Barış ve huzurun ortak paydası: Uygur Karızları

"UYGUR KARIZLARINA YOLCULUK" kitabının Çin'de belgeseli de çekildi artık... Urumçi Halk Meydanı'nda Ejderha,  Semah ve Kam Dansı Zamanı... Çince ve Uygur Türkçesi ile basılan  "Atatürk" kitabı yazarı-parlamenter Yusufcan Ali İslami'nin "Urumçi olayları" ile ilgili anlattıkları, bizim gözlemlerimizi doğruluyor. Çin Halk Cumhuriyeti Sinciang-Uygur Özerk Bölgesi'nin başkenti Urumçi'yi 1 Temmuz'da ziyaret eden T.C. Cumhurbaşkanı A. Gül'ün ardından patlak veren olayların nedenlerinden biri; son yıllarda olumlu gelişen Türkiye-Çin İlişkilerinden rahatsız olan batılı karanlık güçlerin bildik kirli oyunudur. 5 Temmuz 2009'da Halk Meydanı'nda toplanan Uygur gençlerin mitingine sızan batı kaynaklı karanlık güçlerin provakasyonu, olayların büyümesine neden oldu. Olaylara zamanında müdahale için, Merkezi Hükümetten talimat bekleyen ve bürokratik yavaşlık nedeniyle olayları engelemede geç kalan yerel polisin bu zaafı ardından, 7 Temmuz 2009'da Hanlı (Çinli) gençlerin Urumçi Halk Meydanı'ndaki eylemi, geçte olsa Çinli askerlerin müdahalesiyle sona erdi. Yüzlerce ölü, yaralı, tutuklu ve maddi zararın olduğu terör eylemleri sonunda, tüm bölgede ilan edilen "Olağanüstühal" durumu sürüyor. Bölge halkı 5 aydır dış dünya ile bağlantı kuramıyor. Telefon ve internet bağlantısı hala yok. Urumçi sokaklarında ve Halk Meydanı'nda devriye gezen askerler azalmış. Uygur ve Hanlıların karşılıklı olarak birbirlerinin  işyerlerine ve lokantalarına gitmeye başlamışlar. Üzerinde Çince ve Uygurca yazı olan kızıl yıldızlı Özgürlük Anıtı'nın çevresi ve 5 ay önce kana bulanan Urumçi Halk Meydanı; artık Uygur ve Hanlıların birlikte yaptıkları sabahın erken saatlertinde müzik eşliğindeki dans ve sabah sporlarına tanıklık ediyor. İki haftadır bölgede çalışmalar yapan Turfan Karızları Belgeseli çekim ekibinden Ali, Ulaş, Mert ve Tursuncan'ın da katıldığı karlı bir salı sabahı, coğrafi koordinatları (x, y, z) "0" olan Asya'nın merkezi Yunfinşan'daki Türkiye Anıtı önünde başlayan ve de binlerce yıldır Taklamakan Çölü, Alev Dağı, Aygölü, Altay  ve Tanrı Dağları'nda, 5 bin yıldır çölün 110 metre altında ve toplam 5 bin km. uzunluğundaki Karız kanallarında yankılanan sözsüz-melodik Kam ve Ejderha şarkıları eşliğinde, badem gözlü ve ay yüzlü Karız güzeli Badegül'ün dudak izinden ve kınalı elinden içtiğimiz karız şarabıyla demlenip aşkı bulduğumuzda, Urumçi'deki son tango hala sürüyoryordu... Barış ve huzur içinde, birlikte yaşama kültürü deneyimi olan bölge halkları; yeni provakasyonlara alet olmaması için, Turfan'daki Karız Kültürü'nden ders almalıdır. Urumçi'de son tangoyu oynayanlar; Uygur karızlarına son bir kez daha yolculuk yapmalıdır. Turfan'da iki hafta süren 10 kişilik belgesel film çekim ekibimize katkıda bulunan; her iki ülke Kültür Bakanlıkları, Büyükelçilikler,  Başkonsolosluklar, Pekin, Turfan ve Urumçi'deki Tanıtım Bakanları, Valiler, Müze Müdürleri, Üniversite, Basın-Enformasyon Merkezleri, Karız Araştırma Enstitüsü ve değerli karızcı dostlara şükran ve teşekkürler. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema ve Telif Hakları Genel Müdürlüğü'ne minnet borçluyuz.  "UYGARLIK HARİKASI UYGUR KARIZLARI" belgeselimizi, yenileri izleyecek. Bizi izleyin!..  Görseller: Foto Galeride.