﻿{"id":65,"count":256,"description":"Kap\u0131 kom\u015fumuz Suriye\r\nDursun \u00d6zden (31.03.2005\u2019de Bizim Gazete\u2019de yay\u0131nlanan d\u0131\u015f gezi yaz\u0131s\u0131)\r\n \u201cK\u0131y\u0131s\u0131 bulunmayan bir umman\u2019a, yitik zaman\u0131n sonsuz gizemine bir yolculuk bu... Fark\u0131n, fark\u0131na vararak, yeniden... Turist gelip, sevdal\u0131 dost olarak d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm bir yolculuk... Yoleri Gezgin Dervi\u015f, bu kez \u201c\u015eeker Tarlas\u0131\u201dnda mola verdi... irice, esmer tenli ve lacivert g\u00f6zl\u00fc g\u00fczel kom\u015fumuzla, d\u00fc\u015fe dald\u0131...\r\nEtnik k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131n harman yeri, g\u00fcney kom\u015fumuz laik Suriye, bende ilk olarak \u015funlar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor: Meryemti ve Ezo Gelin T\u00fcrk\u00fcs\u00fc, \u015eam \u015fekeri, rahvan y\u00fcr\u00fcyen Arap atlar\u0131, kara k\u0131l \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015fayan g\u00f6\u00e7ebe Bedeviler, Ay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda zikir eden D\u00fcrziler ve Aramiler, \u015eaman gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrkmenler, kutsal dinlerin ilk yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 topraklar, beyaz tenli ve iri lacivert g\u00f6zl\u00fc g\u00fczeller, maskeli \u015fahin avc\u0131lar, ac\u0131l\u0131 ve tatl\u0131 yiyecekler, Selahaddin Eyyubi, Cemal Pa\u015fa, Hatay ve su sorunu, Apo krizi, \u0130srail i\u015fgali alt\u0131nda bulunan Golan Tepeleri, Osmanl\u0131 izleri ve Hamidiye Kapal\u0131 \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131, \u0130mam H\u00fcseyin\u2019in kesik ba\u015f\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Kristal T\u00fcrbe, u\u00e7suz bucaks\u0131z s\u0131n\u0131r boylar\u0131nda bayramla\u015fma ve d\u00fc\u011f\u00fcn t\u00f6renleri, may\u0131n tarlalar\u0131, s\u0131n\u0131r ticareti, dans ve ezgili \u015fark\u0131lar... Bir de; \u201ceski kom\u015fu, yeni dost\u201d ya da \u201cyeni dost, yeni f\u0131rsat\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6zetlenen ortak \u00e7\u0131kar ve g\u00fcvenle \u00f6r\u00fclen \u201ciki dost ve karde\u015f \u00fclke\u201d olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz ili\u015fkinin bir yan\u0131 Suriye...\r\nY\u00fczy\u0131llarca Emevi ve Osmanl\u0131 topraklar\u0131 olan Suriye\u2019nin hemen her kar\u0131\u015f topra\u011f\u0131nda, bu izleri g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn... \u0130ki kez gitti\u011fim Suriye gezim s\u0131ras\u0131nda, hi\u00e7 de kendimi yabanc\u0131 bir \u00fclke topraklar\u0131nda hissetmedim. S\u0131cak, candan, dost ve g\u00fcler y\u00fczl\u00fc insanlar\u0131n ve b\u00fcy\u00fcleyici g\u00fczellerin \u00e7ekicili\u011fi, bu co\u011frafyaya yeniden gitmenize neden oluyor... \r\nSuriye de de\u011fi\u015fiyor... \r\nEski K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Necah El Attar\u2019\u0131n konu\u011fu olarak gitti\u011fim ilk Suriye ziyaretim ile Turizm Bakan\u0131 Dr. Sadullah Alkala\u2019n\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131s\u0131 olarak gitti\u011fim ikinci gezim aras\u0131ndaki \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k aradan sonra, inan\u0131lmaz de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6rd\u00fcm... \u0130nsan ili\u015fkilerinde, T\u00fcrklere olan yak\u0131nl\u0131klarda, b\u00f6lgedeki t\u00fcm olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda tedirgin olan ve \u201cSiyonizm\u201d hakk\u0131nda \u201ckomplo teorileri\u201d \u00fcreten, \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 ve gergin s\u00f6ylemler yerini bar\u0131\u015f, dostluk, sa\u011fduyu, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve g\u00fcven alm\u0131\u015f... Art\u0131k, \u00fclkeyi ziyaret eden turistlerin arkas\u0131na \u201cEl Muhaberat\u201d mensubu g\u00f6revliler tak\u0131lm\u0131yor. Turizm haritalar\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019nin Hatay topraklar\u0131n\u0131 Suriye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde g\u00f6steren t\u00fcm haritalar\u0131n de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fi konu\u015fuluyor. Kayna\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de bulunan ve Suriye topraklar\u0131ndan ge\u00e7tikten sonra Basra K\u00f6rfezi\u2019ne d\u00f6k\u00fclen F\u0131rat Nehri ve de kayna\u011f\u0131 Suriye topraklar\u0131nda bulunan ve Antakya\u2019da Akdeniz\u2019e d\u00f6k\u00fclen Asi Nehri, art\u0131k sorun te\u015fkil etmiyor... S\u0131n\u0131r ticareti ve k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilerde ileri d\u00fczeyde geli\u015fmeler var. E\u015finin ad\u0131n\u0131 \u201cT\u00fcrkiye\u201d diye seslenip, k\u00fcfrederek yumruklayan T\u00fcrk d\u00fc\u015fman\u0131 kimi fanatik Araplar; \u015fimdiler de ise, T\u00fcrkiye\u2019den \u00f6vg\u00fc ve dostlukla s\u00f6z ediyor. Ba\u015fta ba\u015fkent \u015eam olmak \u00fczere, b\u00fcy\u00fck kentlerde mimari ve kentsel geli\u015fmeler g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00dcniversite kampus\u00fc giri\u015finde \u201cLiva \u0130skenderun!\u201d diyerek, serbest ge\u00e7mek ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 yok art\u0131k. Damascus \u00dcniversitesi\u2019nde okuyan \u00e7o\u011fu Antakyal\u0131 T\u00fcrkiyeli \u00f6\u011frencilere, T\u00fcrkiye\u2019de denklik hakk\u0131 veriliyor. ABD, AB, T\u00fcrkiye, L\u00fcbnan, Filistin ve \u0130srail ili\u015fkilerinde, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ad\u0131mlar at\u0131l\u0131yor. Sovyetler Birli\u011fi da\u011f\u0131ld\u0131ktan sonra Suriye\u2019ye gelen baz\u0131 bilim adamlar\u0131, bat\u0131da yeti\u015fmi\u015f ve \u00fclkesine d\u00f6nen Suriyeli uzmanlar sayesinde, ileri teknolojik geli\u015fmeler g\u00f6zleniyor. Asi Nehri gibi ters akan su kaynaklar\u0131nda ya\u015fam f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor. Ba\u015f\u0131 dumanl\u0131 da\u011f yama\u00e7lar\u0131nda uzanan u\u00e7suz bucaks\u0131z zeytin bah\u00e7eleri, Akdeniz\u2019in sar\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131na ald\u0131rmadan ye\u015feren narenciye bah\u00e7eleri, tanr\u0131lar\u0131 ve krallar\u0131 ba\u015ftan \u00e7\u0131karan kutsal \u015faraplar\u0131n s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131 da de\u011fi\u015fmi\u015f Suriye\u2019de... Akdeniz k\u0131y\u0131s\u0131na uzan\u0131p, denizden \u00e7ay fokurdatan ehli keyf g\u00fczeller; \u015falgam suyu yerine, l\u00fcks cafelerde ve discolarda Coca Cola i\u00e7erek serinliyor... Suriye \u00fczerinde dans eden, bereket y\u00fckl\u00fc mavi bulutlar bile de\u011fi\u015fmi\u015f... Sabah horoz \u00f6tmeden \u00f6nce, kim erken uyan\u0131rsa o darbe yapard\u0131. Erki ele ge\u00e7irirdi. Art\u0131k, istikrarl\u0131 ve dinamik bir y\u00f6netim var. Halk huzur ve g\u00fcven i\u00e7inde \u201cikindi uykusu\u201dna yatabiliyor. Suriye\u2019nin iklimi, topo\u011frafyas\u0131, insanlar\u0131, y\u00f6neticileri ve o bildi\u011fimiz \u00fcnl\u00fc \u201c\u015eam \u015fekeri\u201d bile de\u011fi\u015fmi\u015f... Nargile t\u00fctt\u00fcren g\u00fczellerin duda\u011f\u0131n\u0131, l\u00fcks Amerikan sigaras\u0131 s\u00fcsl\u00fcyor... Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcne hi\u00e7 de yabanc\u0131 olmayan Suriyeliler, kurtulu\u015fu T\u00fcrkiye arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla AB\u2019ye a\u00e7\u0131lmakta buluyor... D\u00fc\u011f\u00fcnleri ve danslar\u0131 bile de\u011fi\u015fmi\u015f... \u00dcnl\u00fc \u015fark\u0131s\u0131 Feyruz\u2019un ve Arap rakslar\u0131n\u0131n yerini, Madonna ve bat\u0131n\u0131n \u00e7\u0131lg\u0131n m\u00fczik gruplar\u0131 alm\u0131\u015f... Bir de, Tatl\u0131ses ve B\u00fclent Ersoy tutkunlar\u0131 artm\u0131\u015f... Diyalektik gere\u011fi her \u015fey de\u011fi\u015fiyor... Biz de de\u011fi\u015fiyoruz... Suriye de\u011fi\u015fmi\u015f \u00e7ok mu?\r\nSuriye\u2019deki renkli insan ve k\u00fclt\u00fcr manzaras\u0131 kar\u015f\u0131nda, adeta b\u00fcy\u00fclendim. Zengin tarihi miras ve sanatsal doku, bu co\u011frafyan\u0131n gizemine tan\u0131kl\u0131k ediyor. Tarihi Emevi Camisi i\u00e7inde namaz k\u0131lan S\u00fcnniler ve ayn\u0131 anda semah d\u00f6nen \u015eiilerin zikirlerine kom\u015fu sokaktaki kiliseden y\u00fckselen \u00e7an sesi e\u015flik ediyor... \u0130lahi sesler, sonsuzda s\u00fcz\u00fcl\u00fcyor... Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 Sultan Abdulhamid taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan Hamidiye Kapal\u0131 \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131, \u0130stanbul\u2019dakine \u00e7ok benziyor. Kuyumcular, antikac\u0131lar, hal\u0131c\u0131lar, bak\u0131rc\u0131lar, renkli ve \u0131\u015f\u0131kl\u0131 kad\u0131n i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131 satan d\u00fckkanlar, rengarenk \u015fekerciler, lahmacuncular, \u015ferbet\u00e7iler, giysiciler, tesbihciler, nargileciler ve akl\u0131n\u0131za ne gelirse, her \u015fey var burada... \r\nAbart\u0131l\u0131 konu\u015fan Araplarla, al\u0131\u015fveri\u015fte mutlaka s\u0131k\u0131 pazarl\u0131k yap\u0131n...\r\nSuriye topraklar\u0131na girmeden \u00f6nce, mutlaka Antakya\u2019y\u0131 gezmenizi \u00f6neririm. \u00c7\u00fcnk\u00fc buradaki her \u015fey sizi Suriye\u2019ye al\u0131\u015ft\u0131racakt\u0131r. Cilveg\u00f6z\u00fc s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131ndan girdikten sonra ilk dura\u011f\u0131m\u0131z Halep oldu. Dervi\u015f danslar\u0131n\u0131n ve sufi m\u00fczik dinletilerinin gizemli izlerinin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve tarihin ilmek ilmek dokundu\u011fu Halep. Laik ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve eski ile \u00e7a\u011fda\u015f olan\u0131n bulu\u015ftu\u011fu uygar bir kent olan ba\u015fkent \u015eam (Damascus). Umur Da\u011f\u0131 a\u015firetlerini koruyan Ay Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n 2 bin y\u0131ll\u0131k y\u00fcz\u00fcne el s\u00fcrerek, B\u00fcy\u00fck \u0130skender ordular\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131p ya\u011fmalad\u0131\u011f\u0131 Fahrettin Sultan Kalesi\u2019nden, tarihe bir ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 f\u0131rlat\u0131lan antik Palmyra. Yeralt\u0131 manast\u0131rlar\u0131n\u0131n ve kayadan oyma mazgall\u0131 evlerin, g\u00fcne\u015fe g\u00fcl\u00fcmsedi\u011fi Maalula. Abdulaziz Da\u011f\u0131 eteklerinde tarihi Ba\u011fdat Kap\u0131. \u015eark\u0131 s\u00f6yleyerek has\u0131r \u00f6ren g\u00fczellerin mekan\u0131 Dara. Tanr\u0131 ve krallar kap\u0131s\u0131 Basra. G\u00fczellik Tanr\u0131s\u0131 Ven\u00fcs\u2019\u00fcn sa\u00e7lar\u0131n\u0131 tarad\u0131\u011f\u0131 ve Suriye \u0130mparatoru Philip\u2019in tiyatro izledi\u011fi mozaik kenti Shahpa. Be\u015f bin y\u0131l \u00f6nce yap\u0131lan ve d\u00fcnyan\u0131n ilk k\u00fct\u00fcphanelerinden biri olan k\u00fclt\u00fcr merkezi Ebla. Sabahlar\u0131 f\u0131r\u0131ndan ald\u0131klar\u0131 s\u0131cak ekmekleri sokak aralar\u0131na ve kald\u0131r\u0131mlara seren ve onlar\u0131 kabart\u0131p yiyen insanlar\u0131n kenti Hama. \u00c7an seslerinin y\u00fckseldi\u011fi ve halk\u0131n\u0131n %90\u2019\u0131 Ortodoks olan Epamea. Baraj g\u00f6l\u00fc sayesinde, sar\u0131 \u00e7\u00f6l s\u0131ca\u011f\u0131n\u0131 bir nebze olsun aralayan, ODT\u00dc mezunu \u015fair ve Savunma Bakan\u0131 Mustafa Tlass\u2019\u0131n memleketi Arrstan. \u0130slamiyetin ilk yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerden biri ve Halid bin Velid Camisi kubbesinde yans\u0131yan Humus. L\u00fcks otellerin ve alt\u0131n kumsallar\u0131n oldu\u011fu; zeytin, hurma, \u00fcz\u00fcm ve narenciye bah\u00e7elerinin ye\u015filli\u011fi ile Akdeniz mavisinin kucakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 k\u0131y\u0131 \u015fehri Tartus. \u0130zmir Kordon Boyu\u2019nu and\u0131ran tatil k\u00f6yleri, turistik tesisleri, e\u011flence ve dinlence yerleri ile kakt\u00fcs ve portakal a\u011fa\u00e7lar\u0131 aras\u0131ndan esen \u0131l\u0131k Akdeniz havas\u0131n\u0131n solundu\u011fu cennet kent Lasky. Lasky\u2019nin do\u011fusunda y\u00fckselen Salehaddin Eyyubi Kalesi. Ortado\u011fu, Arap \u00fclkeleri, Avrupa ve T\u00fcrkiye\u2019den gelen turistlerin en \u00e7ok tercih etti\u011fi yerlerin ba\u015f\u0131nda, hi\u00e7 ku\u015fkusuz Lasky geliyor. Buraya Hatay\u2019\u0131n Yaylada\u011f\u0131 il\u00e7esinden g\u00fcn\u00fcbirlik gidip geliniyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, otomobille ve otob\u00fcsle, yaln\u0131zca 2 saat uzakl\u0131kta. \u0130stanbul, Ankara, Adana ve Antakya\u2019dan \u015eam\u2019a g\u00fcnl\u00fck otob\u00fcs seferleri yap\u0131l\u0131yor. Ayr\u0131ca, THY ve Suriye Hava Yollar\u0131 u\u00e7aklar\u0131yla da gitme olana\u011f\u0131 bulunuyor. T\u00fcrkiye\u2019nin en uzun kara s\u0131n\u0131r kom\u015fusu olan Suriye, yaln\u0131z bayramda seyranda de\u011fil, her zaman T\u00fcrk konuklar\u0131n\u0131 bekliyor...\r\nSuriye, T\u00fcrkiye\u2019yi Avrupa\u2019ya a\u00e7\u0131lan g\u00fcvenli ve dost bir kap\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor \r\nGezilerim s\u0131ras\u0131nda, kendileriyle \u00f6zel g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm Eski K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Necah El Attar, Yeni K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Dr. Muhammed El Said ve Turizm Bakan\u0131 Dr. Sadullah Alkala; T\u00fcrkiye-Suriye dostlu\u011funun \u00f6r\u00fclmesinde, iki \u00fclkenin \u015fair, yazar, gazeteci ve ayd\u0131nlar\u0131na b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131lar. Son \u00fc\u00e7 y\u0131lda, iki \u00fclke aras\u0131nda geli\u015fen ili\u015fkilerde, bu fahri g\u00f6revin \u00fcr\u00fcnleri ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131... Her d\u00fczeyde geli\u015fen resmi ili\u015fkiler ve yap\u0131lan anla\u015fmalarda, resmi olmayan sanatsal ve k\u00fclt\u00fcrel gayretin ve manevi kazan\u0131mlar ad\u0131na, mutluluk duydu\u011fumu s\u00f6yleyebilirim... Zaten sanat\u00e7\u0131lar, birer fahri \u201cK\u00fclt\u00fcr el\u00e7isi\u201d de\u011fil midir?\r\nAyr\u0131ca, evlerinde konuk oldu\u011fum; Arap Edebiyat\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc kad\u0131n yazar\u0131 ve \u00e7evirmen Siham Tergeman, \u015eam \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Khaira Kasmies ve K\u0131br\u0131s Tarihi Uzman\u0131 Do\u00e7. Dr. Muhammed Yuva ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerimizde \u015fu ortak konular\u0131 dile getirdiler: \u201cT\u00fcrkiye ve Suriye, Ortado\u011fu\u2019nun motor g\u00fc\u00e7leridir. Siyonist senaryolar\u0131 ve bat\u0131 merkezli oyunlar\u0131, birlikte bozabilirler. Y\u00fczy\u0131llar s\u00fcren ortak tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131m\u0131z var. Ter\u00f6r, Hatay ve su sorunu, a\u015f\u0131labilir \u015feyler. Yeter ki, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 iyi niyetli olal\u0131m. \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00fcretelim. Hi\u00e7bir uluslararas\u0131 otoritenin etkisinde kalmadan, objektif olarak; Ortado\u011fu tarihi yeniden yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r...\u201d\r\nSuriye\u2019nin Kemal Dervi\u015f\u2019i Gassa El Refai... \r\nD\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc ekonomist olarak bilinen Gassa El Refai, \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019ndaki Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revinden ayr\u0131larak, memleketi \u015eam\u2019a d\u00f6nd\u00fc. Ba\u015fer kabinesinde Ekonomi ve D\u0131\u015f Ticaret Bakan\u0131 olan Gassa El Refai, eski Devler Bakan\u0131 Kemal Dervi\u015f\u2019in yak\u0131n arkada\u015f\u0131, dostu... \u201cSuriye\u2019ye yeni ekonomik reformlar yapmak i\u00e7in d\u00f6nd\u00fcm. Vatan\u0131m\u0131n bana gereksinimi var...\u201d diyen Bakan Gassa El Refai, bir T\u00fcrkiye dostu olarak biliniyor. \r\n\u0130srail ve Filistin sorunu daha \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015fken; ABD\u2019nin Irak\u2019\u0131 i\u015fgali, b\u00f6lgede yeni gerginliklere neden oluyor. Uzun zaman \u00f6nce yaz\u0131lan sava\u015f senaryolar\u0131 uygulan\u0131yor. K\u00fcresel k\u00fclt\u00fcr ve ekonomik ablukalar s\u00fcr\u00fcyor. G\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar, mazlumlar\u0131 eziyor... \u0130slam \u00fclkeleri, kendi i\u00e7inde yeni birliktelikler ar\u0131yor. K\u00fclt\u00fcrel, ekonomik ve jeo-politik ittifaklar geli\u015fiyor. Kalk\u0131nma, bar\u0131\u015f ve iyi kom\u015fuluk ili\u015fkileri, uluslar\u0131n ba\u015f g\u00fcndem maddesi oldu. Suriye, art\u0131k bu bilin\u00e7 ve duyarl\u0131l\u0131kla hareket ediyor. Dostlu\u011fa \u00f6nem veriyor. Dostluklar, nargile sohbetlerinde koyula\u015f\u0131yor... \r\nRakamlarla Suriye \r\nArap \u0130slam Cumhuriyeti Suriye\u2019nin, 18 milyon n\u00fcfusu ve 185.180 km2. y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc bulunuyor. Ortalama ya\u015f \u00f6mr\u00fc: erkeklerde 67, kad\u0131nlarda 71\u2019dir. Resmi dili Arap\u00e7a olup; T\u00fcrk\u00e7e, K\u00fcrt\u00e7e, Ermenice, Aramice, \u00c7erkezce ve Frans\u0131zca konu\u015fulan diller aras\u0131nda. Okur yazar oran\u0131 %64 olup, GSMH: 18.30 milyar dolard\u0131r. Ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen ulusal gelir: 900 dolar. Para birimi: Suriye Liras\u0131. 1 $= 50 SL. Halk\u0131n %74\u2019\u00fc S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcman, %10\u2019u H\u0131ristiyan-Arami, %16\u2019s\u0131 \u015eii-Alevi, D\u00fcrzi ve di\u011fer mezhepler. Petrol rezervi: 2.5 milyar varil. \u0130hracat: 50 milyar dolar. \u0130thalat: 3.5 milyar dolar. Farkl\u0131 inan\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcrlerin sorunsuz olarak birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Suriye\u2019de, laik bir uygulama var. \r\n1 Ocak 1944\u2019de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fan Suriye\u2019nin ilk Cumhurba\u015fkan\u0131, T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc El Kuvvetli\u2019dir.\r\n\u0130na\u00e7lar\u0131n ve etnik k\u00fclt\u00fcrlerin bulu\u015ftu\u011fu laik yap\u0131 Ortado\u011fu\u2019daki t\u00fcm kirli oyunlar\u0131n ve entrikalar\u0131n i\u00e7inde \u201cSiyonizm parma\u011f\u0131\u201d oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131 yapan Suriye\u2019lileri, tarih hakl\u0131 m\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yor?\r\nKeyif verici nargile sohbetlerinin ard\u0131ndan, Mevlevi Semazenlerin g\u00f6sterisi; Katolik ve Ortodoks ayinlerinde \u015feytan kovan zikir t\u00fcts\u00fclerine kar\u0131\u015f\u0131r... Musra \u015fehrinde kervan yolu \u00fczerinde ya\u015fam\u0131\u015f Rahip Bahira, 12 ya\u015f\u0131ndaki Muhammed Mustafa\u2019n\u0131n gelecekteki \u201cPeygamberlik\u201d mucizesine inan\u0131r. Ve orada bulunanlara bunu m\u00fcjdeler... \u015eam mezarl\u0131\u011f\u0131nda yatan ve ilk ezan\u0131 okuyan Bilal-\u0131 Habe\u015fi, sonsuzlu\u011fa seslenir... Hz. Fatma ve Hz. Zeynep\u2019in alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f ve kristal kapl\u0131 t\u00fcrbelerine y\u00fcz s\u00fcr\u00fcp ve ba\u015flar\u0131n\u0131 d\u00f6ve d\u00f6ve a\u011flayan \u015eiiler; g\u00f6vdesi Kerbela\u2019da ve kesik ba\u015f\u0131n\u0131n bulundu\u011fu \u015eam\u2019daki alt\u0131n t\u00fcrbenin oyu\u011funa ba\u015flar\u0131n\u0131 sokup, \u201cH\u00fcseyni men!\u201d diyerek a\u011f\u0131t yak\u0131p a\u011fl\u0131yorlar... Cam-i Kebir ve Rukiye Camisi avlusunda toplanan kad\u0131n erkek Alevilerin zikirlerinde de, ayn\u0131 manzara g\u00f6r\u00fcn\u00fcr... A\u011flayarak kendinden ge\u00e7enleri, oradakiler su ve kolonya ile teskin ediyor...\r\n\u00d6te yandan, H\u0131ristiyan Aramilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Maluba\u2019daki manast\u0131rlarda da, benzeri zikir olaylar\u0131na tan\u0131k olunur...\r\nOsmanl\u0131 Sultan\u0131 Abdulhamid d\u00f6neminde sefere ba\u015flayan (1894) ve Paris - Sofya - \u0130stanbul -\u015eam - Hicaz Demiryolu hatt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan yolcu treninin vagonlar\u0131, \u015fimdi \u015eam Tren \u0130stasyonu\u2019nda i\u00e7kili lokanta olarak hizmet veriyor... Tarihi istasyon binas\u0131 da, sanatsal etkinliklere ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. Ben de, rehber arkada\u015f\u0131m Ahmed Hacco ile birlikte, gezinin bu noktas\u0131nda nostalji olsun diye; Abdulhamid Treni Vagonu\u2019nda, bol bal\u0131kl\u0131 \u00f6\u011fle yeme\u011finde bo\u011fma rak\u0131 i\u00e7menin ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131m. Entrikalardan uzak, ge\u00e7mi\u015f tarihe bir yolculuk yaparak... D\u00fc\u015fistan\u2019day\u0131m sanki...\r\nSuriye topraklar\u0131n\u0131n her yerinde\r\nOsmanl\u0131 izi var... \r\nIV. Murat\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Hatice Sultan\u2019\u0131n \u015eam\u2019daki mezar ta\u015f\u0131nda \u015fu s\u00f6zler yaz\u0131l\u0131: \u201cBurada yatan Devri \u0130nk\u0131lab\u2019\u0131n \u00f6ks\u00fcz k\u0131z\u0131...\u201d Bu mezar\u0131n hemen yak\u0131n\u0131nda, son Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 Vahdettin\u2019in s\u0131radan ve olduk\u00e7a sade g\u00f6m\u00fctl\u00fc\u011f\u00fc bulunuyor. En g\u00f6rkemli mermer mezar ise; hi\u00e7 ku\u015fkusuz, Medine Valisi Ahmet Hikmet Pa\u015fa\u2019n\u0131nki...\r\nAskeri M\u00fczede, Cemal Pa\u015fa b\u00f6l\u00fcm\u00fc olduk\u00e7a ilgin\u00e7... Sokaklarda, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m ya\u015fl\u0131 bayanlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu, atalar\u0131n\u0131n T\u00fcrk oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor... Kimiler de \u0130stanbul, \u0130zmir ve Konyal\u0131 olduklar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131lar... Osmanl\u0131 evleri, medreseleri, hamamlar\u0131 ve \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Osmanl\u0131 torunu oldu\u011funu s\u00f6yleyen Suriyelilerin say\u0131lar\u0131 hi\u00e7 de az de\u011fil... \r\nSuriye\u2019nin \u0130stanbul Ba\u015fkonsolosu Mohamed Kourkou\u2019nin te\u015fvikiyle, \u0130stanbul\u2019da kurulan \u201cT\u00fcrkiye-Suriye Dostluk Derne\u011fi\u201d bu ba\u011flamda, iki \u00fclke halklar\u0131 aras\u0131ndaki ortak paydalar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kararak; k\u00fclt\u00fcr, sanat, ticaret ve dostluk ili\u015fkilerinin korunup geli\u015fmesine katk\u0131da bulunuyor... Art\u0131k, \u201cMeryemti\u201d ve \u201cEzo Gelin\u201d gibi h\u00fcz\u00fcnl\u00fc \u015fark\u0131lar yerine, co\u015fkulu g\u00f6bek havalar\u0131 dinleyece\u011fiz... S\u00f6yleyece\u011fiz.... Sevgi ve bar\u0131\u015f i\u00e7in....\r\n\u201cAziz Nesin\u2019e a\u015f\u0131kt\u0131m...\u201d \r\nUygar giyimli, esprili, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc ve g\u00fczel bir bayan olan sevgili Necah El Attar, eski K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131. Arap ve Filistin kad\u0131n haklar\u0131 savunucusu, eserleri \u00e7ok okunan \u00f6nemli bir yazar... Makam odas\u0131nda \u015fiirle\u015firken, espriler patlatan say\u0131n Attar; \u201cAziz Nesin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden bir y\u0131l \u00f6nce benim konu\u011fum olmu\u015ftu. T\u00fcm sohbetlerimiz s\u0131ras\u0131nda, g\u00fclmekten bay\u0131ld\u0131m... Beyaz g\u00fcr sa\u00e7lar\u0131n\u0131 ka\u015f\u0131yarak, inan\u0131lmaz espriler yapt\u0131... Aziz Babay\u0131 \u00e7ok sevdim... Eserlerine ve kendine a\u015f\u0131\u011f\u0131m... Siz de, bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131z ve s\u00f6ylemlerinizle ona benziyorsunuz. T\u00fcrkler, \u00e7ok candan insanlar...\u201d S\u0131cak \u00e7ay\u0131m\u0131z\u0131n buhar\u0131 oday\u0131 sararken; birlikte a\u011f\u0131z dolusu g\u00fcl\u00fcp, Haf\u0131z Esad\u2019\u0131n b\u00fcst\u00fc alt\u0131nda foto\u011fraf \u00e7ektirdikten sonra, dost\u00e7a vedala\u015ft\u0131k... Ben, say\u0131n Attar\u2019a imzal\u0131 \u201cKanayan T\u00fcrk\u00fc\u201d \u015fiir kitab\u0131m\u0131 verdim. O da bana, \u201cRenkli S\u00f6zc\u00fckler\u201d adl\u0131 deneme kitab\u0131n\u0131 imzalay\u0131p verdi. \u015eiirle\u015ftik...\r\n\u015eam sokaklar\u0131ndaki seyyar kitap\u00e7\u0131larda ve kitabevi vitrinlerinde Aziz Nesin, Orhan Kemal, Ya\u015far Kemal ve Naz\u0131m Hikmet\u2019in kitaplar\u0131; en \u00e7ok okunan eserler aras\u0131nda yer al\u0131yor... Korsan bas\u0131l\u0131p sat\u0131lan bu eserler i\u00e7in telif hakk\u0131 yok... Bir de, B\u00fclent Ersoy, \u0130brahim Tatl\u0131ses ve Beyrutlu Feyruz\u2019un kasetleri kap\u0131\u015f\u0131l\u0131yor... \r\nDuvarlarda ise, Baba Haf\u0131z Esad, mafya taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclen o\u011flu eski Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131 R\u0131fat Esad ve gen\u00e7 Cumhurba\u015fkan\u0131 Be\u015far Esad\u2019\u0131n dev resimleri bulunuyor... Halk, Be\u015far Esad\u2019\u0131 seviyor ve ona g\u00fcveniyor...\r\nSuriye\u2019nin ya\u015fayan miras\u0131:\r\nArap Edebiyat\u0131 \r\nUzun y\u0131llar, bat\u0131l\u0131 emperyal k\u00fclt\u00fcrel ku\u015fatmalar\u0131n alt\u0131nda ezilmeden bu g\u00fcne kadar gelebilmi\u015f Arap Edebiyat\u0131 i\u00e7inde, Suriyeli yazarlar\u0131n b\u00fcy\u00fck pay\u0131 oldu\u011fu bir ger\u00e7ek... D\u00fcnya klasik eserleri i\u00e7inde yer alan yaz\u0131l\u0131 \u00c7a\u011fda\u015f Arap Edebiyat\u0131\u2019n\u0131n t\u00fcm izlerini, 6. yy\u2019dan beri Suriye\u2019de g\u00f6rmek olanakl\u0131... \r\nEbla kentinde, 5 bin y\u0131l \u00f6nce kurulan ilk k\u00fct\u00fcphane, bunun kan\u0131t\u0131d\u0131r. \r\nAyr\u0131ca, \u0130lk Arap matbaas\u0131 1712\u2019de Halep\u2019de kurulmu\u015ftu. \u201cMir\u2019at-\u00fcl Ahval Gazetesi\u201d bu y\u0131llarda bask\u0131ya ba\u015flad\u0131. \r\nHalil Merdam, Cebri, Bedevi el Cebel gibi \u00fcnl\u00fc \u201culus\u00e7u\u201d \u015fairler, ilk eserlerini 1919\u2019da yay\u0131nlad\u0131lar... Yeni D\u00f6nem edebiyat\u00e7\u0131lardan Sadullah Vannus, Yusuf Nasrullah ve \u015eerif Haznedar\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra; \u00fcnl\u00fc Suriyeli \u015fairlerin ses, vurgu, imgeli, yal\u0131n ve lirik dizelerinden olu\u015fan \u015fiirlerin teknik s\u00f6ylem ve bi\u00e7emindeki zenginlik; gen\u00e7 ku\u015fak \u015fairlere esin kayna\u011f\u0131 oluyor... \r\n\u015eam\u2019da \u00e7ok satan kitaplar \u015funlar: \u201cK\u0131br\u0131s Tarihi\u201d Do\u00e7. Dr. Muhammed Yuva, \u201cG\u00fcnlerin D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc\u201d Necah El Attar, \u201cAnadolu Kurdu Mustafa Kemal\u201d Mustafa Zein, \u201c\u00c7erkezler Tarihi\u201d Jesgua Jesus, \u201c\u015eiir Bir \u00d6p\u00fcc\u00fck \u00c7i\u00e7ektir\u201d Mustafa Tlass, \u201cG\u00fczel Gelin\u201d Fairuz-Wadi Alsafi, \u201cSuriye Tarihi\u201d Philip K. Hitti, \u201cAh Biz E\u015fekler\u201d Aziz Nesin\u201d... \r\nKitap, k\u0131y\u0131s\u0131 bulunmayan bir umman...\r\n\u015eiiristan\u2019a-Suriye\u2019ye turist gelip, dost d\u00f6nmek buna denir...\r\nA\u015fk bah\u00e7esi, \u015eam \u015fekeri, Arap g\u00fczeli; kap\u0131 kom\u015fumuz Suriye\u2019nin usta \u015fairi \u00d6mer Ebi Rabia (\u00d6l:720)\u2019nin \u015fu dizeleriyle, sizleri selaml\u0131yorum... \r\n\u201cNazik\u00e7e, g\u00fczelli\u011fin sessizli\u011fine dald\u0131\r\nSabah\u0131n hafif serinli\u011fine uzanan bir dald\u0131\r\nG\u00f6zlerim kama\u015ft\u0131 bak\u0131\u015flar\u0131nda, \u00f6n\u00fcmde\r\nHer \u015fey puslu ve \u015fekiller karma\u015f\u0131k haldi\r\nBen asla aramad\u0131m, o asla aramad\u0131\r\nSaat, a\u015fk ve bulu\u015fma kadere kald\u0131...\u201d \r\ndursunozden@yandex.com\r\nwww.dursunozden.com.tr\r\n(31\/03\/2005) \r\n","link":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/?cat=65","name":"Gezi Yaz\u0131lar\u0131","slug":"geziyazilar","taxonomy":"category","parent":0,"meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/categories\/65"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/categories"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/taxonomies\/category"}],"wp:post_type":[{"href":"http:\/\/www.dursunozden.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fposts&categories=65"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}