktad\u0131r. \u00c7ok izole kalm\u0131\u015f bu ada, \u00fczerinde ya\u015fam olan en yak\u0131n yer <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Pitcairn_Adas%25C4%25B1\">Pitcairn Adas\u0131<\/a> olup, adan\u0131n 2000&nbsp;km do\u011fusundad\u0131r. 2002 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla<strong> 3.791 ki\u015filik n\u00fcfusa sahiptir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do\u011fu Pasifik&#8217;te bulunan Paskalya Adas\u0131,<\/strong> bir\u00e7ok pasifik adas\u0131n\u0131n karakteristik geni\u015f sahiline sahip de\u011fildir. Sahili dik olarak denizin 3000 metre derinli\u011fine kadar iner. Kumsal \u00e7ok ender k\u00f6\u015felerde (mesela kuzey sahilindeki palmiye orman\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131nda), kayda de\u011fmez nitelikte bulunur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ada, y\u00fcksekli\u011fi 13&nbsp;km olan bir dik \u00fc\u00e7gen g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde<\/strong> olup alan\u0131 162,5&nbsp;km\u00b2 dir. <strong>\u00dc\u00e7 adet s\u00f6nm\u00fc\u015f volkandan<\/strong> olu\u015ftu\u011fundan, tabiat\u0131nda volkanik ge\u00e7mi\u015finin etkileri vard\u0131r. Bunlar g\u00fcneydo\u011fudaki<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Rano_Kao&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><strong>Rano Kao<\/strong><\/a>, do\u011fudaki ayn\u0131 isimli yar\u0131mada \u00fczerinde olan<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Poike&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><strong>Poike<\/strong><\/a> ve kuzeydeki<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Maunga_Terevaka&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><strong>Maunga Terevaka<\/strong><\/a>&#8216;d\u0131r. Bu sonuncusu 508 m y\u00fcksekli\u011fi ile merkezdeki adan\u0131n en y\u00fcksek noktas\u0131d\u0131r. Adan\u0131n g\u00fcneybat\u0131s\u0131nda, \u00fczerinde ya\u015fam olmayan <strong><em>Motu Iti, Motu Kao Kao<\/em><\/strong><strong> ve <\/strong><strong><em>Moto Nui<\/em><\/strong><strong> bat\u0131s\u0131nda <\/strong><strong><em>Motu Tautara<\/em><\/strong><strong> ve <\/strong><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Poike_Yar%25C4%25B1madas%25C4%25B1&amp;action=edit&amp;redlink=1\"><strong>Poike Yar\u0131madas\u0131<\/strong><\/a><strong>&#8216;n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda ise <\/strong><strong><em>Motu Maroturi<\/em><\/strong><strong> isimli adac\u0131klar bulunur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Paskalya Adas\u0131&#8217;n\u0131n iklimi yar\u0131 tropiktir, dolay\u0131s\u0131yla s\u0131cakt\u0131r. Mevsimsel farkl\u0131l\u0131klar d\u00fc\u015f\u00fck seviyede hissedilir. B\u00f6lgesel bir r\u00fczg\u00e2r sistemi olan <em>Passat R\u00fczg\u00e2rlar\u0131<\/em> h\u00fck\u00fcm s\u00fcrer. Ya\u011f\u0131\u015flar ortalama y\u0131ll\u0131k 1.150&nbsp;mm dir. Y\u0131ll\u0131k s\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131 21&nbsp;\u00b0C olup en so\u011fuk ve ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 aylar Temmuz ve A\u011fustos\u2019tur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ta\u015f heykellerin gizemi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc, her turistik kitapta anlat\u0131lan ta\u015f heykeller <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Moai\">Moai<\/a> diye adland\u0131r\u0131l\u0131rlar. <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Pater_Sebastian_Englert&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Pater Sebastian Englert<\/a>, bu heykellerden 638 tanesini numaraland\u0131rm\u0131\u015f ve kategorize etmi\u015ftir. Esas\u0131nda bu heykellerin daha \u00f6nceden <strong>887-1000 adedin \u00fcst\u00fcnde<\/strong> oldu\u011fu tahmin edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rmaya ra\u011fmen bunlar\u0131n ne ama\u00e7la yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmemektedir. Tam ne zaman yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da bilinmeyen heykellerin, <strong>M.S. 1000 ile 1600 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda in\u015fa edildi\u011fi <\/strong>tahmin edilmektedir. Yine tahminlere g\u00f6re bu ta\u015f heykeller yerlilerin ruhlarla ileti\u015fim kuran atalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>En uzun Moai&#8217;ye Paro denir ve yakla\u015f\u0131k 10 metre uzunlu\u011fa, 82 ton a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahiptir. En a\u011f\u0131r Moai ise, 86 tondur <\/strong>ve tamamlanamam\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer tamamlansayd\u0131 <strong>21 metre uzunlu\u011fa ve 270 ton a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahip olaca\u011f\u0131 <\/strong>tahmin edilmektedir. <strong><em>Moai<\/em><\/strong><strong>lerin boylar\u0131 yakla\u015f\u0131k 11 metredir. A\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 da yakla\u015f\u0131k 55 tondur. <\/strong>Adan\u0131n do\u011fusundaki <em>Rano Raraku<\/em> yanarda\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcf ve ta\u015flar\u0131ndan yontulmu\u015ftur. <em>Ahu<\/em> ad\u0131 verilen platformlar \u00fczerinde yerle\u015fmi\u015f heykeller, bak\u0131\u015flar\u0131 yerle\u015fim b\u00f6lgesini g\u00f6recek \u015fekilde yerle\u015ftirilmi\u015flerdir. Ahular o kadar g\u00fczel i\u015flenmi\u015flerdir ki yontma ta\u015f plakalar\u0131n\u0131n aras\u0131na b\u0131\u00e7ak s\u0131rt\u0131 bile s\u0131\u011fmaz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Paskalya Adas\u0131<\/strong>, 1967 y\u0131l\u0131nda ilk yolcu u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n bu adaya inmesinden beri, \u00f6nemli turistik bir yer haline gelmi\u015ftir. Bug\u00fcn de adaya <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%25C5%259Eili\"><strong>\u015eili<\/strong><\/a><strong>&#8216;den 5 saatlik bir u\u00e7u\u015fla<\/strong> ya da <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Tahiti\">Tahiti<\/a>&#8216;den ula\u015f\u0131l\u0131r. <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Santiago\"><strong>Santiago<\/strong><\/a><strong>&#8216;dan haftan\u0131n belli g\u00fcnleri \u00fclkenin resmi havayolu \u015firketi <\/strong><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/LAN_Chile\"><strong>LAN Chile<\/strong><\/a><strong> sefer d\u00fczenler.<\/strong> Adan\u0131n liman\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fundan buraya d\u00fczenli bir feribot seferi yap\u0131lmaz. Ada halk\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 turizmdir. Gelen turistler buradaki pansiyonlarda ya da 3 y\u0131ld\u0131zl\u0131 otellerde konaklarlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Moailer;<\/strong> B\u00fcy\u00fck Okyanus\u2019ta, \u015eili\u2019nin 3600 km bat\u0131s\u0131ndaki Paskalya Adas\u0131\u2019nda yap\u0131lan yekpare ta\u015f fig\u00fcrlerdir. <strong>Toplam 887 Moai heykeli vard\u0131r. En uzun Moai\u2018ye Paro deniyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir yer, di\u011fer yerle\u015fim b\u00f6lgelerine Paskalya Adas\u0131 kadar uzak de\u011fildir. G\u00fcney Amerika, do\u011fuda 4300 mil, Tahiti ise, bat\u0131da 2300 mil uzakl\u0131ktad\u0131r. Bununla birlikte, geli\u015fmi\u015f teknolojiye sahip uygarl\u0131klardan g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde tecrit olmas\u0131na ra\u011fmen ada halk\u0131, her nas\u0131lsa bir\u00e7o\u011fu \u00fc\u00e7 katl\u0131 bir binadan y\u00fcksek, insan bi\u00e7iminde y\u00fczlerce dev yekpare heykeller yontmu\u015ftu. Sonra, her nas\u0131lsa bu <strong>\u2018moai\u2018<\/strong>yi adan\u0131n bir ucuna ta\u015f\u0131m\u0131\u015f, bir\u00e7o\u011funu ta\u015f platformlar\u0131n \u00fczerine dikmi\u015f ve dev k\u0131rm\u0131z\u0131 ta\u015f bloklar\u0131 \u00fcstlerine oturtarak i\u015flerini tamamlam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hollandal\u0131 ka\u015fif Jacob Roggeveen<\/strong>, adalar\u0131 buldu\u011fu 1722 Paskalya Pazar\u0131nda (adan\u0131n ad\u0131 buradan t\u00fcremi\u015fti), heykeller hala yerlerinde duruyorlard\u0131. Roggeveen not defterine \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: <em>\u201cilkin bu ta\u015f heykeller hepimizi \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu insanlar\u0131n, tam dokuz metre y\u00fcksekli\u011finde ve ayn\u0131 oranlarda kal\u0131n bu heykelleri nas\u0131l dikmi\u015f olabileceklerini bir t\u00fcrl\u00fc anlayamad\u0131k.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Sadece elli iki y\u0131l sonra. <strong>Kaptan James Cook,<\/strong> G\u00fcney Pasifik\u2019te eskiden beri varoldu\u011fundan ku\u015fkulan\u0131lan bir k\u0131tay\u0131 ararken, Paskalya Adas\u0131\u2019na da k\u0131sa bir s\u00fcre u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Cook\u2019da hayretler i\u00e7indeydi: <em>\u201cHer t\u00fcrl\u00fc mekanik g\u00fcce yabanc\u0131 olan bu adal\u0131lar\u0131n, nas\u0131l b\u00f6yle muazzam yap\u0131lar dikebildi\u011fini ve daha sonra ba\u015flar\u0131 \u00fczerine b\u00fcy\u00fck silindirik ta\u015flar yerle\u015ftirebildi\u011fini akl\u0131m\u0131z almad\u0131\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eili Paskalya Adas\u0131 \u2018Moai\u2019sini kim ve ni\u00e7in in\u015fa etti?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7o\u011fu bilim insan\u0131, baz\u0131 Polinezyal\u0131 g\u00f6\u00e7menlerin bat\u0131daki bir adadan, belki Markiz Tak\u0131madalar\u0131ndan uzun olsa da olanaks\u0131z olmayan bir yolculuktan sonra, k\u0131y\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015f olabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. 1940\u2019lar\u0131n sonunda, G\u00fcney Amerika Yerlilerinin Paskalya Adas\u0131na yerle\u015fti\u011fi ve \u2018Moai\u2019yi in\u015fa etti\u011fi teorisini form\u00fcle eden Norve\u00e7li bilim insan\u0131 <strong>Thor Heyerdahl<\/strong>\u2019\u0131 ciddiye alan sadece birka\u00e7 ki\u015fiydi. Heyerdahl, hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak amac\u0131yla, ilkel bir sal yap\u0131p, kendisi Pasifik\u2019i ge\u00e7meye karar verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyerdahl, teorisini ilk \u00f6nce Paskalya Adas\u0131 halk\u0131 ile Peru\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f olan antik \u0130nkalar\u0131n efsaneleri aras\u0131nda baz\u0131 benzerlikler yakalad\u0131ktan sonra olu\u015fturmu\u015ftu. Paskalya Adas\u0131 halk\u0131, kendi soylar\u0131n\u0131n kurucusu olarak <strong>Beyaz Ba\u015f Tanr\u0131 Tiki<\/strong>\u2019ye taparken, \u0130nkalar uzak atalar\u0131n\u0131n Peru\u2019dan Pasifik\u2019e yayd\u0131klar\u0131 Beyaz Ba\u015f Tanr\u0131, <strong>Kon-Tiki<\/strong>\u2019den s\u00f6z ediyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyerdahl, aday\u0131 on sekizinci y\u00fczy\u0131lda ziyaret eden ilk Avrupal\u0131lar\u0131n, normalde bronz tenli Polinezyal\u0131lardan ay\u0131rt edilebilen baz\u0131 beyaz adal\u0131lar\u0131n gizemli varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015foke olduklar\u0131n\u0131 an\u0131msam\u0131\u015ft\u0131. <strong>Tiki ve Kon-Tiki<\/strong> ayn\u0131 tanr\u0131 ve Paskalya Adas\u0131n\u0131n beyaz yerlileri de onun torunlar\u0131 olmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Adayla ilgili di\u011fer s\u00f6ylencelerin Heyerdahl\u2019\u0131n teorisini g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Adal\u0131lar kulaklar\u0131n\u0131 delen ve yapay olarak uzay\u0131ncaya kadar kulak memelerine a\u011f\u0131rl\u0131klar takan <strong>\u201cUzun Kulakl\u0131\u201d<\/strong> bir soydan s\u00f6z ediyordu. S\u00f6ylenceye bak\u0131l\u0131rsa, uzun kulakl\u0131lar aday\u0131 K<strong>\u0131sa Kulakl\u0131lar<\/strong> taraf\u0131ndan rahats\u0131z edilip kovuluncaya kadar y\u00f6netmi\u015flerdi. <strong>\u2018Moai\u2019 <\/strong>neredeyse omuzlar\u0131na kadar sarkan uzun kulaklara sahip oldu\u011fundan, ku\u015fkusuz Heyerdahl, heykellerin uzun kulakl\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Peki bu uzun kulakl\u0131lar nereden gelmi\u015f olabilirlerdi? Adal\u0131lar\u0131n s\u00f6ylenceleri hi\u00e7 ku\u015fkuya yer b\u0131rakm\u0131yordu: Arada sadece okyanusun ve G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n bulundu\u011fu do\u011fuya uzan\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fer uzun kulakl\u0131lar ve <strong>Tiki ya da Kon-Tiki,<\/strong> Pasifik\u2019i balsa kerestesinden yap\u0131lan bu salla a\u015ft\u0131ysa, Heyerdahl kendisinin ile bunu ba\u015farabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. B\u00f6ylece Ekvator ormanlar\u0131na kapa\u011f\u0131 att\u0131. Orada ekibiyle birlikte bulabilecekleri en b\u00fcy\u00fck a\u011fa\u00e7lar\u0131 kestiler. Sonra, yerli usul\u00fc a\u011fa\u00e7lar\u0131 kabuklar\u0131ndan ay\u0131rd\u0131lar ve s\u0131radan kenevir halatlar\u0131yla dokuz k\u00fct\u00fc\u011f\u00fc birbirine ba\u011flad\u0131lar, hi\u00e7bir bi\u00e7imde \u00e7ivi ya da metal kullanmad\u0131lar. Sal\u0131n \u00fcst\u00fcne a\u00e7\u0131k bir bambu kabin, iki direk ve kare yelken eklediler.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekip tekneyi suya indirme t\u00f6reninde pruvada bir Hindistan cevizi par\u00e7alad\u0131 ve tekneye t\u00f6renle <strong>Kon-Tiki <\/strong>ad\u0131n\u0131 verdiler. 1947 Nisan\u0131nda, Heyerdahl be\u015f ki\u015filik m\u00fcrettebat ve bir papa\u011fan ile birlikte, Peru sahilinden okyanusa yelken a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyerdahl yolculu\u011fu, Moby Dick ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015febilecek bir deniz maceras\u0131yd\u0131. Ellerinde sadece z\u0131pk\u0131nlar olan m\u00fcrettebat, sal\u0131n alt\u0131na girdi\u011finde ba\u015f\u0131 bu tarafta, kuyru\u011fu di\u011fer tarafta kalan dev gibi bu k\u00f6pek bal\u0131\u011f\u0131yla bo\u011fu\u015ftu. \u0130\u00e7me suyu iki ayda tuzland\u0131 ama ya\u011fmurlar su stokunu yeniledi. Kahvalt\u0131 \u00e7o\u011fu kez palamut ve gece boyunca g\u00fcverteye d\u00fc\u015fen u\u00e7an bal\u0131ktan olu\u015fuyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Okyanus h\u0131r\u00e7\u0131n dalgalar\u0131 ve alize r\u00fczgarlar\u0131, sal\u0131 iyice bat\u0131ya, ger\u00e7ekte <strong>Paskalya Adas\u0131<\/strong>\u2019n\u0131n epey uza\u011f\u0131na s\u00fcr\u00fcklemi\u015fti. <strong>Denizde ge\u00e7en 101 g\u00fcnden sonra<\/strong>, sal Tahiti\u2019nin do\u011fusunda \u0131ss\u0131z bir G\u00fcney Denizi adas\u0131nda kazaya u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Alt\u0131 ki\u015fi de kurtulmu\u015f, ancak papa\u011fan b\u00fcy\u00fck bir dalgaya kap\u0131larak s\u00fcr\u00fcklenmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyerdahl bayram ediyordu; <strong>Kon-Tiki seferi<\/strong> basit bit salla Pasifik\u2019in a\u015f\u0131labilece\u011fini kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131. Ama sadece bir \u015feyin olabilece\u011fi, onun oldu\u011fu anlam\u0131na gelmezdi. Heyerdahl\u2019\u0131n G\u00fcney Amerikal\u0131lar\u0131n Paskalya Adas\u0131\u2019na yerle\u015fti\u011fini kan\u0131tlamak i\u00e7in, daha fazla \u015feye ihtiyac\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1955\u2032de Heyerdahl, bu kez bir bal\u0131k\u00e7\u0131 gemisinden bozma teknesi ve profesyonel bilim adamlar\u0131ndan olu\u015fan yeni m\u00fcrettebat\u0131yla <strong>Paskalya Adas\u0131<\/strong>\u2019na gitmek i\u00e7in tekrar yollara d\u00fc\u015ft\u00fc. Ne gariptir ki, en sonunda Heyerdahl\u2019\u0131n teorisini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00fcr\u00fcten ki\u015filer, onun kanatlar\u0131 alt\u0131na ilk giren bilim insanlar\u0131 ve onlar\u0131 izleyenlerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir kere, radyo-karbon tarihleme y\u00f6ntemine g\u00f6re, adaya ilk yerle\u015fim 5. y\u00fczy\u0131lda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, oysa <strong>en eski \u2018Moai\u2019 900 ile 1000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/strong> Heyerdahl\u2019\u0131n adal\u0131lar\u0131n atalar\u0131 oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131 Peru ve Bolivya da\u011flar\u0131nda yerle\u015fik <strong>Tiauhuanaco K\u00fclt\u00fcr\u00fc,<\/strong> yakla\u015f\u0131k 1000 y\u0131l\u0131na kadar etkisini G\u00fcney Amerika sahillerine yaymam\u0131\u015ft\u0131. Bu G\u00fcney Amerikal\u0131lar nas\u0131l olur da hen\u00fcz da\u011flar\u0131 a\u015fmadan okyanusu ge\u00e7ebilirlerdi? Ayr\u0131ca, ara\u015ft\u0131rma gezisinde, Paskalya Adas\u0131\u2019nda Peru k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn en tipik iki \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn, <strong>\u00e7\u00f6mlek\u00e7ilik ve tekstilin <\/strong>hi\u00e7bir izine rastlamam\u0131\u015ft\u0131. Tersine, arkeologlar G\u00fcney Amerika\u2019ya \u00e7ok daha yak\u0131n Pasifik tak\u0131madalar\u0131 olan <strong>Galapagos\u2019<\/strong>ta, en az\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a <strong>\u0130nka-\u00f6ncesi G\u00fcney Amerikal\u0131lar<\/strong> taraf\u0131ndan yap\u0131lanlarla ayn\u0131 t\u00fcrden \u00e7ok say\u0131da kap bulmu\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer bilimsel alanlardaki ara\u015ft\u0131rmalar Heyerdahl\u2019\u0131 daha da k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. Botanistler, adan\u0131n <strong>totora kam\u0131\u015flar\u0131<\/strong>n\u0131n Peru\u2019da bulunanlardan farkl\u0131 oldu\u011fu sonucuna varm\u0131\u015flard\u0131. Heyerdahl\u2019\u0131n savundu\u011fu G\u00fcney Amerika ba\u011flant\u0131s\u0131 i\u00e7in, temel ald\u0131\u011f\u0131 adadaki <strong>tatl\u0131 patatesler<\/strong> de Polinezya\u2019da bir yerlerden gelmi\u015f olabilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Dilbilimsel \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler de bat\u0131ya i\u015faret ediyordu. Adal\u0131lar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok s\u00f6zc\u00fck, <strong>Polinezya<\/strong>\u2019daki \u00f6zde\u015f s\u00f6zc\u00fcklere yak\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu ve uyu\u015fmazl\u0131klar rahatl\u0131kla uzun tecrit y\u0131llar\u0131na ba\u011flanabilirdi. Adan\u0131n <strong>\u201cRongorongo\u201d<\/strong> yaz\u0131t\u0131 da Perulular\u0131nkinden \u00e7ok, <strong>Polinezya yaz\u0131s\u0131<\/strong> ile ortak \u00f6zelliklere sahipti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130skeletlerin incelenmesi de adal\u0131lar\u0131n G\u00fcney Amerikal\u0131lardan \u00e7ok, <strong>G\u00fcneydo\u011fu Asyal\u0131larla <\/strong>ortak \u00f6zellikleri oldu\u011funu g\u00f6sterdi. \u00c7o\u011fu bilim insan\u0131, ilk Avrupal\u0131 ziyaret\u00e7ilerin beyaz tenli insanlara ili\u015fkin tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131n abart\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fi sonucuna vard\u0131. En ba\u015fta, Paskalya adal\u0131lar\u0131yla ilgili ilk anlat\u0131mlar\u0131n sadece birka\u00e7\u0131 bu beyazlardan s\u00f6z ediyordu. Ba\u015fkalar\u0131na gelince; \u00f6rne\u011fin, \u00fcnl\u00fc ka\u015fif <strong>Kaptan Cook<\/strong>, <em>\u201cRenk, \u00f6zellikleri ve dil bak\u0131m\u0131ndan, daha bat\u0131da kalan adalar\u0131n halk\u0131na o kadar benziyorlar ki, onlar\u0131n ayn\u0131 k\u00f6klere sahip oldu\u011fundan hi\u00e7 kimse ku\u015fkulanamaz\u201d<\/em> diye yazm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu eski <strong>Tiki ve Kon-Tiki Masallar\u0131<\/strong>na gelince, \u00e7o\u011fu bilim insan\u0131na g\u00f6re bunlar s\u00f6ylencelerden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi. <strong>Paul Bahn<\/strong>\u2019\u0131n s\u00f6zleriyle, bu yavan hikayeleri yutmak i\u00e7in <em>\u201cb\u00fcy\u00fccek bir tutam deniz tuzu\u201d <\/em>gerekirdi. Bahn, Heyerdahl\u2019\u0131 s\u00f6ylenceleri ay\u0131klayarak kulland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ele\u015ftirmi\u015fti. Ancak b\u00f6yle bir ay\u0131klama, di\u011fer anlat\u0131lanlar\u0131 (<em>\u00f6rne\u011fin, adan\u0131n ilk kral\u0131 <\/em><strong><em>Hotu Matua<\/em><\/strong><em>\u2019n\u0131n, Hiva diye bir adadan geldi\u011fini) <\/em>g\u00f6z ard\u0131 ederken, teorisini destekleyenlere a\u011f\u0131rl\u0131k vermesini sa\u011fl\u0131yordu. <strong>Hiva,<\/strong> Paskalya Adas\u0131\u2019n\u0131n iki bin y\u00fcz mil kuzeybat\u0131s\u0131nda, <strong>Markiz Tak\u0131madalar\u0131<\/strong>\u2018nda herkesin bildi\u011fi bir add\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dramatik Kon-Tiki maceras\u0131<\/strong> bile, bilimin titiz sorgulamas\u0131ndan ka\u00e7amam\u0131\u015ft\u0131. Baz\u0131lar\u0131 <strong>\u0130nka-\u00f6ncesi yerlilerin<\/strong> yelken de\u011fil, k\u00fcrek kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Peru\u2019nun \u00e7\u00f6l k\u0131y\u0131lar\u0131nda sal ya da kano yap\u0131m\u0131 i\u00e7in, gereken t\u00fcrden hi\u00e7bir hafif kereste bulunamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fcler. Ayr\u0131ca Kon-Tiki\u2019nin k\u0131y\u0131dan elli deniz mili a\u00e7\u0131kta yedekte \u00e7ekilmesi, Heyerdahl\u2019\u0131 Polinezya yak\u0131nlar\u0131nda bir yere de\u011fil, Panama yak\u0131nlar\u0131nda bir yere s\u00fcr\u00fckleyebilecek ak\u0131nt\u0131lardan kurtulmak i\u00e7indi.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyerdahl\u2019\u0131n 1955-1956 ke\u015fif seferi ile ba\u015flayan bilimsel \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler furyas\u0131, Paskalya Adas\u0131\u2019na ilk yerle\u015fenlerin Polinezyal\u0131lar oldu\u011fu konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir uzla\u015f\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. G\u00fcney Amerika Yerlilerinin tersine, \u00f6nemli bir denizcilik deneyimine sahip olan <strong>Polinezyal\u0131lar, Havai ve Yeni Zelanda gibi adalarda koloniler kurmu\u015flard\u0131.<\/strong> Baz\u0131 bilim insanlar\u0131, (\u015eili\u2019de bulunan baz\u0131 Do\u011fu Paskalya Adas\u0131 \u00fcslubu m\u0131zrak ba\u015flar\u0131 gibi) G\u00fcney Amerika ve Polinezya k\u00fclt\u00fcrlerinin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6steren her t\u00fcrl\u00fc kan\u0131t\u0131n. Yeni D\u00fcnya\u2019ya ayak bast\u0131ktan sonra, yurtlar\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f olabilecek Polinezyal\u0131 denizcilere ba\u011flanabilece\u011fini iddia edecek kadar ileri gitmi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar, ka\u015fiflerin do\u011fuya de\u011fil, bat\u0131ya yelken a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmaya devam eden Heyerdahl\u2019\u0131 pek ikna edememi\u015fti. Tarih yaz\u0131m\u0131 dalgas\u0131na direnmeyi s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f, adalar\u0131 tekrar ziyaret etmi\u015f ve ona kulak verenlerin say\u0131s\u0131 giderek azalmas\u0131na ra\u011fmen, tezlerini savunmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne var ki, bu onun ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltmez. Paskalya Adas\u0131\u2019na ilk bilimsel ke\u015fif gezisini d\u00fczenleyen ve kendisine e\u015flik eden bilim insanlar\u0131na, kendi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 \u00f6nyarg\u0131lardan uzak bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrmelerini sa\u011flayan <strong>Heyerdahl\u2019<\/strong>d\u0131. Ayr\u0131ca di\u011fer ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 oraya \u00e7eken ve<strong> \u2018moai\u2019 yontucular\u0131n\u0131<\/strong> ara\u015ft\u0131rmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelerinin esin kayna\u011f\u0131 Heyerdahl\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc ke\u015fif gezileriydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Paskalya Adas\u0131\u2019na ilk \u00f6nce Polinezyal\u0131lar\u0131n yerle\u015fti\u011fine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f \u00fczerinde uzla\u015f\u0131lmas\u0131, en az\u0131ndan dev heykellere k\u0131smi bir a\u00e7\u0131klama getiriyor. Atalara tap\u0131nma t\u00fcm Polinezya\u2019da yayg\u0131nd\u0131, dolay\u0131s\u0131yla \u2018moai\u2019 adal\u0131 kabileler ya da ailelerin \u00f6l\u00fclerini y\u00fcceltmek amac\u0131yla diktikleri bir \u00e7e\u015fit an\u0131t olabilir. En b\u00fcy\u00fck <strong>\u2018moai\u2019nin tepesine yerle\u015ftirilen<\/strong> <strong>k\u0131rm\u0131z\u0131 ta\u015f bloklar, Markiz Tak\u0131madalar\u0131nda yas i\u015fareti<\/strong> olarak, bir \u00f6l\u00fc imgesinin \u00fczerine ta\u015f koyma gelenekinden gelmi\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, bu \u2018moai\u2019 konusunda Cook\u2019un k\u0131sa ziyareti s\u0131ras\u0131nda, g\u00f6z\u00fcne \u00e7arpan bir ba\u015fka gizem var. Bir\u00e7ok heykel platformlar\u0131ndan devrilmi\u015fti ve baz\u0131lar\u0131n\u0131n kafalar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a bilin\u00e7li olarak kopar\u0131lm\u0131\u015f durumdayd\u0131. Moai\u2019leri i\u00e7in bu kadar ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u00e7aba harcam\u0131\u015f olan bir halk, neden onlar\u0131 devirmi\u015f olabilirdi? Heykellerin sapasa\u011flam durdu\u011fu <strong>Roggeveen<\/strong>\u2019in, 1772 y\u0131l\u0131ndaki ziyareti ile Cook\u2019un adaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 1784 tarihleri aras\u0131nda ne olmu\u015ftu?<\/p>\n\n\n\n<p>Heyerdahl, Avrupal\u0131lardan \u00f6nce gelip, <strong>ilk G\u00fcney Amerikal\u0131 yerle\u015fimciler<\/strong>le sava\u015fa tutu\u015ftuklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fi Polinezyal\u0131 g\u00f6\u00e7menleri su\u00e7luyordu. Aday\u0131 y\u00f6neten <strong>\u2018uzun-kulakl\u0131lar<\/strong>\u2019a kar\u015f\u0131, <strong>\u201ck\u0131sa-kulakl\u0131lar\u201d<\/strong>\u0131n ayaklanmas\u0131n\u0131 anlatan ada s\u00f6ylencelerine tekrar ba\u015fvuruyordu. Yeni kurgusuna g\u00f6re, belki de k\u0131sa kulakl\u0131lar, hem uzun kulakl\u0131lar\u0131, hem de onlar\u0131n heykellerini devirmi\u015f olabilirlerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7i arkeolojik kan\u0131tlar\u0131n yoklu\u011fu, Heyerdahl\u2019\u0131n teorisini bir kez daha k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Paskalya Adas\u0131 tarihinin bu kesitinde ya da ayn\u0131 \u015fekilde di\u011fer kesitlerinde, yeni k\u00fclt\u00fcrel etkilerin aniden araya girdi\u011fine dair hi\u00e7bir mimari ya da el sanatlar\u0131na ait bir iz yoktu.<\/p>\n\n\n\n<p>Arkeologlar\u0131n, Avrupal\u0131lar\u0131n aday\u0131 ke\u015ffinden \u00f6nceki d\u00f6neme tarihlendirilen \u00e7ok say\u0131da m\u0131zrak ba\u015f\u0131 ve han\u00e7er bulmu\u015f olmalar\u0131, bir\u00e7o\u011funu sava\u015f\u0131n \u2018<strong>moai\u2019<\/strong>nin ve onlara tapan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn devrilmesinde bir rol oynam\u0131\u015f olabilece\u011fi sonucuna varmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. <strong>\u201cKu\u015f Adamlar\u201d<\/strong> d\u00f6neminin <strong>kaya sanat\u0131<\/strong>n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, ayn\u0131 zamanda atalara tap\u0131nman\u0131n yerini alm\u0131\u015f olabilecek yeni bir k\u00fclt\u00fcn de g\u00f6stergesiymi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7o\u011fu ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ekolojik bir krizin adal\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fclmedik \u00f6l\u00e7\u00fcde azalan kaynaklar i\u00e7in sava\u015fmaya itti\u011fine inan\u0131yor. Adan\u0131n n\u00fcfusu ya da ormanlar\u0131n yok olu\u015fu, en b\u00fcy\u00fck <strong>\u2018moai\u2019<\/strong>nin dikildi\u011fi on alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131lda art\u0131k ciddi sorunlar haline gelmi\u015fti. Baz\u0131 arkeologlar, <strong><em>umutlar\u0131 iyice t\u00fckenen ada halk\u0131n\u0131n tanr\u0131lar\u0131n yard\u0131m\u0131n\u0131 istemek amac\u0131yla, \u00e7ok say\u0131da heykel dikme yolunu se\u00e7ti\u011fini<\/em><\/strong> \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. <strong>Atalar\u0131 yard\u0131mlar\u0131n\u0131 esirgeyince, adal\u0131lar onlara inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f ve \u00f6fkeyle heykelleri devirmi\u015f olmal\u0131yd\u0131lar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Adal\u0131lar\u0131n atalar\u0131 ya da tanr\u0131lar\u0131 yerine, elbette k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde m\u00fcdahaleye gelenler Avrupal\u0131lar oldu. <strong>On dokuzuncu y\u00fczy\u0131la kadar, Avrupal\u0131 s\u00f6m\u00fcrgeci misyonerler ve k\u00f6le t\u00fcccarlar\u0131, Paskalya Adas\u0131\u2019n\u0131n zengin miras\u0131, \u00f6zg\u00fcn k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve dininden kalan her \u015feyin k\u00f6k\u00fcn\u00fc hemen hemen kaz\u0131m\u0131\u015ft\u0131.<\/strong> Ayn\u0131 zamanda, talan ve s\u00f6m\u00fcrgeci korsan Avrupal\u0131lar ve Amerikal\u0131lar, gecikmeyle de olsa; <strong>Paskalya Adas\u0131\u2019n\u0131n \u00f6zg\u00fcn k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc koruma \u00e7abalar\u0131 nedeniyle, \u015eili halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131m\u0131, fazlas\u0131yla&nbsp; \u00f6vg\u00fcy\u00fc hak ediyordu<\/strong>. 1960\u2019larda, i\u00e7lerinde Heyerdahl\u2019\u0131n ke\u015fif gezisine kat\u0131lm\u0131\u015f olan baz\u0131 bilim insanlar\u0131, bir\u00e7ok <strong>devrilen \u2018moai\u2019yi ta\u015f platformlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltip,<\/strong> yeniden yerle\u015ftirdiler. \u015eimdi bu heykeller orada okyanusun h\u0131r\u00e7\u0131n dalgalar\u0131yla konu\u015farak, huzur i\u00e7inde duruyorlar\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bas\u0131nda Paskalya Adas\u0131 Heykelleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili&#8217;deki d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc dev ta\u015f heykele araba \u00e7arpt\u0131. Paskalya Adas\u0131\u2019n\u0131n me\u015fhur&nbsp;heykellerinden&nbsp;birini kamyonetiyle \u00e7arparak tahrip eden \u015eilili tutukland\u0131. <strong>Moai <\/strong>ad\u0131 verilen heykellerden birine verilen zarar, heykellerin bak\u0131m\u0131n\u0131 yapan ve onlar\u0131 kutsal olarak g\u00f6ren <strong>Ma\u2019u Henua <\/strong>toplulu\u011funu \u00f6fkelendirdi. <strong>Paskalya Belediye Ba\u015fkan\u0131 Pedro Edmunds Paoa<\/strong>,&nbsp;\u015eili&nbsp;adas\u0131ndaki bine yak\u0131n heykel i\u00e7in daha kat\u0131 trafik d\u00fczenlemelerini de i\u00e7eren daha iyi koruma tedbirleri al\u0131nmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan; <strong>UNESCO<\/strong> korumas\u0131nda bulunan <strong>Rapa Nui olarak da bilinen Paskalya Adas\u0131, <\/strong>Pasifik Okyanusu&#8217;nda en yak\u0131n kom\u015fular\u0131ndan binlerce kilometre uzakta k\u00fc\u00e7\u00fck bir adad\u0131r. Orada meydana gelen olaylar onu \u00e7evresel bozulman\u0131n ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn simgesi haline getiriyor. Paskalya Adas\u0131 genellikle bir metafor, gezegenimizdeki t\u00fcm insan ya\u015fam\u0131 i\u00e7in korkun\u00e7 bir uyar\u0131 olarak verilir. Kronolojisinin bir\u00e7ok detay\u0131, \u00f6zellikle de geli\u015f ve tarihleme zaman\u0131 ve toplumun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn nedenleri hararetle tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131, ancak 21. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lan son bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, bir zaman \u00e7izelgesi derlemek i\u00e7in ek bilgiler sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>&#8216;YABANCILAR ADAYI ELE GE\u00c7\u0130R\u0130YOR&#8217; <\/em>D\u0130YEN BELED\u0130YE BA\u015eKANI, YEN\u0130 YERLE\u015e\u0130MC\u0130LER\u0130N TAMAMEN YASAKLANMASINI \u0130STED\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili,<strong> &#8216;Moai&#8217;<\/strong> ad\u0131 verilen an\u0131tsal ta\u015f heykelleriyle \u00fcnl\u00fc B\u00fcy\u00fck Okyanus&#8217;taki (Pasifik) Paskalya Adas\u0131&#8217;na turistlerin ve adal\u0131 olmayanlar\u0131n giri\u015fine ve kal\u0131\u015f s\u00fcresine k\u0131s\u0131tlama getirdi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. <strong>Ba\u015fkan\u0131 Pedro Edmunds <\/strong>&#8220;Yabanc\u0131lar aday\u0131 ele ge\u00e7iriyor&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Yerellerin kendine has \u00f6zelliklerine zarar veriyorlar. 1000 y\u0131ll\u0131k bir k\u00fclt\u00fcr de\u011fi\u015fiyor ve bu de\u011fi\u015fim iyiye do\u011fru de\u011fil&#8221; diyen Edmunds \u2018ana k\u0131tadan gelen g\u00f6reneklerin&#8217; adaya s\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu s\u0131z\u0131nt\u0131n\u0131n &#8216;olumsuz&#8217; oldu\u011funu ifade etti.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u0131n\u0131rlama uygulamas\u0131n\u0131 yeterli bulmayan ve bunu sadece &#8216;iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7&#8217; olarak niteleyen Belediye Ba\u015fkan\u0131 Edmunds &#8221; Bu kurallara kat\u0131lm\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar yeterli de\u011fil. Adadakilerin arzular\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131yor&#8221; diye konu\u015ftu. Edmunds &#8216;Rapa Nui halk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu gibi yeni yerle\u015fimcilerin adaya geli\u015flerinin tamamen yasaklamas\u0131n\u0131&#8217;<\/em> istedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015eili\u2019den Antarktika\u2019ya yolculuk<\/strong>\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcney Yerk\u00fcremizin en g\u00fcney u\u00e7 noktas\u0131na, <strong>Antarktika K\u0131tas\u0131<\/strong>\u2019na deniz yoluyla gitmek i\u00e7in, \u015eili Fiyordlar\u0131 merkezi olan <strong>Punta Arenas Liman\u0131<\/strong>\u2019ndan, MS Mitnatsol adl\u0131 gemi ile <strong>Macellan Bo\u011faz\u0131 ve Lemaire Kanal\u0131n\u0131 <\/strong>ge\u00e7tikten sonra, <strong>4 g\u00fcn s\u00fcren gemi yolculu\u011fu <\/strong>ard\u0131ndan, <strong>Wilhelmina Koyu ve NASA \u00fcss\u00fcnde<\/strong> \u00e7al\u0131\u015fan baz\u0131n \u00fclkelerin ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan bilgi edinebilirsiniz. Buzullar \u00fclkesi Antarktika\u2019da (-40 derecede); ekolojik denge bozuklu\u011fu, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve insan kaynakl\u0131 \u00e7evre felaketleri nedeniyle, gittik\u00e7e eriyen buzul da\u011flar\u0131 yan\u0131 s\u0131ra; balina, fil ay\u0131 bal\u0131klar\u0131, yunus bal\u0131klar\u0131 ve penguenler \u00fclkesi Antarktika\u2019ya ula\u015fabilirsiniz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan; Latin Amerika\u2019n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck simgesi olan <strong>Simon Bolivar<\/strong> ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fcyen, \u015eili halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck direni\u015fi s\u00fcr\u00fcyor. Tarih boyunca, binlerce y\u0131ll\u0131k yerel k\u00fclt\u00fcrleri ve o topraklar\u0131n ger\u00e7ek sahibi mazlum halklar\u0131 yok eden; <strong>Kuzey Amerikal\u0131 Yankilerin ve Korsan-Misyoner-Co\u011frafyac\u0131-Ka\u015fif k\u0131l\u0131kl\u0131, vah\u015fi Avrupal\u0131lar\u0131n<\/strong>; Latin Amerika K\u0131tas\u0131nda ya\u015fayan yerli halklar\u0131n, zengin k\u00fclt\u00fcrel miraslar\u0131n\u0131 ya\u011fmalama giri\u015fimleri, tarihin her d\u00f6neminde s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yeni s\u00f6m\u00fcrgecilik oyunlar\u0131 ve vah\u015fi kapitalist ya\u011fmac\u0131l\u0131k ad\u0131mlar\u0131, ter\u00f6r ve sava\u015flar devam ediyor\u2026 <strong>And Da\u011flar\u0131 <\/strong>y\u00fcksek yaylalar\u0131nda var olan <strong>\u0130nka, Astek ve Mapu\u00e7e k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ya\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015eili, <\/strong>macerac\u0131 ve merakl\u0131 gezginleri bekliyor\u2026 Bir G\u00fcney Amerika \u00fclkesi olan <strong>\u015eili Cumhuriyeti <\/strong>topraklar\u0131nda bulunan bu gizemli ta\u015f yontular, \u0131\u015f\u0131k-g\u00f6lgenin dans\u0131na, s\u0131rda\u015f \u015fiirlere, sevda \u00f6yk\u00fclerine esin kayna\u011f\u0131 olmaktalar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc (Naz\u0131m Hikmet\u2019in yak\u0131n dostu), a\u015fk\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u015fairi <strong>Pablo Neruda<\/strong> ve \u015eili \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve emek sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131, insan haklar\u0131 savunucusu, b\u00fcy\u00fck devlet adam\u0131 <strong>Salvador Allende<\/strong>\u2019nin vatan\u0131, destans\u0131 \u015fiirin-pardon \u015eili\u2019nin; <strong>\u015eili K\u0131z\u0131lderililerin zengin k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 ve alternatif turizm potansiyel merkezi <\/strong>olan, Pasifik Okyanusu\u2019nda bulunan <strong>Paskalya Adas\u0131 <\/strong>ve bu adan\u0131n gizemli (uzun kulakl\u0131) dev ta\u015f heykelleri (10 m), yeni konuklar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor\u2026 21 g\u00fcn (3 hafta) s\u00fcren Latin Amerika ve \u015eili gezimizde, farkl\u0131 rotalar bizi bekliyor\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n 99 haline tan\u0131kl\u0131k eden yoleri gezgin dervi\u015f, modern seyyah rehberli\u011finde; merak edilen, ke\u015ffedilmeyi, tan\u0131t\u0131lmay\u0131 ve belgelenmeyi bekleyen, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrler ve co\u011frafyalar i\u00e7in yollarday\u0131m, yeniden\u2026 Yolunuz ve baht\u0131n\u0131z a\u00e7\u0131k olsun canlar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eilili, bir d\u00fcnya \u015fairi olan <strong>PABLO NERUDA<\/strong>\u2019dan, Naz\u0131m i\u00e7in a\u011f\u0131t:<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u201cNaz\u0131m\u2019a Bir G\u00fcz \u00c7elengi\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cNeden \u00f6ld\u00fcn N\u00e2z\u0131m?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Senin t\u00fcrk\u00fclerinden yoksun ne yapaca\u011f\u0131z \u015fimdi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Senin bizi kar\u015f\u0131larkenki g\u00fcl\u00fcmseyi\u015fin gibi<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>bir p\u0131nar bulabilecek miyiz bir daha?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Senin gururundan, sert sevecenli\u011finden yoksun ne yapaca\u011f\u0131z?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bak\u0131\u015f\u0131n gibi bir bak\u0131\u015f\u0131 nereden bulmal\u0131, ate\u015fle suyun birle\u015fti\u011fi<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ger\u00e7e\u011fe \u00e7a\u011f\u0131ran, ac\u0131yla ve g\u00f6z\u00fc pek bir sevin\u00e7le dolu?&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Karde\u015fim benim, nice yeni duygular, d\u00fc\u015f\u00fcnceler kazand\u0131rd\u0131n bana<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Denizden esen ac\u0131 r\u00fczg\u00e2r katsayd\u0131 \u00f6n\u00fcne onlar\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bulutlar gibi, yaprak gibi u\u00e7arlar<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>D\u00fc\u015ferlerdi orada, uzakta.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ya\u015farken kendine se\u00e7ti\u011fin<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ve \u00f6l\u00fcm sonras\u0131nda seni kucaklayan topra\u011fa.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sana \u015eili&#8217;nin k\u0131\u015f krizantemlerinden bir demet sunuyorum<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ve so\u011fuk ay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcney denizleri \u00fczerinde par\u0131ldayan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Halklar\u0131n kavgas\u0131n\u0131 ve kavgam\u0131 benim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ve bo\u011fuk u\u011fultusunu ac\u0131l\u0131 davullar\u0131n, kendi yurdundan&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Karde\u015fim benim, adanm\u0131\u015f asker, d\u00fcnyada nas\u0131l da yaln\u0131z\u0131m sensiz.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Senin \u00e7i\u00e7ek a\u00e7m\u0131\u015f bir kiraz a\u011fac\u0131na benzeyen<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>y\u00fcz\u00fcnden yoksun dostlu\u011fumuzdan, bana ekmek olan,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>rahmet gibi susuzlu\u011fumu gideren ve kan\u0131ma g\u00fc\u00e7 katan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zindanlardan kopup geldi\u011finde kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131k seninle<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kuyu gibi kapkara zindanlardan<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Canavarl\u0131klar\u0131n, zorbal\u0131klar\u0131n, ac\u0131lar\u0131n kuyular\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ellerinde izi vard\u0131 eziyetlerin<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>H\u0131n\u00e7 oklar\u0131n\u0131 arad\u0131m g\u00f6zlerinde<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Oysa sen par\u0131ldayan bir y\u00fcrekle geldin<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Yaralar ve \u0131\u015f\u0131klar i\u00e7inde.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015eimdi ben ne yapay\u0131m? Nas\u0131l tan\u0131mlan\u0131r<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Senin her yerden derledi\u011fin \u00e7i\u00e7ekler olmaks\u0131z\u0131n bu d\u00fcnya<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nas\u0131l d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr senden \u00f6rnek almaks\u0131z\u0131n,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Senin halksal bilgeli\u011finden ve y\u00fcce \u015fair onurundan yoksun?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Te\u015fekk\u00fcrler, b\u00f6yle oldu\u011fun i\u00e7in!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Te\u015fekk\u00fcrler o ate\u015f i\u00e7in<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>T\u00fcrk\u00fclerinle tutu\u015fturdu\u011fun, sonsuzca.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Kaynak: <strong>www.dursunozden.com.tr<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"971\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/inka5-971x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12130\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/inka5-971x728.jpg 971w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/inka5-400x300.jpg 400w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/inka5-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/inka5.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 971px) 100vw, 971px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/inka6-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12131\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/inka6-1024x683.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/inka6-450x300.jpg 450w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/inka6-768x512.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/inka6.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/santia-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12132\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/santia-1024x683.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/santia-450x300.jpg 450w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/santia-768x512.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/santia.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"551\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Santiago_Chile-1024x551.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12133\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Santiago_Chile-1024x551.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Santiago_Chile-500x269.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Santiago_Chile-768x413.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Santiago_Chile-1536x826.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Santiago_Chile.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"602\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/pablo-neruda-1024x602.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12134\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/pablo-neruda-1024x602.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/pablo-neruda-500x294.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/pablo-neruda-768x451.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/pablo-neruda.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"993\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/silis5-993x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12135\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/silis5-993x728.jpg 993w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/silis5-409x300.jpg 409w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/silis5-768x563.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/silis5.jpg 1400w\" sizes=\"(max-width: 993px) 100vw, 993px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"720\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/silim14.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12136\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/silim14.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/silim14-427x300.jpg 427w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/silim14-768x540.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12137\" width=\"728\" height=\"475\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili4.jpg 728w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili4-460x300.jpg 460w\" sizes=\"(max-width: 728px) 100vw, 728px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"945\" height=\"648\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili11.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12138\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili11.jpg 945w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili11-438x300.jpg 438w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili11-768x527.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 945px) 100vw, 945px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"680\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili14-1024x680.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12139\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili14-1024x680.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili14-452x300.jpg 452w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili14-768x510.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili14-1536x1020.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili14-2048x1360.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"728\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili18-728x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12140\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili18-728x728.jpg 728w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili18-300x300.jpg 300w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili18-768x768.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili18-55x55.jpg 55w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/sili18.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 728px) 100vw, 728px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eili Paskalya Adas\u0131\u2019n\u0131n S\u0131rr\u0131 Dursun \u00d6ZDEN (Gezi yazar\u0131-Belgeselci) D\u00fcnyan\u0131n di\u011fer ucunda yer alan ve Simon Bolivar ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, \u0130nka Medeniyeti be\u015fi\u011fi, And Da\u011flar\u0131 g\u00f6lgesinde y\u00fckselen bir Latin Amerika \u00fclkesi olan; d\u00fcnya \u015fairi Pablo Neruda ve \u0130nsan haklar\u0131 savunucusu devlet adam\u0131 Salvador Allende\u2019nin vatan\u0131 \u015eili\u2019de; gezilip g\u00f6r\u00fclecek pek \u00e7ok yer bulunmaktad\u0131r. 20 milyon n\u00fcfusu ve 757 bin &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12138,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,1,65],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12129"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12129"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12148,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12129\/revisions\/12148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12138"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}