{"id":1091,"date":"2013-10-28T15:38:40","date_gmt":"2013-10-28T13:38:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=1091"},"modified":"2013-11-01T14:37:46","modified_gmt":"2013-11-01T12:37:46","slug":"cumhuriyet-yuruyusu-tunel-taksim-ulus-anit-kabir-ve-tum-yurtta-insan-seli","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?p=1091","title":{"rendered":"CUMHUR\u0130YET BAYRAMI KUTLAMALARINA POL\u0130S ENGEL\u0130. CUMHUR\u0130YET Y\u00dcR\u00dcY\u00dc\u015e\u00dc: T\u00fcnel – Taksim, Ulus – An\u0131t Kabir ve t\u00fcm yurtta insan seli…"},"content":{"rendered":"

$\"3219cumhuriyet_anitkabir2\"$ <\/a> $\"polis\"$ <\/a>29 Ekim Cumhuriyet Bayram\u0131n\u0131z Kutlu Olsun!..<\/b><\/p>\n

Cumhuriyet Bayram\u0131 T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’nin 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet y\u00f6netimi ilan etmesi an\u0131s\u0131na her y\u0131l 29 Ekim g\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye’de ve Kuzey K\u0131br\u0131s’ta[1] kutlanan bir mill\u00ee bayramd\u0131r.<\/p>\n

Cumhuriyet Bayram\u0131’n\u0131n kutland\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde 28 Ekim \u00f6\u011fleden sonra ve 29 Ekim tam g\u00fcn olmak \u00fczere bir bu\u00e7uk g\u00fcn resm\u00ee tatildir. 29 Ekimlerde stadyumlarda \u015fenlikler yap\u0131l\u0131r, ak\u015fam ise geleneksel olarak fener alaylar\u0131 d\u00fczenlenir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, Cumhuriyet’in Onuncu Y\u0131l Kutlamalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 29 Ekim 1933 tarihinde verdi\u011fi 10. Y\u0131l Nutku’nda, bu g\u00fcn\u00fc en b\u00fcy\u00fck bayram olarak nitelendirmi\u015ftir.<\/p>\n

Cumhuriyet \u00f6ncesi<\/b><\/p>\n

Osmanl\u0131 Devleti, h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc 624 y\u0131lda 36 padi\u015fah taraf\u0131ndan y\u00f6netilmi\u015ftir.<\/p>\n

Padi\u015fah, \u015fah, kral, hakan, imparator, sultan gibi tek ki\u015fiye dayal\u0131 y\u00f6netim sistemine “mutlakiyet” ad\u0131 verilmi\u015ftir. Mutlakiyet y\u00f6netiminde egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z, tek bir ki\u015fidedir.<\/p>\n

Mutlakiyetle y\u00f6netilen \u00fclkelerde \u00fclkeyi y\u00f6neten ki\u015fiye yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in meclis kurulurdu. Meclis \u00fcyeleri halk\u0131n isteklerini y\u00f6neticiye duyurur, yasa tasar\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rlard\u0131. Bu yasa taslaklar\u0131 y\u00f6netici taraf\u0131ndan benimsendi\u011finde yasala\u015f\u0131rd\u0131. Bu y\u00f6netim bi\u00e7imi ise “me\u015frutiyet”tir. Me\u015frutiyette meclisin yetkileri sembolik d\u00fczeyde olabilece\u011fi gibi bir cumhuriyetteki kadar geni\u015f de olabilir. Osmanl\u0131 Devleti’nde 1876 ve 1908 y\u0131llar\u0131nda olmak \u00fczere iki kez me\u015frutiyet ilan edilmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130kinci Me\u015frutiyet’in ilan\u0131ndan 6 y\u0131l sonra, 1914’te I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6rt y\u0131l s\u00fcren sava\u015f, \u0130ttifak Devletleri ile birlikte olan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun yenik say\u0131lmas\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015f ve Osmanl\u0131 topraklar\u0131 \u0130ngiltere, Yunanistan, Fransa, \u0130talya gibi devletler taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Cumhuriyetin ilan\u0131<\/b><\/p>\n

Mustafa Kemal Pa\u015fa 19 May\u0131s 1919’da Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan, b\u00f6lgede d\u00fczeni sa\u011flamas\u0131 i\u00e7in devletinin bir gemisi ile Samsun’a g\u00f6nderilmi\u015ftir. \u00dclkenin \u00e7o\u011fu ilinde kongreler d\u00fczenlemi\u015f ve “Tek bir egemenlik var, o da milli egemenliktir. Milletin egemenli\u011fini, yine milletin azim ve karar\u0131 kurtaracakt\u0131r.” ilkesiyle, yurdun her taraf\u0131ndan gelen ulus temsilcilerini 23 Nisan 1920 g\u00fcn\u00fc Ankara’da B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’nde toplam\u0131\u015ft\u0131r. Meclis Mustafa Kemal Pa\u015fa’y\u0131 ‘Meclis Ba\u015fkan\u0131’ se\u00e7mi\u015ftir. Mustafa Kemal Pa\u015fa’n\u0131n \u00f6nderli\u011finde B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, T\u00fcrk Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’n\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Halk ve d\u00fczenli ordular d\u00fc\u015fman kuvvetlerine kar\u015f\u0131 sava\u015f vermi\u015f, omuz omuza m\u00fccadele etmi\u015ftir.<\/p>\n

Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’n\u0131n zaferle sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan TBMM 1 Kas\u0131m 1922’de saltanat\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Padi\u015fah Vahdettin, ‘vatan haini’ ilan edilmi\u015f ve yurdu terk etmi\u015ftir.<\/p>\n

24 Temmuz 1923 g\u00fcn\u00fc \u0130svi\u00e7re\u2019nin Lozan \u015fehrindeki Lozan \u00dcniversitesi’nde, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi temsilcileri ile \u0130ngiltere, Fransa, \u0130talya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Bel\u00e7ika, SSCB ve Yugoslavya temsilcileri Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131’n\u0131 imzalam\u0131\u015ft\u0131r. Bu antla\u015fma ile yeni bir devletin temelleri at\u0131lm\u0131\u015f fakat devletin y\u00f6netim bi\u00e7imi hen\u00fcz belirlenmemi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130kinci d\u00f6nem B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, 11 A\u011fustos’ta ilk toplant\u0131s\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r ve 13 Ekim’de Ankara, ba\u015fkent ilan edilmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde Atat\u00fcrk, egemenli\u011fin ulusa dayand\u0131\u011f\u0131 bir sistem olan cumhuriyet y\u00f6netiminin ilan\u0131 i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar yapmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Atat\u00fcrk 28 Ekim ak\u015fam\u0131 yak\u0131n arkada\u015flar\u0131n\u0131 \u00c7ankaya’da yeme\u011fe \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f ve “Yar\u0131n cumhuriyeti ilan edece\u011fiz,” demi\u015ftir.<\/p>\n

29 Ekim g\u00fcn\u00fc Atat\u00fcrk, milletvekilleri ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fckten sonra tasla\u011f\u0131 haz\u0131rlanan “Cumhuriyet” \u00f6nergesini T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’ne vermi\u015ftir. Meclis \u00f6nergeyi kabul etmi\u015ftir ve b\u00f6ylece T\u00fcrkiye Devleti’nin yeni y\u00f6netimi bi\u00e7imi Cumhuriyet, yeni ismi “T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti” olarak belirlenmi\u015ftir. Atat\u00fcrk, kurulan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurba\u015fkan\u0131 olmu\u015ftur. Halk da cumhuriyetin ilan\u0131n\u0131 sevin\u00e7 ve co\u015fku ile kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Cumhuriyette, Atat\u00fcrk’\u00fcn de s\u00f6yledi\u011fi gibi, egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z ulusundur. Ulus, kendini y\u00f6netme yetkisini, kendilerine temsil eden milletvekilleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kullan\u0131r. Cumhuriyet y\u00f6netiminde, yurtta\u015f\u0131n se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131 vard\u0131r. Se\u00e7ilen temsilciler, yasalar\u0131 tasarlar ve y\u00f6neticileri ulus ad\u0131na denetler. Ulus, se\u00e7imle y\u00f6neticileri se\u00e7ebilir.<\/p>\n

Bayram kabul edilmesi<\/b><\/p>\n

29 Ekim 1923\u2019te TBMM, Te\u015fkil\u00e2t-\u0131 Esasiye Kanunu (1921 Anayasas\u0131)\u2019nda yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiklikle, devletin y\u00f6netim bi\u00e7imini cumhuriyet olarak ilan etmi\u015ftir. Ayn\u0131 gece bu ilan, at\u0131lan 101 pare top ile kutlanm\u0131\u015ft\u0131r. 1924 y\u0131l\u0131nda ise cumhuriyetin ilan\u0131 \u015fenliklerle kutlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

2 \u015eubat 1925’te, Hariciye Vekaleti’nce (D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131) d\u00fczenlenen bir kanun teklifinde 29 Ekim’in bayram olmas\u0131 \u00f6nerilmi\u015ftir.[2] Bu teklif Meclis Anayasa Komisyonu taraf\u0131ndan incelenmi\u015f ve 18 Nisan’da karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. 19 Nisan’da ise teklif TBMM taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015ftir. 628 say\u0131l\u0131 bu kanun ile 29 Ekim, 1925’ten itibaren \u00fclke i\u00e7inde ve d\u0131\u015f temsilciliklerde bayram olarak kutlanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

www.dursunozden.com.tr<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

29 Ekim Cumhuriyet Bayram\u0131n\u0131z Kutlu Olsun!.. Cumhuriyet Bayram\u0131 T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’nin 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet y\u00f6netimi ilan etmesi an\u0131s\u0131na her y\u0131l 29 Ekim g\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye’de ve Kuzey K\u0131br\u0131s’ta[1] kutlanan bir mill\u00ee bayramd\u0131r. Cumhuriyet Bayram\u0131’n\u0131n kutland\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde 28 Ekim \u00f6\u011fleden sonra ve 29 Ekim tam g\u00fcn olmak \u00fczere bir bu\u00e7uk g\u00fcn resm\u00ee tatildir. 29 Ekimlerde …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1091"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1091"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1112,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1091\/revisions\/1112"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}