﻿{"id":11124,"date":"2022-04-08T22:28:36","date_gmt":"2022-04-08T19:28:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=11124"},"modified":"2022-06-07T22:11:28","modified_gmt":"2022-06-07T19:11:28","slug":"sari-taslarin-kutsal-siiri-savur","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=11124","title":{"rendered":"Sar\u0131 ta\u015flar\u0131n kutsal \u015fiiri: SAVUR (\u0130\u00e7 gezi)"},"content":{"rendered":"\n<p>Mardin\u2019in \u015firin ve kendi halinde, g\u00fcvenli bir ya\u015fam alan\u0131 olan Savur il\u00e7esinde ve k\u00f6ylerinde; Ta\u015f\u0131n ve Tanr\u0131\u2019n\u0131n sonsuz \u015fiiri ve Stavur (Savur) adl\u0131, kral k\u0131z\u0131n\u0131n a\u015fk \u015fark\u0131s\u0131 hala s\u00f6ylenmekte. <strong>Savur\u2019da a\u015fk ba\u015fkad\u0131r\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mardin Kalesi ya da Kas\u0131mo\u011flu M\u00fczesi\u2019nin kanl\u0131 duvar\u0131ndan \u015f\u0131r\u0131ldayan p\u0131nar\u0131ndan akan su yolunun ya\u015fam ser\u00fcveni; ard\u0131ndan bir ak\u015fam \u00fcst\u00fc \u015fiirin dile geli\u015fine tan\u0131kl\u0131k ederseniz e\u011fer, &nbsp; sonsuz bir okyanusu and\u0131ran Mezopotamya ovas\u0131ndaki \u0131\u015f\u0131k huzmelerin dans\u0131, sizi uzaklara, bitmeyen umut ve \u00fctopyalara ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Hayal ve d\u00fc\u015flerinizin ard\u0131na d\u00fc\u015fmenin tam zaman\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>2010 y\u0131l\u0131nda, TRT Belgesel Kanal ad\u0131na, 13 b\u00f6l\u00fcm olarak 66 ilde \u00e7ekti\u011fim <strong>\u201cAnadolu Su Medeniyeti\u201d <\/strong>adl\u0131 belgesel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m i\u00e7in, ikinci kez gitti\u011fim Mardin ve Savur\u2019da; Mezopotamya Su Medeniyetinin bilinmeyen y\u00f6nlerini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131m. Daha sonra ise; <strong>Mardin Artuklu \u00dcniversitesi, DS\u0130, UUNESCO-IHP Mezopotamya Su Forumu<\/strong> etkinlikleri kapsam\u0131ndaki sunumum ve belgesel g\u00f6sterim, olduk\u00e7a ilgi \u00e7ekmi\u015fti. Sizinle payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m bu gezi notlar\u0131, bu s\u0131rda\u015f yolcu\u011fun bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131 Mezopotamya\u2019n\u0131n arka bah\u00e7esi Savur; Mardin\u2019e ba\u011fl\u0131 \u015firin bir il\u00e7e. Savur: Evliyalar, seyitler ve binlerce y\u0131ll\u0131k k\u00fclt\u00fcr zenginliklerinin yan yana ya\u015fad\u0131\u011f\u0131; sar\u0131 ta\u015flar\u0131n nefesinde-\u015fiir s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda a\u015fk\u0131n me\u015fk edildi\u011fi, da\u011flar\u0131n da\u011flara selam durdu\u011fu, volkanik t\u00fcf kayalar\u0131n oyuklar\u0131na yuva yap\u0131p, binlerce y\u0131ld\u0131r&nbsp; sorunsuz-kavgas\u0131z g\u00fcl gibi ge\u00e7inen <strong>Seydi, Hanefi, \u015eafi, Arap, S\u00fcryani, T\u00fcrk, K\u00fcrt ve Yezidilerin<\/strong>, akkavak g\u00f6lgesinde ve Savur Tepesi\u2019nin eteklerinde solukland\u0131\u011f\u0131 bir cennet mekan.. Savur k\u0131rsal\u0131nsa, dolunay g\u00f6lgesinde cep telefonlu askerler ve ke\u00e7i \u00e7obanlar\u0131n\u0131n mesaj trafi\u011fi\u2026 &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ye\u015filin her tonunun g\u00fcz sar\u0131s\u0131 ile kucakla\u015f\u0131p, g\u00fcn bat\u0131m\u0131nda g\u00fcne\u015fin k\u0131z\u0131l dokusunun ipek bir atlas gibi <strong>Yukar\u0131 Mezopotamya<\/strong>\u2019y\u0131 \u00f6rtt\u00fc\u011f\u00fc an\u0131 g\u00f6zlemlemek, inan\u0131lmaz bir esin kayna\u011f\u0131 ve Nemrut Da\u011f\u0131\u2019ndan sonra, b\u00f6lgede turuncu bir top gibi elinizden yitip giden g\u00fcne\u015fin k\u0131z\u0131l guruplarda sizinle dans edi\u015finin ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fayacaks\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte tam da o zaman; <strong>nice sevda \u00f6yk\u00fclerine tan\u0131kl\u0131k eden Savur evlerinin s\u0131rda\u015f sar\u0131 ta\u015f\u0131n\u0131n ve Tanr\u0131n\u0131n sonsuz ve zamans\u0131z \u015fiiri ba\u015flar\u2026&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Savur Kalesi<\/strong>\u2019nden Dere i\u00e7i vadisine bir ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 f\u0131rlat\u0131rken, gece karanl\u0131\u011f\u0131 delinir.&nbsp; <strong>K\u00f6pr\u00fcba\u015f\u0131 Zilkaya ve Havuzba\u015f\u0131 <\/strong>mevkiinde ud, c\u00fcmb\u00fc\u015f ve darbukaya e\u015flik eden Savurlu gen\u00e7lerin asker u\u011furlama \u00f6ncesi e\u011flenceleri sabaha dek s\u00fcrer. <strong>G\u00fcne\u015f akkavak boyu y\u00fckselince, Savur\u2019da ya\u015fam ba\u015flar. <\/strong>Hemen her g\u00fcn farkl\u0131d\u0131r ya\u015fam Savur\u2019da. Ba\u015fka bir zamanda ya\u015fan\u0131r sanki. Evcil ya da yaban\u0131l ku\u015flar gibi sar\u0131 ta\u015flar\u0131n \u00fczerinde pinekleyen ya\u015fl\u0131lar, nargile fokurtular\u0131 aras\u0131nda bir ah \u00e7ekip, eski Savur \u00f6yk\u00fclerini balland\u0131ra balland\u0131ra anlat\u0131rlar. \u00d6zellikle bin y\u0131ld\u0131r G\u00fcne\u015f\u2019e tapan Dere i\u00e7i k\u00f6y\u00fc S\u00fcryanilerinin anlatt\u0131\u011f\u0131, <strong>Kral \u015eahpur\u2019un o\u011flu Maraday efsanesi, <\/strong>bu adla bilinen manast\u0131r\u0131n ziyaretini yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f.&nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130l\u00e7ede farkl\u0131 din, meshep ve inan\u00e7lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra; farkl\u0131 dillerin konu\u015fuldu\u011fu zengin bir doku olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in, <strong>inan\u00e7 turizmi <\/strong>a\u00e7\u0131s\u0131ndan canl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor. \u00c7evresi duvarla \u00e7evrilmi\u015f <strong>ayn\u0131 g\u00f6m\u00fctl\u00fck i\u00e7erinde; M\u00fcsl\u00fcman, S\u00fcryani, Protestan ve Yezidi halklar\u0131n mezarlar\u0131 ve dua yerleri yan yanad\u0131r.<\/strong> B\u00f6lgede bar\u0131\u015f ve huzur i\u00e7inde, karde\u015f\u00e7e ve dost\u00e7a, birlikte ya\u015fayan farkl\u0131 \u0131rk ve inan\u00e7tan olan halklara en \u00f6rnek g\u00f6sterilecek yerdir Savur\u2026 B\u00f6lgede hala s\u00fcren su, toprak ve petrol sava\u015f\u0131, ter\u00f6r ve t\u00f6re gibi baz\u0131 i\u00e7 ve d\u0131\u015f kirli oyunlar\u0131 yok sayarsak\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Akkavak ba\u015fta olmak \u00fczere, ceviz, sebzecilik, bu\u011fday, arpa ve dokumac\u0131l\u0131k \u00fcretimi ve ticareti, il\u00e7enin \u00f6nde gelen gelir kayna\u011f\u0131. Eskiden Mardin-Midyat-Cizre ipek-kervan yollar\u0131 \u00fczerinde bulunmas\u0131 nedeniyle ticaretin yo\u011fun oldu\u011fu Savur\u2019da, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu etkinlik g\u00f6r\u00fclmemektedir. Ticaret il\u00e7enin tek caddesi \u00fczerinde yer alan d\u00fckkanlarda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. Ticaret ve&nbsp; turizm potansiyeli olan il\u00e7ede otel bulunmamakta. Konuksever Savurlular, geni\u015f ve \u00e7ok odal\u0131 evlerinde sizi sokakta koymazlar. Hele hi\u00e7 a\u00e7 kalmazs\u0131n\u0131z. Cadde \u00fczerindeki \u00e7ayhanelerde bu\u011fulu s\u0131cak bir \u00e7ay i\u00e7er ve bah\u00e7e aras\u0131 yollardan giderken, \u0131srarla size sunulan meyve ve sebzelerin tad\u0131na bakars\u0131n\u0131z. Ya da, bir a\u011fa\u00e7 g\u00f6lgesinde ailece et yiyen bir yoldan ge\u00e7iyorsan\u0131z, o bereketli sofraya oturmak zorundas\u0131n\u0131z.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u00e7kili alemcilerin keyfi ise bir ba\u015fkad\u0131r Savur\u2019da. B\u00f6lgenin tan\u0131nm\u0131\u015f sanat\u00e7\u0131s\u0131 <strong>\u015eeyhmus Da\u015f<\/strong>\u2019\u0131n kendi g\u00fcfte ve besteleri dillerden d\u00fc\u015fmez: \u201cK\u00f6yl\u00fcs\u00fc u\u011framaz oldu \/ Al\u0131\u015f veri\u015f zaten durdu \/ Kahveleri i\u015fsiz doldu \/ Fakir \u015fimdi Ye\u015fil Savur..\u201d Havuz ba\u015f\u0131 a\u015f\u0131\u011f\u0131 Nemci Ayaz al\u0131r c\u00fcmb\u00fc\u015f\u00fc eline, Savur\u2019da ya\u015fanm\u0131\u015f bir a\u015fk i\u00e7in yan\u0131k yan\u0131k uzun hava \u00fcnler : \u201cKalk\u0131n \u00e7\u0131k\u0131n bak\u0131n pamuk ye\u015ferdi \/ O b\u00fct\u00fcn k\u0131zlar\u0131n en g\u00fczeliydi \/ Aman aman s\u00f6ylemeyin \/ Suat \u00f6ld\u00fc demeyin.\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tarihi ve do\u011fal dokusu kadar folklorik zenginli\u011fi ve mutfak k\u00fclt\u00fcr\u00fc de bereketlidir Savur\u2019un. <\/strong>Savur\u2019da t\u00fcm konukseverli\u011fini sergileyen ve bize her sofrada farkl\u0131 ve birbirinden leziz yemekler sunan, il\u00e7enin en k\u00f6kl\u00fc e\u015fraf\u0131ndan ve Peygamber Hz. Muhammed soyundan(seyit) <strong>Hac\u0131beyo\u011flu Ailesi,<\/strong> geleneksel Savur yemeklerini \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131: <strong>Kaburga dolmas\u0131, makrube(patl\u0131canl\u0131 pilav), ikrebet(ha\u015flanm\u0131\u015f i\u00e7li k\u00f6fte), kabak dizme, meftune, kibe, mumbar dolmas\u0131, \u015fehriyeli bulgur pilav\u0131, cevizli kebap, \u015farap ya da ayran\u2026&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Savur\u2019un en k\u00f6kl\u00fc ailesi hi\u00e7 ku\u015fkusuz <strong>Seyit gelene\u011finin<\/strong> miras\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. Aralar\u0131nda, \u00fcnl\u00fc i\u015fadam\u0131 Zeynel Abidin Erdem\u2019in de bulundu\u011fu Seyitlik ba\u011f\u0131n\u0131n soy a\u011fac\u0131, taa Hz. H\u00fcseyin\u2019e dayan\u0131yor\u2026 Ba\u011fdat k\u00f6kenli bu soylu ailenin, y\u00f6rede onuruna d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatan pek \u00e7ok olay ve efsane var.&nbsp; &nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Savur\u2019un en ilgin\u00e7 \u00f6zelliklerinden biri de hi\u00e7 ku\u015fkusuz k\u0131na gecesi ve d\u00fc\u011f\u00fcn t\u00f6renleridir. <\/strong>Gen\u00e7lerin birbirlerini be\u011fenmesi ve defter g\u00f6ndererek k\u0131z istemeyle geli\u015fen evlenme t\u00f6reni, gece l\u00fcks lambas\u0131 ile k\u0131z evine giden atl\u0131lar, k\u0131z evinde sunulan ikramla kar\u015f\u0131lan\u0131r. \u00d6nce ni\u015fan ard\u0131ndan da d\u00fc\u011f\u00fcn tarihleri tespit edilir. D\u00fc\u011f\u00fcnler genelde g\u00fcz\u00fcn hasat sonu yap\u0131l\u0131r. Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc ba\u015flayan d\u00fc\u011f\u00fcn t\u00f6renleri davul zurna e\u015fli\u011finde <strong>Rabab<\/strong> denilen g\u00f6sterilerle s\u00fcrer. Damlarda ya da alanlarda <strong>(\u015eafi inanc\u0131 <\/strong>gere\u011fi, kad\u0131n erkek el el dokununca abdest bozulmas\u0131na kar\u015f\u0131n, kad\u0131n-erkek el ele tutu\u015fup <strong>\u201cRenge Reng\u201d<\/strong> denilen halay \u00e7ekilerek s\u00fcren d\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00c7ar\u015famba gecesi k\u0131na yak\u0131l\u0131r. K\u0131na gecesi <strong>Rami <\/strong>denilen tepsiye para toplan\u0131r. Damat ve arkada\u015flar\u0131 <strong>\u201chay ley h\u0131nne\u201d <\/strong>t\u00fcrk\u00fcs\u00fc s\u00f6yleyerek e\u011flenirler. Ertesi g\u00fcn <strong>\u201cPa\u015five\u201d <\/strong>denen yemek yenir. \u015eafak s\u00f6kmeden damad\u0131n evi \u00f6n\u00fcnde arkada\u015flar\u0131 <strong>\u201cToruno\u201d <\/strong>ad\u0131 verilen <strong>Arap\u00e7a t\u00fcrk\u00fc s\u00f6yleyerek damad\u0131 uyand\u0131r\u0131rlar. <\/strong>Damad\u0131n y\u0131kanmas\u0131 ard\u0131ndan, gen\u00e7 k\u0131zlarda gelini haz\u0131rlarlar. K\u0131z ve erkek taraf\u0131nda \u00e7erez paras\u0131 vermeyenler falakaya yat\u0131r\u0131l\u0131r. Pazar g\u00fcn\u00fcne kadar s\u00fcren d\u00fc\u011f\u00fcn t\u00f6reni, zihaf gecesiyle son bulur. Gen\u00e7 gelin ve damada, mutlu bir gelecek i\u00e7in yol g\u00f6sterilir ve dua edilir. Genelde tek evlilik vard\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Savur, <\/strong>Mardin\u2019in kuzeyinde 1049 kilometrekare alan\u0131,&nbsp; <strong>9200 n\u00fcfusu ve il merkezine 47 km. uzakl\u0131ktad\u0131<\/strong>r.&nbsp; \u0130l\u00e7eye ba\u011fl\u0131 S\u00fcrg\u00fcc\u00fc, P\u0131nardere ve Ye\u015filalan beldeleri ile 34 k\u00f6y bulunmaktad\u0131r. \u0130l\u00e7eden Dicle Nehrine d\u00f6k\u00fclen <strong>Savur \u00c7ay\u0131 <\/strong>ge\u00e7mekte. Y\u00fczey \u015fekilleri kesik s\u0131rtlar halinde ve s\u00f6nm\u00fc\u015f volkanik kal\u0131nt\u0131lar \u015feklinde g\u00f6ze \u00e7arpar. Vadilerde sulu tar\u0131m ve kavak a\u011fac\u0131 yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lmaktad\u0131r. \u0130l\u00e7ede hem Akdeniz, hem de karasal iklim h\u00fck\u00fcm s\u00fcrer. &nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130l\u00e7e merkezindeki ve k\u00f6ylerdeki cami, kilise ve evlerin mimarisi yap\u0131s\u0131, etnografik, arkeolojik ve sar\u0131 ta\u015fl\u0131 g\u00f6rsel de\u011ferleri ile zaman\u0131n durdu\u011fu izlenimini veren G\u00fcneydo\u011fu\u2019nun, <strong>Mardin\u2019in bu \u015firin il\u00e7esi Savur;<\/strong> S\u00fcmer, Akat, Bizans, Sel\u00e7uklu, Osmanl\u0131 ve yeni d\u00f6nemin izlerinin yan\u0131 s\u0131ra, Derei\u00e7i k\u00f6y\u00fcndeki <strong>S\u00fcryani Manast\u0131r\u0131 <\/strong>ve kiliseleriyle \u00f6nemli bir a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesidir. \u00d6zellikle; Savur gezimde beni konaklar\u0131nda a\u011f\u0131rlayan ve b\u00f6lgede <strong>\u201cSeyit\u201d<\/strong> gelenekinin (Hz. H\u00fcseyin miras\u0131) temsilcisi olan Mardinli i\u015fadam\u0131 <strong>Zeynel Abidin Erdem<\/strong>\u2019e ve ailesine te\u015fekk\u00fcr ederim. Savur\u2019da <strong>Erdem Kona\u011f\u0131<\/strong> ba\u015fta olmak \u00fczere; b\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc sar\u0131 ta\u015flardan yap\u0131lan evlerde yaz\u0131n serin, k\u0131\u015f\u0131n s\u0131cak oluyor.<strong> Ta\u015flar, Savurlu S\u00fcryani ustalar\u0131n h\u00fcnerli ellerinde, bir sanat eserine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f.<\/strong> Ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011finin ve ah\u015fap s\u00fcslemelerin ilgin\u00e7 \u00f6rneklerinin sergilendi\u011fi Savur evleri, bir k\u00f6\u015fk ve sanat eseri g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte 8 bin n\u00fcfuslu iken bug\u00fcn 8 S\u00fcryani\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Savur il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 <strong>Derei\u00e7i (Killid) K\u00f6y\u00fc<\/strong>ndeki S\u00fcryani, Ortadoks ve Protestan Kiliseleri, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ibadet edilen ve bah\u00e7esinde M\u00fcsl\u00fcman mezarlar\u0131n\u0131n da bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclme\u011fe de\u011fer bir yer.&nbsp; K\u00f6y\u00fcn genel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ise, i\u00e7ler ac\u0131s\u0131. Bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f ve sava\u015f sonras\u0131 harabeye benzeyen y\u0131k\u0131k d\u00f6k\u00fck evler, bu a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesinin kirli g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc olarak sergileniyor. <strong>Savur Kale Komutan\u0131 Helako<\/strong>\u2019nun d\u00fcnya g\u00fczeli k\u0131z\u0131 <strong>Belk\u0131s<\/strong>\u2019\u0131n seyirlik ta\u015ftan oyma penceresi, <strong>M.\u00d6.5 bin y\u0131ll\u0131k bir uygarl\u0131\u011f\u0131n<\/strong> \u015faheseri olarak duruyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, <strong>Ahmediye (Ba\u015fkavak) k\u00f6y\u00fc <\/strong>alt\u0131ndaki Romaniye harabeleri, burada eski bir uygarl\u0131\u011f\u0131n i\u015fareti olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ba\u015fkavak K\u00f6pr\u00fcs\u00fc ve Artuklu mimarisinin ilgin\u00e7 bir \u00f6rne\u011fi olan <strong>Eski Cami, Savur Kalesi, Kaya Evler, Deyr Marabeyn Mabedi, Romaniye Kilisesi, T\u00fcrbeler ve mesire yerleri il\u00e7enin g\u00f6r\u00fclebilecek tarihi ve do\u011fal dokular\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Birlikte Ya\u015fama K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Savur<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Savur \u0130l\u00e7esi sahip oldu\u011fu tarihi dokusuyla Minia Mardin olarak bilinen ve Mardin\u2019in Artuklu il\u00e7esine benzerli\u011fi ile tan\u0131nan \u015firin bir il\u00e7edir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de herkes tarihi ve turistik \u015fehrimiz Mardin\u2019i biliyor ve tan\u0131yor olsa da en az onun kadar tarihi dokusuyla, b\u00fcy\u00fcleyici havas\u0131yla, do\u011fal g\u00fczellikleriyle, ba\u011f bah\u00e7e ve ye\u015filli\u011fiyle \u00fcn salm\u0131\u015f, k\u00fc\u00e7\u00fck fakat \u015firin il\u00e7esi Savur\u2019u biliyor musunuz?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Savur<\/strong> kelimesi, S\u00fcryanice olup \u2018<strong>Savro<\/strong>\u2019 s\u00f6zc\u00fck \u00f6\u011fesinden t\u00fcremi\u015ftir. Boyun anlam\u0131ndaki savro, S\u00fcryanice\u2019de halen kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bir ba\u015fka kayna\u011fa g\u00f6re, Kumuk T\u00fcrkleri\u2019nce kurulan Savur, <strong>\u015euara<\/strong> ad\u0131yla da an\u0131ld\u0131. S\u00fcryaniler ise kente Suara ad\u0131n\u0131 vermi\u015flerdi. K\u00fcrt\u00e7e ise <strong>g\u00fc\u00e7l\u00fc<\/strong> anlam\u0131nda <strong>Stewre<\/strong> olarak kullan\u0131la gelmi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Savur bir tepenin yamac\u0131na kurulu hakim konumu ve \u015fehir merkezindeki tarihi konaklar\u0131ndaki ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011finin m\u00fckemmelli\u011fiyle dikkat \u00e7eker.Mezopotamya\u2019ya hakim olan ve Medeniyetlere ev sahipli\u011fi yapan Savur il\u00e7esinin tarihi Milattan \u00d6ncesine dayan\u0131r.&nbsp;Roma ve Bizans \u0130mparatorlu\u011fu hakimiyetinin, <strong>Sasani ve Melik\u015fah<\/strong> d\u00f6nemlerini ya\u015fam\u0131\u015f olan \u015firin bir il\u00e7edir. Tur-Abdin b\u00f6lgesinin bat\u0131s\u0131nda yer alan kentin do\u011fusunda Midyat, bat\u0131s\u0131nda Mardin, Maz\u0131da\u011f\u0131 kuzeyinde Bismil, \u00c7\u0131nar g\u00fcneyinde \u00d6merli bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Savur, bug\u00fcnk\u00fc idari b\u00f6l\u00fcnmede Mardin \u0130line ba\u011fl\u0131 olmakla birlikte, tarihsel s\u00fcre\u00e7te Mardin, Diyarbak\u0131r ve Batman ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olmu\u015ftur. Yukar\u0131 Mezopotamya\u2019y\u0131 Yukar\u0131 Dicle Havzas\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla antik \u00e7a\u011flar\u0131n ve orta\u00e7a\u011f\u0131n maden kaynaklar\u0131na ba\u011flayan ge\u00e7it noktalar\u0131ndan biri Savur\u2019dur. Bu nedenle <strong>Savur hem antik \u00e7a\u011flarda hem de orta\u00e7a\u011fda stratejik bir nokta olarak b\u00f6lge hakimiyetini elinde tutmak isteyenler i\u00e7in ele ge\u00e7irilmesi gereken bir kale olmu\u015ftur.<\/strong> \u0130rili ufakl\u0131 tepelerin, Savur ve \u015eeyhan \u00c7aylar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sulad\u0131\u011f\u0131 vadi ve yama\u00e7lar, tah\u0131l tar\u0131m\u0131na elveri\u015fli bir e\u011fimle Dicle\u2019ye do\u011fru uzan\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yerle\u015fim d\u00fczeni, mimarisi ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok y\u00f6nden Mardin\u2019le benzerlik g\u00f6steren <strong>Savur il\u00e7esinin merkezi, Kalesi, Kaya evleri, Eski Ulu Camii, Romaniye ve Mor Yuhan\u0131n (Derei\u00e7i K\u00f6y\u00fc) Kiliseleri, T\u00fcrbeler ve Ba\u015fkavak K\u00f6pr\u00fcs\u00fc ile adeda usta bir el taraf\u0131ndan i\u015flenmi\u015f tarihi bir Orta\u00e7a\u011f \u015fehri g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>13 bin 78&#8217;i erkek ve 13 bin 23&#8217;\u00fc kad\u0131n olmak \u00fczere <strong>toplamda n\u00fcfusu 26 bin 100 olan Savur, <\/strong>38 idari birimden olu\u015fmaktad\u0131r. K\u00f6kl\u00fc bir ge\u00e7mi\u015fi olan bug\u00fcnk\u00fc n\u00fcfus, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirerek, b\u00f6lgenin \u00f6zg\u00fcn niteli\u011fini tan\u0131mlar durumdad\u0131r. Mardin b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyesi olmadan \u00f6nce P\u0131nardere, S\u00fcrg\u00fcc\u00fc ve Ye\u015filalan olmak \u00fczere, \u00fc\u00e7 beldesi bulunan <strong>Savur\u2019da, hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir S\u00fcryani n\u00fcfusu da bulunmaktad\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KONU\u015eULAN D\u0130LLER<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130l\u00e7e merkezi ve k\u00f6ylerinde ayn\u0131 anda T\u00fcrk\u00e7e, Arap\u00e7a, K\u00fcrt\u00e7e ve S\u00fcryanice&#8217;nin konu\u015fuldu\u011fu il\u00e7ede halk\u0131n ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda ticaret, tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k yer al\u0131yor. Son zamanlarda turizm turlar\u0131n\u0131n da ke\u015ff etti\u011fi il\u00e7ede esnaf\u0131n bir k\u0131sm\u0131 turistlere y\u00f6nelik sekt\u00f6rde hizmet vermeye ba\u015flad\u0131.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130l\u00e7ede \u00f6zellikle <strong>Savur \u00c7ay\u0131<\/strong> kenar\u0131nda kavak\u00e7\u0131l\u0131k, tah\u0131l ekimi, ba\u011fc\u0131l\u0131k, sebzecilik \u00f6nemli gelir kaynaklar\u0131d\u0131r. <strong>Yabani b\u0131tt\u0131mlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc f\u0131st\u0131k<\/strong> ve kiraz yeti\u015ftiricili\u011fi gelecek vaadeden Savur, d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc \u00fcz\u00fcmleri ile de \u00fcn salm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgenin co\u011frafik \u00f6zellikleri ile a\u015firet sistemine dayanan toplumsal ya\u015fam, kentin bi\u00e7imlenmesindeki en \u00f6nemli iki etmendir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiren bu etmenler, kentsel ve k\u00fclt\u00fcrel s\u00fcreklili\u011fin ana dayana\u011f\u0131d\u0131r. Geleneksel kent dokusu i\u00e7indeki konaklar ve evler topografya, malzeme, yap\u0131m tekni\u011fi, k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferler gibi b\u00f6lgesel etkenlerin yan\u0131nda T\u00fcrk, K\u00fcrt, Arap \u2013 \u0130slam aile yap\u0131s\u0131, gelenek ve g\u00f6renekleri hakimdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SAVUR&#8217;UN TAR\u0130H\u0130&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Savur\u2019u da i\u00e7ine alan Kuzey Mezopotamya\u2019n\u0131n ilk tan\u0131nan halk\u0131 <strong>Hurri\u2019ler<\/strong>dir. Kuzey Suriye\u2019de bulunan Hurriler, daha sonra Mitanni Devletine kat\u0131ld\u0131lar. Asur Kral\u0131 Adad- Nirari\u2019nin M.\u00d6.1300 y\u0131llar\u0131nda, Aramilere kar\u015f\u0131 d\u00fczenledi\u011fi seferde Tur \u2013 Abdin\u2019i Savur ge\u00e7idi yoluyla Asur Devleti, Medler taraf\u0131ndan ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131nca, <strong>Mitanni\u2013Hurri Devleti <\/strong>de bu konfederasyona kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M.\u00d6. 160- 139 d\u00f6neminde F\u0131rat k\u0131y\u0131lar\u0131na kadar t\u00fcm Mezopotamya ve Savur b\u00f6lgesi Partlar\u0131n egemenli\u011fine ge\u00e7mi\u015ftir. 38 y\u0131l\u0131na kadar Suriye, Diyarbak\u0131r ve aralar\u0131nda Savur\u2019unda bulundu\u011fu b\u00f6lge <strong>Abgar Krall\u0131\u011f\u0131\u2019<\/strong>n\u0131n egemenli\u011finde kald\u0131ktan sonra, Romal\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7mi\u015ftir. Romal\u0131lar, Yukar\u0131 Mezopotamya\u2019ya yerle\u015ftikten sonra, ba\u015flayan Sasani sald\u0131r\u0131lar\u0131 nedeniyle, savunma ama\u00e7l\u0131 kale ve kentler olu\u015fturdular. <strong>M\u00fcsl\u00fcman <\/strong>Araplar\u2019\u0131n, daha kuzeye yani Savur\u2019un co\u011frafya olarak bulundu\u011fu b\u00f6lgeye geli\u015fleri <strong>Halife \u00d6mer d\u00f6nemindedir. \u0130yad Bin Ganem,<\/strong> 639 y\u0131l\u0131nda Mardin, Habur, Nusaybin, Cizre, Hasankeyf, K\u0131z\u0131ltepe, Savur ve Silvan\u2019\u0131 ele ge\u00e7irdi. Mardin ve y\u00f6resi 990 y\u0131l\u0131nda Mervanilerin, 1085 y\u0131l\u0131nda Sel\u00e7uklular\u0131n, 1105 y\u0131l\u0131nda Artuklular\u0131n, 1401 y\u0131l\u0131nda Karakoyunlular\u0131n, Akkoyunlular\u0131n ve1515 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SAVUR GELENEKSEL KENT DOKUSU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Savur kent dokusu, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 iki tepenin \u00e7evresindeki yerle\u015fim alan\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r. Topografyaya g\u00f6re bi\u00e7imlenmi\u015f sokaklar, \u00e7ar\u015f\u0131, meydan, sosyal ve kamu yap\u0131lar\u0131, konaklar ve evler geleneksel yerle\u015fim d\u00fczeninin \u00f6zg\u00fcn de\u011ferlerini sunmaktad\u0131r. B\u00f6lgenin co\u011frafik \u00f6zellikleri ile a\u015firet sistemine dayanan toplumsal ya\u015fam kentin bi\u00e7imlenmesindeki en \u00f6nemli iki etmendir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiren bu etmenler, kentsel ve k\u00fclt\u00fcrel s\u00fcreklili\u011fin ana dayana\u011f\u0131d\u0131r. Kuzeydeki tepenin \u00fcst\u00fcn\u00fc ku\u015fatan, ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan k\u0131s\u0131mlar\u0131 kal\u0131nt\u0131dan ibaret olan <strong>Savur Kalesi\u2019nin sard\u0131\u011f\u0131 alan\u0131n, ilk yerle\u015fim b\u00f6lgesi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Kentin ileri gelen ailelerinin ifadesine g\u00f6re, Ba\u011fdat\u2019tan gelen ve bu b\u00f6lgede yerle\u015fik d\u00fczene ge\u00e7en a\u015firetlerin \u00f6nde gelenlerinin kalenin hemen alt\u0131na yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 konakla, kentin geli\u015fim evresi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong>Birka\u00e7 y\u0131l sonra da, kar\u015f\u0131 tepede alt\u0131 y\u0131lda tamamlanan ve il\u00e7ede \u00f6nemli bir n\u00fcfuzu bulunan ailenin kona\u011f\u0131 in\u015fa edilmi\u015ftir. D\u00f6rt katl\u0131 olan bu konaklar, savunmaya y\u00f6nelik s\u0131rtlar\u0131n\u0131 tepelere dayamaktad\u0131r. Kendilerine ba\u011fl\u0131 a\u015firet \u00fcyeleri de konaklar\u0131n \u00e7evresinde g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi yapacak \u015fekilde evler ve konaklar yapt\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Seyidiler ve S\u00fcryaniler Ota\u011f\u0131 Savur&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdiye dek Mardin ve il\u00e7eleriyle ilgili turizm ve tan\u0131tma programlar\u0131nda, Savur il\u00e7esi hep g\u00f6zard\u0131 edilmi\u015f. Oysa, b\u00f6lgenin tarih, k\u00fclt\u00fcr, do\u011fa ve alternatif turizm potansiyeli bak\u0131m\u0131ndan en zengin yeri Savur\u2019dur. <strong>Savur, \u0130mam H\u00fcseyin s\u00fclalesinin (Seyid) ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 inan\u00e7 ve tarih turizminin \u00f6nemli merkezlerinden<\/strong>. Arap k\u00f6kenli olan il\u00e7e halk\u0131, devletle ve sistemle hep iyi ge\u00e7inmi\u015ftir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Savur\u2019\u0131\u0131n Arap k\u00f6kenli olan il\u00e7e ve baz\u0131 k\u00f6y halk\u0131, devletle hep iyi ge\u00e7inmi\u015f. Ter\u00f6re bula\u015fmam\u0131\u015f ama ter\u00f6rden zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f. K\u00f6ylerinin \u00e7o\u011fu bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f. Yeni yeni geri g\u00f6\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015f. Ge\u00e7mi\u015fte de \u015eeyh Said Ayaklanmas\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle ge\u00e7mi\u015fte, aralar\u0131nda Osmanl\u0131 Valili\u011fi yapan k\u00f6kl\u00fc baz\u0131 ailelerin cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131, bir yanl\u0131\u015f bilgilendirme sonucu oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131nca, <strong>Atat\u00fcrk taraf\u0131ndan bu ailelere itibarlar\u0131 geri verilmi\u015f.<\/strong> Savur\u2019un en k\u00f6kl\u00fc ailelerinden biri olan Ba\u011fdat k\u00f6kenli \u0130mam H\u00fcseyin\u2019in soyundan geldikleri bilinen <strong>Hac\u0131 Abdullah Bey ve o\u011fullar\u0131 (Seyid),<\/strong> bir tarihe tan\u0131kl\u0131k ediyorlar. Savurlu i\u015fadam\u0131 <strong>Zeynel Abidin Erdem<\/strong>, soy a\u011fac\u0131m ve Savur\u2019u ya\u015fatmakta kararl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Savur Kalesi\u2019nin \u00e7evresine bir \u015fiirin dizeleri gibi dizilmi\u015f tarihi Savur evleri, sivil mimarinin bir harikas\u0131 olarak, usta ta\u015f ve ah\u015fap i\u015f\u00e7ili\u011finin \u00f6l\u00fcms\u00fcz eserleri olarak dimdik ayakta duruyor. \u0130l\u00e7enin \u00f6nemli gelir kaynaklar\u0131ndan olan akkavak a\u011fa\u00e7lar\u0131, ba\u011flar\u0131, bah\u00e7eleri ve bir deniz g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki ye\u015fil vahalar\u0131yla e\u015fsiz ve \u015firin bir il\u00e7e Savur, il\u00e7enin baz\u0131 turizm potansiyeli olan yerler: <strong>Savur Kalesi, Artuklu minareli Eski Cami, Kaya Evleri, Deyr Marabeyn Manast\u0131r\u0131, Derei\u00e7i S\u00fcryani K\u00f6y\u00fc ve Kiliseleri, Ba\u015fkavak K\u00f6-y\u00fc\u2019nde Romani Kilisesi, T\u00fcrbeler, Ba\u015fkavak K\u00f6pr\u00fcs\u00fc,<\/strong> do\u011fal kaynak sular\u0131, p\u0131narlar\u0131, ye\u015fil mesire yerleri ve alternatif do\u011fa turizmine elveri\u015fli da\u011flar ve vadiler\u2026 Ter\u00f6r nedeniyle bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f ve bu g\u00fcnlerde, yaln\u0131zca 3 S\u00fcryani ailesinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 <strong>Derei\u00e7i(Killit) K\u00f6y\u00fc <\/strong>muhtar\u0131 ve Savur merkezde ya\u015fayan Erdem Ailesinin candan konukseverli\u011fi, b\u00f6lgede ya\u015fayan halklar\u0131n karde\u015fli\u011finin bir ba\u015fka g\u00f6stergesi. Bu k\u00f6ydeki \u00e7anlar\u0131 susmu\u015f \u00fc\u00e7 kilisenin avlusundaki <strong>M\u00fcsl\u00fcman, Protestan ve S\u00fcryani mezarlar\u0131n\u0131n yan yana <\/strong>olmas\u0131 bir ba\u015fka dostluk kan\u0131t\u0131 de\u011fil mi? Nemrut Da\u011f\u0131\u2019ndan sonra d\u00fcnyan\u0131n en romantik manzaral\u0131 <strong>g\u00fcn bat\u0131m\u0131 (sevdal\u0131lara ve \u015fairlere esin kayna\u011f\u0131 olan) Savur ak\u015famlar\u0131nda ya\u015fan\u0131r.<\/strong> K\u0131z\u0131l bulutlarla lacivert g\u00fcne\u015fin, ye\u015fil da\u011f yama\u00e7lar\u0131nda son tangolar\u0131na tan\u0131k olmak i\u00e7in, akkavak g\u00f6lgesinde dinlenen \u015fiir bah\u00e7esi Savur\u2019u se\u00e7in\u2026.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Savur Evleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mardin iline ba\u011fl\u0131 bir il\u00e7e olan Savur, \u00f6zg\u00fcn dokusunu g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar koruyan \u00f6nemli bir tarihi yerle\u015fim merkezidir. Savur geleneksel kent dokusu, iki tepenin \u00e7evresindeki yerle\u015fim alanlar\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r. Kalesi, topografyaya g\u00f6re bi\u00e7imlenmi\u015f sokaklar\u0131, dini yap\u0131lar\u0131, konaklar\u0131 ve evleri ile geleneksel yerle\u015fim d\u00fczeninin \u00f6zg\u00fcn de\u011ferlerini yans\u0131tmaktad\u0131r. Spontane olarak, organik bir dokuda geli\u015fen kentin ana elemanlar\u0131 geleneksel evlerdir. <strong>G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi geleneksel mimarisinin genel \u00f6zelliklerini g\u00f6steren Savur evleri; <\/strong>aile yap\u0131s\u0131, ekonomik yap\u0131, k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fim, iklim, topografya, jeolojik yap\u0131 ve malzemenin etkisiyle bi\u00e7imlenmi\u015ftir. Evlerin bir\u00e7o\u011fu, ilk sahip- lerinin torunlar\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131lmaktad\u0131r. Geleneksel ya\u015fam ve k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131 devam etmektedir. Geleneksel kent dokusu ve evleri; n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, \u00e7arp\u0131k kentle\u015fme, yanl\u0131\u015f restorasyonlar, bak\u0131ms\u0131zl\u0131k ve ilgisizlikten dolay\u0131 \u00f6zg\u00fcn de\u011ferlerini g\u00fcnden g\u00fcne yitirmektedir. \u0130l\u00e7ede \u00e7ok say\u0131da geleneksel konut olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00e7ok az say\u0131da (12) tescilli konut vard\u0131r. Koruma Plan\u0131 olmayan Savur\u2019un, k\u00fclt\u00fcrel birikiminin \u00e7a\u011fda\u015f y\u00f6ntemlerle ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve tespit edilmesi, \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131nda, \u00f6ncelikle Savur\u2019daki t\u00fcm geleneksel konutlar tespit edilmi\u015ftir. Tespit edilen evler detayl\u0131 bir bi\u00e7imde ara\u015ft\u0131r\u0131larak; Savur\u2019un geleneksel kent dokusu, genel yerle\u015fim \u00f6zellikleri ile geleneksel evlerin mimari \u00f6zellikleri; plan d\u00fczeni, plan tipleri, cephe d\u00fczeni, cephe elemanlar\u0131 ve yap\u0131sal sistem incelenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Savur\u2019un h\u00fcz\u00fcnl\u00fc y\u00fcz\u00fc: Derei\u00e7i (K\u0131ll\u0131t) K\u00f6y\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mezopotamya k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, ya\u015fayan izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olan <strong>Derei\u00e7i (K\u0131ll\u0131t) K\u00f6y\u00fc<\/strong>, <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Savur\">Savur<\/a>&#8211;<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Midyat\">Midyat<\/a> yolu \u00fczerinde, <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Mardin\">Mardin<\/a> il merkezine 52&nbsp;km, Savur il\u00e7esine 5&nbsp;km uzakl\u0131ktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cK\u00f6y\u00fcm\u00fczde ku\u015f i\u00e7ecek bir damla bile su kalmad\u0131\u2026\u201d diye s\u00f6ze ba\u015flayan, <strong>Derei\u00e7i K\u00f6y\u00fc Muhtar\u0131 \u0130LYAS DAL<\/strong>, 1700 y\u0131l \u00f6nce S\u00fcryani atalar\u0131n\u0131n G\u00fcne\u015f\u2019e tapt\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Mardin\u2019in Savur il\u00e7esindeki harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f, bir avu\u00e7 ya\u015fl\u0131 insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir S\u00fcryani k\u00f6y\u00fc olan <strong>Derei\u00e7i (K\u0131ll\u0131t) K\u00f6y\u00fc<\/strong>\u2019nde ya\u015fayan 77 ya\u015f\u0131ndaki Aziz Baysal, herkesin y\u00fcz\u00fcn\u00fc Avrupa\u2019ya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemde, yaln\u0131zl\u0131k pahas\u0131na da olsa y\u00fcz\u00fcn\u00fc k\u00f6y\u00fcne \u00e7evirdi. <strong>Aziz Baysal, 79 ya\u015f\u0131nda. Mardin&#8217;in Savur \u0130l\u00e7esi&#8217;ne ba\u011fl\u0131 S\u00fcryani k\u00f6y\u00fc olan Derei\u00e7i K\u00f6y\u00fc&#8217;nde (K\u0131ll\u0131t) 29 y\u0131ld\u0131r e\u015fi ve \u00e7ocuklar\u0131ndan ayr\u0131 bir \u015fekilde ya\u015f\u0131yor.&nbsp;<\/strong>Bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc, birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fc simgesi ve abidesi olarak; Killit K\u00f6y\u00fcndeki S\u00fcryani ve Protestan Manast\u0131r\u0131 \u00f6n\u00fcndeki kabristanda; M\u00fcsl\u00fcman, S\u00fcryani ve Hristiyan mezarlar\u0131 yan yana duruyor\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SOSYAL YAPI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Savur\u2019da sosyal yap\u0131 toplumsal yap\u0131, n\u00fcfus ve demografik yap\u0131, konu\u015fulan dil ile ekonomik yap\u0131 alt ba\u015fl\u0131klar\u0131nda incelenmi\u015ftir. Toplumsal yap\u0131 Bug\u00fcn halen Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu\u2019nun bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde oldu\u011fu gibi <strong>Savur ve \u00e7evresinde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren a\u015firet \u00f6rg\u00fctlenmesinin k\u00f6kleri y\u00fczy\u0131llara dayanmaktad\u0131r. <\/strong>Co\u011frafi, ekonomik, siyasi ve toplumsal fakt\u00f6rler, bu \u00f6rg\u00fctlenmenin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve zaman i\u00e7inde giderek kurumsalla\u015fmas\u0131na neden olmu\u015ftur. B\u00f6lgede a\u015firet, kabile \u00f6rg\u00fctlenmesinde ilk ve en \u00f6nemli cemaat anlam\u0131na gelmekte ve b\u00fcy\u00fck aile yerine kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kabile \u00f6rg\u00fctlenmesinin b\u00f6lgedeki genel ad\u0131 a\u015firet d\u00fczenidir. Baba soyuna ba\u011fl\u0131l\u0131k, ili\u015fkilerin i\u015fleyi\u015findeki esas unsurdur. Bu ba\u011flamda kabileyi birbirine kan ba\u011f\u0131 ile ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu inan\u0131lan aileler olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Osmanl\u0131 egemenli\u011fine girdi\u011finde, Osmanl\u0131 y\u00f6netimi b\u00f6lgenin \u00f6zellikle zor ula\u015f\u0131l\u0131r da\u011fl\u0131k y\u00f6relerindeki ve bu g\u00fcn de il\u00e7e merkezinde hala varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren a\u015firetler bulunmaktad\u0131r. A\u015firet beylerinin g\u00fcc\u00fc ve etkisini tan\u0131m\u0131\u015f, buralarda Osmanl\u0131 y\u00f6netim sistemi i\u00e7inde bir \u00e7e\u015fit mali ve y\u00f6netsel \u00f6zerklik i\u00e7eren farkl\u0131 bir uygulama geli\u015ftirmi\u015fti. B\u00f6lgede h\u00fck\u00fcmdar gibi hareket ettiklerinden, Hamidiye Alaylar\u0131na dahil olan a\u015firetler, bu durumlar\u0131n\u0131 \u00f6teki a\u015firetlere ve k\u00f6yl\u00fclere kar\u015f\u0131, egemenlik ve hara\u00e7 ili\u015fkisini kurmak \u2013 devam ettirmek i\u00e7in kulland\u0131lar. Mardin\u2019in gayrim\u00fcslim n\u00fcfusu d\u0131\u015f\u0131ndaki K\u00fcrt, T\u00fcrk ve Arap halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu, k\u0131rsal kesim s\u00f6z konusu oldu\u011funda ise hemen hemen tamam\u0131, a\u015firet yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcren kabile ve cemaatlerden olu\u015fmaktayd\u0131. Bunlar\u0131n az\u0131msanmayacak bir k\u0131sm\u0131n\u0131n 16. y\u00fczy\u0131lda, \u00f6zellikle Mardin\u2019in g\u00fcney b\u00f6lgelerini olu\u015fturan, tar\u0131ma elveri\u015fli nahiyelerde k\u00f6yler olu\u015fturarak yerle\u015fik hayata ge\u00e7tikleri anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SAVUR\u2019DAN NOBEL \u00d6D\u00dcL\u00dcNE&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>2015 Nobel Kimya \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc; &#8220;DNA Onar\u0131m\u0131&#8221; hakk\u0131ndaki bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla T\u00fcrk bilim insan\u0131, aslen Savurlu olan &nbsp;Prof. Dr. Aziz SANCAR ald\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6lgenin kalk\u0131nmas\u0131, tan\u0131nmas\u0131 ve ilerlemesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6steren \u00fcnl\u00fc i\u015fadam\u0131 ve giri\u015fimci <strong>Zeynel Abidin Erdem<\/strong> gibi memleketini unutmayan bir ba\u015fka Savur sevdal\u0131s\u0131 ise;<strong>&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mardin\u2019e ba\u011fl\u0131 SAVUR<\/strong>&#8216;dan 8 \u00e7ocuklu okuma yazma bilmeyen bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olan, <strong>Prof. Dr. Aziz SANCAR<\/strong>, <em>&#8220;Milliyet\u00e7i bir ailede b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. \u00c7ocuk olarak g\u00f6\u011fs\u00fcmde T\u00fcrk <\/em><strong><em>bayra\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemliydi &#8221; <\/em><\/strong><em>ifadesinin yan\u0131 s\u0131ra; &#8220;\u00d6nemli olan memleketi kalk\u0131nd\u0131rmak. Milletin e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k ve gelir durumlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek. Ancak o zaman o seviyede olunca Avrupa ile yar\u0131\u015f\u0131r bir duruma geliriz&#8221; <\/em>dedi.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin Mardin\u2019e ba\u011fl\u0131 Savur il\u00e7esinden Kars&#8217;a, oradan Edirne&#8217;ye kadar b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za bilim alan\u0131nda e\u011fitim \u00f6\u011fretim vermemiz laz\u0131m. \u00d6zellikle k\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131 okutmak laz\u0131m. K\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131 okutmazsak insan g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn yar\u0131s\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f oluyoruz. \u00d6zelikle D<\/em><strong><em>o\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu&#8217;daki karde\u015flerimizden k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okula g\u00f6ndermelerini tekrar tekrar rica ediyorum&#8221; <\/em><\/strong>diyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SAVUR&#8217;DAK\u0130 A\u015e\u0130RETLER<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Savur\u2019da \u0130li\u015fkiler son derece zay\u0131flam\u0131\u015f olsa da hala a\u015firet yap\u0131s\u0131 s\u00fcrmektedir. Bu a\u015firetlerden, S\u00fcrg\u00fcc\u00fc il\u00e7e merkezinin bat\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer almaktad\u0131rlar.<strong> Bu a\u015firet guruplar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, Hristiyan S\u00fcryaniler (K\u0131ll\u0131t) k\u00f6y\u00fcnde, bir ailede il\u00e7e merkezinde ya\u015famaktad\u0131r.<\/strong> Arap\u00e7a konu\u015fan bu guruptan gerek k\u00f6yde, gerekse merkezde toplam d\u00f6rt aile kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle son on y\u0131lda neredeyse tamam\u0131 \u00e7o\u011fu Avrupa\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkeleriyle, \u0130stanbul\u2019a g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015flerdir. G\u00fcm\u00fc\u015f, alt\u0131n ve telkari ustalar\u0131 bu b\u00f6lgeden yeti\u015fmi\u015ftir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yap\u0131y\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan fiili durumlar\u0131n ortadan kalkm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde siyasal, ekonomik ve toplumsal yap\u0131da a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hala hissettirebilmektedir. B\u00f6lgenin toplumsal yap\u0131s\u0131 farkl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015fme \u00f6zellikleri g\u00f6stermesine ra\u011fmen, a\u015firet kurum ve ili\u015fkileri modern hayatta da ya\u015fama \u015fans\u0131 bulmaktad\u0131r. Halen b\u00f6lgede ya\u015fayan topluluklar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, kendilerini \u00f6nce bir kabilenin \u00fcyesi, sonra da kabilenin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu a\u015firetin \u00fcyesi olarak g\u00f6rmekte ve tan\u0131mlamaktad\u0131r. Ki\u015filerin politik tutumlar\u0131ndan evlilik ve aile yap\u0131lar\u0131na kadar hemen her alanda a\u015firet ba\u011f\u0131n\u0131n belirleyicili\u011fi a\u011f\u0131r basmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SAVUR KALES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Savur&#8217;un en g\u00f6zde tarihi eseri Savur Kalesi&#8217;dir. Savur Kalesi, Mardin Ovas\u0131\u2019ndan gelerek do\u011fuda Midyat\u2019a, kuzeyde ise Dicle ile Hasankeyf\u2019 e ula\u015fan eski ticaret yolunu kusursuzca denetleyebilme konumuna sahiptir. Bu kale Mardin-Savur-Midyat ve Hasankeyf ile Cizre kervan ve fetih yollar\u0131 \u00fczerinde \u00e7ok eski, statejik a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kaledir. Bu kale, Araplarla Bizans&#8217;l\u0131lar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7eki\u015fmelere neden olmu\u015ftur. Mardin&#8217;e d\u00fczg\u00fcn bir yolla ba\u011fl\u0131 olan Savur&#8217;un ye\u015filli\u011fi, ba\u011flar\u0131 ve bah\u00e7eleri bol sular\u0131 ile de \u00fcnl\u00fcd\u00fcr.&nbsp;Y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 1049 km\u00b2 olan Savur il\u00e7eside her Mardin&#8217;e yap\u0131lan sald\u0131r\u0131da, Savur da etkilenmi\u015f tahrip edilmi\u015f ve ahalisi as\u0131rlarca \u00e7ileli bir ya\u015fam s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Artuko\u011fullar\u0131 ila Karakoyunlular d\u00f6neminde s\u0131k s\u0131k el de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve en son olarak da Safevilerden Mardin&#8217;in ( 1517&#8217;de ) Osmanl\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7i\u015fiyle Osmanl\u0131 topraklar\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SAVUR\u2019da ULA\u015eIM VE YA\u015eAM<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hayvanc\u0131l\u0131k il\u00e7emizin \u00f6nemli ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 iken hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fan insanlar\u0131n k\u0131rsal kesimi terk etmeleri nedeniyle hayvanc\u0131l\u0131k giderek azalan bir ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 haline gelmi\u015ftir. <strong>Savur ye\u015filli\u011fi, ba\u011flar\u0131, bah\u00e7eleri bol sular\u0131 ile de \u00fcnl\u00fcd\u00fcr. \u00dcz\u00fcm, kiraz ve b\u0131tt\u0131m bah\u00e7eleri bereketli \u00fcr\u00fcnleri ve organik tar\u0131m olduk\u00e7a yayg\u0131nd\u0131r. <\/strong>Kavak a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n bol miktarda yeti\u015ftirildi\u011fi bir il\u00e7emizdir. Burada k\u0131smen sulu ziraat yap\u0131lmakta, tah\u0131l \u00fcretilmekte ve k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanc\u0131l\u0131k yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Savur\u2019a gitmek i\u00e7in, THY\u2019n\u0131n g\u00fcnl\u00fck Ankara aktarmal\u0131 Mardin u\u00e7u\u015flar\u0131n\u0131 tercih edebilirsiniz. Mardin\u2019den sonra il\u00e7eye 47 km. asfalt yol boyunca, meyve y\u00fckl\u00fc ye\u015fil a\u011fa\u00e7lar\u0131n ve kavakl\u0131klar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7erken, yol kenar\u0131ndaki do\u011fal kaynak p\u0131narlar\u0131ndan sulanmay\u0131 unutmay\u0131n. Karayoluyla otob\u00fcslerle <strong>Mardin \u00fczeri Savur\u2019a ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mardin merkez ve \u00f6teki il\u00e7eleri bir ba\u015fka gezi konusu olarak ele alaca\u011f\u0131z. Mardin Kalesi\u2019nden Yukar\u0131 Mezopotamya ovas\u0131na deniz g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131, inan\u0131lmaz duygulu anlara neden oluyor. \u015eiirlik. <strong>Tarihi Erdoba Evlerinde<\/strong> \u015fafakla yeni g\u00fcne merhaba! Karada deniz manzaral\u0131 ak\u015fam yeme\u011fi sunan <strong>Cercis Murat Kona\u011f\u0131<\/strong>\u2019nda sedir sefas\u0131. B\u00f6lgenin ye\u015fil ticaret merkezi <strong>K\u0131z\u0131ltepe.<\/strong> Art\u0131k bu g\u00fcnlerde, Suriyeli g\u00f6\u00e7menlerin ge\u00e7i\u015f kap\u0131s\u0131 olan <strong>\u015eenyurt tren gar\u0131nda<\/strong> yavuklusuna mendil sallayan askerlerin s\u0131la t\u00fcrk\u00fcs\u00fc.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Midyat<\/strong>\u2019ta, surlar i\u00e7indeki <strong>S\u00fcryani Manast\u0131r\u0131<\/strong>\u2019nda a\u015fk ya\u015fayan k\u0131z\u0131l papaz\u0131n bitmeyen duas\u0131. Midyat k\u0131rsal\u0131nda kutsal Avesta e\u015fli\u011finde Yezidilerle ate\u015f dans\u0131. Nusaybin s\u0131n\u0131r\u0131nda bayram co\u015fkusu ve Suriye\u2019ye uzanan dost kom\u015fu eli. \u00c7ok dil bilen ve elinize kartvizit tutu\u015fturan \u00e7ocuk ya\u015ftaki <strong>\u201cGen\u00e7 Yerel Turist Rehber\u201d<\/strong>lerin, Hasankeyf\u2019in sular alt\u0131nada kal\u0131p kurtar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in son \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131. Dicle \u0131rma\u011f\u0131 i\u00e7inde, <strong>\u201ckendin yakala-kendin pi\u015fir-kendin ye\u201d bal\u0131k keyfi<\/strong>. B\u00f6lgede ya\u015fayan t\u00fcm etnik k\u00fclt\u00fcrler ve turizm co\u011frafyas\u0131 konulu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z s\u00fcr\u00fcyor\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Modern Seyyah Yoleri-Gezgin Dervi\u015f ile bir ba\u015fka y\u00f6rede ve bir ba\u015fka \u00fclkede bulu\u015fmak dile\u011fiyle\u2026 Yolunuzun ve s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn eri olun. Yoleri olun\u2026 Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00fcnlerde yolunuz ve baht\u0131n\u0131z a\u00e7\u0131k olsun!\u2026 Savur ve Mardin Kalesi\u2019nde g\u00fcn batt\u0131. \u015eimdi \u015fiir zaman\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>mardin koru, savur moru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn tezenesi savur, midyat, nusaybin<\/p>\n\n\n\n<p>y\u00fcz\u00fc s\u00fcryani d\u00f6\u011fmesi, g\u00f6k-g\u00fcne\u015f izi, derin<\/p>\n\n\n\n<p>ah!. mezopotamya denizi, gece \u015favk\u0131, serin<\/p>\n\n\n\n<p>akkavak g\u00f6lgesinde, g\u00fcne\u015fi \u00f6pen g\u00fczellerin<\/p>\n\n\n\n<p>hayat ve hayal aras\u0131nda d\u00f6ngele, med, cezir<\/p>\n\n\n\n<p>a\u015fk ma\u011fduru iki dervi\u015f, dostun tek zehri; zifir<\/p>\n\n\n\n<p>g\u00fcm\u00fc\u015f geceyi \u00f6per-\u015fiir \u00f6rg\u00fcs\u00fc telkari-ak kefir<\/p>\n\n\n\n<p>ve \u00f6nce dans vad\u0131, kam zaman\u0131, tam zaman\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>ad\u0131 berfin k\u0131nal\u0131-s\u00fcrmeli, g\u00f6n\u00fcl ku\u015fum, kadim<\/p>\n\n\n\n<p>kas\u0131miye\u2019de o kanl\u0131 suyu, bir \u00f6m\u00fcr i\u00e7emedim<\/p>\n\n\n\n<p>ta\u015fa, topra\u011fa can veren g\u00f6n\u00fcl, ye\u015fersin ekin<\/p>\n\n\n\n<p>a\u015fk\u0131n, ta\u015f\u0131n, topra\u011f\u0131n dili, iman\u0131, bitsin \u015fu kin<\/p>\n\n\n\n<p>\u00e7im ye\u015fili g\u00f6zlerin \u015firin, kor ta\u015f\u0131n \u015fiiri mardin.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>dursun \u00f6zden<em> (kanayan \u00e7\u0131\u011fl\u0131k)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak: <\/strong>www.dursunozden.com.tr<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"728\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/derei\u00e7i-728x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11125\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/derei\u00e7i-728x728.jpg 728w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/derei\u00e7i-300x300.jpg 300w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/derei\u00e7i-768x768.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/derei\u00e7i-55x55.jpg 55w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/derei\u00e7i.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 728px) 100vw, 728px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/derei\u00e7ik\u00f6y\u00fc-1024x653.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11126\"\/><figcaption>SONY DSC<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"565\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1-savu1-1024x565.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11127\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1-savu1-1024x565.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1-savu1-500x276.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1-savu1-768x424.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/1-savu1.jpg 1273w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"395\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/2-Savur-yerle\u015fimi-1024x395.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11128\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/2-Savur-yerle\u015fimi-1024x395.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/2-Savur-yerle\u015fimi-500x193.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/2-Savur-yerle\u015fimi-768x296.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/2-Savur-yerle\u015fimi-1536x592.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/2-Savur-yerle\u015fimi-2048x789.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/3-SAVURKALES\u0130.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11129\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Ba\u015fkavak-K\u00f6pr\u00fcs\u00fc-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11130\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Ba\u015fkavak-K\u00f6pr\u00fcs\u00fc-1024x576.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Ba\u015fkavak-K\u00f6pr\u00fcs\u00fc-500x281.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Ba\u015fkavak-K\u00f6pr\u00fcs\u00fc-768x432.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Ba\u015fkavak-K\u00f6pr\u00fcs\u00fc.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"577\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF0473-1024x577.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11131\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF0473-1024x577.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF0473-500x282.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF0473-768x433.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF0473-1536x866.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF0473-2048x1154.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"577\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8348-1024x577.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11132\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8348-1024x577.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8348-500x282.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8348-768x433.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8348-1536x866.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8348-2048x1154.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"546\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sav6-546x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11133\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sav6-546x728.jpg 546w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sav6-225x300.jpg 225w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sav6.jpg 720w\" sizes=\"(max-width: 546px) 100vw, 546px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"577\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-k\u00f6yl\u00fcl\u00fcr-1024x577.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11134\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-k\u00f6yl\u00fcl\u00fcr-1024x577.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-k\u00f6yl\u00fcl\u00fcr-500x282.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-k\u00f6yl\u00fcl\u00fcr-768x433.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-k\u00f6yl\u00fcl\u00fcr-1536x866.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-k\u00f6yl\u00fcl\u00fcr-2048x1154.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"577\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-muhtar\u0131-1024x577.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11135\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-muhtar\u0131-1024x577.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-muhtar\u0131-500x282.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-muhtar\u0131-768x433.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-muhtar\u0131-1536x866.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/killid-muhtar\u0131-2048x1154.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"728\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/b\u0131tt\u0131m2-728x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11136\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/b\u0131tt\u0131m2-728x728.jpg 728w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/b\u0131tt\u0131m2-300x300.jpg 300w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/b\u0131tt\u0131m2-768x768.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/b\u0131tt\u0131m2-55x55.jpg 55w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/b\u0131tt\u0131m2.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 728px) 100vw, 728px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"496\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/save-kopyas\u0131-496x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11137\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/save-kopyas\u0131-496x728.jpg 496w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/save-kopyas\u0131-204x300.jpg 204w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/save-kopyas\u0131.jpg 681w\" sizes=\"(max-width: 496px) 100vw, 496px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"680\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/usta.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11138\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/usta.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/usta-452x300.jpg 452w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/usta-768x510.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"485\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/ustai\u015fi-485x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11139\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/ustai\u015fi-485x728.jpg 485w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/ustai\u015fi-200x300.jpg 200w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/ustai\u015fi-768x1152.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/ustai\u015fi.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 485px) 100vw, 485px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"672\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savurw-1024x672.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11140\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savurw-1024x672.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savurw-457x300.jpg 457w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savurw-768x504.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savurw-1536x1009.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savurw-2048x1345.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>SONY DSC<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"971\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savuru-971x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11141\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savuru-971x728.jpg 971w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savuru-400x300.jpg 400w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savuru-768x576.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/savuru.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 971px) 100vw, 971px\" \/><figcaption>AW074942<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/i.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11142\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"577\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/4-1024x577.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11143\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/4-1024x577.jpg 1024w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/4-500x282.jpg 500w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/4-768x433.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/4-1536x866.jpg 1536w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/4-2048x1154.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"812\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8302-812x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11144\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8302-812x728.jpg 812w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8302-335x300.jpg 335w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8302-768x689.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8302.jpg 1518w\" sizes=\"(max-width: 812px) 100vw, 812px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"520\" height=\"728\" src=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8589-520x728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-11145\" srcset=\"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8589-520x728.jpg 520w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8589-214x300.jpg 214w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8589-768x1076.jpg 768w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8589-1097x1536.jpg 1097w, http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/DSCF8589.jpg 1225w\" sizes=\"(max-width: 520px) 100vw, 520px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mardin\u2019in \u015firin ve kendi halinde, g\u00fcvenli bir ya\u015fam alan\u0131 olan Savur il\u00e7esinde ve k\u00f6ylerinde; Ta\u015f\u0131n ve Tanr\u0131\u2019n\u0131n sonsuz \u015fiiri ve Stavur (Savur) adl\u0131, kral k\u0131z\u0131n\u0131n a\u015fk \u015fark\u0131s\u0131 hala s\u00f6ylenmekte. Savur\u2019da a\u015fk ba\u015fkad\u0131r\u2026 Mardin Kalesi ya da Kas\u0131mo\u011flu M\u00fczesi\u2019nin kanl\u0131 duvar\u0131ndan \u015f\u0131r\u0131ldayan p\u0131nar\u0131ndan akan su yolunun ya\u015fam ser\u00fcveni; ard\u0131ndan bir ak\u015fam \u00fcst\u00fc \u015fiirin dile geli\u015fine tan\u0131kl\u0131k &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11138,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[66,65],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11124"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11124"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11147,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11124\/revisions\/11147"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11138"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}